장음표시 사용
351쪽
his ER V. cotistituere placet. per me illam ut inseras licet. Medicus porro ita artifex iensatus est , ut non huic solo,& semper inhaereat,ratione vero nunquam matur , sed quia illius beneficio in abstrusiarum , & latentium rerum cognitionem saepe perveniat, profecto enim cum ut artifex circa Particularia versetiar, sensu illa solum de prehendi certum est. Interim nihilominus ratiocinatione&discursu multa ex iis,quae sensu jam apprehenduntur colligit , neque usu insitum perite & solerterunt versalibus theore
malis innixus accommodat. Sub ordinatur autem Theoria praxi, quod haec ultimus finis sit, proptet quam universalia praecepta,& axioma ta ipsa discuntur. Bubones seu testium inflammationem pestis esse signum lubenter concedo : sed nec solum,nec perpetuum Mulcis enim erumpentibus extingui videas, & latentes illos adhuc in corpore, quibus indiciis quis ea cognoscat animadvertat. vale. Viennae T. Ju iij. Anno II 8 . ' Domino Andrea Dudithio, cons Caesoc. Petrus Monaxnu Med. S. D.
UT quoquo modo negligentiam in scri
hendo hactenus usurpatam quod enim de fastu nescio quo suspicaris inane omnino est compensem, quod disputationem de peste artinet , scio illam nondum inter nos composi-
352쪽
tam esse, in eo autem tibi nequaquam assent possum, quod primum pestis ortum in conta- illgio ponis. Neque enim contagium ullius
cerei & determinati morbi genus,,aut nomen
est , sed a1 Meti solum dicitur idctum ita appellari incipit , cum qui in alio corpore, prius fuit Imorbus,ex eo postea in aliud' migrat . Nece ''sario itaque ut contagio fiat, morbum aliquem praesiapponi oportet,qui percontactum lese ut . terius propaget, non, ut tu statuis, contagium prius existere; de tum demum pestilentem inde morbum gigni. Surrima rei totius in hoc co sistit, Contagium, hoc est , transitus morbi de corpore in corpus sti per contacturn , vel immediate,ves mediate. Immediate cum duo corpora sese absque ullo medio contangunt,& labem mali invicem communicante: sicut fit in scabie, morbo gallicos, per affricti
nem. Mediate autem intercedente alio corpore, nempe, Vel uere, vel somite. Per aerem
contagium communicatur inspirando&cxsti rando,ita ut aer vehiculi ratione m habeat. Fmes autem appellatur illud corpus, quodlemi narium defert, etiamsi eodem imorbo labora aptum non sit. Veluti per infectos pannos, aut vestes aliquis peste, aut etiam scabie corri lpiatur. Sed ut pestis primam & veram origi nnem indagemus, dicendum est, illam pender da causis , vel supernis,vel infernis , vel etiam. utrisque simul. supernas causas appello praeter
353쪽
LIBER V. 3 spraeter Deum & angelos quae Theologicae
considerationis propite sunt in stellaraim fixarum & errantium vires tum aertis dispositiones
varias , itemque in eteora , in eo apparemia,
di alia huiusmodi. Excludi enim stellarum vires non posse inde satis constat, quod omnes Philosophi unanimi consensu fatentur . Inferiora haec Se sublunaria corpora a superioribus regi de immutari. Plaeterea ex Medicorum coryphaeo Hipp. discimus, Morbos epidem ios, qui in totas regiones quandoque grassant ur,a baeris insignioribus mutatioitibus proficisci. Has autem ab astror iam diverso positu causali. Denique si stellarum in ut uos assa ectus nihil o-
perantur: nullam reddere postemiis causam, curaestas, v. g. & hyems singulis annis non exquisite unam δί eand-m temperiem ser vare sar, quando certum est solem cui soli omnia accepta ieruntur. non aliter moveri uno atque altero,atque ita etiam illius respectu nihil variaretur nisi aliarum stellarum seu conjunctiones, seu oppositiones,aut denique alii positus accederent. Dum tamen , haec a mero . nequa quam Astrologicis vanitatibus patrocinor. Quia planetas stellas caeteras in inferiora liquuniversali qua quam , & indefinita ratione agere dico , non autem particulari & deter Dinata , ut scilicet in unqm quempiam hominem aliam impressionem faciant, quam in
354쪽
alterum , quod Astrologi sibi imaginantur,2
altis etiam persuadere conamur. Nicenim mnibus causis contra naturae ordinem particu
lares per se effectus tribuuntur, de quibus alio inter nos tempore disseremus pluribus. Et nisi fallor,disputationem mea ni cum Dia. D. Rungio ad te ante misi. Inferiores causas, quae in-t idum pesti occasionem praebent,voco scedas exhalationes ex lacubus, stagnis,paludibus, & . cadave sibus , item hominuim & belliarum,ex antris terrae mephitide scatentibus & innitibus prodeuntes, qui b. aer nos circumstans, a natura sua longius abductus,inquinatur dc corru-pitur,&in uno atque altero homine magisteris praedispositis primum labem mali excita quae postea per contagium pluribus aliis communicari potest, non secus atque grex totus in agris unius scabie cadit,& porrigine porci. Cubum&potum ideo omitto, quod horum ratione,etsi in corporibus corrumpantur, pestem
