장음표시 사용
571쪽
depulsum. Iloe igitur ubi factum non fuerit, contributionis ratio nulla est, consequenter ipsa contributio cessare debet.
g. 68O.ZNisma im Si domus incendii extinguendi casse diruatur, quae jam aris cenini exis vicini niιιι conferre renentur. Quodsi enim domus alicu-ringaenia jus ardeat, incendium extinguendum est, quod per se patet. causa dra- Quod si ergo incendii extinguendi causa sit diruenda , neta. conflagrando flamma alatur; domus utique diruenda. Quamobrem cum domus in hoc casu non diruatur, ut ab ea ac aed bus vicinorum periculum commune avertatur, sed tantummodo caveatur, ne interitu aedium conflagrantium damnum faciant vlainae; nulla quoque ratio est, cur vicini aliquid ad resarciendum damnum ejus, cujus domus incendii extinguendi causa diruta, conserant, adeoque nihil conserie tenentur I. ro. rol. .
Aliud omnino est periculum commune damno unius aver- tere, aliud cavere, ne damno unius damnum faciat alter.Quo- niam quilibet obligatur ad damnum ab altero, quantum in se est, avertendum g. 49 s. Part. a. Fur. nat. , quilibet etiam cavere debet, ne damno suo damnum faciat alter , quantum fi ri potest. Atque adeo quilibet oblitaitur ad diruendum do. mum suam incendii exstinguendi causa, siquidem metuendumst, ne alias flamma aedes vicinas corripiat. Sane id intenditur, quocunque modo incendium restinguatur, nec propterea illi, quorum intersuit, incendium restingui quicquam conis re tenentur ad resarciendum damnum incendio datum. Omne autem damnum, quod incendii restinguendi causa patitur dominus, cujus domus ardet, incendio eidem datum intelligitur, nec ullo modo aliis imputari potest. Ait si damnum uni da
tur, ut reliquorum damna avertantur; tunc demum contribu tioni locus est, cum nemo damno suo damnum alienum aver tere teneatur.
572쪽
De Dre ex communione primaeva residuo corc. S33
Is, cujus dolo vel culpa incendum ortum , ei, cujus domus Si incendia aliarum conservandarum causa aerula, damnum datum resarcire um dolo vestenetur: quoυι facere possit, ceteri, quorum aedes conservatasiunt, culpa abcua conIriburione tiberantur. Quoniam enim is, qui dolo vel jus orium.
culpa sua damnum dat, id resarcire tenetur g. 38o. 8art. a. Fur. nat. D, is etiam, cujus dolo Vel culpa incendium oritur, damnum omne resiarcire tenetur, quod eodem datur aliis, consequenter etiam ei, cujus domus diruenda suit aliarum conservandarum causa. Ituod erat primum. Quod si ergo damnum resarcire possit, cum tum nihil amplius supersit, quod resarciendum, nec ceteri, quorum aedes destructione domus unius servatae sunt, quicquam amplius conferre tenentur, consequenter a contributione sua liberantur. χuod erat secundum. Enitiavero cum & is, cujus doIo vel culpa incendium ortum fuit, per demonstrata v. I. & ceteri, quorum aedes se vatae sunt, ad damnum datum resarciendum teneantur 677. ; per hoc, quod ipse solvendo non sit, non liberaniatur ceteri ab obligatione sua, cum damnum nondum sit reparatum, quemadmodum contingit, si ille resarcire damnum p tuerit, 3er demonstata n. Z Quamobrem adhuc id conferre tenentur pro rata, ad quod conserendum erant obligati.
