장음표시 사용
421쪽
est eloquentia, qua virum excellentem praeclare tum illi homines florem populi esse dixerunt. Pariter Seneca lib. de tranquillitate animi cap. Iq. producturus eam in rem autoritatem Iulii Cani, primo eum laudat: Canus Iulius, vir imprimis magnus , cujus admirationi ne hoc quidem obstat, quod nostro seculo natus est, cum Cajo etiam altercatus, postquam a. heunti Phalaris ille dixit : Ne forte inepta spe tibi blandiaris , duci te jussi; Gratias inquit ago, optime Princeps &C. mox eum dubitationem quandam interserens . responsi sensum indieasiet, subjicit) Ecce
in media tempestate tranquillitas t ecce animus aeternitate dignus , qui fatum suum in argumentum veri voeat et qui in ultimo illo gradu positus exeuntem a. nimam percontatur: neque usque ad mortem tantum, sed aliquid etiam ex ipsa morte discit smox redit ad Cani laudes sed non raptim relinquetur magnus Vir,& eum cura dicendus. Dabimus te in omnem memoriam Elarissimum caput Cajanae cladis magna portio. Incitandis vero gravissimorum virorum testimoniis Oratores non eam curam adhibent , quam
Historiographi qui potissimum in facti quaestione
versantur i sed quoniam plus roboris in adductis a se rationibus positum videri cupiunt , levi brachio illa testimonia tractant, & quasi tranteunt. Non princi pio inhaerent idiomati originario , quo illa verba ab autore prosecta ,sed sua vernacula lingua ea proferunt. Sic I. Tusc. n. a. Cicero et Dicam si potero latinE ;scis enim me Graece loqui in latino sermopst non plus solere quam in Graeco latine eis
422쪽
tiam inter poetas Horatius I. Serm. Sat I . v. Em
Lucilium hoc nomine perstringit, quod verbis Graeea Latinis mistuerit, dc provocat ibidem ad consuetudinem Oratorum suo tempore celebrium Pedii sc. atque Metalae qui nunquam Patriis intermiscere petita verba ris fuerint soliti. Neque porro ipsa verbaθι se um saltem eorum plerumque in medium adducunt Seneca Epist. Viro captare flosculos turpe est , Et fulcire se notissimis & paucissimis vocibus atque mEmoriae stare; quin neque Christus neque Apostoli lo.
ca veteris Instrumenti citantes, eadem secundum ver ba quae in textu originaria habentur scmper prose runt et sed vel interpretationem septuaginta tum in Iudaea familiarem sequuntur , vel sensum modo ver horum referunt aut non integra. Sed prima tantum verborum capita afferunt e. g. Cic. de Senect. cap. s. Quo vobis mentes recte quaestare solebant. Antehac
dementi sese flexere ruina λ eaetera gravissime. NO. tum enim nobis carmen est. Euni j sci'. t Plinius quoque Lib. 3. Epist 9. Erat in consilio Sertorianum illud exemplum, qui robustissimum de infirmissimum militum jussit equi caudam reliqua nosti. Coni. verba
orat. pro Plancio mox adducenda. Nonnunquam neque Aurora hoc m inus autem Isbri meminerunt. Sic
Cic. Orat. pro Sext. Est labor non nego , pericula magna fateor. Multae insidiae sunt bonis verissim. dictum. Et pro Plancio n. 24 Haec illi soleo praecipere, quae ille a Iove ortus suis praecepit filiis r V, gilandum est semper , multae insidiat Iuni bonis. Nosti caeter ἰ Non oro eyam memoriae suase di dero mu
423쪽
rant. Cic. in Bruto cap. rs. Est igitur sie apud illum Ennium se. in nono ut opinor Λnnali scriptum, Et de Λmisitia cap. 23. verum igitur illud est , quod a Tarentino Arehita , ut opinor dici solitum , nostros senes commemorare audivi . Similiter Gellius Lib. r. Noa. Att. tap. 3. Ea disputatio scripta est, si recte memini in libro ejus se. Theophrasti , cujus modo meminerat de amicitia primo. Denique Cicero siquando causa postulat, ejus generis testimonia affer te, in Orationibus plerumque sin Philosophicis enim. libris illarum tractatio rerum libentius illa admittit Jexcusatione quadam utitur. sic in orationis pro Α ehia exordio satim veniam petit, quod genere dicendi utendum sit, eum a eonsuetudine judiciorum tum a sermone forensi non nihil remoto; & in fine vieis fim h. m. inter ealtera: Quae non fori , neque judiciali eonsuetudine, & communiter de ipsius Γω. Λειehiae poetaeJ studiis locutus sum , ea Iudices a nobis spero in bonam partem accepta r ab eo qui judicium exercet, certe scio. Ita quoque in Orat. pro Sextio n. ss. cum ex veteri quadam Comaedia noninnulla adduxisset, mox subjicit: Quaeso h l. Iudiee ne qua me levitate ductum, ad insolitum genus dicenis di labi putetis, si de Poetis , de histrionibus , de ludis in Iudicio loquar. Non sum tam ignarus judices