caulari yix posse videtur. Est tamen inde origo majori ex parte morbis aliis populariter gra fantibus,utpote febribus malignis , diarrho mdysenteriis,pleuritidibus,anginis& aliis, quae
pestiferum luid obtinent,nondum tamen vere pestis siuint. In hac enim aerem , tanquam communis limi morbi communissimam cathsem,concurrere semper necesse est, sive in sua substantia corruptum, sive ut vehiculum semi nariorum duntaxat. An vero in pestis praecautionδε
355쪽
LIBER . U. ptione, imo etiam curatione ipsius, remedia saepe permutanda sint, putas ex Gal. lib. I. de tuenda sanitate,cap. p. probari non posse , eo quod locus ille de purgantibus loquatur, non de alexi pharmacorum exhibitione. Sed haud dubie communis utrobique ratio est ea , quam maysici de Medici afferunt, dum in univei sum dicunt : Abasi aetis passioneni non fieri, id quod etiam expresse Aristoteles I probi. 4ς. attesta tur : Consuetudo siquidem altera natuta est, quae ut a similibus conservatur, ita in contrariis tum alteratur, tum destruitur. At quibus diu assuevimus, ea cum facile toleremus, similia fere nobis evadunt. Unde fit ut parum, aut nihil inde alteremur,aut immutemur. Colicis doloribus te interdum vexati,antea nescieram. Mittam Cratonis nostri & methodum curandi , ις remediorum formulas. Interim lege Erastum
quarta parte Antiparacellist, e pagina 236. uiaque ad a. 8. Sed quia non una species colici aD sectus est, significabis, num, quae te affligit colica passio,uatuosa sit, an vero a frigido & crasta humore intestinis impacto orta. Illa magis mobilis & vagabunda eme solet ; haec repraesentat seu pali penitus visceribus infixi doloris speciem. in utraque autem alvus fere dura est conclusa. Est & tertium quoddam genus a tenui sero ,&bilios humore, cui te astanem esse vix equidem arbitror. Sed symptomata indicata rem totam patefacient. Narravit mihi
356쪽
D. Carolus Oslevius ex literis tuis easum pi lpe mirabilem , de duabus puellis in vicinia
vestra , quae continuis saltationibus paene exanimentur. Credo id mali esse ,'quod vulgo choreas S. Viti appellant. Huc pertinet , quod Ioh. Thomas Freygius in quaestionibus Physiicis lib. 24. de natura populorum inter caetera scribis; in inferiori, inquit, Germania nulli fere ab atra bile furiosi,seda sanguine,quod genus furoris,vulgus morbum S. Viti appellat. Si ad ullum morbi genus re- iserendum est, non video, ubi alibi locum repe- triat, quam inter melancholicorum deliria, qtia lmirificam varietatem obtinent. Verum men 'lte m hic ob laesamelle omnino oportet. At ve- lstrae, ut audio, puellae etiam inter tristes illassaltationes orant,&sobrias preces ad Deum sua, dunt: ut inde necessario colligam, causimhujus insoliti symptomatis ine non tam praeternaturalem seu morbosiam,quam, ut ita appes llem supernaturalem,& acit divinam immedi te,atu diabolicam,atque illud est fortasse,quod re θειον in morbis appellar Hipp. etsi in intimam hujus rei cognitionem nun pervenest. Aler-
rhoes quoque,aetitissimus Philosophus , ipse
assirmat : In morbis,ut in aliis naturae parissius
sepe monstrositates sita enim loquitur acci sire, sed exactius quid de his pronunciare pote ro,ubi historiam facti integram cum omnibus
357쪽
intras cognovero. Neque enim adhuc per certa &definita intervalla hoc aias corripiantur. Item an morbus aliquis cor
is manis stus simul conjunctus sit λ Andiuum istud duraverit r an ipse etiam infelicesitiones causam aliquam,aut saltem occasio--r ferre norint 3 Fieii enim potest, ut ex remum forte impressionibus huic insert , Abiectae sint δεινω γ- γαῖανερώνυες. ἀοι-ων, ut verissime in celebratissimi Oset 'et ficulta dicitur. Aut etiam propria alti peculiari lascivia atque petulantia poe- sane delicto conformem attraxerunt.' Nixur de morbi qualitate & conditionedon--rit,de remediis deinceps iniri poterit ratio hi melius. Naturali hus enim morbis natu nideben tur remedia: & praeternaturalibus Maturalia,divinis divina. In praesentiara non licet,im δ haec etiam, nisi humami mihi perspecta esset, ad te mittere verςie . l. Marth. anno I 8 . D Iohanni Cratoni Med. O M.
