장음표시 사용
311쪽
Apollo , ut quae a plerisque nequissimis& stolidis
Principibua obtineantur , quos non modo non Deos sed ne quidem homines appellare deceat. . inae cum ita sint , quid in: Lycurgo tandem animadvetii ι cujus gratia Deum potius quam hominem appellan, dum censuerint i Facilitatem nimirum, justitiam ax que pietatem harumque , Reginam omnium humani latern , cujus unius beneficio Reges ad Dei simili tu, dinem accedunt. Turnerum quoque addo obdicturdi suavitatem de acrimoniam passim in Commenti de Eloq. a me celebratum. Sic vero ille Volumi t. Orat. q. quae est de Cruce Domini pag. In Cr equie quid intelligo, quicquid video, intelligo mysteis ria, video miracula : ut quo magis quaeram quos iri, veniam , eo minus inveniam , quod dicam et quaero gloriam invenio miseriam et quaero laetitiam . linumnio dolorem: quaero vitam, invenio mortem,et quaearo Deum invenio, hominem. Heu quod quaero non possum invenire; seu potiua, quod invenio, non pon1um dicere ι. nam cum crux sit unum . nescio quid mystum ex miseria, gloria , aptum est laetitia dolore a factum ex vita, morte; crptum exDeo homines. ita haec multa sunt unum , & quodam potius divinitatis quam rationis vinculo inter se copulata , ut ne eaelestis quidem vis si dicat , dicendo possit assequi. Et
Pag. s 3 . Hoc tamen verum est , ut Evangelista ., tum dolorum umbratilem speeiem quantum verbis
eum vellet assequi, ostenderi t potius , quid vellet . quam quid posset. Coepit inquit pavere,iatdere , trustari , minitus esse. bi in horto tanta, ta nulla
312쪽
in eruce quot de quanta' 8 coepit pavere nonne satis-iuerat taederet coepit moestus esse: nonne satis fuerate istarly coepit pavere, taedere , tristari, moestus eΩle; quid sibi vult hoc conatur Evangelista dolores erucis loqui: sed verba non videtur posse legere quibus loquatur. Dolores crucis summi sunt, superant notionem vocum et sicut infiniti, non possimi includi resionibus artis; fient tanti, quanti disrupta divini pecto is compage, in velum , in solem, in lunam, inpetras, in terram, in monumenta, in mortuos redundant &e. Vicissim denique Franciscus Pome' aliquot exempla hujus figurae sicuti eaeterarum dedit, quas Iuventutis in gratiam non gravabimur hic subjicere. Primum est , de honore osm doctis exhibito p. 23'. Audite , quanto fuerint olim in pretio literae squibus homines doctos honoribus ornarint, non ipsimose, Reges , sed Tyranni Platonem Syracusas ve. nientem , excepit Dionysius tyrannis; at qua pompa equo apparatu' qua humanitatis magnificentia, &signifieatione benevolentia 3 Expectatis hic forsan, et vias fuisse cylindro arquatas, ut Caligula ' aberratis: aureis perspersas ramentis, ut Commodo Τ hallucina. mini : floribus eonstratas ut Heliogabalo 3 nihil minus. Quid igitur D Accipite, atque suspicite. Pl tonem ipsum aureis vehentem quadrigis , aurigans ipse Dionysius in urbem triumphabundus introduxit. o splendorem literarum eximium t 6 illustrissimum doctrinae deeus i cnam huic figura Exclamatis apt/hubnectarant alterum de Imperatoris ignavia Du-
is hujus invictissimi magnitudinem antini, incredi-
313쪽
bilemque generosi tandem demiramini. Videte. φquantum finitimis populis terroris injecerit; qua sor titudine inierit praelium , quanta felieitate debellarit. Audierat per exploratores , hostem celeritate ulum aliquot loca , improviso adventu coepisse , iamque oppugnari, regni munitissimum oppidum. Ad eum repellendum , colligit totum robur imperii quis et victoriam non despondeat i Conscribit numerosum
