장음표시 사용
321쪽
pag. 394: Adhuc haeres Etiamnum fluctuas, levissi - me Adole se ensi necdum adduci potes, adeontem tum rerum caducarum 8 Verum esto. Nullius sint a. pud te ponderis , quae hactenus attuli aequo animo feram , consistum despici meum: At, te ipse saltem consule V te audi, obsecro, tibi obtempera. Quaero enim abs te; si te , hinc Regina pulcherrima omnibus abundans fortunae honis:, omnibus instructa naturae dotibus', comiter vocaret ad se . te ut haberet sponsum, Regem faceret: inde proterva , foedaque Meretrix , , te impudentet ad turpem invitaret amplexum:'& illa quidem adiri non posset, nisi per angustum callem, vepribus impeditum, ac saxis asperum rad hanc vero, via duceret amoena & faeilis r quid tune amabo faceres utrius tandem voce sequi , utri parere potissimum velles Profecto, fi bene noui tuam indolem, video, quid esses facturus. Exhorreo res videlicet, hujus aspectum Prostibuli, & per meo dia senti ceta, advolares ad Reginae sinum. Cur emgo: id non agis, cum licet Cur consilio non uterio tuot vocat te, virtus ad aeterna gaudia , & ad divi.
nos amplexus: Obstoena te, contra voluptas, ad aestumnas sempiternas allicit: Et illam aspernaris, oblevem viae difficilioris laborem : Et huic te mancipas, quod iter videas conspersum flosculis. O coecitatem rΑd seipsum porro aut absentes vel res inanimatas sermo , quibus ut praesentibu proprie loqui non pol,
322쪽
ministrae , ultrices mox futurae tot scelerum i di sturbatae jam , nefarias molitiones vestras disturbate ἔ
in plangite quae secistis flagitia, flagellis vos instrui
te ad vindictam , crebrisque ac validis ictibus ferite , tundite , pulsate latera, laniate humeros, concidite spectus , dilacerate corpus universum. Nee non ad. supellectibilem humani luxus pag. I8'. vos appello, aedes sumptuosae, aulaeis ac picturis illustratae pretio sissimis ; vos, vasa splendida, vos radiantes auro , baci Vos, Thalami argento rutilantes, purpurea. que strata , vos appello ; Dicite , quot in votis fiagitia , quot per vos scelera patrantur di quot, vobIs traitibus ae consciis, & quam nefanda facinora commitin
filiorum mentem quando exponit orator , vel verba illorum sive .etiam facta e suo sensu interpretatur . vel eos loquentes aut inter se colloquentes inωdueit Interpretationis verborum exemplum ocἀturritverrina sexta n.4 r. Superbum est & non ferenis dum dieere : Praetorem in Provincia homini hone sto loeupleti splendido: Vende mihi vasa caelata. Hoc est enim dicere et Non es dignus tu qui habeas, quae tam bene facta sint: meae dignitatis ista sunt. Sic quo. ue Ambrosius de Obitu Satyri fratris ι' Raptus est , ne in manus incideret barbarorum , raptus est , nototius Orbis excidium &c. videret. l . Ego vero te frater cum vitae tuae flore , tum mortii commoditato beatum arbitror. Non enim nobis ereptus es , sed
periculis: non Vitam amisisti, sed ingruentium acet
323쪽
bitatum sormidine caruisti. Et Plutarchus priore tractatu de Λlexandri fortuna in hoe ejus dicto exultat: Nisi Alexander essem . . Diogenes esse vellem.
