장음표시 사용
231쪽
curam, Ut continuo solaria consulant, notent districtὶ diei articulum, & nascenti suas stellas tanquam patrimonium servent. Quoties matrum pericula curam hanC ci cum stantibus adimunt ξ quoties nemo est quem superstitio illa tangat Z Finge tamen esse continuo qui id curent: at si diu naicitur puer, si, ut saepe fit, manum eXertam, aut capitis partem, reliquum corpus non sequitur: quaenam altrorum collocatio fatalis illi erit Z An quae allitit exeunti capiti; an quae denique produetum amavit Z Praeterea cum frequenter exerrent solaria: & pleraeque machinarum quae horas designant,ex siccitate aut humiditate aeris amittant tenorem; unde habebis verum illud fuisse, &ex mensura coeli tempus, quod in ortu infantium homi-Nes curiosi, aut amici, notaverint pFinge tamen in eo non errari; deprehendas utique stelistas, quo situ, quo vigore tuerint, cum illi in quos inquiris nascerentur. At unde tantum syderibus in corpora nostra, imo in mente, imperium Z ex iis scilicet expecta. bo M licitatem , ex iis vitae genus, ct mortis arbitrium Num ergo qui proelium lubeunt, simulque extinguuntur, omnes sub eodem coeli ordine erant nati Z Num si navis peritura est, nullos vectores accipiet, nili quos nascentes ali ra naufragio damna vermi λ imo sub sydere omni producti, coeunt in aciem, navigium onerant, & dispares
ortus una morte conJungunt': rursus que non quotquot eodem nexu altrorum lucem aspiciunt, uno fato aut vi-Vunt aut pereunt. Regem hic vides. An omnibus il ius aequalibus putas Regnum contigit se: vel aliquas saltem opes, quae indices es ent beatae di opulentae collocationis astrorum λ imo, an omne a superesse ad hunc diem p Ecce Cleobulum, ecce te. An qui cum illo nati sunt, cum illo
quoque sapiunt, Regibusque sunt accepti; aut qui tecum omnes ine quid gravius dicam) Mathematici sunt 8 Quid autem cum in praedonem quis incidit' Fatale erat, inquis,
ut hunc praedo obtruncare r. Num ergo Cadem astra, quae viato-
232쪽
Α R G E N I s. L T B. II. Iorviatorem , dum nasceretur. ferro praedonis mancipabant, ips quoque praedoni, diu fortasse, antea nato, mentem vimque dederunt, ut aliquando hunc vellet, & posset o cidere ὸ Certe enim non minus dicitis ex astris fieri , ut hie interficiat, quam ut iste mactetur. Clim quis vero aedivicii ruina obruitur 3 an quia erat in astris, ut eum sua dorimus sepeliret, assiimis est murus λ Imb mehercules qui Mictus est murus, hunc subiectum moles oppressit. Ea dem de dignitatibus ratio, ad quas per suffragia ascendiritur. An enim 'dera quae alicui nascenti adfuerunt. de ut vultis) promiserunt dignitatem ; aliis mortalibus poestuerunt imperasse, qui sub iis nati non sunt; & ex quo rum tamen suffragiis destinatae dignitatis constat effe-
Hanc ego vanitatem ineptia & stoliditate praecipuam dicerem, nisi supra haec nomina peccaret. Pessimae super. stitionis ingenium est. Quo libertas enim mortalium , si a praescripto syderum non possitne recedere λ Curem ego valetudinem , me honores solic itent; vicia arii cere cogitem 3 animum ad virtutes appellere; si nascenti dictum est quid me esse oporteat λ Jarturasti humanae liberiatis
deploro λ Etiam deorum munus perit. Amplius thum non perdo. Deos nec timeo, nec ambio. si non potiun aut nolunt, quod de me est statutum inflectere. At pr nascituris liberis scilicet orabimus, ut propitia astra ba Ibeant. Dicam quod ego in Merginia vidi. Quendam
haec super stitio amaverat; ut nec uxoris cubiculum intra ret, nis exploratis antea astris. 'Si aut cauda draconis implicabat Isedera, aut eae Scorpius incinctu brachiorum corrumpebat, vel omnIno quid monstri minabatur in coeἀlis , solus oppido dormiebat. Quid quaeris λ nati sunt ei liberi aliquot, & omnes insani. . a Dum