exercitum : quis non pertimiscat 3 vim tormento rum maximam rotat : quod foemidolofius Θ Copias explicat, buccinae concrepant, tympanorum a bombardarum horrifico strepitu , omnia late loca personant i quis obsidionem solvendam non ere deretὶ Denique magnis itineribus contendit ad illud oppidum, cum universo exercitu. Quid denique sequitur λ Ubi in conspectum venit, viditque e stationi bus suis erumpentes armatorum globos , accinge tium se ad certamen , illi eo receptui cani imperat, i pse admissis equo calcaribus primus omnium arripiti fugam. O praeclarum Imperatorem , non tantu meum Scipionibus & Alexandria conserendum sed etiamsi superis placet anteponendum i Tertium Iracundum foeminae facinus p. av. Haec nuper Demin ancillulam serire vellet , idque non posset commode, quod manus haberet impeditas, tenebat enim alter speculum, altera gemmeum torquem & armillas aureas, j quid illam fecille putatis Speculum illud, dicet
aliquis, in ejus caput impactum , forte comminuiret nequε quam, nam pretiosius erat, quam ut tam levi
314쪽
cussit aut cubito 3 nimis hoc usitatum est , cuivis de vulgo mulierum. An probris , conviciiῆque laceravit Et illud etiam nimis est vulgare. Quid igitur Beere potuit neque enim alia videtur esse ratio exinplendae iracundiae , aut doloris ulcistendi. Imo alia est, sed insolita ae nova. Nimirum , dentibus rem agere anstitit. An tu dentibus t quonam vero modo dieam aeeipite. Puellam , quae a tergo
erat, ejus ut capillos comeret , coram venire jubet; paret illai tum vero , humanissima haec mulier, in eius os , rostro plusquam canino irruens, nasum imis petit , miseramque denasasset dubio procul , nisi avortens opportune ancilla vulium, pro naso obtulis set aurem,quam furia pene rotam mordie us abstulit.
o nequitiam inauditiam i martum eandem Impudicae. Fingite animo facinus, quam vultis horrendum, di execrabile . cogitate , quiequid immanitatis &turpitudinis , ad omnem intemperantiam erudita , moliri solet impudentia ; vincet hujus Reminae flagitium , cogitationem vestram. Nolite hic proinde refiteare memoriam parricidiorum , incessuum , sa erilegiorum , quae aut ab historicis conscripta, aut a Poetis ficta, vel legistis vel auditis. Leviora illa simul omnia videbuntur, tametsi gravissima, si cum hoc uno com nantur , quod vobis expositurus modo sum. Quod illud autem faeinus tam abominandum horreo dicere; pudore stupet animus, tor pet lingua, haeret oratio, nec verba suppetunt, quae id satis explicent. Loquatur ipsa mulier nefanda ἔseelus nobis tuum aperiat, minus enim erubescet dio
315쪽
eere , quod non erubuit patrare. Audite illam Gmulque cognoscite , quo surore serpa effusa libido . eum semel admissa est ; quam dissicile coerceri, reo primique possit, tartarea lues cum medullas penetra. vii intimas, totumque animum pervasit. Ego, inquit , insana cum flagrarem cupiditate , nec amor, nefario obsequeretur sortuna, &c. Aeque enita inficienda charta est , narratione tam horrendi gitii,
Dubitatio e conflictu Oppositorum nascitur e sed ea si ob rationem diversam simuὲ possint consisteare , mirus inde orationi conciliatur decor , quanda quod alio sensu alias dici solet, contraria juxta seposita nitide resplendent , Simul vero etiam uberi tem sermoni inducit. dum scit. speeie solum diveriis rerum adjuncta ad se invicem referuntur. Exempla jam plurima congessimus in Comm. de Eloq. pag. seq. Hic tantum sufficiat adduxisse unum ataque alterum, Cyprian. ap. 77. Non fovetur in cutiet tris corpus molliters sed restiterio &Christi sol tio fovetur. Humi jaeent fessa laboribus viscera a sed poena non est eum Christo jacere. Squa ent sine balneis membra situ & .rde deformia : sed spiritual ter intus abluitur , quod foris carnaliter sordidatur. Panis illis exiguus: at non in solo pane vivit hom . Vestis agentibus deest , sed qui Christum induit . de vestitus abundanter & cultus est. Sidon. Apoll. Lib. s. Epist. 8. vagientem in cunis Christum Salvatorem hoc pacto admirataν r o dignum eaelo spectaculum.
