장음표시 사용
601쪽
retur, quam quis vivus merebatur. Quamobrem alteri quoque post mortem laudem tribuere debemus, quam meretur.
Similiter operam dare debemus, ut qui merentur famam consequantur g. 6so. para. f. Iur. nar. J. Cum fama consistat in communi hovit num sermone de virtutibus intellectualibus & moralibus alterius o. s 3 3 . pari. I. Fur. ML diconsequenter de factis, per quae nobis illae innotescunt; fama superesse potest, homine licet mortuo, & mortuus adhuc consequi eam potest, quam vivus quidem meruerat, sed consecutus non fuerat. Quamobrem operam quoque dare debemus, ut famam, quam merentur, consequantur etiam mortui, aut, si eam vivi jam consecuti fuerunt, ut consese
vetur. uod erat alterum. Facta hominum insecta fieri nequeunt, adeoque semper V Tum manet, te hoc secisse, consequenter te instructum fuisse ita virtutibus intellectualibus ac moralibus, ex quibus facta ista profecta fuerunt. Quamdiu igitur eorum memoria conserea. tur, adhue subsistere intelliguntur, ut, qui mortuus est, Vise tutibus istis conspicuus inter nos quasi adhuc vitam degat. Cessant ossicia petera, quibus commoda alterius quomoclocunque promovemus , quamprimum quis moritur, quod per se paleis ast laudis ossicium etiam mortuo debetur. Illa nimirum morsemeit impossibilia ; hoc minime. Sane si fieri posset, quod tamen fieri non posse manisestum est, ut illa quoque ossicia mortuo praestare possemus; obligatio praestandi minime cessa-
ret, quin potius omnia ossicia, quae vivo debemus, mortuis quoque deberemus. Quamobrem non est, quod miremur, nos mortuis eandem laudem ac eandem curam circa famam ipsorum debere, quam vivis debeamus, quamdiu scilicet factorum memoria superest. Hac enim evanescente, ossicium quinque laudis incitur impossibile.
602쪽
De ficiis erga mortuos O jure sepulturae. S63
g. 7 3 6 Bonum bono referre possumus aliari etiam in iis, vos amat. Avidis-Qui enim alterum amat, is eundem considerat tanquam se-num iam ipsum. β. 6s9. IEI h. empiri . Quodsi ergo bonum aliquod referri ai in hunc conferas, perinde est ac si idem in ipsum contulis. ωρίι isses. Quamobrem cum bonum bono referatur, si quis tibi H u. causa boni existit, cui tu causa boni extitisti, quia extitisti, stu, quod perinde est, si in te bonum aliquod conserat, quia tu in ipsum prior contulisti I. 797. 8art. I. Fur. nat.); bonum utique bono reserre possumus alteri etiam in iis, quos
Convenit hoc non modo notioni amoris, vi cujus ex alterius felicitate voluptatem percipimus s=. 633. UIM. empir. at V My voluntatem alterius . consequenter quod ipsi bonum est 3.ss8. Poch. empiri , appetimus 3. 6s O. .Psch. myrr. ἔ verum etiam notionibus communibum cum nil frequentius sit, quam ut dicamus, nos beneficium alteri, quem amamus, Praestitum eodem loco habituros, ae si nobis ipsis praestitum fu
I. T T. Quoniam amicos amamus 4. 6a s. 'rt. L. Iur. Ut, , Iim pore bonum vero bono referri nobis potest etiam in iis, quos a- exHadita, manius cs. 710. ; bonum bono notis referri potes in amicis nostris. Quodsi hine inseras, bonum bono nobis referri, si cuique
alteri benefaciat is, quem nos beneficio affecimus, quia nos ipsi benefecimus, cum omnes homines amare debeamus tanquam nosmetipsos f. t, I9. pia e 1 Dr. nat. , consequem ter ipsis amicoso i se 3. 6a . pura. r. Juv. nuri); id pro absu do babendum non est, etsi vulgo non agnoscatur. Quoniam . enim Ossicio amoras universalis parum satisfaciunt homines, id-
eo nec sibi praestitum csse beneficium putant, quando praesta-B b bh a tur
603쪽
ur alii cuicunque, muItet minus existimant, gratiam sibi rependi posse in alio quocunque homine, etiamsi quis profiteatur. se benefacere aliis, propterea quod nos ipsi benefecimus. Hoc amen non obstante beneficia nobis praestita motivum esse debent beneficiorum in alios quoscunque conserendorum.