I Deas amsio. J Deorum Gratiam. l est ex duodecim signis Zodiaei. mensi 2- έ ω- maconis ais Scorpi. .l octobris 2 exoriens , horuni concut Draeo est iuxta P m. Seorpius unus csOIrm Oliis. '
233쪽
Dum Meleander, caeterique in elicem Mergani curam rident; Chaldaeus, quanquam insperatissima accusatione turbatus, col legit animum, similisque eam rixam
contemnenti ; Nihil detrahi Diis dixit, quorum jussa haec ipsa vis quam praedicabat inesset syderibus; quique aded
non se abdicarunt potestate, ut res supertat innumerae, quibus se vel propitios vel vindices prodant Non denuque adeo Mathematicos delirare , ut omnibus qui cum Rege nati sunt deberi regnum putent. Ad venturi praesagia multarum quoque rerum praeter astra habendam rationem; in quibus praecipua sunt, saeculi genius, stirpisque conditio. Caeterum si quis neget aliquid coelum in hominibus posse, dignum esse 'cum Ceritis piari; cum omnibus constet aerem ex coeli conditione vel turbatum vel placidum, se ipsum insinuare in mortalium corpora, ex quorum deinde afflatu inclusi animi insipiratos assectus accipiunt. Ita modestiora loquentem interfatus Nicopompus; Nec omnia, inquit, Mathematice, negamus syde. ribus. Incitari hominem ad segniciem, laboremve; callidam indolem , aut ingenuae limplicitatis nancisci; else hilarem, aut ad iracundam solitudinem declinare; in vitia denique, aut virtutes, aliquo pondere dc impetu ferri; haec non nego ex coeli in ista terrena imperio esse. Itaque non multum repugnem ; si conjicias eos qui ex mitibus astris hauserunt lenitatem, victuros fortuna ab iis dispari quos gravia & turbulenta sydera in fervidiora studia agunt ; vel quibus placidum coelum hilaritatem infuderit, gratiori consuetudine placituros, quam homines' receptum Saturnum acri & molesta solitudine contem. plantes. Rusmodi non certae quidem artis, sed egregiae
s cerius rim AJ Piari eum eiviabus urbis Cere, qui eversa a Romanis urbe sua , vagi erraverunt. De Ceritis ita Horatius lib. 2.
Hellade tercussi Marias cum priniri ιβ l
2 Receptum Saturmam, e. J Hie F neta influit atrum de terrei rem an inum, unde Saruris indoles. 1 Sapit
234쪽
, ARCE N I S. LI B. II. 2o3 prudentiae praecepta non carpo. Alia sunt quae me tibi committunt; & haec praecipue quatuor. Primum quod sydera , contra quam sentis, impellere credo , non cogere, ad rectas cupiditates aut impias . Tum ex syderum, vel cupiditatum contemplatione praenunciari certo non
posse , quid hominem in vita maneat, vel quem finem dii statuerint. Tertio,non satis intelligi. quae astra hos infantibus affectus in generent. Res denique liberas, res fortui. tas; huic necessitati syderum vel inepte vel impie dari. De iis ubertim dicerem e sed video te fatigatum t Rex ad Cleobulum respicere; a quo fateor, utiliora super bello , quam a me, vel Mathematico, accipies. imo, inquit, Rex; sed strictim de his edissere. Tum ille ; non nos cogisyderibus, vel hinc constat, quod haud pauci impetum ab
iis concitatum ratione domitamus: & nulla re magis nostrum genus a belluis dit crepat, quam hoc libertatis privilegio; quae solicitari subjectis & flagrantibus motibus, sed ad vitia aut virtutem adigi invita non potest. Hinc in Philosophorum lcholis nihil vulgarius, quam sapientis animum, expertem servitutis, ' ipsis quoque imperare θ deribus. Hinc & quotidiana eorum praeconia, qui sciunt
moderari iracundiae . amori, caereritque. torrentibus; quibus haec astra in animos nostros Inundant. Quorum omnino nihil esset, nili accepta astrorum imperia mens nostra fallidi re aut recusare posset. Praeterea ut Sol omnia quae luce eadem & iisdem radiis corripit, non iisdem essectibus damnat s nam fovebit alia lemina, alia enecabit; urentur exiliores herbae. & defendet alias crassior succus: ita; cum tot inuntium qui nascuntur velut ager diversissimis modis praeparatus iit, eX varia parentum indole, valetudine, habitu; una illa vis quae E coelo in plures
