장음표시 사용
411쪽
adhibitam vim ingenuis , matres familias violatas, quae tum urbe capta commissa non sunt &c. Eumenes etiam pro restaurandis Scholis Maenianis. Neque enim tanta me aut negligentia aut confidentia tenet, ut nesciam quanta sit inter hane aciem fori, & nostra illa secreta studiorum exercitia diversitas. Ibi armantur ingenia, heic praeliantur. Ibi praelusio, hic pugna committitur: heic plerumque velut sudibus& saxis, illic telis splendentibus dimicatur : Heic sudore αquasi pulvere sordidus, illic insignis ornatu laudatve
Orator a ut si uterque experiundi causi ossicia commutent , alium quidem tubarum sonus & strepitus armorum , alium triumphi cupido deterreat. Cla dian Lib. I. de Laudib. Stiliconis extri An quisquam Tigranem armaque pondi vel Pyrrhum Antiochique jugum , vel vincla lugurthae Conserat aut Persen debellatumque Philippum ' Hi propagandi ruerant pro limite regni; Heie stabat Romana salus: ibi tempora tuto Traxerunt dilata moras ; heie vincere tarde
vinci pene suili Diuunguntur autem h. m. vel plura simul a pluribus e. g. Cic. pro Muraena quando dimmilia Servii Sulpitii in jure dicundo & Muraenae in bello gerendo studia commemorat. Reliqui temporis
spatium in contentionem voeatur . ab utroque distan illima ratione tractatum est. Servius hie nobiseum hanc urbanam militiam respondendi, scribendi, cavendi , plenam sollicitudinis&stomaehi secutus est et Ius civile didicit, multum vigilavit, laboravit, praesto multis fuit : multorum stultitiam perpessus est. arrogantiam pertulit, dissicultatem exsorbuit: vi-
412쪽
xit ad aliorum arbitrium non ad suum Magna laus, Mirata hominibus , unum hominem elaborare in ea cientia quae sit multis profutura. Atque his studiis opponit jam studia Muraenae Quid Muraena interea Fortissimo.&sapientissimo vito, summo Imperatori, Legatus L. Lucullo fuit i qua in Legatione duxit
exercitum, signa contulit, manum conseruit , ma
gnas copias hostium fudit, urbes partim vi, partim obsidione cepit. Asiam istam refertam & eandem delicatam sic obiit, ut in ea neque avaritiae, neque tu Turiae vestigium reliquerit. Maximo in bello sic est versatus, ut hic multas res & magnas sine Imperatore gesserit , nullam sine hoc Imperator &c. Idem pro Rabir. Quamobrem uter nostrum tandem Labiene popularis est , tune qui civibus Romanis in concione ipsa carnificem , qui vincula adhiberi putas oportere, qui in Campo Martio comitiiseenturiatis, auspicato in loco crucem ad civium sup plicium defigi & constitui jubes; an ego , qui fune stari concionem contagione carnificiscveto qui e piandum forum populi Rom. ab illis nefarii sceleris vestigiis esse dico ' qui eastam concionem sanctum
eampum inviolatum corpus, omnium civium Romanorum ius libertatis defendo servari oportere &e. Et act. s. in Verr. eirca fin. Nunc ad Marcellum reveristar, ne haec a me causa commemorata esse videantur; qui eum tam praeclaram urbem, vi copiisque coepiLsit , non putavit ad laudem populi Rom. pertinere, hane pulchritudinem , ex qua praesertim nihil periculi ostenderetur , delere & extinguere, itaque aedificiis
413쪽
percit . quasi ad ea defendenda cum exercitu . non expugnanda venisset. In ornatu urbis habuit victo riae rationem, habuit humanitatis. Victoriae putabat esse, multa Romam deportare, quae ornamento urbὲ esse possent: humanitatis, non plane spoliare urbem , praeiertim quam conservare voluisset. In hac partitione ornatus , non plus victoria Marcelli popul Rom. appetivit, quam humanitas Syracusanis reser vavit &c. Iransit deinde ad facinora verris ferte . ait, Verrem; non ut hominem cum homine
eomparetis, ne qua tali viro fiat insuria, sed ut paeem cum bello, leges cum vi , forum & jurisdictionem
eum ferro & armis,adventum dc comitatum eum exercitu & victoria conseratis. IEdes Minervae est insu.