causarum, non tam insolens in dieendo, ut omni ex genere orationem aucupes, & omnes undique flosculos carpam atque delibem. Scio quid gravitas vestra, quid hae e advocatio, quid illi conventus, quid
dignitas Publii Sextii, quid periculi magnitudo, quid
424쪽
aetas ψ quid honor meus postulet. Vicissim in Piso niana n. a 8. cum Epi curaei cujusdam dogmatis fecisset mentione , de veritate ejus ibi inquirere alienum pro
nunciat: Recte an secus fdicensi illi sic. Epaeuraei nihil ad nos . aut si ad nos nihil ad hoc tempus. Et
paulo post, cum eadem in Oratione Philo mi inae eleujusdam hominis mentionem iniecisset , qui cadiminibus assectasset Lucium Patronum, multa se dicit ex iis posse recitare nisi vereretur . ne hoc ipsum Orationis genus ab ejus loci more abhorreret. Non gravabor his subjungere, quae optimus hujus seculi ora , tor Λugustus Buchnetus lib. de commutata dicendi ratione cap. p. pag. 6II. in declamatoribus quibus. dam observarat ε sic enim ibidem et Profecto movit mihi risum saepiust, non raro bilem . enormis ista citationum apparatus, cum indubitata maxime &no. ta omnibus , ac divulgata prorsus, multis testimanna
fulciuntur , & prope religioni est , vel verbum sine autore ponere 3 quod profesto aut humilis aut parari hominis est , aut inanis ac vani. Nam vel dissidunt Lectoribus citatores isti ,& metuunt ut sibi adhibeantur fides, quo nihil abjectius: aut multa legisse videri volunt 3 quod etsi praeclarum atque eximium est. id ostentare tamen jactanter puerile ec vanum. Quamquam & saepius accidit . ut citatores isti, ne sextam eorum librorum partem, quos laudant, vel inipex ei ut saltem leviter , ne dum legerint: Et tamen via deri velle, novisse omnia haec atque legisse, quantam levitate habeti Itaq; cum uiuit de tuis theseuris.Proferant, de abs se inopes, sola aliorum indutati nita Y i tu
425쪽
tur, non est quQd serocire magnopere , & caudam actare superbius velint. Mihi vero eorum ratio vehementer placet qui non ostendant eruditionem, sed praestant : nec tam de alieno magnifici esse , quam propriis opibus nitere volunt, & ipsi magis proferre egregia ac pulchra, &quae juvare posteros possinti, quam nunquam, nisi aliorum beneficio sapere. Hae viros, hoc doctos decet: hoc utilitatem pariter &admirationem habet. Hactenus graviter nobilissimus Autor. Finirem hic, nisi genus quoddam hominum singularem de amplificandae & exornandaeΟ- rationis rationem in *ergendis scit. .passim Principum aliorumque emblematis hinc inde compilatis se invenisse arbitraretur . Institutionumque adeo oratoriarum maximam partem his ipsis fareitet. Illa veto non incommode ad testimonia sive Autoritatem prudentum revocari atque reduci posse existimo; Est etenim emblema finiente Aloysio Balbino pari. rude Amplis. Ε Α, p. s8 non nisi sententia pictura quavdam expressa ad mores translata & vitam. Fons illius similitudo cujus una pars prorasis res sic. unde illa, petita : altera apod ι f. applicatio e. g. Cisrae solius Eum lemmate; unum necessarium , hic sensus est: sicuti cista sola nihil prorsus, at si vel unitatis signum, ei praefigatur plurimum valeti ita haec mundana nihil; seopus autem amoris divini huic praefixus plurimum ei valoris addit. Vicissim . aquila proxime ad solem accedens, cui ad ardorem illius plumae decidant , cum lemmate cadant plumae, modo ut videam, id sibi
vult ι quemadmodum aquila adeo inspectione solis
426쪽
delectatur , ut ad decidentes a corpore plumas non respieiat : sie & fidelis anima spernit has corporis e uvias, &oculos in Deo irretortos unice defigit; ejus generis bene multa congesserunt Sylvester Petra sancta, Scipio Bargalius,Savedra, Emanuel Thesaurus, Pincinellus & Engelgrav; nec non alii, sed in quibus sunt mala mixta bonis . & bona mixta malis, Pulcherrima quae petuntur e rebust communiter obviis, in quibus tamen acrimonia quaedam.& 24-- ratio: Praecipui praeter similitudinem Iantes lunt. a Iusis e. g. sectus anguis , cum lemmate et dum spirospero ; item Horologium cum inscriptione : Tempus tacendi , tempus loquendi. Et oppositio e. g.