235쪽
roq. Jo'ANNIs BARCLΛ II res simul manabit, non poterit idem in omnes: si consentientem sibi infantis indolem inveniet, in ea regnabit ; si repugnantem , vix aliud quam corriger adeo ut de infantis moribus vitaque dicturus, non inspicero modo coelum debeas . sed parentes, sed fortunam, quae gravidae
matri fuit, sed diversa alia , & plcrumque tibi ignora. Et ex his quidem seeundae quam posuimus quaestionis ratio ipsa se aperit; ex altris scilicet non statui certo posse,
quid acturi passurive mortales sint Nam ciam modera
ri possimus ingeneratis affectibus, quidni & ea deelinare quae illi affectus peperissent si fui simus obnoxii λ cumque
ex variis causis nunc levius, nunc gravius nascentis hominis animo incidat illa prementis coeli conditio; ciar uno e Liactu in omnes valiturum existimes, quod non hi omnes
eadem potestate invaluit λAddebam, nec deprehendi satis posse quaenam si connexio vel aversio stderum, quae infantibus semina venturarum cupiditatum ingenerat. Vos eam spectatis, quae superstat nascenti. Quidni & illam quae fuit cum animaretur foetus in utero Z quidni caetersv sub quibus t nerum corpus, & adhuc anima sui ignara, in alvo materna instruebatur ad vivendi patientiam 3 Equidem ex eorum syderum conditione, non minus tam im ex ipsis natalibus,
pendere infantem existimem. . Ha ι FI
Quod ultimumnasserui, res liberas aut fortuitas huic syderum potestati. sine sacrilegio non addici, urgerem vehementius, nisi timerem prolixitatis meae odio tibi Regem conciliare. Dicam tamen & vos id velle, & findi scele- .re aut amentia velle non posse. Quid liberius quam uxorem duceret, hoc vel illud vitae genus insistere A ut quid magis fortuitum , quam ut homo pereat ferro, aquis solvatur, inimicitias suscipiat, certo vitae anno aegrotet
principibus charus, dignitate vel contumelia insignis sit de his tamen respondere, Mathematici, soleris. incaudacia, hic praeda est vestra. N uper furtum a servo erat fa- istum
236쪽
A n G, E N I s. LIB. II. rorctum ; fugerat ille, & a domino quaerebatur. Nihil magis.
fortuitum, quam ut caperetur , aut abiret incolumis. Contigit ergo ut sospes evaderet, & continuo de vestris unus mystis, ratus de praeteritis augur, retulit nobis, inultum latronem aufugisse; quia intercesserat ' Luna Mercurio, scilicet furum patrono, eumque conteXerar. Ε-gre mihi persuasit se serib hanc fabulam nobis afferre.
Non in deum ergo cura, non in domini diligentia, aut furis ipsius solertia fuit, ut ille caperetur, aut tuto lateret: sed hoc totum ex astrorum imperio factum. a quibus si haec humana sic aguntur, frustra negotiis quisque nostris operam curamve impendimus. Fient enim vel cessantibus nobis quae ipsa praescripsere; quaecunque Ue- tuerint, nulla nostra industria procedent. Ut caetera vero praeteream, quibus ista refellatur quam diis naturaeque infertis injuria; quaero, Chaldaee: utrum illa vis quae foe-licem nascenti puta infanti vitam portendit, aut Violentae mortis casum, in trigesimum forte, aut amplius, vitae an num constituit; utrum inquam illa vis quae hos casus, illamque motura fortunam est, duret in coelo; &destinatum tempus expectet, quo terris illabens, cogat in necetifarios effectus necessaria instrumenta ; an vero inserat ut ipsi infanti; ut veluti fota, & paulatim coalescens, jusso tempore erumpat, impleatque quod astra mandaverint. Sidicis in coelo perstare; manifesto es impudens. Nam cum sortuna infantis, constet sui vultis, ex modo, quo .astra, dum is nasceretur, inter se erant nexa; postquam eum modum in coelo deleverit eorundem siderum cursus, aliumque effecerit. hoith priori contrarium, qua in arca, vel penu coelesti. recondetur prior illa vis, quae post multos demum annos exercenda est, & in scenam mittenda