Non dixit inquit nisi .Rex essem, Diogenes essem;
non dixit: nisi dives essem aut Argeadesὲ rationem statim subdit; Neque enim praeferebat sapientiae foris tunarri , aut vili lacernae diadema: sed dixis, nisi Alexander essem Diogenes essem i. e. Nisi opere potiusquam verbis certum esset philosophari: nisi universum continentem, non tam passibus , quam victoriis circuire et nisi barbaras gentes Graecis institutis exeo iere, non equidem in otio desidens potentiam meam ad luxuriandum contulissem: sed frugalitatem Di genis aemulatus fuissem. Caeterum ipsorum sensuum humanorum quoque verba quando exprimit OA toi.,& alteram adeo personam quasi ista loquentem induiscit . Proso op ra vocatur ejus pariter exempla aliquot
adduximus Lib. de Eloq. pag. i 373. Addimus lame Senecae Consolatione ad Marciam quod cap. 26. legitur, quo Patrem illius h. m. loquentem introducit: Cur te filia tam longa tenet aegritudo. Cur in tanta veri ignorantia versaris 3 ut inique actum judites cum filio tuo , quod in taedium versus vitae, ipsi ad majores se recepit suos Τ Nescis , quantis fortuna procellis disturbet omnia quam nullis benignam facile se praestiterit, nisi qui minimum cum illa contraxerant Τ Regesne tibi nominem felicissimos futuros , si 'maturius illos mora instantibus iubtraxisset malis Τ Λn Romanos Duces , quorum nihil magni
324쪽
cussit aut cubito 3 nimis hoe usitatum est , cuivis de vulgo mulierum. An probris, conviciiῆque laceravit Et illud etiam nimis est vulgare. Quid igitur Beere potuit neque enim alia videtur esse ratio e plendae iracundiae , aut doloris ulciscendi. Imo alia est, sed insolita ae nova. Nimirum , dentibus rem agere .institit. An tu dentibus t quonam vero modo dicam aeeipite. Puellam , quae a tergo erat, ejus ut capillos comeret , coram venire jubet; paret illat tum vero , humanissima haec mulier, in eius os , rostro plusquam canino irruens, nasum iminpetit , miseramque denasasset dubio procul , nisi avertens opportune ancilla vulium, pro naso obtuliLset aurem,quam furia pene rotam mordie us abstulit. o nequitiam inauditiam l uuartum eandem Impudicae. Fingite animo facinus, quam vultis horrendum,&execrabile . cogitate , quicquid immanitatis αturpitudinis , ad omnem intemperantiam erudita , moliri solet impudentia ; vincet hujus foeminae flagitium , cogitationem vestram. Nolite hic proinde refiteare memoriam parricidiorum , incessuum , sa- erilegiorum , quae aut ab historicis conscripta, aut a Poetis ficta, vel legistis vel auditis. Leviora illa stimul omnia videbuntur, tametsi gravissima, si cum hoc uno com nantur , quod vobis expositurus modo sum. Quod illud autem faeinus tam abominandum ὶ horreo dicere; pudore stupet animus, tor pet lingua, haeret oratio, nec verba suppetunt, quae id satis explicent. Loquatur ipsa mulier nefanda εseelus nobis tuum aperiat, minus enim erubescet ducere,
325쪽
eere , quod non erubuit patrare. Audite illam G. mulque cognoscite , quo surore serpa essus a libido . eum semel admissa est ; quam difficile coerceri, reis primique possit, tartarea lues cum medullas penetra vit intimas, totumque animum pervasit. Ego, inquit . insana cum flagrarem cupiditate . nec amor, nefario obsequeretur fortuna, dcc. Aeque enire infincienda charta est , narratione tam bonondiflagitii ψ
Dubitatio e conflictu Oppostorum nascitur e
sed ea si ob rationem diversam simu bpossint consisteαre . mirus inde orationi conciliatur decor , quanda quod alio sensu alias dici solet, contraria juxta se posita nitide resplendent , Simul veris etiam ubertatem sermoni inducit. dum scit. specie solum di vemia rerum adjuncta ad se invicem referuntur. Exempla jam plurima congessimus in Comm. de Eloq. pag. 13a 8. & seq. Hic tantum suillitat adduxisse unum atque alterum, Cyprian. ap. 77. Non fovetur in euncitris corpus molliter 3 sed refrigerio & Christi sol tio fovetur. Humi jaeent fessa laboribus viscera sed poena non est eum Christo jacere. Squa ent sine balneis membra situ & .rde deformia: sed spiritual ter intus abluitur , quod sciris carnaliter sordidatur. Panis illis exiguus: at non in solo pane vivit homo. Vestis agentibus deest , sed qui Christum induit. αvestitus abundanter & cultus est. Sidon. Apoll. Lib. 1. Epist. 8. vagientem in eunis Christum Salvatorem hoc pacto admirasaν r o dignum caelo spectaculum.
