장음표시 사용
381쪽
L i B g R V. menticiis, similibus aliis. si itaque conis eluseramus Philolophum in . illo sublinatum poli mitram de pture factione naturali , ad quana mistum est propensum . dc quid erri universim loqui quamvis nec alteram prorsus
releget Nostrum autem Galenum magis detersaeu nate dec putredine violcnta morbida vein nostris corporibus Orta agere : tum Uero existimo hac rationcmultis difficultatibus ob
viam iri posse, &plera que dein dc dilucidiora,
de minus intricata evas Gra. Ad foetorem, quod attinet unico verbo subjungo. Non convenire eum omni putredini, quoad putredinem , multo minus partem essentiae ejus constitue te, sed saliena accidere certae putrefactioni,ob dispositionem aliquam singularem, quae in passo reperitur, utpote in quo magis humi- .ditas , ita etiam minus olere ipsa testatur experientia ut taceam Theop Erastum clarissimum autorem, in 3. de causis plantarum amrxentena: omnem generationem illarum per putrefacti-rinem sieri , in qua tamen insignem aliquem foetorem imminere vix unquam a quoquam animadversum fuit. Quibus omnibus hunc in modum constitutis postremo tuo quaesitosa tisfaccre studensa Ermo: Puti edinem omnem,
qualiscuq; ea tande sit, aliud nihil esse poste ex propria sua natura, quam intemperiem quanda calida,calori nativo corporis nostri loquimurpnim nunc ut Medici penitus adversantem.
382쪽
36 -E 'IsTOLAR. MEDICIN mod vero una quam alia saevior est&essi Uor, ideo accidere arbitrandum est quoniam snon eundem perfectionis gradum utraque ob. ltinet .Quae enim vix dum inchoata in possessionem missa , nisii prorsus e corpore tollatur, , nulla ratione alia compesci potest. Et quidem
ne longe exempla petanturo hoc discrimen in
febribus putridis pestiferis , ac non pestiferis
manifestissime apparet. In his enim vapores 1 materia putrescente ad cor Hati, agens enim magis fervefa ctum , quam putresae tu me patiens
cum humidissimum sit comburi non potest, sed per violentiam putrescere θ illud non tam
putrefaciunt,quam calefaciunt,pro si1a videlicet naturae S subjecti conditione, cum serve- 4
facti&adusti magis sint vere putridi redditi. . Certe enim, si quis haec forte negare praesumat, putredine ita alte particulis sivis infixa non habent, ut mordicus illam retinere diutius valeant.'iversa est ratio pestiferarum, quas coriuP tionis hujus terminum omnibus numeris ab-Jolutum attigisse constat. Accedit quod ob. gradum illum perfectionis, eam malignitatem febres hae pestilentes conjunctam habeam, ut venenis putrefactivis non injuria ob agendi vim praesentissimam assimilentur, proindeque a vulgaribus putridis longo intervallo sepagen - tur. Quamobrem etiam recte tota substanti nobis adversari dicuntur, hoc est, non solum
383쪽
Li AER. v. 3, si simplici&nuda illi temperie primarum qualitatum est enim contagium a putredine derivatum non pi ima , scd secunda qualitas, certam subjecti dispositionem requirens) erum quoque tota tha forma & essentia. Neque tamen inde sequituransientu putridarum, de quidem l continuarum amplius non habendam , currat forma ipsa sine instrumento hoc dico, ne pu-l tetur esse potius morbus formae, quam tempetramenti. Cum forma non agat sine instrumen-lto,&morbus sit affectio ejus, quod primo ad juvat, vel impedit aestio irem apte velitu pletiEperato nulla actione edat:& ipse Galenusex-lptelle assirmet plutibus in locis r Uerum cha racterem febrium pestiferarum esse largam putredinem. Quae omnia si pluribus verbis, quam fieri decuit, apud te exposui, dabis opinor veniam loquacitati meae , cum ut in hane larenam de scenderem pene abs te provocatuslsim. Tu si adversum non est, quid tibi de his vi- deatur responderensi gravaberis. Vale.Patavij. Kalend. Augusti, Anno 1 ST7. D. Iohanni Cratoni, Med. Cas. Os. PetrM
ΙΝ doctissima tua disputatione de melanchoialia hypochondriaca illud mihi adhuc dubita
una videtur. Quomodo ea a frigiditate e patis oriri possit, cum non tantum alii recentiores,
384쪽
sed etiam ipse Galenus in plerasque locis assuem et hunc humorem gigni ως' ατο θεραα
post, tertio nimirum libro de locis laboranti, bus cap. 7. ubi vel ba Dioclis recensuit univeγ' saliter pronunciat,ut talia accidentia contia gant oportere in ventriculo inflammationem lesse a qua sanguis crassescat, & melancholicine vadat. Ut maxime enim demus a frigiditate e-patis sit simul siccitas accedat,alioqui enim ma-lgis hydropem seu leucophlegmatiam catilabit)s aguinem crassiim, faeculentum,tenebrosum.&lpcne immobilem reddit; quia tamen haec θεας totius corporis est, in quod massa sanguibnea distribuitur, minus recte videtur ad hypo chondriacum hunc affectum reduci. Expecto tanton de hoc tuum judicium. Quod autem in fine addis: Pueros nonnunquam ob pituitam crassescentem atque putrescentem quartam laborare , non minorem dubitationem libibet. Cur enim non potius in ipsam'melast choliam , quam vel nascentes secum afferus haec transferamus, ne typos febrium absque ubia necessitate transmutemus 3 Caetera om vehementer perplacent, & expectationi megregie respondent, ae res ipsa fatetur haec duidum ante tibi praemeditata esse. Igposce igiquδddiscendi studio diutius haec ceu invaibu adversum te vibro , quae tibi non excipianta
