장음표시 사용
501쪽
i. De murisus formae docendi pie isticae. Fatetur autem in Vitae sue eumerulei
p. 33 . se in hoc libello, quamvis nonnulla liberiua Ierimetit. contra eonscientiae suae convictionem adhaesisse traditionibus S niorum, ne sorte promotioni suae in patria futurae remoram inii reret. Narrat. ἰηuae. A. I Ιχ. 222. a Papismus Prote stantium va. putans, sive castigatus papisinus in caecis defenseribus egenarum traditionum humanarum in ecclesia Protestantium. Cum librum hune scriberet ae publicaret, spes erat, ipsum ad tertiam professuonem theologicam in arademia gissena votatum iri: at ille nihilo minus libertatem muneri dc honoribus anteferre maluit; prout ipse refert p. 338. Vide etiam Narrat. -Α. I7oI. 6 S Ioach. Laetιι Ingenuas narrationes T. I. II. 3 Vinum et oleum in vulnera elisigati papismi Protestantium, sive declaratio, confirmatio et defensio praecedentis libri r in qua speetatis D. Sebovaria ui ma urgenus Mologia, & ηiαοι Defensio examinantur. Anis nectitur Babelis uicedium p. 3i3. N Curriculum vitae auctoris P. 3is. Vide etiam Narrat. -πω. A. INI. 3 . 4 Principium,mὰium di finis orthodoxiae & heterodoxiae, sive Narratio, hus ex eaussis intricatae controversiae religionis ortae sint, quid mediis propagatae. 6c quo tandem inodo dirui queant. Narrarios noe. A. I ia. 93I. s ioma Adami veteris perperam theologiarantis, detectum in hypomnemate D. Phil. Lud. μωσε sauia prof-ittebergentis, de gradibus senstitatis viatoris christiani. Sunt Theses XVI. in quibus praecipue docetur,Christum aeque mediat rem esse ratione officii prophetici di regii, atque sacerdotalis: fidem Mu1Mam non tantum dicere relationem ad Christum mediat rem, qua est sacerdos, sed etiam, qua propheta m& rex; eamisque denotare talem eordis inensiam & plerophoriam, quae nimverbo veritatis, Christo restauratori, abdicata voluntate propria, et eaptivata sub obedientiam fidei ratione, se tradit, di ex eius plenituatne omnem salutem exspectat: fidem hane sit eam admittere gradus, & Iro ratione graduum fidei variare quime gradus sanaitatis in ndeli; interim quemvis fidelem anniti debere. ut mortificatione di depositione hominis veteris in dies proficiat in sanctitate, Zt persectior reddatur. ε Coram Veritatu tribuisnali ae satus, auditus, fit condemnatus consessionari . . Proponitur haec res sub senna dialogi, et auditio consessionis peccat
502쪽
rum, iacta a ministro Getesiae, inutilis, minimeque necessaria declaratur. Christiani Damaeriti Consessio fidei. Qua omnia eius dogmata uno quasi fasce. mprehenduntur e nimirum des. scriptura dc verbo Dei, essentia divina eiusque triplici manifestatione, omio mediatorio I. Christi, fide silvifiea in Christum redemtorem, iustitia fidei, electione in Christo, gradibus, incremento S consummatione novae in Christo creaturae, baptisino, S. coena, eonfessione peccatorum S absolutione, officio spiritus novo in scedere, Magistratu saeculari, statu oeconomico & labor,bus, ac vera christiana religione. 8 Civitas Christi in terris sine usitato statu ecclesiastico, politico di oeconomico. Praetendit nimirum, hos ordines sive status ex regno naturae ortos, & ira Dei, inter homines babelicos, qui Christi nomen gerunt, stabi- Iitos esse: eum examine in hisce ordinibus fundati, contaminati et irrationalis cultus per preces, deprecationes S gratiarum actiones. Additur appendix, in qua iudicium fertur de D. Deneri liis bello, inscripto: Rerelarum de corruptio christianismo abusus. et relius inus. H Detecta falsa mensura Examinis-Qua
auctor se purgat contra quorundam calumniatorum accusatione doctrinamque repetit euangelii. Ii Detineatio theologiae acta mirae, contra D. Io. Emest. Nectardi Programma, publice aflixum
Giessae A. 1 M. quo studioses invitat ad collegium disputatorium. Egestati externi hominis in vita civili & oeeonomica opem ait se re Medicinam sive Physitam, cum Astrologia ερ Pyroterenti sive Chemia tanquam sociabus suis: deinde Mathesin cum omnibus suis discis,linis, ut Arithmetica, Geometria. Vranometria sive Astronomia, Architectonica, Optica, Statica & similibus ; quibus addi possint Ars musica, Po , Geographia & Historia; omnia
tamen hare mortem, venenum S tenebras esse sine regimine durinae sapientiae. Veram autem theologiam in eo ait oecupatam
esse, ut homo interior, sive spiritus, liber redeat ad amissam ima- sinem divinam, S locum suum post brevem hane vitam reperiat in terra viventium. . Π Illuminata delineatio theologiae academicae, sive Replica ad eiusdem orba Responsionem, seu, ut vocat, Brevem confutationem. 1a Verus baptismus Christiant rum. Est his oriea recapitulatio omnium S. scripturae N. T. ductorum, in quibus mentio sit baptismi aquae. Ceterum negat,
503쪽