326쪽
eonquieseit in finu virginis infantilibus fasciis alligatus puer , quem in sinu aeterni Patris uberrimo lucis
splendore circumsusum caelites venerantur. O miriis sieum divinae pariter ae humanae naturae commercium t Hic puer, quem intueris Deus est: Deus quem adoras puer est: parvus in faeno, immensius in caelo ἔ.ilis in pannis in stellis gloriosus: manus illae imis hellae orbem torquent; tam angusti oculorum orbes solem illuminant ; tam exigui pedes tenebricosum Daemonis imperium calcant. Vicissim Franc. Po-aney in eodem 4rgumento pag. i 37. Transeamus Bethlehemum cum pastoribus& videamus, &Venegemur IEsum in praesepio & demiremur in infante, .irum: pri ne ipem in servo Sapientem in puero: Rectorem orbis juris factum alieni. Demiremur&adoremus splendorem tenebris offusum , Potentiam eonstrictam vinculis , Infinitatem terminis finitam. Immensitatem circumscriptam cunis, balbutientem sapientiam iublimitatem cum humilitate , Fortitudia mem cum infirmitate conjunctam: Opificem mundi, puellae opus Eum, qui sedet super Cherubin, reclinatum sub brutis animantibus ; Qui ambulat super pennas ventorum , jacere stratum in spelunca pecorum; qui terram mari circumdedit,brachiis Mariae circum datum. Adoremus inquam , & stupeamus e Vsrgume prolem, hoc est, flores ab hyeme, flammas ab aquis, in rubo ignem, rorem in vellere ; hoc est, sine radice fructum . sine semine mesiem , sine sonte ri- .vum, sine trumo arborem vitae, Filium sine Patre .
327쪽
trem, Monarcham famulum, subditum Regem. hominem Deum. Delectat quom haec figura praecipue in Elogus. e. g. Emmanuel Thesaurus in Metamorphosi uxoris Lothi pag. m 34. Quam stupes muliebrem statuam, tanto arti ficio fictam, artifice caruit. Genita fuit & sina scalpello sculpta &c se ipsa finxit. Nam contra divinum praescriptum dum patriam spectat , se amisit. Sola igitur mortalium nee imaginis egens nec sepulchri ipsa sua stupiditatis imago in semita hae.
ret , & in sua statua tumulatur. Licet igitur inter Metamorphoses numerare Foeminam ex vera fictam. Nam quid in foeminis videas nisi fictum Itaque men tiri solata seipsum mentitur. Mortua vivam simulat, vel viva mortuam. Magis mirere, quod insulsa salsum migravit in lapidem , in sale mortua, quo viva carebat &e. Philippus Picinellus pag. 33. in uxoris Jobi , vel initio ipsius potius Iobi descriptione. Patientiae columen a Sathanae lucta incolume, Cum cuncta
perdidisset, Deo non amisso nihil amisit. Saepe fractus, saepe integer seriri potuit , non vinci. Probus direptis non habens quem coleret agrum , coluit Deum. opibus incendio absumtis se numini sacravit invictimam, orbatus natis . cum desineret sobolis esse Pater , Dei non desiit esse filius. Tunc u re liber cum careret liberis. Liberior si careret ux te. Aloysius Iuglar. in Elog. Novi Testam . pag. a s. in Herodem. Fugasti novum Regem Herodes, adhuc tamen solus in Iudaea non regnas, Regnat mors tecum I Imo vero etiam supra te. A te illa di
328쪽
nemo te vivo et Maerere nemo te mortuo. Quod
sero pereas id unum est , quod queri de te praefiea dein heat &c. Domui suae non mitior, quam alienae , sta acto se capitalem consessus similitudinem sui puni. vit in filiis. Haec tota illius justitia est, quod se oderit; Haec tota bellica gloria , quod arcem pietatis inter ubera expugnarit. pueri animam quaerens, qui suam perdidisset ille. petrus Labbe in Elog. s. Inriscriptione capitis Ioh. Bapt. p. 6 Io. Inter humana capita nullum caput hoc majus fuit Minor est Iohan rie quisquis non est homine major; Ille solus major est , qui est Deus & homo. Nullum caput vocalius, nullum taciturnius fuit. Antequam Patrem haberet, indixit Patri silentium: reddidit linguam patri, dum vix habuit. Intra uterum Matris vocale & mutum, expressit motu, quod ore non potuit, Exultavit & lucem quam non vidit , ostendit. Nondum exire potest, & praecursorem agit. Nemo citius locutus est. nemo tardius. Ex utero matris verbum salutavit in utero virginis. Ne salutaret homines in eremum seceiast ; illie triginta annis loqui tacendo didicit &c. Cotis stantinus denique Arxonni Part. g. Crypt. Di Og. Laternae pag. t . in Episc. Mediolanensem. Ambrosiuste quam nomine dulcior , Mel antea habuit in ore quam Voces. Avorum gloria nobilis, nobilior sua. Christianus ante eaepit esse quam fieret. Pro Rege destinatus Antistes subiratus virtuti suae , quod latere nesciverit &e. Urbem suam meliorem reliquit', quo Heteriores acceperat deficiente natura nulli deficiens. Ita Praesulem se esse meminerat, ut senem se esse ue-
329쪽
sciret &e. Tandem & ad Commiseνationem excitan indam haec dicendi forma solet adhiberi, si quis se praesentis & iniquae sortunae faciem cum superiori seeunda componat. Ita PP. Societ. Jesu in Pal. Eloq. de Bellisario pag. Hiccine est Belli sarius tot populorum domitor, tot expugnator urbium t Stipem petis , cujus armis vitam Principes precariam debent 3 qui sortunas Regum atque divitias superbo quodam pede calcabat, obolum non habeti Spectat orbis universus Bellifatium infelicem , cujus laboribus stati inperii felicitas. Spectat nudum & inopem, quem modo militum infinita multitudo e ingebat undique effusa lateribus 8 Ille ilIe Bellisiarius Imperii gloria , Imperatorum deliciae, civium amor, hostium terror aedecus , haeret mendicus ad ostium : turpis, squalore Obsitus, exhaustus fame , dedecore oppressus atque infamia sine re, sine lare, sine nomine, sine fortunis, exul Orbis terrarum, pene a communi usu spiritus animalis exclusus. O fortunae temeritatem l Ita ne ludis in capita principum modo blandiris, modo saevis r modo arricles, invides, erigis, deprimis: quosque ante muneribus, tuis obrueras, momento temporis e deliciis ad egestatis angustias , e triumphis ad funera, e victoriis ad clades, & ex honoribus ad infamiam traducis Λd amplificandum quoque plurimum facit, suum prolixius vel aliorum sermonem exponere Et suum vel ad praesentes quidem alios vel ad seipsum aut absentes vel etiam senius expertia. Istud si fiat . Com-
330쪽
communicationem Rhetores vocant, cujus exempla bene multa, iam in medium adduximus in Comm.
de Eloq. pag i 346. Illustre legitur quoque ap. philip p. Si selium parte I. Nili myl Dom. 16. post Trin.
s. 7. pag. 37 a. ubi de mundi vanitate sic inter caetera : Equidem lubens fateor , Flos fuit Abel: sed &Uanitas. Flores estis vos: sed & luctus & vapor &anhelitus. Flores estis : sed non semper idem floribus est honos Vernis C. Horat.Lib. a. od. H. Sedet in corde humano hujus fioris voluptas: sed & vanitas. Natat in foliis amor , sedet dolor. Ridet in ejus specie gratia : sed risus est , quem vicinus mox, maeror animi squalorque excipiat&c. f. s. Repetite nunc animis vestris, qui majores natu his estis Auditores, repetite inquam memoriam annorum , quos
elapsos numeratis. Deum immortalem l quam muIta hoc temporum intervallo vel a vobis vel ab aliis facta praeesare 3 quam multa item impie & scelerate gestat transierunt uti iversa, pro nihilo habentur isti anni. Facta esse non ignoratis: sed velut in somnio 'facta videntur. Abierunt tot dierum millia, tot amnorum lustra. Numquid somniasse vos tantum creditus ν Ita repente ita subito transierunt universa. Somniastis certe non noctes solum integras et sed απitae vestrae dies somniastis i 5 vita i 5 somnium t omanitast Qui sapit, somniis non credit istis : sed ad
veras beatasque vitae immortalis vigilias toto corte adspirat. Ad Adolescentem quoque eadem forma Franc istus Pome' de contemtu mundi Progymn. I.