Resarciendi damni ejusdem duplex obligatio est , una quae nascitur ex delicto, vel quasi delicto, seu ex facto doloso, vel
culposo alterius; altera verra, quae nascitur ex communis periculi aversone damno unius facta, quod impensis communibus avertendum erat. Idem damnum nonnisi semel resarciri potest , quemadmodum debitum unum nonnisi semel solvi. Quodsi ergo is damnum resarcivit, cujus dolo vel culpa datum; Xxx 3 Kon Disiti sed by GO le
573쪽
contributio illorum cessat. quorum aedes destructione domus unius servatae sunt. Enimvero cum duo hic sint ad idem damnum resarciendum obligati, ita ut unius solutione liberetur alter ς ratio utique aliqua esse debet, cur unus principaliter, alter vero minus principaliter, adeoque nonnis in subsdium obligetur. Tenendum itaque, obligationem. quae ex facto doloso, vel culposo oritur, jam ratare, antequam de communi periculo damno unius avertendo cogitari possit. Quando igiatur casus emergit, quo hoc faciendum , Obligatio damni communi contributione resarciendi non nascitur nisi sub hac con ditione, si is, qui dolo. vel culpa sua dedit damnum , id resarcire non potuerit: neque enim propterea quod hoc facere non possit aedes suas conflagrare malunt ii, quorum aedibus periculum imminet, quam ejus avertendi causa quidpiam conferre. Immo cum omne damnum a se avertere obligentur 4 93.Para. a. Dr. nat. ; id malle debent.
l. 682. Innoxia militas dicitur, quae percipitur sine detrimento alterius, ac molestia. Et Ees innoxia Militatis appellatur, quae accipienti utilis, dantem tamen non gravat, seu nullum ei detrimentum, aut molestiam affert.
Huc e. gr. refertur non Prohibere aquam profluentem, pati ab igne ignem capere, consilium fidele deliberanti dare, erranti viam rerum monstrare, non perdere rem necessariam, cujus copia nobis suppetit, sed eam aliis relinquere, quibus usui esse potest, manum lapso porrigere.
g. 683. Quod innoxia utilitatis est, alteri latenter indulgere debemus. Quod enim innoxiae utilitatis est, id accipienti quidem utile, dantem tamen non gravat, ita ut sine hujus detrimento ac molestia dare aut facere alter possit c j. 68 ab . con-
574쪽
sequenter eo, quod datur, dans non ipse opus habet, &ei qui facit, facere omnino vacat. Quoniam itaque homines sibi mutuo ad dandum, vel faciendum obligantur, pro uti unusquisque indiget re vel opera alterius . 3 24.payr.3. P . t. & si qui dare debet, re ipse opus non habet L . I a T. para. I. Pr. aut qui facere debet, eidem vacat Ia 9 pari. I. Iur. nat.); quod innoxiae utilitatis est, alteri Iubenter indulgere debemus.
Notandum hic est facere sub se comprehendere etiam perinmittere aut pati, ut alter quid faciat, veluti si permitto, aut patror, ut quis in area mea vestimentum madefactum soli exponat. Quando igitur non adsunt rationes sngulares, ob quas accesses in aream meam mihi accidit molestus, vel alia in e dem peragenda minime obstant, quominus locum concedere possim vestimento soli exponendo; indulgere alteri utique te neor, ut vestimentum madefactum in area mea soli exponat . nisi alibi eadem commoditate facere possit. Ita ignem capere de igne meo res innoxiae utilitatis est, quando hoc fieri potest absque molestia mea: eis enim nullum mihi detrimentum
asseratur. si hoc fiat, molestum tamen non una de eauia accidere potest, ut quis eandelam accensurus ad me aecedat. Hoc
ubi fit, res, quae in se spectata erat innoxiae utilitatis, quatenus nullum mihi adsert detrimentum, talis esse desinit 3. 68 a. Quamvis enim tibi denegare non debeam, quod sine detrimento meo fieri potest, vipraesentis; tu tamen vicissim obligaris ad molestiam mihi non creandam s3.723. para. δ. Fur. Nur. Nisi ergo extrema adsit necessitas, ut scilicet tibi aliter cons lare non possis, a me petere non debes, quod cum molestia mea conjunctum est f. 37 3. . Non est quod nimiam scropulositatem in rebus exigui, vel nullius fere momenti aecuses; etenim jus naturae non distinguit inter magnum & parvum . sed eandem actionis rectitudinem semper ac ubivis requirit 289. pari. r. Phil. Pra I. univ. . Quando demonstratur, quid
debitum, quid licitum, quid illicitum sit; demonstratio semper
575쪽
procedit absque hae restrictione, nisi res fuerit exigui, aut nublius sere momenti. Itae. gr. quando demonstratur, te alte inullum taedium, seu molestiam nullam creare debere t*.Za 3. part r. Jur. nat. , haud quaquam sumitur . eam non esse deis bere exigui momenti, aut contemnendae sere parvitatis. Etiam . alias monuimus not. 3. 38o par a Dr. nat.), jus naturae non attendere disserentiam inter magnum & parvum, quando jubet damnum culpa datum resarcire , sed reparationem damni urgere, qualecunque & quantumcunque fuerit, & quacunque culpa fuerit datum, cujus nullos gradus admittit. Patebit quoque suo tempore in Philosophia morali, quantum intersit, ut etiam in minimis nos honestos & erga alios justos ac aequos Praebeamus, quemadmodum Deus in minimis maximus. .
