장음표시 사용
541쪽
Pars VI. Cap. I P. quot servari possimi, ac homines, qui sunt in navi 493.
'irresistibilis licitum essiciat actum, qui alias foret illicitus per demonstrata n. f. quando est medium unicum satisfaciendi obligationi indispensabili I. 373. ', si periculum in mora sit, merces ejicere licet, quae proxime ad manum sunt.
Denique si quis praeter necessitatem res minoris pomderis ac pretii majoris ejicit, cum ejicere posset ponderosio- res ac viliores, is res pretiosiores perdit servandarum minus pretiolarum causa. Sed qui hoc facit, damnum resarcire - tenetur s. 6 2 4. . Quainobrem qui praeter necessitatem res minoris ponderis ac pretii majoris ejicit, cum ejicere posset es majoris ponderis & pretii minoris, is eam damni partem, quam dedit, resarsire tenetur. αuod erat teratum.
Periculum commune sine damno averti minime potest: sed propter obligationem damni cum a se, tum ab aliis avertendic g. 493. 49 . pari. a. Jur. Nat. , non licet majore damno depellere periculum, quod minori cum damno evitari poterat. Qui adeo majus damnum causatur, quam necessarium fuerat, is tenetur ad damnum resarciendum, in quantum majus dedit, quam necesse fuerat. Damnum nimirum, quod tunc datur, duplex est, alterum casuale, alterum culpo sum i casuale aestimatur ex pretio rerum ponderosiorum ae viliorum, quae ejici potuissent ac debuissent; culposum vero ex excessu pretii rerumcectarum supra pretium illarum, quae ejici debuissent. g. 647. De rebuι Si cisa jam fuerit, in qua mercaror ait tamentas fuisse res pretiosis an- pretiosas, quas tamen ante factum non indicatis; contenta in eate jactam dem ad communia bona referuntur. Quoniam enim pro divers. non indic tate meretum diversum solvitur naulum, a contractibus v
542쪽
De Fure ex eo inmussime primaeva residuo cte. sop
ro staus omnis procul abesse debeat l. 149. M'. I Pr. t. iqui merces navi imponit, indicare debet, quales sint, cumque pro vero habendum, quod indicavit f. 42 T. fart.3. I r. nat. .
contenta in cista in eorum bonorum numerum referenda, qualia osse dixit mercator, cum eam locaret. Quod si ergo in cista contenta fuerint res pretiosae , quas ante jactum non indicavit; contenta omnia ad communia bona, qualia sci, licet esse dixit, cum contraheret, reserenda. . Sihi imputare debet damnum , quod incurrit iniusta aestiomatione cistae ejectae, qui defraudandi animo noluit indicare res pretiosas in eadem contentas, scilicet ut naulum ac vecti. gal minus solveret. Sane si cista ejus ejecta non fuisset; nonnisi pro pretio rerum communium contribuisset, fraudem sibi minime nocuam non confessurus. Contentus igitur etiam esse debet, quod pro pretio bonorum communium ipsi resarciatur damnum, si eis a jacta fuerit. Non est, quod excipias, si proin bare possit post jactum , quales res pretiosae in cista fuerinteontentae, aequum omnino esse ut in aestimanda cista earumdem habeatur ratio. Quoniam enim prius ejiciendae sunt res in minime pretiosae 3 646. ἔ ante jactum constare debet, quariles res in cista contineantur, atque adeo mature, ncin demum, post jactum indicandae. Qui res pretiosas reticet, is eas pro talibus haberi vult, quales indicavit, aut quales vi contra avideri voluit.
648. Ab aestimatione rerum ejectarum de rasenda sint in fleno, De re, quod velatι vect fra, gahelia ροι. antequam contraborro compuraνι possit. ab amniaria Etenim res aestimari debent eo pretio, quo venduntur loco oBe rerum destinato 634G. Pretium vero hoc continet etiam im . de ratiam pensas, quas si facere non debuisset mercator, minoris vem iam, dei e potuisset. Quoniam itaque contributio non fit pro eo,
quod impensum est, sed pro eo, quod servatum; ab intima
543쪽
tione rerum detrahendae sunt impenis, antequam contributio computari possit.