la , quam Marcellus non attigit, quam plenam, quam ornatam reliquit; quae ab isto sie spoliata atque direpta est, ut non ab hoste aliquo, qui tamen in bello reis ligionem 3e Consuetudinis jura retineret: sed ut a baeis baris praedonibus vexata esse videatur δce. Et MareeIlus , qui si Syracusas cepisset, duo templa Romae se dedicaturum voverat, quod erat aedificaturus, iis rein bus Ornare, quas ceperat, noluite Verres qui non honori neque virtuti. ut ille, sed veneri de cupidini vota deberet, is Minervae templum spoliare conatus est. Ille Deos Deorum spoliis ornare noluit a Hic orna menta Minervae virginis in meretriciam domum
transtulit . vel disjunguntur etiam gula a finguis. Cie. iterum pro Muraena paulo post: Sed ut adst 4iorumque artium contentionem revertamur, qa
414쪽
partibus ab adulatore amiςus disserat, sic inter caetera Ex proposito , usuque Δc instituto animi ab amico adulator distinguitur. Sicut uterque & qui virtutis studio, & qui mercedis causa militat, armis utitur, nec tamen de operibus eorum ab externa quispiam actia. ne judicat; cum pro instituti ratione ulum utriusque potius distinguat. Alter seivare amicum solet, quia est amicus, alter se mercede cuilibet addicit: Λlter in eo quod agit, suae spontis est, alter venalis r Λlteriis fidem servat, cum qui bus faedus contraxit, alter ne iis quidem, cum quibus amicitiam. Eodem adulatorem ab amico differre puta . Ambobus enim accudit , ut eodem modo agant, eodem modo cum amicis vivant, cum tamen alter ab altero, vel ex usu, vel
ex fine, vel ex animi proposito sit discernendus: Amicus enim id , quod bonum putat, sive id dolorem
postea sive voluptatem afferat, cum amico commv.
nicat , & ex aequo fruitur: Adulator ex praescripto libidinis suae quicquid eum amico agit , ad lucrum
suum dirigit. . Amicus aequalitatem , proprium bOnum spectat adulator. Λlter aequalitatem in virtute, alter lucrum in voluptate. Λlter paritatem incongressu, alter humilitatem in cultu. Alter veritatem in familiaritate,alter fraudem. AIter emolumentum
in posterum, alter in praesens delectationem. Alterius beneficia memorari gaudent , alterius fraus sepeliri postulat. Alter quae amici sunt . ut communi curat . alter ut aliena consumit. Λmici & in secua. dis rebus f miliaritas gratissima est, & in adversis sor. tem ex aequo fert; adulator neque secundis rebus ex.
415쪽
pleri potest, neque in adversis unquam apparet. Amiis citia laude , vituperio digna est adulatio. Λmieitia par pari rependit utrinque, adulatio claudieat; qui enim egestate adductus, ut id consequatur , quod deinesse sibi videt, alterum eo lit, inaequalem se fateatur nec ste est, quatenus non vicissim ab illo colitur. Α- micus si ignoretur , adulator nisi ignoretur miser est: Amicitia si exploretur eonfirmatur adulatio si exploretur perit. Λmicitia tempore crescit, adulationem tempus conficit. Amicitia nullius unquam eget, ain licujus semper adulatio. opsta autem h. l. duae naturae appellantur sibi invicem adversae; neque enim adhane operam illa quam Logici tradunt oppositorum distinctio vel genera tantum conferunt , ut ea