6 8 4. De jure in Quoniam obligamur ad Iubenter indulgendum alteri, rem is xia quod innoxiae utilitatis est g. 683. , ex obligatione autem milumis. passiva nascitur alteri jus ad id, ad quod aliori obligati sumuS .a 3 .part. I. Iur. nai. ' naturaliter homini comperubus ad res ιnnoxia urilitatu, quκ sunt alterius. Ita tibi jus competit ad capiendum ignem de igne meo, nisi
accessus ad eundem mihi accidat molestus. Similiter jus tibi Competit a me petendi, ut viam rectam erranti tibi monstrem, aut ut tibi indigenti potius dem rem, qua uti ego non possum, aut cujus molesta mihi est asservatio, quam ut eandem corrumpam.
g. 68s. Fus innoxia Ius, quod nobis competit ad res innoxiae utilitatis, qua
titilitaris sunt alterius, dicitur Ius innoxia utiluatis. uodnam sit. Ita ius rapiendi ignem de igne alterius ius innoxiae utilitatis
est. Tale etiam est jus ad eas res, quas alter non curar, quia
ipsi nulli sunt usui, quae autem tibi usui sunt, itemque jus ad aquam Profluentem , qua sitim restinguere vis. - s. 686. Disitjgoti by Corale
576쪽
De nre ex commmitate primaeva residuo Oc. 37
g. 686. Dominia rerum introduci non floruerunt nisi si mo j re inm--ἡ--i xia alit ratu. Etenim in communione prima a finito rei usu, nisis,i, quae usu non consumitur, alius quicunque eadem licite uri. ia, is, is potest g. 38. 't. a. Fur. not. , nec rerum , quae usu Viri mari . consumuntur, major copia tibi conccssa, quam quanta indiges g. a T. 2 8. Rart. a. Furi nar. . nec etiam impedire potes, vi exo ut alii volentes participent usum rei, quem tu actu facis, si 'alii adhuc eundem una participare possunt . 4 o. par . a. Fur. nar. . Quoniam igitur dominiorum introductione jus commune in proprium abiit . a 38. pa t. a Fur. Mac', ut adeo eodem excludantur ceteri omnes, in quorum dominio
mo homini obligetur ad alterius commoda perinde ac sua promovenda, quantum in se est g. 6O8. stari. I. Far. nat.2ῖ dominia introduci non potuerunt nisi cum tacita hac exceptione, ut alteri indigenti concessus essedebeat usus rei, quam sine detrimento ac molestia domini facere potest, consequenter innoxius rei ulus i. 68a . . Quamobrem cum hoc sit jusi moxiae utilitatis I. 6830; domi ma rerum introduci non . potuerunt nisi salvo jure innoxiae utilitatis.