Nimirum mercatori servatur sors, quae consistit in pretio. quod pro mercibus emtis solutum, dc praeterea lucrum, quod Percipit, dum destinato loco venduntur , non autem intelligitur nisi deductis impensis. Obiter notamus, gabellarum nomine venire certam tributi & exactionis speciem. Ita in Gallia hoc nomine appellatur vectigal, quod pro vino dc sale solvitur.
f. 649. De vesti- Vestimeata ei a inesse vel quae pro serrima fune, in contria mentis cissae bationem veniant. Etenim vestimenta cistae inclusia, vel quae saria ses. pro sarcina sunt, non referuntur ad personam, Veluti ea, quae corpori applicata aut amictui ordinario inserviunt, sed rebus
accensentur, quibus oneratur navis. Quamobrem cum res omnes. quae in navi sunt, quocunque tandem nomine veniant, in contributionem veniant 3. 6 a 3. ; in eam etiam v
O nire debent vestimenta cistae inclusa, vel quae pro sarcina
sunt. Pro vectura vestimentorum cistae inclusorum, vel eorum. quae pro sarcina sunt, perinde merces solvitur, ac pro rebus aliis, quibus navis oneratur, adeoque tum non spectantur tam . quam vestimenta, sed tanquam res, quae navi impositae sunt. Quamobrem quoad contributionem inter istiusmodi vestimenta & res quascunque alias navi impositas nulla est disserentia. Attendendum vero est pietium, quo vendi possunt, non quo comparatae fuerunt, cum spectandum sit in contributione.
quod unicuique jactu servatum fuit. s. 6IO.c liniam M pur m merces 'erint jecta, quod a reliquis, aream rumisera μον, γηπιό nur, inter esis disidendam es in ramne
544쪽
De gure ex communione primaeva residuo cte. Sos
mertium amistram. Quod enim ii contribuunt, quorum respcr jactum salvae sunt. id debetur illis, quorum merces ainmissae, ut damnum commune non patiantur nisi pro rata 6as ), consequenter spectari poteli tanquam lucrum commune, quod adeo singuli pro rata participant f. 13 s. parc3 Iur. 8aI. , Intcr iplos itaque in ratione rerum amissarum dividendum.
Per regulam adeo societatis 3. 3I4. Arithm. computatur. quid de eo, quod a reliquis confertur, unusquisque eorum acacipere debeat, cujus res jactae fuerunt. E. gr. Si quod a reli quis confertur sit 48, merces autem amisiae a duobus aestima tur ut s ad 3; 48 dividere tenemur in ratione s ad 3, adeoque priori ex contributione d bentur 3o, alteri I 8.
Si propter iactum res quaedam deteriorantur; damnum due De rens
cujus es navis. Erenim quando res alicujus, quae in navictum deuria remanserunt, deteriores fiunt, cum jactus de nave fit, eluti,aiis. . quod propter jacta nudatae sunt; damnum ideo subsequitur, quia depellendi Communis periculi causa jactus fieri debuit, consequenter perinde est ac si aliqua pars mercium , quae pretio deteriorationis aestimantur, jactata, altera vero, quae aestimantur pretio rerum praesenti, servata fuisset. Quoniam itaque damnum jactu datum commune est eorum omnium, qui res in navi habent, & ejus, cujus est navis 3. 6as. 3damnum quoque deteriorationis commune esse debet mnium, qui res in navi habent, & ejus, cujus est navis, si quis propter jactum res deteriores habere coeperit.
Sane unum idemque est, sive pars rerum, quas quis in navi habet, propter jactum amitratur, sue propter trandum res quae dam ipsus deteriorentur: utrumque enim damnum jactu datur.
545쪽
adeoque eo fine subeundum, cujus gratia sit jactus. n immut commune periculum avertatur. Quemadmodum iraque ei subvenitur, qui res suas perdidit; ita quoque subveniendum ei, qui propter jactum res deteriores habere coepit. AEquita. ratem hanc agnoscit Cιlustratus L 4. de L. R. de jactu F. a. in fine. Eodem igitur modo contribuendum ob rerum propter jactum deteriorationem, quam ob earundem amissionem.
m eam .- Quoniam s Ararier factum res quadam deteriaratae, da-randae a mnum deteriorationis commune est omnium, qui res in na- tribolis,o vi habent & ejus, cujus est navis g. 633.), perinde ac si res rebo, sis. quaedam e navi jactae sitissent . 623.); in computando eo,niagis αμ- p 4--oquo' e contribuendum, tresiam det enora tonis accensectam iubi Dor pretio rerum amissarum, es summa aestimarar damnum com- Furnis. mune.. - . Non igitur opus est subtiliori distinctione, quid plus si, in damno, an in Ilatione, quam adhibendam esse Paparius re.. λondit Fronto, probante Callifrato L c. quemadmodum illa dustinctione non habemus opus, fi pars major rerum, quas quis in navi habuit, de ea jacta fuerit, minor autem in navi re-
546쪽
De Fure ex communione primaeva residuo e . so
Si cujus merces fuerint ioci,& iactae fuerint Iaci; in computatione contributionis jactae & servatae simul aestimantur icio. ut adeo pro Io O contribuat ad damnum commune relarciendum . qui 3o perdidit. Quodsi ergo merces integrae fuerintroci dc pretium deteriorationis pretio rerum iactarum accensendum sit 3o, ut constet de damno communi dividundo g. 6sa. ; is, cujus res deterioratae sunt, itidem conserre debee pro Icio, cum in computatione nulla attendatur disserentia inister res amissas & servatas quoad pretium earundem g. 634. Nihil in hisee dissicultatis est, modo Arithmeticae vulgaris non sis ignarus, ut constet. Quomodo damnum commune inter socios pro rara sit dividendum per regulam vulgarem societatis. Neque hac ratione metuendum est, ut duplici damno cinere-- . tur is, cujus res deterioratae sunt, nimirum & damno collationis, & quod res deteriores saeta sunt; scuti nec duplici damno oneratur ille, cujus quaedam merces de nave jactae sunt. quaedam in ea remanserunt, Propterea quod in computando eo, quod ipsi contribuendum, totum rerum Fretium tam amissarum, quam servatarum sumitur.