s. 7 8. De Obligati- Mnum bono alteri referre debemus in iis, quos amas, velmone bonum ιι - amicis. Etenim bonum bono referre debemus g. go 6. bona alteri para. l. I r. nat. . Quamobrem cum bonum bono alteri referre
referendo in possinam etiam in iis, quos amat g. 7 i 6.λ, veluti in amicis aliis. a 37. , bonum quoque bono alteri referri debemus in iis, quos amat, veluti in amicis.
Obligatio bonum bono reserendi minime restringitur ad personam ejus, qui bene nobis secit. Quin potius ali indet, uet, siquidem modum, quo obligatio ista inducitur, perpemere velimus noto ἀο6. pari. l. Jur. nat.), nos bonum bono alteri reserre debere quocunque modo, consequenter cum re ferri possit etiam in aliis, referre quoque in aliis debere. Nee. obstat, quod modo not. s. 7I7.9 concesserimus, bonum hinno referri posse alteri in homine quocuaeque: naturaliter enim omnino haec obligatio oritur eodem prorsus modo, quo eam induci alias ostendimus suor. ε. 8 6. para. l. Dr. nat. . Et quamvis amor universalis jam contineat obligationem juvandialium quemcunque ope nostra indigentem, ut consequatur M. nimi, corporis ac sortunae bona, quantum in potestate nostra est f. 6 I a. pari. r. Iur. nat. , nec hoc obstat, ut alia adhuc de causa obligemur ad idem, ad quod antea jam eramus obligati: hoe enim modo sortior essicitur obligatio, ita ut turpius fit contra eam quicquam committere.
s. 739. maem Bonum bono referre debemas moraris in iis, exos visi em
Aligatioe ν t. Etenim bonum bono alteri referre deuemus in iis,
604쪽
De Oficiis erga mortuos ct jure sepultura. 36squos amarunt l. 738. . Quamobrem cum hoc fieri possit, respecta
etiamsi alter, cui bonum reserri debet bono, jam suerit mor- mar sorum. tuus; morte ipsius obligatio haec non extinguitur. Bonum igitur bono referre etiam mortuis debemus in iis, quos vivi
Obligatio tamdiu subsistit, quamdiu eidem satisfieri potest. Enimvero sive vivas, sive mortuus sueris, bonum bono tibi referri potest in iis, quos amas, vel amasti vivus. Obligatio igitur bonum bono referendi in iis, quos vivus amasti, te mo tuo adhue subsstit. Mors non delet memoriam honi, quod a defuncto in te prosectum est. Quoniam itaque id ipsum motivum est bonum bono eidem reserendi 3. 797. para. Lyum nati ; motivum hoc faciendi mortuo benefactore adhuc superest, consequenter voluntas tua obligationi praesenti satis. faciendi eodem modo determinari potest . quo determinatur, si adhuc ille in vivis esset 3. 289. P b. empir. . Mors adeo benefactoris in adimplendo hoc ossicio nil quie- quam immutatis. Ia .cta, habes animum bonum bono refrenaei , parat .s προ- r. a Ghenefactorem. Etenim qui animum habet bonum bono rete- ta . 2, tendi, is vult alteri existere caula boni, quia ipse sibi exti- ια Hi
tit s. 797. stari. r. Iur. nat. , consequenter animum habet f. . bonum in alterum conserendi, quia alter prior in se contulit, adeoque beneficium tribuendi ei, a quo accepit, propterea quod sibi beneficium tribuit f. 3. II. pari. q. Fur. nar. . Quoniam itaque animum habet beneficium reddendi s. aa. art. q. Pr. nat. , qui vcro animum habet beneficium rediadendi, erga benefactorem gratus est f. a Q. 43. para. . Ianuar.); qui habet animum bonum bono reserendi, erga Minnefactorem gratus est. Reddere beneficium & bonum bono referre, sere unum idem
605쪽
, que sunt. Quod si actum externum spectes, nulla prorsus