seorsim exequi operae pretium esse queat. Haec vero contraria maximam vim habent ad ornandum O ampliasicandum ; Quae enim casus habent in exitu similes, ut Cie. lib. de Orat . ait , sive paribus paria edduntur sive opponuntur contraria . suapte natura numerosa sent , etiamsi nihil sit factum de industria, e. g. in Orat. pro Rose. Com. venit ad Claudium et quem hominem λ levem Z imo gravissimum mobilem imo constantissimum familiarem imo alienissimum. Et vieissim paulo ante : Fuit illa pecunia immanis, haec parvula: illa honesta, haec serdida: illa propria, haec in eausa & in judieio collocata. opponuntur autem lpari sere modo contraria aliquando singula fingulis e. g. Cic. 2. in Catil. n. 14. Instruite ἡunc Quirites e tra has tam praeelaras Catilinae copias vestra praesidia, vestrosque exercitus, & primum gladiato-
416쪽
i illi consecto & saucio Consules Imperatoresque vestros opponite: deinde contra illam naufragorum ejectam ac debilitatam manum florem totius Italiaeae robur educite. lam vero urbes Coloniarum aemunicipiorum respondebunt Catilinae tumulis sylveis
stribus , vitissim num. seq. Ex hac parte pudor pugnat , illinc petulantia et hinc pudicitia , illine stuprum: hinc fides, illinc fraudatio: hine pietas , illine se eius: hinc constantia, illinc furor: hinc honestas , illinc turpitudo: hine continentia illine libido &c. Plinius quoque in Paneg. Traj cap. 4. Enituit aliquis in bello, sed obsolevit in pace : alium toga,
sed non & arma cohonestarunt : reverentiam ille terrore , alius amorem humanitate captavit: ille quae ἀfitam domi gloriam in publico , hie in publico partam domi perdidit. Cerda quoque Volum. a. Camin por. pag. s69 sin. Hic fuit humili genere natus , ille elaris ortus parentibus: ille inops & egens rerum, hie locuples & copiosust ille obscurus & humilis, hieelarus &illustris: Ille nullo nomine , nullis literis instructus r ille deformitate oris & corporis pravitate, hie dignitate oris, & omnibus corporis partibus de-eentet ornatis et ille horridus & ineuitus barbarus de agrestis , hie omni cultu & humanitate politissimus denique homo ille sordidus , hic honestiis& liberalis &e. Interdum vero plurima simul plurimis. Cic. Ο-rat .cit. in Catil. n. aq. Neque vero caeteras copias
ornamenta praesidia vestra cum illius latronis inopia atque egestate debeo conferre. Sed si, omissis his rebus omnibus i quibui nos superam ut, eget ille S
417쪽
natu , equitibus Romanis , populo urbe , aerario, vectigalibus, cuncta Italia, provinciis omnibus exinteris nationibus ; si inquam his rebus omissis, ipsas causas , quae inter se confligunt contendere velimus ex eo ipso , quam valde illi jaceant, intelligere possumus, vicissim n. seq. Denique aequitas, temperantia, fortitudo , prudentia, virtutes omnes certant cum i niquitate, cum luxuria , cum ignavia , cum temeritate , cum vitiis omnihus &c. Et pro Quinct. n. 92. Ea res nunc indiscrimine versatur : utrumne possit se contra luxuriam & licentiam rusticana illa atque inculta parsimonia defenderer an deformata atque O namentis omnibus spoliata , nuda , cupiditati petulantiaeque addicatur Τ Non comparat se tecum gratia P. Quinctius Sext. Naevi non facultate contendit. omnes tuas artes, quibus tu magnus es tibi concedit; Fatetur se non belle dicere, non ad voluptatem loqui Iosse , non ab afficta amicitia transfugere, atque adorentem aliam devolare , non profusis sumtibus Vivere , non ornare magnifice splendideque convia vivium; non habere domum calusam pudori & saninctimoniae: patentem atque adeo expositiam cupiditati , & voluptatibus: contra sibi ossicium, fidem, di ligentiam , vitam omnino semper horridam atque arudam cordi fuisse.