s. 6s 4. Si res factae recuperata, nec deteriores facta fuerint, eontri- De recupeis sis cessar: si quadam saltem recnperatae fuerant, eo alio δε-- ratione re nώitur pro pretio rerum praesenti, si quidem aeteriores facta. Quo- rumbin niam res jastae manent dominorum suorum s. 4 a T. ροτ. a. rum. r. nat. ; si recuperatae fuerint, nec deteriores factae, perinde est ac si jactae non fuissent, consequenter cum earum ducturam non secerit dominus g. 48 T. 8arr. a. P . nat. 3, damnum cessat l. 486. para. a. Iuri nato. Quamobrem cum 'ad damnum jactu datum iesarciendum fiat contributio 6ar. ; si res jactae recuperatae, nec deterioratae fuerint, . contributio cessat. Ruod erat W--. Quodsi res omnes non fuerint recuperatae, sed saltem nonnullae ; perinde est, ac si res pauciores ja fuissent.
547쪽
consequenter cum damnum in rebus amissis consistat
486.487. 8art. a. Iur. nata), damnum commune inter omnes,
quorum interest jactum factum fuisse, dividendum g. 6 et 3. ,
minus evadit. Quoniam itaque ad damnum resarciendum fit contributio 6ar. si rerum jactarum quaedam rcc perentur, contributio deminuitur. 2uod erat Iecandum. Quod si res, quae recuperantur, fuerint deteriores factae, damnum deteri orationis adhuc commune est f. o si.). .mobrem ut constet, quantum sit hoc damnum, res recuperrullae aestimandae sunt, quanti nunc vendi possunt loco destinato k g. 634. , adeoque damnum jactu datum deminuitur pro pretio rerum recuperatarum praesenti, si deteriores factae, consequcnter cum parti damni unicuique serendi r spondeat, quod unusquisque conferre debui, etiam coli tio pro pretio rerum recuperatarum praesenti deminuitur, si
deteriores fictae. 2uod eris tertium. Damnum propter jactum aestimatur pretio rerum amisi rum , quod per se Pater. Quod si ergo res omnes, quae jactiesuerant, recuperemur, nec deteriores iactae sunt, cum idem adhuc sit earum pretium, quod ante jactum fuerat, damnum nullum est. Quod si deteriores factae, cum praesens pretium minus sit, quam quod fuerat antea, damnum in deciemento pretii consillit, quis rus tanti pretii jactae fuissent. Unde poris
in inteli giriar, quantum deminuatur damnum, si res quaedam reis per 'ae vel deteriores factae fuerint, vel non. Contributio vero consistit in prurii parte, quam unusquisque conferre debet, ut damnum ei rutarcotur, cujus res de navi sunt jactae. 63s .
si eo νώ. Quoniam contributio cc ssit, si res jactae integrae ree tisj-μ- perentur, aut xxoneratur, si festem nonnullae, vcl deteriores . iactae recuperentur L Mi 40 a contiab o nou fit, nisi sub
548쪽
tacita hac conditione, ut rebus recuperatis restituatur quod collatum fuit, vel quod plus collatum. Quamobremscontributune iam facta res Dθa recuperata, nec deteriores Lactae fuerant , νώ costarum es totam restituendum : s quaedam recuperata fuerant, vel, qua recuperantur, aeteriores tacia, quo plus darum restituendum.
