장음표시 사용
371쪽
LIBER V. 33 3 piis generationis insit, ac semper postea imma
neat , sitque a tu ipsum temperamentum coris dis nativum,aut cerit temperamenti ejus potis sima quali ras. In fluentem vero sita enim ratione aliarum partium , ad quas ex hoc fonte derivatur , dici ccua suevit) qui non ex semineant sanguine menst tuo oriatur, ut alter ille, sed potius ex sanguine illo alimentari, ab e pate eo delato , qui etiam postva cum spiritu vitali, tanquam vehiculo illius in o ua membra corporis propagatus, eis vitam impertiar. Vio lentae vero putredinis Aristoteles, & quarto ii lo si1blimium, ιτκίναι που, &in libro detesipi ratione expresse meminisse videtur. Appellat enim , quasi opponens
τ κατα φυαν. Frigiditatem autem illam inter nam,quae natura inest misto, certum est perses Vlam putredinis causam minime esse posse, tum , calore misti stiperetur dc reprimatur. Quando tamen evocato S debilitato calore illo,qui missum continebat, mistum diis tui incipit, mirandum non est ipsam quoque frigiditatem , licet antea vernacula fuerit & passiva,
nune extraneam Sc activam evadere,ac dum da
lore ambientissimul calorem proprium misti oppugnare, dc ita haec duo causam adaequatam putredinis existere. Venetiis contagium,quod prorsus sopitum videbatur, paulatim nunc vi res fias rursus exerit, adeo ut Illustrissi Domi
372쪽
s Epi s TOLAR. MEDICi A. , hac tube ad se vocaverit, habendae deliberali nis causa,quoio odo his naalis idoneis prae si occniri pollit qiii qui dena crastina die liinc di
cessi i et smat. Desin precor ne cadias studiorum nostrorum tali aliquo in i pedimento interrum patur. Erastu micas de contagione concluti. nes, auctiore S tamen &eiPendatiores denu praelo subiicere in animo habere nuper admo dii ra cogno vi. Fundamentast iu s nostri non
probat,etsi quaedam adhuc explicatius dici de siderent. illud de substatia de qualitate,per P
HImturainque contagione na definit, ita inteMligendum cente ut seni inarium se a vapor : ill exiens a corpore in se dio , & eundem speci morbum in alio subiecto procreans inter dum a sua substantia vel forma , occulti quadam vi agat,interdum vero nota falle qu Iitate ; sicut inanifeste hoc discrimen in morbi contagiosis animadverti potest. Exempli casesit pestis,lues venerea, scabies, & alia hujusmo di. Vale. Patavij. 8.Junlj, Anno Is 76. . D. Iohanni Cratoni Med. Cas. s. Petru* Monavit ιε Med. S. D. CAus A cur vomitus & nausea conse soleant,ubi calculus est in motu, reset
da videtur, aut in m μαπαλιμ oris ventrum
Quod . sensu exqviutissimo praeditum M
373쪽
LIBER V. sbi similem, canales nimirum urinarios) aD sectana,aut si propius causa indaganda est , obi coli ipsius laesionem,aut irritationem a lapidis
motione percontactu Inconciliata , praeserti in cum ventriculus colo sicut dc ipsis reuibus,1 quamvis obscurius ) facilitiae consentiat, quemadmodum evidenter Galenus 1. de locis de locis aff. i. demonstravit.Contagu per DEI gratiam is nunc status est, ut nos magis
magisque seclaros esse jubeat, quamvis tantum incendium 1ninim ta subito extingui poteth, ut non aliquae saltem favillae remaneant, sensim tandem &ipsae evanescentes, id quod in huius etiam pestis reliquiis Venetiis fieri vide muS. Deus nobis clementer porto adsit. Ad putredinis e flentiam quod attinet , Aristote- lem & Galenum inter se maxime concorde S, apud me o ullum est dubium,quantumvis ver bis nonnihil inter se dissidere videamur, ob id 'inprimis, quoniam non unum scopum tractationis uterque sibi propositum habet. Hic namque ut Medicus actioni live curationi in ' tentus , non minus ea quae fit, quam quae iam
L faeta est,complecti voluit; illi vero ut Philo- sopho sat fuit formam ipsam & perfectio
nem putredinis commonstrasse , cum eam, quae nondum finem & terminum suum assecuta est , ceu contemplationi inutilem pro nulla ducat. Neque haec , ut Gale
374쪽
31 Epis ToLAR. MEDICIN. . mendantem praeteriam, Erasti solvis est sentertia,vert Hyellam , quos nunc praecCpi Oresbeo,tum Capo 'accii, tum Mercurialisnc
qui in publicis praelectionibus unanimi calculo triticopinioni ambo astipulati iunt. Quo a si quis inde inferre velit, quemadmodum for talse de Averrhoes & non pauci alii haudia i senserunt, hoc pacto Hecticam quoque ne i cesiarib putridam vocandam , eo quod calor
praeternaturalis etiam in hac febre.insolida agit , is videtur non fit in illima ratione niti. Quandoquidem non animadvertit calorent
extraneum duplici modo in mistum aliqs agere posse, ut videlicet illud aut alteret, Corrumpat. Iam in Hectica solidarum petum calor , ut proprius duntaxat patitur, duia