Introductione dominorum sublata est communio primaeva g. III. II 8. Part. a. Iur. r. : quod etsi non invita lege naturae seri potuerit tu. ἀο9. para. a. Iur. Mat. J, Cum tamen jus connatum sit s. IO. Para. a Pur. s. , quale auferri homini non potest f. 64. Porr. ἐ. Iur. nat. 3, dominia quoque imtroduci non potuerunt, nisi ut exercitium ejus restringeretur, quantum necesse erat . ut hoc jure, quod ultra usum necessariis . um rerum non extenditur cf. 2I, pari. a. pr. πιι , tutius es
abundantius frui possent, consequenter jus istud non magis restringi potuit, quam necesse erat, ut dominia suhsisterent. Quoniam itaque innoxia utilitas ex Te alterius percipitur sne domini detrimento ac molestia s. 68a , ras communes m
577쪽
nere debuerunt, qualento innoxiam praebent utilitarem.. At- que adeo patet dominia rerum introduci non potuisse , nisi falvo jure irinomae utilitatis. Ceterum quod dixi, dominia rerum intuoducta fuisse, ut jure per naturam communi tutius &abundantius frueremur, facile inteliget, qui communionem primaevam penitius inspexit. Etesim in communione primae ua nemo excluditur a jure urendi re quacunque s . I 3. Parca. Fur. nat. , ac nemo majorem vitae commoditatem & j vinditatem praetendere potest altero l. ioci. Part. a. Dr. Π e. . Vis autem omnis licita in eum , qui quocunque modo impe dit usum rerum necessarium actualem, sine qua conatus irritus fieri nequit 3. 34. para. a. Jur. uat. , ac ubi secerit, eundem
punita licet s=.s s. pari. a. Iur. nat.), jusque puniendi infini tum est f. 66 pari. a. Rr. vat. . Licet etiam servare res in usum futurum, nisi alterius necessitati praesenti derogetur
s3. Par . a. Ibr. nat. . Memenda igitur sunt continua bella , I IC a. Parx R. Jur. nat. quibus cum amplius locus non fit, si res sint in dominio II 8. Iz .part. a. fur. nan , do miniis introductis iure natura eommuni tutius sevi utique datur. Praeterea incommunione primaeva res etiam industriales & amtificiales sunt communes I9. parp. a. Iur. nat. , nec ei, Cinjus cura: , indu ae ac labori debentur , plus juris in easd gompetit, quam alii cuicunque f. 32- pari. a. Iur. niat. . Quamobrem cum singuli operam dare debeant, ne defit sussi.
Mens copia rerum necessariarum, utilium & voluptuariarum,five industrialium, sue artificialium 3, 3I r. Dra. R D nat.); facile intolligitur, perpaucos fora , communione Pri in aeva subsistente qui huic officio satisfaciam, ut adeo multi- 'plicato genere humano valde metuendum sit, ne remitu sussisiens copia deficiat, quibus homines indigent. Unde porro intest igitur dominiis inproductis jura , quod per naturam eradeommune; abundantius sevi poste homines. Non est, quod
ea hic urgeamus, Euae Quotidianae, immo momenranza .XPe sientia suggeroni
578쪽
De re ex communione primaeeta residuo die. S39
Fus Am viae militatis es Ius ex como Σηi e primaeva res τυ innoxia duum. Dominia cnim rerum introduci non potucrunt, nisi Hiluatis
salvo jure innoxiae utilitatis g. 686. . Quamobrem cum andenam jus innoxiae utilitatis nobis competat ad res, quae sunt alte- se si s. 68s.), ex communione autem primaeva residuum est jus, quod, postquam dominia rerum introducta sunt, nobis adhuc con petit in eas res, quae sunt in aliorum dominio sor.); jus innoxiae utilitatis, quo nonnisi salvo dominia rerum introduci potuerunt, est jus ex communione primaeva. residuum.
Jus innoxiae utilitaris non ante datur, quam ubi dominia suerunt introducta. Cum enim in communione primaeva unicuiaque competat jus ad rem quamlibet, prouti usus ejusdem ipsi necessarius est i β. 27. 29. para. a. Dra uald; dominiis antro ductis, saltem jus est ad res innoxiae utilitatis: quod tamen ne in nimium qxtendatur contra jus dominii. probe perpendenda sunt, quae ad jus innoxiae utilitatis requiruntur, nimirum in uintili s percipiatur fine ullo detrimento domini, nec usus rei ipsius ullam eidem asserat molestiam 3. 68a . . Quamprimum enim alterutrum horum obtinet, utilitas desinit Esse innoxia, conlequenter nec juri innoxiae utilitatis locus est.
nomente, nimirum ne biba haurarisue Rosit. Etenim cum aqua qtiam proo in flumine continuo profluat ac tandem in mare decurrat, inflare em ejus autem locum, quae decurrit alia continuo succedati α' omine eis
h. hil detrimenti patitur is, cujus est flumen, si quis alius aquam prio Din. inde hauriat, vel ut bibat, vel ad usum quendam alium. Ac per se patet, nullam molestiam afferri ei, cujus est flumen, quod quis alius aquam inde hauriat. Quoniam itaque uti- .