316쪽
eonquiescit in finu virginis infantilibus fasciis alligatus puer , quem in sinu aeterni Patris uberrimo lucis
splendore circumfusum caelites venerantur. O miriis leum divinae pariter ae humanae naturae commercium t Hic puer, quem intueris Deus est: Deus quem adoras puer est z parvus in faeno, immensus in caelo; rilis in pannis . . in stellis gloriosus: manus illae im- hellae orbem torquent ; tam angusti oculorum orbes solem illuminant ; tam exigui pedes tenebricosum Daemonis imperium calcant. Vicissim Franc. Po-aney in eodem rgumento pag. Transeamus Bethlehemum cum pastoribus ix videamus, & venea emur IEsum in praesepio & demiremur in infante, πirum: pri ne ipem in servo: sapientem in puero: Rectorem orbis iuris factum alieni. Demiremur dc adoremus splendorem tenebris offusum , Potentiam eonstrictam vinculis , Infinitatem terminis finitam. Immensitatem circumlcriptam cunis, balbutientem sapientiam Iliblimitatem cum humilitate , Fortitudia mem cum infirmitate conjunctam: opificem mundi, puellae opus Eum , qui sedet super Cherubin, reclina- Eum sub brutis animantibus ; Qui ambulat super pennas ventorum , jacere stratum in spelunca pecorum; qui terram mari circumdedit,brachiis Mariae circum
datum. Adoremus inquam , & stupeamus e Virgume prolem, hoc est, flores ab hyerne, flammas ab M quis, in rubo ignem, rorem tu vellere ; hoc est, sine radice fructum . sine semine me siem , sine sonte ri- . Uum, sine trunso arborem vitae, Filium sine patre .
Conjugem sine Conjuge, ae denique virsinem ma-
317쪽
trem, Monarcham famulum, subditum Regem. h minem Deum. Delectat quoq; haec figura praecipue in Elogus. e. g. Emmanuel Thesaurus in Metamorphosi uxoris Lothi pag. m 3 . Quam stupes muliebrem statuam, tanto arti ficio fictam, artifice caruit. Genita fuit & sina scalpello sculpta&c se ipsa finxit. Nam contra divinum praescriptum dum patriam spectat, se amisit. Sola igitur mortalium nee imaginis egens nec sepulchri ipsa sua stupiditatis imago in semita haeret , & in sua statua tumulatur. Licet igitur inter
Metamorphoses numerare Foeminam ex vera fictam.
Nam quid in sceminis videas nisi fictum Itaque men tiri solata seipsam mentitur. Mortua vivam simulat, vel viva mortuam. Magis mirere, quod insulsa salsum migravit in lapidem , in sale mortua, quo viva carebat &e. Philippus Picinellus pag. 33. in uxoris Jobi, vel initio ipsius potius Iobi descriptione. Patientiae columen a Sathanae lucta incolume, cum cuncta perdidisset, Deo non amisso nihil amisit. Saepe fractus, saepe integer feriri potuit , non vinei. Probus direptis non habens quem coleret agrum , coluit Deum. Ovibus incendio absumtis se numini sacravit invictimam, orbatus natis . cum desineret sobolis esse Pater , Dei non desiit esse filius. Tune v re liber cum careret liberis. Liberior si careret ux te. Λloysius Iugiat. in Elog. Novi Testam . pag. 13. in Herodem. Fugasti novum Regem Herodes, adhuc tamen solus in Iudaea non regnas, Regnat mors tecum 3 Imo vero etiam supra te. Λ te illa didicit regni non tolerare consortem. Gaudere potuitius Remci
318쪽
nemo te vivo et Maerere nemo te mortuo. Quod
sero pereas id unum est , quod queri de te praefiea d beat &e. Domui suae non mitior, quam alienae , suta facto se capitalem consessus fimilitudinem sui puni. vit in filiis. Haec tota illius justitia est, quod se oderit; Haec tota bellica gloria , quod arcem pietatis
inter ubera expugnarit. pueri animam quaerens, qui suam perdidisset &e. Petrus Labbe in Elog. s. Inscriptione capitis Ioh. Bapt. p. sio. Inter humana ea Pita nullum caput hoc majus fuit Minor est Iohan. Ite quisquis non est homine major; Ille solus major est , qui est Deus & homo. Nullum caput vocalius. nullum taciturnius fuit. Antequam patrem haberet , indixit Patri silentium: reddidit linguam patri, dum vix habuit. Intra uterum Matris vocale & mutum, expressit motu, quod ore non potuit, Exultavit & lucem quam non vidit, ostendit. Nondum exire potest, & praecursorem agit. Nemo citius locutus est . nemo tardius. Ex utero matris verbum salutavit in utero virginis. Ne salutaret homines in eremum meia sit; illic triginta annis loqui tacendo didicit δce. Comstantinus denique Λrxonni Part. g. Crypt. Di Og. Laternae pag. t . in Episc. Mediolanensem. Ambrosus re quam nomine dulcior , Mel antea habuit in ore quam Voces. Avorum gloria nobilis, nobilior sua. Christianus ante caepit esse quam fieret. Pro Rege de-Binatus Antistes subiratus virtuti suae , quod latere vesciverit&e. Urbem suam meliorem reliquit, quo Heteriores acceperat deficiente natura nulli deficiens.