237쪽
-6 IOANNIs B A R. C t Λ II Sin putatis adhaerere ipsi infanti hoc fatum, quod in virum deinde valeat; adhuc pejus nugamini. Scilicet in
naufragio causa est. cur venti se tollant, cur sui oblitus gubernator infigat vadis proram; aut colonus causa est belli quod eum pauperat; vel mitioris coeli quo fruges abundant ρ & quos excidentium terrarum labes absorbet, seILdos illos naturae sinus frangunt fati sui violentist, ut destinato asyderibus obitu defungantur Plura in perniciosi nsmam amentiam non dico quae deos, hominesque una in ptivitate damnat, quae ratione destituta vanisque succes.sibus saepe elusa. tamen inanes, ac interdum sceleratas spes subjicit consultorum animis aut inutili metu suspendit incautosa Iactant tamen quaedam suorum oracula, quibus eventus responderit. Ex iis conciliare fidem, tanquam non spernendae arti volunr. Primum quidem, si quae talia extiterunt, nego necessitate fatorum contigisse , astri De gentibus. Facililis crediderim aliquod esse numen quod in vindictam impiae credulitatis nonnunquam repraesentet mortalibus ea ipsa quae sibi non a diis sed syderibus
metuerunt. Deinde ut in somnia, quamquam sine arte vel
duce oberrantia, tamen interdum fortuitas rerum venturarum species referunt: & coecus si vim lapidum spargit, aliquando imprudens tangit metam; sic dum murutum & passim Chaldaeementi mini, nihil mirum si nonnunquam fortuna vestram audaciam commendat; εc miramini vos vera dixisse. Etiam pauca responsa quae vulgo Celebrantur, vanitatem artis proscribunt. Nam quod luculentius signum non solere vobiscum veritatem , quam
instar prodigii jactari,si in illam interdum vester ludus incurrerit Sed nec tantum tribuo famae ut quod de vaticiniis vestris memorat utique credam. Prodigia cum naris rantur excipi solent favore mirantium; di quamquam non ad verum exacta sint, postquam semel Scriptorem invenerunt, pluribus placent, veneratione crescunt, vetustate
238쪽
A R C E N I s LIB. II. 2Gystate commendantur. In hunc modum fabulas vestras invaluisse existimem; ni si dicas impiae arti accessisse nefandorum geniorum commercia. Hi enim transacta inter homines, secretaque accurate explorant , & sagaciter defuturo conjiciunt. Vestros ergo Chaldaeos, si in pudendam eorum familiaritatem acciti fuerunt; nihil mirum suggerentibus ipsis atque monstrantibus quae supra mortalium ingenium erant, interdum claruisse. Nimis
moror. Si quae Siciliae ventura sunt nosti ; quidni, M thematice, & tua ipsius fata perspicias Cur nescisti me tibii hodie gravem fore λ Cur non in experimentum artis monuisti adesse qui te turbaret Denique si potes explorare , an Rex de hostibus triumphaturus sit; illud primum
explora, an sit tibi crediturus. Tibi autem tantus Rex crediturus summis in rebus, eaque ex arte, quae vel si delevibus ac quotidianis praedicere audet, inani eventu in omnium ritus solet incurrere λ Nam serenos aut nubilos dies, vim imbrium, turbines, ventos, dispenseri generi
humano ex astrorum inter se commercio Vos quoque proclamatis , & nos partim agnoscimus. Adeo tamen frequenter erratis, clim ex inspectione syderum aut solem promittitis, aut pluvias, ut in proverbium abierit vestra illa ludendi fingendique licentia. Tu ipse coelum explora : sequere lunae cursus I bella vel foedera coelestium ignium confer in tabulas. Inde, si potes, destina sudos
dies, Dedos ostende. Si non erras, si te eventus non arguet , ego me tuae arti quam lacesso dedi ad poenam non recuso. Neque tamen in aerem, in nubes, inserenum, minus sydera posse dices, quam in corpora fortunasque mortalium . Clim tu igitur illa ignores, cur te ista existimemus praenoscere Z Scies nempe ex astris quo cessura sint bella ,&quae sors Siculas mentes actura sit; nescies autem quando hortulo tuo imbrem , quando pecori solem eadem astra annuerint ImO fatendum ex hac ignoratione tempestatum, vel quid velint ac jubeant sedera vos nescire