intercedit disserentia, cum utrobique honum conferatur in eum , qui prior contulit, seu ossicium quoddam humanitatis praetitur ei, qui prior nobis praestitit Motivum quoque . si actus internos spectes, utrobique idem est, nempe bonum ab altero in nos collatum, seu buneficium ab altero in nos profectum: ast finis dissert. Quando enim beneficium reddimus , id fit ea intentione , ut declaremus , nos memiares esse beneficii .accepti; quando vero honum bono referimus, id potissimum significare intendimus, quod nolimus gratis in nos collatum esse beneficium, sed praestitum nobis ossicium alio ossicio compensare velimus, quantum nobis datur. Quamvis enim beneficium gratis praestetur 3.r9. Part 4. Fur nat. . ut adeo pro eo, quod nobis praestatur, nihil vicissiin recipiat benefactor f. s8. pari. 4 Jur nat), neque hic ex conventione nascatur aliqua obligatio ad aliquid pro eo, quod nobis praestitum, vicissim praestandi, cum ipsiusmodi conventio a beneficio abst, quod per se patet; nihilominus beneficiatius seseo ligatum agnoscit ad beneficium vicissim praestandum, siquidem occaso sese obtulerit, non secus ac s promittendo benefactori perfecte sese ad id obligasset f. 393. pari. 3. Jur. nat. . Red
dii adeo beneficium bonum hono referre cupiens tanquam de bitum. Non abhorrent ea, quae hic dicuntur, a notionibus communibus. Quando enim benefactori bonum bono ref rimus, dicere solemus . nos ad multo majus eidem esse obliga-
ros, quam quod eidem praestamus. g. Tar.
De offrio ma Mnefactores mortuos grati esse debemus. Etenim. et- gratitudinis iam mortuis bonum bono reserre debemus in iis, quos a- erga mose maverunt f. 719. . Enimvero qui habet animum bonum iam. bono reserendi, is gratus est erga bene laetorem . 7ao. . Erga benefactores itaque mortuos grati esse debemus.
Gratus animus duo continet, nimirum memoriam benefici-
606쪽
De Uficiis erga mortuos O Iure sepulturae. 367
orum acceptorum & voluntatem vicem reddendi. Benefactore licet mortuo, & memoriam beneficiorum acceptorum servare, & voluntatem vicem reddendi habere possumus, cum bonum bono referri possit in iis, quos amavit mortuus. Animo igi. tur grato adhuc locus esse potest, benefactore licet mortuo. Eccur ergo eodem mortuo non subsistere debet obligatio nos
gratos benefactori praebendi II. Taa. Benefactoribus mortuis gratias agere possumus, beneficia nobis momori tributa narraκdo e praedicando. Per se patet, mortem bene- minruisy factoris in nobis non delere memoriam benesIciorum acce- tia agantur.
piorum. Quam ob rein illo licet mortuo beneficia nobis tributa aliis adhuc narrare ac praedicare valemus, quando oc. casio de iis dicendi sese offert. Quamobrem cum gratum animum significemus erga mortuum . quando beneficiorum
acceptorum adhuc nos memores esse caque agnoscere deis claramus I. 3 r. pars. - . Furi nat. , gratias Vero benefactori agit, qui verbis significat gratum animum g. 44. pari. q. ur. nat.) ς benefactori mortuo gratias agere possumus beneficia nobis tributa narrando & praedicando.
Gratitudo consistit in dilectione benefactoris ob beneficia iα κ
nos collata 3. 3I. part 4. Jur. nae. . Quamobrem cum diis lectio consistat in constante ac perpetua voluntate felicitatem alterius promovendi s3. 6 tr. pari. 4 Furi nat. ; gratitudo duo involvit, nimirum memoriam beneficiorum acceptorum & v luntatem benefactoris selicitatem promovendi, squidem a nobis fieri possit, cujus voluntatis motivum sunt beneficia nobis tributa. Mortui felicitatem promovere non amplius datur, adeoque voluntas non subsiui, nisi quatenus eidem bonum bono referri, aut, si mavis, gratia rependi potest in aliis, quos amavit 3.7 I9. et quod tamen memores adhuc simus Mnemeiorum in nos collatorum eademque agnoscamus, verbis dein clarare possum . Ad gratiarum adeo actionem , benefa- . Ehore
607쪽
ctore mortuo susscit narrare ac praedicare beneficia accepta. Uberius de modo gratias agendi dicemus suo tempore in Philosophia morali. . I 3. De obluati- Bene factorisas manais gratias agere adhuc debemus. Benesnegratias ficiarius enim obligatur ad gratias benefactori agendas Meori. 4 . pari. q. yrr. nat. . Quamobrem cum benefactoribus 'mortuis gratias agere possimus beneficia nobis tributa narrando & praedicando I. Iaa. ; quin benefactoribus mor. tuis gratias agere adhuc debeamus, dubitandum non est.