385쪽
D. Iohanni Cratoni Med. Caeso c. Pe-tm Mo pitu Med. S. D.
I nuM consilium tuum sapientissimum ad
bo. M olrogium directum , quod consola- 'tionem medicam appellas, diligenter relegi dc expendi,inque eo nonnulla observavi, de quibus ne me brevibus tecum agere moleste feras oro. Quod sero si in corpore humoris proventum praecipuam fluxionis in arthriticis affectionibus causam statuis, ad perne iij nostri opinionem , contra quam multi disputarunt, quam proxime accedis. Verum in duobus te ab illo diisentire arbitror. nempe, quod non solum crudum & serosum humorem mali hujus progenitorem facis : deinde quod non a capite
duis taxat, verum etiam ab aliis partibus materiam ad articulos confluere poste concedis, quorum utrunque rationi & experientiae magis conse aeum esse, quam illius α δοξον, nec veterious unquam approbatum , ipsie quoque plane sentio. LubCnter tamen iIna tectam assero : serosos humores semper cum crassioribus conjunctos Hie , quod
hi sine illis ad fluxionem inepti sint ; imo hi illis veliti, uti vicem paestent. Unde serotici.
386쪽
368 Epis Tot AR. MEDICIN lib. humori b. tepestive sublatis, sive per urina,
sive per sudores,qui remanet crassi,alio averti de expurgari, per alvum nimiru, minori cum noxa possunt facile. Invictus ratione praetcribendo paulo rigidior mihi esse videris, in eo praeserim homine , qui in occupato vitae generedegit,& ne potest quidem,si velit maxime, tam
accuratam alaetam,non in cibo solum & pota, sed in aliis etiam rebus non naturalibus dictis observare. Dum enim valetudini sitae impensius operam daret,ut ossicium sibi com missum interim in multis negligentiuscularet, omnino necesse est. Itaque in mentem venit,quod de laudatissimo Magonum Rege Alfonso recitatur. la enim cum a quodam audisset, qua ratione ad xc. annoruni aetatem, viribus sic satis constantibus pervenisset, subjecit : Moti se malle
intra decem annos cnondum autem quinquaginta excesserat quam ad centum tali vitae genere perveniret. Habet certe hie etiam illud locum: Non nobis solum nos natos esse, & quae sequuntur.Quot porro siunt,qui in exquisitissima victus ratione sepius tamen in articulares dolores incurrunt,&molestius - fatigantur,
quam qui nonnihil liberius vivunt nempe, Hippocratis illud oraculum verisimum esse, res ipsa indicat : In tenuis diaetae observatio plures errores committi solere, qui aegros deinceps gravius affigunt. Quodvis s1quidem peccatum hic noxium magis , quam in paulo pleniore
387쪽
pleniore vie ueste consilevit, atque eadem de causa lanis valde tenuem , &statam, exquisitamqtae victus rationem parum imam csse,i-ῖ m autor prudentissime affirmat. quoniam
siquid vel exiguum deliquerint,gravissim b perferunt. Ego quidem,ne quid diffitear, in ea sum het resi : In victus ratione praescribenda magis ad quantiam, quam ad quale respiciendum esse, atque cibum,etiam ex sua natura minus sat. lubrem , morboque idcirco accommodatam, si tamen cum aviditate sum attat, minus noxae
culpori afferre quam alium , qui salubetiimus
quidem judicetur, sed appetitui nostro plane
repugnat. Quod enim lapit, ut vulgo gicitur, id nutrit. Et quae ventricultis invitus a stimit, nunqDam arcte complectetur, cin quo plurinium ultim ipsie a stirmas) inque bonum laudabilem succum convertet. Aurea igitur tegula illa valeat, quam tute diligenter inculcas : Ut ne quid nimis. Unde apparet me nequaquam cupiditatibus fraenum in infinitum laxare ; sed rantum hoc velle, ut ne jugum im- portabile miseris aegris imponatur, appetit unque eoru in ptorsus prosternatur. Ideoque, quae illis morbi ratione prosunt aut obsunt di s ligenter quidem indicanda censeo, ut sciant, quibus potissimum cavere debeant: nihilomi nus ubi a propositis rebus naturaliter ab hortet te senserimus,aliquid indulgendum, ut illos in ossicio conservemus,&paulatim ab insalubria
388쪽