Chartaceus Draco , cum lemmate: praestant adversi
secundis; item aves muscis undique dependentibus telam aranearu m rumpentes, cum inscriptione : Lex exlex. Lemmata brevia , arguta & aperta sunt optima ; quasdam quoque figuras admittunt, e. g. Ret
centiam , ut quando Romani a Iulio Caesare oppressi ad Bruti statuam, pileum & pugionem scripserunt :Utinam viveres. Propopalam quando sc. res picta loquitur e. g. Sciopus eum lemmate τ si t ngar Nymphaea quoque quae noctu se immergit , de die vero emergit ad Solem : Per te mergor & emergo. Antithesin quoque e. g. Lapis quadratus in terra iacens , quoniam superiori facie coelum , inseriori terram re, spicit, cum inseriptione : Suspiciendo despicio. de spiciendo suspieio ; item Caneer cum lemmater Retrocedens accedo. Plura hujus rei praecepta dede runt Iacobus Masenius primum in Λrte argutiarum;
427쪽
praecipue vero. deinceps in Speculo Imaginum verita-tatis aecultae pag. 6. & seq. nec non Quirinus Pegae
sive Philippus Harsdorfferus in Λrte Λpothegmatica bipartita in principio cujusque operis.
EXempla non raro ad amplificationem, praecipue autem ad fidem νalent ; Homines enim ut plurimum plebeii narrationibus quoniam sensui propiores sunt ducuntur magis, quam rationibus sive enthymematis, ut non dissitetur Aristor. Problem. I 8. feci. IO.& denique adstipulatur Cicero in Orat. n. 34. Com memoratio dicens antiquitatis , exemplorumque prolatio summa cum delectatione & autoritatem Orationi affert & fidem. Calculum quoque his addit Macrobius s. Saturnal. cap. 4. Plebeja Ingenias inquiens) magis exemplis quam rationibus. Cum autem exempli gratia, non tantum historiae afferri a- Ieant sed & sabulae . ut quando Cie. pro Caelio inducit Terentiani illius parentis verba : Fores effregit , rest itue fitur: discidit vestem, resarcietur; etiam
efficta illa plurimum fidei veritati conciliant , quod& agnoscit Fab. Quintilianus lib. s. Instit. Orat. casea illae quoque Fabulae scribens ducere, apimos is lent praecipuei rusticorum & imperitorum qui x simplicius quae ficta sunt, audiunt, & capti voluptato, iacilς iis quibus deledantur, coplaniiunxi Idque
428쪽
eonstat ex oratione Menenii Agrippae ap. Liv. lib. a. cap. 32. qui recitata fabula de membris humanis adis versus ventrem conspirantibus, illico multitudinem concitatae plebis compescuit, patribus reconciliavit.