579쪽
Iitas innoxia est, quae ex re aliena percipitur sine detrime, to ac molestia domini 682.), adeoque & ipsa aqua in flumine prostuens re& innoxiae utilitatis 3. cit. , naturaliter autem homini competit jus ad res innoxiae utilitatis , quae sunt alterius l. 684. , quo nonnisi salvo dominia introdu-
ei potuerunt 686. ; si flumina dominio subjecta sunt, nemo prohiberi potest aqua prostuente, nimirum ne bibi hauririque possit.
Si utilitatis innoxiae esse debet aqua prostiens, non promiscue omnis usus ejus alii concessus intelligitur. Sane si ad hauriendum aquam per hortum alterius aecedere velis p aditus non eo editur Jure innoxiae utilitatis, utpote domino molestus, adeoque per accidens quoque haustus aquae tum minime concessus intelligitur. Et, si quis ex flumine aquas deducere v sit. quo illud fiat deterius, id permissum nota est. Innoxiae vero utilitatis est usus aquae profluentis ad aquandum, aut Iavandum , adeoque prohiberi nequitia 689,m ι-- ω νδ sim AEaeca sis justas per terras S misa Hominis μό- ου fecta denegara non potest , nisi metus justus aiamni st. Eteniin - αν P se Patet, Per flumen navigando nullum detrimentum affam eisese terri cujus flumen, atque icim fieri absque ulla ipsi- db. us consequenter transitum per fluthen in se esse innoxiae utilitatis fget.): Quodsi transitus fiat ob iustas causas, nihil a transeunte intenditur, quod officiis erga se vel alios repugnet, aut juri alicujus contrarietur z id enim
pec causas justas indidia muta Quamobrem nec metuendum, ut concedendo transitum concurrax ad actum illicitum iam itaque naturaliter nobis competit jus ad res
innoxiae utilitatis, quae sunt alterius L . 6ου -), nec domima introduci potuerunt, nisi hoc iure salvo in transitus
580쪽
De Dre ex communione primaeis residuo M. SAT situs ad causas justas per flumina dominio subjecta denegari
Cum transitus per terras dominio subjectas sine ullo detrimento fiat, nec ulla ii , quorum in dominio sunt terrae molestia afficiuntur, si quis via ordinaria incedat, aut vehatur , idem quoque ad res innoxiae utilitatis pertinet g. 68 a. . Cumque fiat ad caulas justi, per se ML denuo
metuendum non est, ne adactum illicitam concurras. PMtet igitur ut ante, transitum quoque ad caulas justas per temras dominio subjectas deneg ri nemini Posse lata erat
secundum,. Enimvero quam primum non vanus est metus fore, ut transitus iis, in quorum dominio sunt terrae vel flumina, sit damnosus, adeoque multo magis si certum periculum illis inde imminet ; transitus ilIe non amplius erit ad res inn Hae utilitatis referendus 68 a. Cumque damnum quos visa nobis averteie debeamuS - 493. parn αγ--nat. nobis quoque jus est denegandi transitum per terras nostras ac flumina nostra f. i s 9. yart. ι. Phinc prati . iamra o Quamobrem aliis transitum ad justas causas per terras & flumina nostra concedere non tenemur, nisi quando justus damni me
tus abest. aeuod erat tertιum. In toncedendo transim per terras ac tamina nostra duo confideranda sunt, nimirum primo an nobis sit innocuus, deinde secundo an petatur Ob eausas justas- Prima inquiselon opus est , ut constet, num transtus pertineat ad jus innoxiae utilitatis et alterum vcro reciuiritur, ne tibi imputari possit factum alterius, quod cum impedire posses, impedὶ re noluisti f. 678-