igneus,ac praeter naturam evadit, quam mutationem intra alterationis limites ad huestere liquet. At vero in putridis non altera'
Onem tantum,verum etiam corruptionem ca
lor ille extraneus in humiditatibus corpossmolitur ut uno ore de Aristoteles , de Galanus pronunciarunt: haecque ipsa corruptio nusses bipartita recte statuitur, Naturalis nimirum una,violenta altera, de quibus omnibus brevit dici minime potest, quin potius abs te peto,
quae modo in medium protuli discendi cerstudio adductus J ea sine fastidio legere non d
375쪽
LocuM Galeor qtiem de eomitu in dolore
renum nuper in tuis allegasti, nondum at tente perlegere vacavit. Visus est tamen & mihi primo intuitu ascopo non aberrasse, sed experiar de eo Hermetis quoque nostri judicium. Nunc filum literarum tuarum sequendo ad ea me conuerio, quae de Putredine controversa esse ponis, teque auctore libere hanc di L cendi occasionem minime negligendam ratus)cogi data meaqtraliacunque profero, tu Ο-que judicio discutienda relinquo. Principioi cum res ipsis differant, inquis, definitiones eatrum nequaquam congruent. Atque ita neque mutatio,sive motus ad corruptionem,&rerum naturalium interitus pro eodem accipi poterunt. Dico ego duas istas definitiones Aristotelis nempe, atque Galeni, ut maxime verbis,
atque etiam rebus ipsis quadam tenus ut nuper posui, de nunc amplius declaraturus sum discrepat: minime tamen sibi invicem oppositas aut ad versas, ted potius velut sub ordinatas, Inuicioque respondentes esse : idque ob eam lirationem,quod prior illa generalior, omni pΗ- tredint,in quantum putredo,conveniens : haec magis determinata est atque restricta. Illam, ut pote a Philosopho traditam, putredini tum u-
376쪽
ni versali squam ita vocant θ tum ei quae secu
dum patrem est itemque tum naturali , tUM violentae sita enim distinguit Aristoteles) ac- commociare licet.. Haec a Medico allata, ur Proportio ejus inserviat ad putredinem in cor-
poribus noliris fientem, factamve , paene iam directa est Unde non immerito cum ihanc Galeno hunc in modum constituere pia, lceret,alta Iar a tamen ,ceu hujuS parentem miri-
fice pluribus in locis commendat. Apparet lhinc etiam,mr in causis effectricibus assignan ldis uterque ab altero nonnihil variet. Etenim lAristoteles putredini m universum intentus .i satis habet dicere,eam ab externa calidita e CD itum ducere, non solicitus utrum ea caliditas 'aeris sit , an aquae, utrum vaporum audisvliginum ambientium , utrum ab impedita per- spiratione , aut quavis tandem alia occasione exstiterit. Galenus contra ex artis suae prae- iscripto,unicam in humanis corporibus putre dinem sibi ob oculus ponens, ejus causas definitas,atque circumscriptas invest igare tenetur,
unde quod Philosophus in genere dixerat: i lud in sitas quasdam species diducit, de limitati Quo in loco ut firmior inter gravissimos hosce iautores concordia coalescat , & plurima rum objectionum ansa simul praecidatur, i iud adjicere libet .: Non videri mihi absonum. aut a mente Aristotelis alienum , si voce , quam ambientem alij, alij
377쪽
l colitanentem vertet uiri, ita accipianuis, ut nant sola in aerem vel aerem de aquam simul comi plectatur, ted omne omni rabid , quod corpus pili re factioni obiioxiurei proxime ambit, autic intinet. Id quod Galenum quoque ani advertisse inde liquet , quod nulla aeris, aut
quae ex pthsia mentione facta e X ternum ca-
arem, qui nimirum foris subjecto putrescibili
ccurrat, duntaxat uominat, suoque scopo ex- .ide accommodat. De calore autem innato quaenam inter eosdem tanta sit discordia nonii lumintelligo. Ais Galenum liunc statuere saygvineam simulque aeream substantiam una cum spiritu. Ego ex Aristotelis loco, queml tumet citas, 2. videlicet de ortu animal. noni multo diversum colligo. Inquit, enim ,hic aliisl ter calorem, qui facit, ut faecunda sint semina , t iann ignea esJe,non talem facultatem aliquam, i sed spiritum, qui in semine , spumosoque cor Io rec5 anetur, naturamq;, qu in eo spiritu est, l prosortione respondere elemento stellarum. Certe caloris hujus congeniti essentiam spiri- tuosam esse pronunciat , & quodammodo i- igneam ut alibi pesippellat, non tamen adu-l rent; m sed blande foventem & mitem, omnestiquei Operationes Vitae gubernantem , atque dirigentem. Quare etiam Ob eandem
causam calori coelessti , sive aethereo, qualis est solis, te die illum comparat, cum tamen talioqin revera sit elementaris. Si quid in.