Nimirum quod recuperatur, spectatur tanquam lucrum commune , & eadem ratione dividitur inter omnes, qui conistribuerunt, quo ante divisum fusat damnum commune. Aut, quod perinde est, damnum deminuitur eo, quod recuperatum est, & damnum minus ut ante dividitur inter eos , qui co tribuerunt , ut ex collatione ejus , quod datum est , cum eo,
quod debuisset, si contributio nunc demum fieri deberet, apisceat. quidnam plus datum. Arithmeticae vulgaris peritus acile dista inrelligit, cujus si quis imperitus fuerit, eum pudeat, quod non didicerit ea, sine quibus juris quaedam capita luteuligi nequeunti
gratia impensas facere coactus fueris I ad eas conferre debent o--Ρctaram es, Dorum interfui jetctum sera. Quoniam enim contri. Veram recu-butio vel prorsus cessat, vel laltem deminuitur, siquiidem perarionemr jactae recupcrentur vel omnes, Vel saltem nonnullae s. factis. 6s . , omnes autCm contribuunt, quorum intersuit jactum fieri l . 6as.); omulum quoque interest, ut impens e fiant, sine quibus res jacu recuperari nequeunt. Impenta igitur ista non minus communes esse debent, quam damnum, quod jactu d.itum fuerat s. cit. . Quamobrem ad eas quoque conserre debent omnes, quorum intersuit jactum fieri.
Antequam res recuperarentur, damnum consistehat in reia his, amiissi ast ubi factis impensis recuperantur . idem non
549쪽
minus convertitur. Quemadmodum vero damnum majus coma mune erat, ita quoque miclus commune esse debet. Sane sad impensas rerum recuperandarum gratia factas conserre non deberent omnes, quorum interfuit jactum fieri; nec ob res recuperatas eontributio deminui posset: quod tamen absurdum 3. 634.I. Impensae adeo eadem ratione dividuntur, quemadmodum damnum ob jactum datum antea suerat divisum.
s. 6 T. De navi non Si facta facto navis ramen flaιim interis, καί sis conrr si ante ia- Atto, etiam II quis n naufUιο res quasdam suas servaret. Iacta inieris ctus enim fit communis periculi avertendi gratia, ac ideo eunte. damnum jactu datum commune zst, quia eodem commune periculum avertitur 3. 6as . . Enimvero si navis statim interit, jactu licet facio, periculum commune Eodem averissum non est, adeoque perinde ac si jactus non fuisset. Ce sante igitur ratione contributionis, nimirum quod perdendo res alienas suae fuerint conservatae, ipsa quoque cessat contributio s. ra g. Ontol. . diuod erat anum.
Quodsi vero dum naufragium contingit, quidam res quasdam suas servent, id non jactui tribuendum , sed ipsorum operae, qua eadem res easdem servare potuissent, et
iamsi res ullae de navi jactae fuissent. Nulla igitur ratio est, cur ad resarciendum damnum ejus, cujus res jactae fuerunt & qui easdem amisisset naufragio . etiamsi in navi
remansissent, aliquid contribuant, consequenter omnis con tributio adhuc cessat. Eaod erat alterum. Perinde est, quomodocunque res serventur. & num id fiat fine impense, an vero impensae faciendae sint, veluti si sub.
mersae per urinatores extrahantur.
550쪽
De Dre ex eommunione prinuma residuo ctc.. SI Iterii, malla fit contributio, & res naufragas quisque sibi sese metam δε-
rantur, manent dominι sur, Aec ΤπDΤuam alius, qu/rra m nσυι ιώ- ietur. t. de tu quicqisam parces f. Eadem omnium, qui res navi imposuerunt, esse debet conditio . & quando naufragium jactu vitari non potest, res enavi ejus levandae causa eje, naufragio accensetur. Quod igitur juris est circa res naufragas, id etiam esse debet circa res jams in hoc casu.
Si navis factu mercium in tempestate levata posea alio in De nσω io loco, orra iserum tempestate, vel alio casu ιnevitabuι perum; B--ω trio, ' strum res perierunt, a con Miso ione tiberantur, ast hi, qua a- μή mst lH is quocunyue modo servarunt, tro eo, quod servatum est, ' intercuri c. mer Deum adsue conferre tenentur. Quoniam enim jactus mercium fit eo fine ut navis cum rebus, quae in ea sunt, servetur, adeoque silva ad locum destinatum deduci possit; contributio quoque non fit nisi sub tacita hac conditione, si eodem obtineri posset, ut navis cum ii , quae in eadem Iemanent, salva in locum destinatum perveniat. Haec igitur conditio cum non existat, si navis postea alio in loco, orta iterum tempestate, vel alio casia inevitabili perierit, una cum iis, quae in eadem sunt; illi. quorum res perierunt, adeoque salvae in locum destinatum pervenire non potuerunt, propter jactum quoque nihil contribuere dc bent, tenentur tamen hi, qui aliquid quocunque modo servarurit pro eo, quod servatum est l. 468. para. I. Iur. nat. .
tum irer marinum periculosum est, & tempestares ingruere possunt in quovis maris loco aliique accidere casus naviogantibus lanem non uno saltem in loco. Qui igitur vult, navim vel merces suas in navi salvas esse, is non tantummodo vult, ut serventur eo in loco, ubi periculum in praeserui navi