37o FPisTOLAR. MEDICsN. oribus ad salubriora, hoc vel mi oblequio pec- lducamus. Nam&ipsi sponte iidc prudentia uutetur, ut de vetitis parcius degustent, inquere- iliquis medico se magis obedientes exhibebunt. In potu autem hoc praeceptum vim suaru i vel maxime obtinet. Laudo itaque quod vinum bonum & clarum, cujus ti su alii etiam extra paroxysmum sic vete intcrdicunt moderat olsum tum permittis , quia scrlicet non tantum lbono sanguini essiciendo, idoneum est : sedet- liam cruditatibus concoquendis absumendi . ve,quibus hoc corpuSpluirmum scaret, egregie consert. Sed neccere visi a livialem, ceu potum naturae familiarem,&tenuitate sua cito hypochondria permeantem , improbaverim, ut tamen nodulum ex calamo aromatico inciso,galanga ieminibus anisi, feniculi,vel baccis lauri,& similibus , ad corrigendam frigidiatatem & cruditatem immitteret saepEsdasi,nsque te, cum sapor haud insuavis sit,inde abhorrere existimo. In quarta parte seu capite cons Iationis tuae circa medium
commissam esse puto. Neque enim, quid sibi verba ista velint,quove reserenda sint, satis ac sequor. Cum spirituSpuriores in ipso morbo,&c. Ex tuis igitur adversariis, nisi molestum est,errorern nobis demonstrabis , & corriges. Rectissime reprehendis plerosque medicos, iqui cum in morbo articulari duo potissimum consderanda sinta causa fluxionis, & pars fluxionis
389쪽
jθcionis recipiens : ad alterutrum duntaxat curationem totam convertant , nempe, qui purgantibus pharmacis corpus frequenter nimis exagitant ; ad causam seu materiam fluxionis. Et qui thermas, luta,&alia hujus modi consu-Junt; ad partem affectam. At vera & rationalis methodus ita uni scopo attendendum fatis faciendumque monent, ut alter interim non negligatur. LIt purgantibus per certa intervalla plurimum tribuo merito: ita nequaquam ii lis assentire queo,qui omnem topicorum usum
veluti religione quadam ducti in solidum prohibent. Quorsum enim quaeso dolorem , qui fluxiones a viget,&vires corporis dejicit, impune adeo grassari permittamusὶ Ita tamen falsa pexsuasione inducti ferme omnes sunt, & medici& aegri: ut piaculum existente loco patienci,quamdiu durat dolor , aliquid applicare.
Cautione magna, in materia praesertim mista, qualis plerumque est , utendum censeo : interim tamen non prorsus abstinendum , donoe sensum pars pene omnem amittat, & άνα β γγ τ atque stupida fiat. Si Galenum consulimus, qua ille liberalis est ex Archigenis&alio inrum sententia,in iis admovendis, quae Opium, succu, hioscyami,cortices mandragorae, &alia narcotica recipiunt ρ Ego tamen ta audacter, dc tali magistro praevio,ad extrema hujusmodi cω--endere nolim. Illa potius ad iniserim, quae te
Periei suavitate,& vi anodyna dolorem, qui in
390쪽
excelsu posimis est, blande demulcent, simuLque levia strictione partem a fluxione debilitatum roborant . in hoc censu liquores idoneos seu destillatos, seu decoctos, quibus lintea mina imbuuntur,& eali de partibus stirpius rem
mutando circumponuntur,magis laudaverim et
quam oleosa illa & pinguia, quibus pori cutis
fere obstruuntur , & materia tenuior dissiari
prohibetur: Cauteriis, si dextre & alti fidiose
fiant, multos egregie adiutos esse constat : &Iec tat exempla nonnulla dominus Erastus, piae memoriae , rn Antipara celsicis. Convincitidem ratio, quae ex tua hypothe fi deducitur: quando nihil aeque serosios humores absumere aptum natum est,atque cauteria ista. Sumitur autem indicatio, quae tamen s. Methodi medicae ex eo,qubd contin o in corpore praeter na turam gignuntur, ea etiam tale praesidium expostulabant , quod illa continuo educεt.
Hocnempe fonticuli isti, ut vulgo loquuntur, praestant : & exitum iis humoribus e corpore innoxie patefaciunt, qui alioquin intus detenti multum molestiae naturae asterre solent. De Jotione capitis frequente ipse quoque propter actualem illam humiditatem, quae non
potest non incommodi aliquid adjuoctum habere. Cerotum quod substituis, magis placet. Velim tamen scire: An illud raso vertici applicandum sit,an vero sindone obductum noctu duntaxat admovere conveniat: obtemperabo lubens,