Quoniam autem exempla vel domessica sunt ves extramea , itemque vel antiquiora vel recentiora; Habet quidem ut ait Cic. de Orat. n. σα ut in aetatibus a toritatem senectus sic in exemplis etiam antiquitas et recentia tamen non minus vis sua gratiaque comme
dat i & Λutor Dialogi de causis corruptae eloque tiae cap. g. lubentius ait se novis & recentibus, quam remotis & obliteratis uti r Nec non Seneca Epist. Instruenda est vita exemplis illustribus non semper confugiamus ad vetera. Caeterum domestica qua que magis , quam aliena & peregrina moventiquare & Cicero in O atore num. 3 cum de Cognia scenda oratori Histoeia praecepisset: Cognoscat si quit rerum gestarum & memoriae veteris ordinem, maxime sic. nostrae civitatis. Eisi vero ante ingres, sum ad causam in aliis libris Cicero exempla nonnunquam praemittit, in orationibus tamen ab iisdem vidi unquam exordium capit , ibidemque Oratorem prae . staret iis abstinere; neque sita ea& longius ductae istimentur , taedium statim ab initio auditoribu creent. Exemplisi autem potissimum ad confirma dum ab sau a similitudinem utimur : quemadmodum ad resutandum ostendenda ea quae asseruntur esse dis, similia e. g. I. Catilin. n. I 2. si summi viri & elarissimi cive. , Saturnini & Grachorum dc Flacci & supc- .riorum complorium sanguine non inudo se noncon.
429쪽
taminarunt, sed etiam honestarunt: certe verendum mihi non erit, nequid , hoe parricida civium intemfecto invidiae mihi inposteritatem redundaret. Saepissime autem quando majoram minorumque inter se collationem instituimus. e. g. l. cit. n. r. An vir amplis fimus P. Scipio Pontifex maximus Tiberium Gra chum mediocriter labefactantem statum Reipublicae privatus interfecit: Catilinam vero orbem terrae Ca de atque incendiis vastare cupientem nos Consules
pirseremus 3 Sic & in orat. pro Milone n. 3. N gant intueri Iucem fas esse ei, qui hominem occisum fateatur. In qua tandem urbe hoe homines stultissimi disputant 3 nempe in ea , quae primum judicium de capite vidit Marci Horatii fortissimi Viri; qui nomdum libera eivitate , tamen populi Romani comitiis liberatus est, cum sua mane sororem interfectam fateretur vicissim in ead. Orat. paulo post ' impune Miloni palam clamare atque mentiri gloriose liceret: Occidi, occidi , non sipurium Melium , qui annona Ievanda jacturisque rei familiaris, quia minus amplecti plebem putabatur, in suspicionem incidit regni apis petendi : non Tiberium Grachum qui Collegae Magistratum per seditionem abrogavit; quorum interfectores implerunt orbem terrarum nominis sui gloria: sed eum cauderet enim dieere, eum patriam periculo suo liberasset cujus nefarium adulterium in pulvinaribus sanctissimae faeminae comprehenderunt , eum cujus supplicio Senatus solennes religiones expiandas Depe censuit. Pariter in oratione Galbae apud Taeitum Lib. I. Histor. cap. 31. Pisonem adoptaturi exem- plo
430쪽
plo Augusti doeetur , potiori jure ab illo Imperatore
Pisonem quam ab hoc Marcellum fuisse adoptatum; Verba ita habent. Nunc me Deorum hominumque consensu ad imperium vocatum praeclara indoles tua& amor patriae impulit, ut principatum, de quo ma jores nostri armis certabant , bello adeptus ', qui e
scenti offeram, exemplo divi Λugusti , qui sororis filium Marcellum , dein generum Agrippam si mox nepotes siros , postremo Tiberium Neronem privignum, in proximo sibi fastigio collocavit: Sed Λugustus in domo siuesessorem quaesivit i ego in Republica. Non quia propinquos aut socios belli non habeam: sed neque ipse imperii ambitione accepi;& judieii mei documentum snt non meae tantum ne cessitudines, quas tibi postpotui : sed & tuae&e. deonique in vituperando contraria sibi invicem exempla solent opponi, e. g. Cic. q. in verr. cap. sa. Confer
hanc pacem verris se. cum ille bello Marcelli, hujus praetoris adventum eum illius Imperatoris victoria: hujus cohortem impuram, cum illius exercitu invicto : hujus libidines eum illius continentia; ab illoqui cepit conditis : ab hoc qui constituras accepit cariptas dicetis Syracusas. Ita quoque ap. Virgilium Priamus Pyrrho Achillis filio indolem a paterna alie, nam objicit, quod filium suum Politen in ipso Parentum sinu trucidaverit e cum pater Achilles contra facilem sibi dederit veniam, rogatus ut corpus Hecto. ris sui interfecti aufferre&siepelire liceret, a. En. F.sεο. At non ille, satum quo te mentiris, Achilles Ta
lis hoste fuit Priamo ; sed jura fidemque Supplieis e-Υ 1 rubuit r