Non abhorret hoc a notionibus communibus. Quando mnim beneficium petentes declarare volumus, nos sere erga damtem gratos, dicere solemus, quod accepti memores simus futuisti idemque praedicaturi, quamdiu vixerimus. Duratio igitur animi grati non restringitur ad aetatem benefact oris, sed beneficiarii, propterea quod probe noverimus, memoriam beneficiorum acceptorum &propensam in benefactorem voluntatem adhue subsistere in nobis posse, etiamsi benefactor dudum morruus fuerit, & nos ad significandum animum gratum adhuc obligatos agnoscimus etiam post fata ipsus. Immo nemo non gratum in hineiactorem animum in dubium vocaret, si qum asseveraret, se memoriam beneficiorum acceptorum non depositurum, quamdiu benefactor vixerit.
s. 724. Auid obser- si benefactoribus morauis bonum bono referamus in iis, quasiandum, s vivi amarunt; declarare debemus ιdfert odi beneficia in nos co gratia re- ra ab Agis. Etenim non minus Obligamur ad gratias agen-nia tur dum benefactoribus mortuis g. 7 a 3. , quam ad bonum bo- mortuu in no iisdem reserendum in iis, quos vivi amarunt . ri 9.)iis, νηι Quamobrem cum benefactoribus mortuis gratias agamus marunt. beneficia in nos collata narrando & praedicando I ra a.)bonum vero bono Iescracur alteri propter beneficia in nos
608쪽
De inciis erga mortuos O jure sepulturae. 369
col lata f. 797. parr. I. Iuri nar. , consequenter occasio morin tuis gratias agendi offcratur, quando iisdem bonum bono refcrri datur in iis, quos vivi amarunt; quando benefactoribus mortuis bonum bono reserimus ih iis, quos vivi amarunt, utique declarare debemus id fieri ob beneficia in nos
collata. Grati esse debemus erga benefactores mortuos f. par. x
Gratos autem nos iisdem Praebemus, cum quatenus m moriam heneficiorum nobis praestitorum nos hahere declaramus, tum quatenus propensam remunerandi voluntatem fgnificamus. Utrumque quando fieri potest, omnes omnino animi grati partes adimplere debemus. Nos memores esse beneficiorum ab altero nobis datorum fgnificamus ea narrando ac praedicando; propensam vero remunerandi voluntatem decla.
ramus ipso facto, dum bonum bono reserimus in eo, quem amavit vivus. Quod' ergo ex asse satisfacere velis ossicio gra- ἰtitudinis erga benefactores mortuos , quando hoc faciendi omeaso sese offert ; utique necesse est, ut, dum bonum bona iisdem resera in iis, quos vivi amarunt, id fieri significes pr pter beneficia in te collata. Neque obstat adesse rationes, cur etiam alteri benefaceres, etiamsi nulla istiusmodi beneficia ab alio in te fuissent collata et cum enim unius actus plura esse
possint motiva, siquidem haec indicari necesse fit, omnia simuLindieari possunt. I. Tas. F. ma at Lari mortuorum detrafere non debemus. Etenim Dere here
laudem alteri, quam meretur, etiam post mortem tribuere ma aedebemus ac operam dare, ut famam, quam meretur, con Lud moram sequatur, aut ut ea conserVetur, quam consecutuS est nam illidi ris.), consequenter laudem ac famam alterius diminuere iis . non licet Ia a. 8art. Φ. Dr. nat. . Quamobrem cum famae ac laudi alterius detrahat, qui eam diminuere conatur
609쪽
s. 87O. pari. 1. Pr. nat.); sama: ac laudi mortuorum detrahere non dcbennis.