OPtimorum autorum sustragiis suam firmare se
418쪽
eentiam , ait Cicero I. Tusc. n. II. in omnibus causis ,& debet & solet valere plurimum Inde a. de Ossie. eap. 7. nihil alienius esse ostensurus ad opes tuendas& stabiliendam potentiam, Enniana idem sententia confirmat: Quem metuunt oderunt; & quem quisque metuit , periisse expetit 3 & pro Λrehia Poetas doceris divino afflatu agitari, ejusdem vieissim testimonio id confirmat, dicens: Quare suo jure noster Ennius sanctos appellat Poetas, quod quasi Deorum
aliquo dono ac munere commendati nobis esse videantur. Non tantum vero ad fidem e sed ad ονηamentum quoque testimonia praecipue Poetarum valent, judice Quintil. lib. I. cap. g. ubi exemplis conis firmat , summos oratores veterum poemata cum ad fidem causarum, tum ad ornamentum, eloquentiae
assumere . idque non eruditionis modo gratia, sed etiam jucunditatis, quod Poeticis voluptatibus aures a forensi asperitate respirent. Sic idem vicissim Cicero de Optimo genere oratorum : Λ mea autem ut eum maximis minima conseram, gladiatorum paenobilissimum inducituraeschines tanquam Aserninus ut ait Lucilius et non spurcus homo ; sed doctus & a. eer cum Pacidiano hic componitur optimum longe post homines natos. Et Aead. Quaest. Ego vero tripse sum magnus opinator; Non enim sum sapiens de meas cogitationes sic dirigo, non ad illam parvulam Cynosuram: Qua sidunt duce nocturna Phoenices iaalto ut ait Λratus) eoque directius gubernant, quod eam tenent inae cursu interiore brevi convertitur oris
be t Sed ad Helicen & clarissimos Septentriones id est
419쪽
rationes has laetiore specie , non ad tenue elimatoν, vieissim s. de finibus : Neque enim si nonnulli reperiuntur, qui aut laqueos aut alia exitia quaerunt 3, aut ut ille apud Terentium, qui decrevit tantis per se minus injuriae suo gnato facere, ut ait, ipse dum fiat miser. Iterum I. Tusc. n. s. Dic quaeso. num te illa terrent, triceps ap. inferos Cerberus, Coayti fremitus, transvectio Acheruntis . , mento summatem aquam
attingens Tantalus. Num illud quod Sisyphu versat, Saxum sudans nitendo , neque proficit hilum Sene. ea quoque de otio Sapientis cap. I. Nos Stoici puta qui nullis annis vocationem damus , & quod ait ille vir dissertissimus: Oanitiem galea premimus. Quin,& ipsi Poeta, quamvis rarius. Poetarum carmina e tant. Pindarus e. g. quoddam Cyreneorum Canticum Pyth. Odes. Ep'I. & Plautus Curcul. Aeh. s. sic. i. princip. Poetae veteris de Mulieribus dictum laudat, immo in Exordiu, adeoque antequam quicquam rationibus firmatum, Poetarum adhiberi non quam testimonia observamus. Cic. r. Acad. Quaest, ut Terenistianus Chremes non inhumanus , qui novum vicinum non vult sedere aut arare , aut aliquid ferre denique; Non enim illum ab industria, sed ab illiberali labore deterret: sic isti curiosi &e. Eleganter quoque Petr. Ioh. Perpinianus omnium fere judicio ad Cieeronem proxime accedens orationem sextam de Arte Rhetorica discenda, eum jam senior optimi Oratoris de Oratore libros explicare juberetur, Hora timo dicto Lib. i. Ep. I. sermonem orditur. Spect
tum satis di donatum jam rude Maecenas iterum anti- qu.
420쪽
quo me includere ludo Non eadem est aetas. Ste& inter Poetas Sophocles Trachinias suas Solonis dicto , quo neminem felicem praedicandum ante obitum statuit, auspicatur . & Seneca in Herculeo de Act. 3. Orphei dicto Tragicum carmen ita orditur rverum est, quod cecinit sacer Thressae sub Rhodopes jugis , Tangens Threiciam chelyn Orpheus Calliopes genus aeternum fieri nihil &e. Caeterum quo hoe magis fides dicto constet , cum autorem lauda re solant Oratores, e. g. Cie. in Bruto cap. s. Cornelii
Cethegi praedicans facundiam , Ennii testimonium ab omni adulationis suspicione liberat: Quem vero
extet , & de quo sit memoriae proditum, eloquenotem fuisse, & ita esse habitum primus est M. Cornelius Cethegus; cujus eloquentiae est autor & idoneus quidem mea sententia. Gintus Ennius , praesertim cum & ipse audiverit, &scribat de mortuo : ex quo nulla sulpicio est, amicitiae causa esse mentitum; Est igitur sic ap. illum in nono ut opinor Annali scriptum: Additur orator Cornelius suave loquenti ore Cethegus Marcu Tuditano Collega Marci filius. Et oratorem vocat & suaviloquentiam tribuit ; quae nunc quidem non tam est in plerisque: latrant enim nonnulli non loquuntur. Tum dictum. Sic idem
ibid. Sed est ea laus eloquentiae maxima mox aliam illius Carminis partem producens pergit is dictus ol- lis popularibus olim Qui tum vivebant homines, at. que aevum agitabant Flos delibatus populi sad cujus dicti commendationem subjicit Probe vero. Ut