uon 'duplex temperamentum asserueis rim, sicut & calorem duplicem , nempe., tum seu congenitum unum, & influentem: rum,hanc praecipua causam habui, quod
358쪽
3 o Epis Io DAR. MEDICIN. viderem coepus aliquod vivens , &seu operationes suas edens bifariam consideruri posse cum ut animal seu vivii in quid . rum ut mistum. Quatenus ut mistuna perpenditus,
temperamentum ei certum exprimis eleme itorum qualitatibus resultanx a mibui nectile
esse nemo non videt. Ut vero actiones etiam edat sive vitales, sive animales,aut et: am nata rates,altera accedat praterea temperies Opoti
ret, quae illam veluti in profundo latentem Signavam excitet,inque actum ex potentia producar. Illa temperies, quae praecis De in sol Vis partibus consistit, etiam extincto animaliat. que vita privato supcrest. Haec a spirituum Rhumorum certa harmonia tantum in viventi
bus reperitur, & hujus ablatio illa est, να Inois animalis,ufanimal est dicitiir. Depuue dine controversia est haud illa quidem expeditissima. Galenum ab Aristotele in natura pDiredinis assignanda non dissentire illud osten- dit,quod philosophinia de hac recte locutam esse aliquoties amrmat. In illo plerique ab errare videntur,quod ea confundunt, quae ἐς stincte Aristoteles docuit.Duplicis enim putredinis expresse meminit. quarum altera simplici
generationi mistorui', ut contrarium maximo commune oppositam,&corruptionem secust dum totum,alteram corruptionem tantum st-cundum partem,& recessum a propria natat atque temperamento esse ait, illam naturalem
359쪽
bilitatem ipsius fiat. Hanc violentam innuit dc morbidam propter iclinationem passionum. Illa ab ambientis, hoc est,aeris, & aquae solum calore fit rh aec etiana a calidis vaporibus ,& Ω-liginibus in corpore retentis , impeditaque transpiratione, in illa in ista in pulverem & terram, ut quae ex universo corrupta sint, redigantur: in hac humores putrefacti, aut putrescentes potius ispe ad benignam qualitatem, naturalem stilum reduci possunt, nempe, παταμερ μονον,lit Aristoteles loquitur.
Ideo&elementis igne excepto hanc Iribuit, quorum putredo secundum eundem nihil aliud quam ali enae caliditatis, aut malorum vaporum commixtio,quibus secretis suae naturae
vicissim quodlibet restituitur. Illa denique proprie ad philosophorum scholas spectat, atque idcirco prolixius est ab Aristothle pertra'
bata. Haec medicae considerationis magis est, unde dc a Galeno pluribus in iscis istius e plicatur. Ex particula igiως quae in . illo Meteororumpon ir , male intellqcta, quidam contra mentem Aristotelis colligunt, putredianem illam priorem, quae ipsi κιαθολου est, impro prie se dici r magis autem proprie hanc,quae secundum partem est , cum tamen diversum potius statuendum sit ex mente philosophi.
Illam,nempe , proprie putredinem appellari,
360쪽
quia vera & propria putredo mixtorum peris Horum pasilo est , & contrarium cauis gendi rationi mixtorum. Hanc autem peculiari qumdam modo duntaxat ita AEcari. Quit scilicet nec generationi Opponitur , neque est paruo misti,ut mistum. Atque sic ποιή ς rectius per Voculam,peculiariter, exponitur, quam per proprie,ut doctissime in suis dilucidationibus Archangeluseriam noster admonuit. His in
hunc modum distinctis puto facile responderi posse ad illam quaestionem , in qua explicanda
multi varie se toruuent,nempe, quomodo humores in febribus, qui calidiores evadunt, putrescere dicatur,cu tamen putrida omnia frigidiora fieri. ipso calore evocato vel extincto
necesse videatur, ut habet definitio putredinis Aristotelica. illud quin etiam indicat curatio, hac ratione incussum manet, cum longe inter sese differant simplex aliqua intemperies , in qua humores a sua nativa qualitate nonnihil discesserunt,& putredo,qualis est in pestilenti. bus, ut mirum non sit , si curatio etiam eadem non adhibeatur utrobique, sed fortasse hisreeensendis tibi molestiam exhibeo. Ego tamen aliam ob causam a me allata esse velim cogites, quam ut tuam de his sententiam ε judicium