239쪽
G8 IOAMNIs B ARELA IIVel esse praeterea vim ullam , quam nescitis, quae ut lubet haec syderum decreta atque imperia antiquet. . Quod si de publicis regiisque negotiis, adeo facilis tibi
notitia; privatam rem tuam cur eadem scientia non protinus auges cur prae vilis rerum eventibus molesta omnia non declinas. Delicitatem non sequeris λ cum in Phrygia essem, erat anus quaestia osse divinationibus. Accidit ut in opulenti civis domo intercideret lurto paropsis preciosa. Is cui supcllex credebatur, amico comite ad hanc vatem cum nummis pergebat, jam furem se tenere, jam recipere paropsidem, spe oppido vana praecipiens. Mane erat; & cum isti adventarent primum anus fores solvebat,
quae tunc forte injecto sterquilinio alitissimh sordebant. Nescio quis vicinus per illam furtim injuriam illuserat mulierculae. Substitit ergo irata; &. si scirem quis ganeo, inquit, ad hanc insolentiam tenebris usius sit, regererem, per Apollinem, regererem in os impurum quicquid meis liminibus sordium dedit. His auditis, qui consultum veniebat , inspexit in socium; &, quid pecuniam, inquir, prosundimus Z Scilicet anus sciet quis nos praedo UeXaverit , quae rerum suarum ignara, & stercore pene in os ingesto, adhuc nescit cui 'rasci oporteat λ Nec segniusquam venerat, discessit 'a Sibylla. Rem epigrammate vulgavit nescio quis Poeta , quod adhuc haeret memoriae, &quia breve eis, s placet recitabo: ' O sors, sedera, ' Pythii recesus, . Et 'fati bene praescia volucres,
Vos saevis anus en Terenda rugis, Vos ιllo vocat esserata cultu,
et Sibsta. t vate, quia haec Aniis uti Sibylla vatieinari credebatur: dicta est sibylla, quasi σωο, eum Ac βουλπι silliam. Communia enim cum Deo consilia habere credebantur vates. a OSora. J oraculum Apollinis.
in adyto templi Delphiel: Pshii a Serpente pythone caeso. De quo missilib. I.
4 Fati prasci. dola eris. J Corvus,m ctua, cornix, &c. Virgil. Eclog. r. Saepe finistra cava praedixis ab ilice cor.
240쪽
A u G E M r s. LIA II. suo lunam quatit AEmonis rubentem. Qid rex cogitet, aut dra mnentur,
Muid sub pectore delitestat omni,
Unum dicite quod misella nescit Ecquis stercore limen omne pavit PQua nunc auguria, ὸ potens spolio, Qua lux, qua via, ducet ad nocentem fFrustra sollicitas, Sibylla, diros, Sortes, s era , Pythios recessus, Et fati bene praescias volucres. Nam Phoebus pater, ὁ 'verenda Phoebas,
ratum dimittit. domita. Ennia Lyeogenes triumphantes copias totis campis effundit. Rex in tanto inquieta mentis astu torpentes oculos mittens in pelagus classis sua primum, deinde mitioris fortuna au*ietum accipit. Nam praeco Radirobauis Sardinia Regis, colgatis te seras, de instantistis audi his Meleandrum monet.
ΡLOR A dicturum Nicopompum Rex Cleobulo innixus destituit. Reliqui inter jocos sequuti sunt. Sed
I sius lunam quatit AE minis, i se nThessaliae mons est, sic altus ut lunam tangere videatur,ubi Amonides, id est, Thessaliae mulieres, aeris crepitantis Q nitu, & magicis artibus lunam immu . tari credebant de ad lucem rcvocari, si forte eclypsin passa erat; ita Ovid. .
Crin si ustra res iant ara auxiliaria lunae. Et Iuven. Una taboranti poterit fiuccurrere lunae. Huius vanae religionis emplum habet Cornel. Tacit. Annal. l. r. Igituναμ fm , tubarum e muremque concentu, me. Et Liv. lib. 1.:. visposita in mmis Caras stinorum imbellis multitinio, cum aris ere- l
piau , qualis in hi foeta ianis , stiriri nocte uisse . plura doctissimus Turnehus, lib. 21. Ch. 1 . Horatius Ode 18. Erod. ita Canidiam inducit r