Non cst quod exeipias, mortuo noceri amplius non posse, consequenter parum referre, quicquid de eo dicatur. Nullam inde molestiam percipere mortuum , si vel ea narrentur, quae farnae ipsius adve ita sunt. Suffcit nimirum noceri famae, quam integram conservari interest eorum, quibus ob benefacta defuncti beneficia praestanda, & qui alio quocunque mOdo famam illius participant. Neque ratio prohibitionis de non detrahendo famae ac laudi alterius est nocumentum vel modestia animi inde proveniens. quamvis in philosophia morali inter motiva reserri talia possint, cur ab actu hoc vitioso stabstinendum ; sed quod contrarietur ossicio de cura famae alienae g. 6so. pari. I. Iur. nat. . I. Ta6.
De non μυ- Quoniam laudi mortuorum Eetrata ere non debemus palaMu D- ras . , facta autem ex virtutibus intellectualibus & rninctis seu ae ratibus profecta laudem pariunt f. Is r. pari. I. Iur. nsi. , mortuorum consequenter his contraria eam diminuunt, si ad illa acCea versis. dant; facta morauorum si Iuribus Inresiectualisus S morabias aiversa aliis parum Aura stropalanda nιn sunt, nec , qua oblivro ibam tradita , cocum memoria romanda. Recte hine vulgo dicitur, de mortuis nil nisi bene : quod non ita intelligendum est , quasi de iis dicenda snt veritati adversa, sed ut minus recte, vel male facta reticeantur, quae autem recte ac bene facta sunt commemorentur. Ueritati nimirum semper litandum: id quod in casu praesenti st, si tan. tummodo commemorentur recte ac bene facta, nulla facta menatione eorum, quae male aut minus recte facta sunt.
I. 727. De male fa- m4le facta mcrtui notoria sunt , ea dicere liter ad inseruenctis mona, dum estio Quodsi enim facta notoria sunt, eorum memor,
610쪽
De ossiciis erga myrtuos O jure sepulturae. 7 I
am delere non possiimus, nec a nobis dependet, ut aliis no-rum notota non sint. Quamobrem cum cXempla mala sequi mini- rus. me debeamus . 93r . pari. I. I r. nat.), coniicqvcnter dehortari etiam alios , ne scquantur ; sit de male factis momtuorum notoriis occasio diccndi sese osterat ad instruendum alios, quin salvo ossicio de non dctrahendo iisdem de fama sua I. ras. illa dicere liceat dubitandum non
Sane in codice etiam sacro commemorantur mala facta eo.
rum , quorum virtutes laudantur , quia ad ruendum alios faciunt. Et hoc nomine etiam excusantur F sorici quod pra-Va quoque facta posteritati mandent, & qui exempla vitiorum in usum moralem describunt. Sane quos pamitet male fa rum, ubi respiscunt, ipsi met volunt, ut alii ex ipsorum factis sapere discant. Et hoc convenit charitati, ut, qui quam noxia sint vitia.expertus fuit, alios exemplo suo hoc doceat, ut sibi tempestive caveant. Quanta enim si exemplorum vis in hoominibus emendandis, alibi dudum demonstravimus.
I. T a 8. Male aut minus recte facta mortuorum excussae4, 3 -ium De exesi
di ur. Etenim famae ac laudi mortuorum detrahere nono,du misti debemus s. ras.), consequenter eam ΠQR diminuere factis a mὸν STO. payt. t. Fur. nat. . Quoniam per se patet male aut mi- istinus recte facta de fama ac laude alicujus detrahere, ast minus detrahere, quatenus exculationem merentur; male aut minus recte facta mbi tuorum excutim da, quanturn datur.
Historicorum ideo est ea etiam narrare, quae ad excusationem facti faciunt: alias enim peccant, utpote ipsi met de fama ac laude corum dctrahentes, quorum facta narrant. Quando dicitur, Omnia in bonam pariem esse interpretanda, non aliud fgnificatur, quam ut facta excusentur, quantum datur: excusatio enim ultra veritatem, aut in casu dubio ultra verisimilitu- Cc cc a dinem