319쪽
sciret &e. Tandem & ad Commi eratronem excitanctam haec dicendi forma solet adhiberi, si quis sie praesentis & iniquae fortunae faciem cum superiori seeunda CCmponat. Ita PP. Societ. Jesu in Pal. Eloq. de Beu Iisario pag. Hiccine est Bellisiarius tot populorum domitor, tot expugnator urbium t Stipem petis , cujus armis vitam Principes precariam debent . qui fortunas Regum atque divitias superbo quodam Pede calcabat, obolum non habet γ Spectat orbis universus Belli larium infelicem , cujus laboribus fiat imperii felicitas. Spectat nudum & inopem, quem modo militum infinita multitudo eingebat undique effusa lateribus Τ Ille ilIe Bellisiarius Imperii gloria , Imperatorum deliciae, civium amor, hostium terror aedecus, haeret mendicus ad ostium : turpis, squalore obsitus, exhaustus fame , dedecore oppressus atque infamia; sine re, sine lare, sine nomine, sine fortunis, exul Orbis terrarum, pene a communi usu spiritus antis malis exclusus. O fortunae temeritatem l Ita ne ludis in capita Principum 8 modo blandiris, modo is- vis : modo arrides, invides, erigis, deprimis: quosque ante muneribus, tuis obrueras , momento temporis e deliciis ad egestatis angustias , e triumphis ad funera, e victoriis ad clades, &ex honoribus ad infamiam traducis λΛd amplificandum quoque plurimum facit, suum prolixius vel aliorum sermonem exponere Et suum vel ad praesentes quidem alios vel ad seipsum aut absentes vel etiam senius expertia. Istud si fiat .Com-
320쪽
commιnicationem etores vocant, cujus exeminpia bene multa, iam in medium adduximus in Comm. de Elo l. pag 1346. Illustre legitur quoque ap. Philipp. Κiselium parte I. Nili myk Dom. 16. post Trin. f. 7. pag. 3 a. ubi de mundi vanitate sic inter caveis ra : Equidem lubens fateor , Flos fuit Abel: sed &Uanitas. Flores estis vos: sed & luctus & vapor &anhelitus. Flores estis : sed non semper idem floribus est honos Vernis C. Horat.Lib. a. m. H. Sedet in corde humano hujus floris voluptas: sed & vanitas. Natat in foliis amor , sedet dolor. Ridet in ejus specie gratia : sed risus est , quem vicinus mox ,
maeror animi squalorque excipiat&c. f. s. Repetite nunc animis vestris, qui majores natu his estis Auditores, repetite inquam memoriam annorum , quos elapsos numeratis. Deum immortalem l quam multa hoc temporum intervallo vel a vobis vel ab aliis facta praeclare 3 quam multa item impie & sceler te gestat transierunt universa, pro nihilo habentur isti' 2nni. Facta esse non ignoratis: sed velut insomnio facta videntur. Λbierunt tot dierum millia , tot amerorum lustra. Numquid somniasse vos tantum creditus t Ita repente ita subito transierunt universa. Somniastis certe non noctes solum integras : sed απitae vestrae dies somniastist o vita i 5 somnium t o .anitast Qui sapit, somniis non eredit istis : sed ad veras beatasque vitae immortalis vigilias toto coroe adipi rati Ad Adolescentem quoque eadem forma Franc iseus Pome' de contem tu mundi Progymn. I.