378쪽
ter utriusque sententiam interest, illud fort.' solum fuerit, quod Alistoteles,ceuPhilosopla ad hoc enim subinde respiciendum calor hunc magis ut scholae loquuntur in absin,
cto considerat, eji is essentiam ali soluto &persi iiDnuendo. At Galenus,tanquam artifex sensti vi H,naare iam sive subjecturn proprie ei c0- apulat,in quo residet. Quod quidem aliud eis: Inon potest,quam humidum illud primogen, lium, ita medicis vulgo nuncupatum , hoc est, substantia quaedam viscida, pinguis , & velut oleo a ex primis ortus nostri principiis, semine Inimirum&sanguine menstruo conflata. Sittis que porro quaeras, quon m modo Erastus pro- ibaturus sit calorem innatum , de quo agit A . stoteles,& totam substantiam, de qua Galenui,
idem esse: ipsius verbis quae in positionibus nuperrime editis habentur) respondebo, euri
non solum calorem nativum, seorsim comple- 'ctendo, a Galeno totam substantiam appellatam , sed s secundum ipsum mel Aristotel inlcalorem nativum cum suo bumido conjanctim, hoc est , sua materia. Et quid mirum t Cum enim ad compositum aliquod constitu endum, praeter materiam & formam nihil concurrat aliud , cur non haec duo simul sumtat tam substantiam Oomplere assirmabimus: AD qui calor hativus,ut per se apparet , formae vi cem sustinet, humidum ipsum materiae. Jure
itaque scalorem nativum cum suo hun idoὶ
379쪽
LIBER V scitota substantia nuncupare licebit.Verii restat &alius scrupulus,que ex iis defunda metis aliquo-ijςs j a repetiti si dissolui posse cesseo. Aristoteles enim in sua illa definitione, cu putredine corruptione esse ait, proprij & nativi caloiis in unoquoque humido,exquisiti iis loquitur, quam Galenus, qui eandem vocat mutationem ad linteritu seu corruptione totius substantiae putrescentis: Ille enim exacta ratione omnia pensitans, tanquam Philosophus,ea quae καθ' m; insunt contemplans, proximam immedi tamque, sive, ut in scholis nominare consueverunt , causam adaequatam tangere voluit , quae semper cum suo enectu recurrit, quemadmodum namque omnis putredo primo naturalis caloris corruptionem spectat, ita etiam hoc incolumi permanente, ut putredo aliqua accidat, fieri nullo modo potest. Galenus autem cui, ut Medico circa singularia magis occupato, haec ἀκρύβειω φυ κη curae non est, ἀριαθη ρον- φώπρον rem explicare maluit.
Unde & popularius totam substantiam appetilat , & praeterea non tantum perfectionem, quam Philo phus intuetur ed etiam viam ad perfectionem, seu ad terminum sua definitio nocomplectitur. Deforma dc modo putredinis similiter non levem esse disIensionem inter utrumque subjungis. Illo asserente putrescentia primum humidiora fieri , evocato scilicet humore ad superficiem , deinde absumpto sic.
380쪽
ciora ,donec infimum redigantur ; hoc nihil horum proponente, & quae sequuntur: dico rebus distinctis facile hanc quoque inter eos litem ditimi posE. Partitur enim Aristote- les statim ab initio putredinem , de qua verba
s acturus est, ις τLι-τLυ κατα lii P, quarum alteram simplici generationi, ut max, e commune opponit; alteri vero tribuit propemodum contraiium. Erunt igitur aliqua nquilouγhae duae putredines inter se convenient ; scurenim allooti in uno nomine participarem ρὶ nec pauciora , m quibus ut plurimum disti debunt. Forma generica eadem videtur esse utrobique nempe, caloris Dativi Insitio humido corruptio, tum persecta , tum imperfecta, inchoataque , tametsi illic secun dum naturae cui sum ex internis principiis tambiente interim acre nequaquam excluso exmisto adveniat, hic vero a principio aliquo vi lento & externo. Cauiae essicientes remota Sipsae coincidunt, quoniam corruptio isthaec in ambabus aliunde non provenit, quam a caliditate extranea. quae mixto occurrit ; prppin quae tamen nonnihil variant. In universali nim putredine calor aeris ambientis , aut aquae Ctiam solus reperitur. At in parti culari seu violenta , tum idem ille adesscalor , tum vero etiam is , qui excitatus in penetralibus corporis ale obstructione , a