sacramenta esse sigilla gratiae aut verbum visita n iisque darit egenerat. remiss peccatoriun, confortationem fitai salutem ac beatitu. dinem. Pag. sit. Appendix exhibetur. qua audi et ad cronM, pasto. xis trebutiensis, Clavem ligantem respondet, ea-Iue. cum non
soleamus elave aliqua ligare & obserare. irridet. 8c Graecos prius, quam Latinos, ritum confitendi ει absolvendi habuisse negat. an Hodegera ad amissam lucem Spersectionem cum Praefatione. in qua Io. Merchari duo tractatus . videlicet Christiana instructio t. de libertate dorendi, Et sensu clavis ligantix ac lventis. a. de
communione saniarum, summarie repetuntur. Ipse autem H degeta II. constat Partibus, quarum priore, quae respicit theologium, agitur i. de differentia veteris di novi isderis, secundum in temam oeconomiam, in Opere regenerationis. a. de eorundem differentia, secundum externam oeconomiam, in separatione mactaeeelesiae. 3. de sal iudaismo it gentilismo, atque irrepente V shasia a Christo & iustitia regni eius; deque Ueretico. quis sit,&quo modo secundum Scripturam cognostendus. . 4. de doctrina haeretica. e IV. staturiginibus profluente . quippe quae sint ca)gratiae divinae detorsio ad impietatem. ib) iugum legis. ce fraus rationis, Christum in regno gratiae posse in interiori homi
ne opus suum peragere, di novam promovere creaturam. etiamsi externus homo in regnante sua vita so se in omnibus conformet
filiis huitu saeculi. db eonversio Christi in ministrum peccati. s. de exemplis impurorum spirituum ex quarta modo dicta specier
steriore, quae respicit externam. I. de origine corporum natu. ralium. a. de origine Iapsus S maledictionis in naturalibus coraporibus, deque magia prava. 3. de origine benedictionis, S corarectione, erga maledictionem in extetiore natura. sive de bona magia, in natura, di supra naturam. q. de morbo naturalium creaturarum, earumque medico. ec medicina in genere. s. de oeconomia spiritus naturae in cor ore visibili, ad eius sustentationem, incrementum . di propagationem. deque termino vitae humanae. s. de duobus in medico requisitis. videlicet medicaminis inventione ae praeparatione. 7. de igne . aqua, terra, ac re.
8t quid sub nomine Lucis it Persectionis iit in natura intelligendum. Quid ergo' LUc. inquit. & persectio externae naturae est extracta pura lucis et ignis species, si ad persectam sitam durationem
504쪽
G tionem in igne sublimata di evecta est. Ceterum sicut in Praesa- ho seeundae Partis; Fata sita chemica communish auctor. ita in fine tractatus duplicem eκhibet Appendicem, unam de choreis si artificiosis saltationibus, eas statui ab amico puta Io. Christoph. Logis, pros glesiensi & recte quidem, mon-tantum spiritui Iesu Christi S resulis christianismi, sed etiam rationali ho
nestati & Tanae moralitati .e diametro adversari ; alteram de substituto D. Grebardi, professoris si essensis, magistrum suum defendere, atque Ostendere curante, eum non usum esse sophistica, sed recte statum controversiae formasse e 'quem confutat Laetheri iudiciis de aeademiis. Ad extremum notandum. Hodegetae huic D. Gustavum Reisbeel m A. I I'. opposuisse tractatum de Redemtione per lytron. I Vnus pastor fit unus grex, sive insal- IibiIis via, omnes sectas & religiones ad unicam veram ecclesiam 8c religionem reducendi, it sine ullo syncretismo constanter conis iungendi. Ecquaenam illa viai Vno verbo, pax cum Deo in pura conscientia, de usus caritatis erga proximum. 10 Tres epist
Iae ad Conradum B ui tum, concionatorem aulicum osseubacem
sem, adversarium suum, qui sub nomine Heracliti δέ d. hi Ia, titare se posse credidit. I6 Examen 6c adnotationes ad Brsinu Mpistolam de veteri it bona, item de nova et mala religione. II
Clypeus ' eritatis, quo tractatus de uno pastore S uno grege, contra D. Alb. Ioach. um defenai tura Cui tamen hic reposuit Recensionem seminen Vonrag i praecipuorum articulorum fidei lutheranae. Vide Novam bιblisrh. T. V. 42. de Narrat. ἐ-oe.
A. I ia. 9CI. I8 Cogitationes, super alicuius theologi Reciei Io. Frid. Asa rei B evi relatione de Pietistis. Cum Relatione ipsa. Cogitationes hasce M. Iustiis messet. Ram aus excepit Responsi
ne. iM Fatum situum, i. e. stulta neeessitas, sive evidens Demonias ratio omnes, qui in theologia it doctrina morali libertatem v luntatis creaturae rationali denegant. per manifestis consequentias,obstrictos esse ad evertendam in essentia divina libertatem, aut ad eonfirmandum Spinosa atheismum : simul etiam revelantur mysteria 'philosophiae Cartesiana, atque ostenditur, quam putide vanitates hae atque praestigisse se ipsas evertant, 'ec quantum damni publicaep inde rei accedat. - . iii ιτ
505쪽
εα ι-resem Christianus Democriι- , sive, ut ipse indicat p. in I. B. Co radus Divel , natus Franckensteinii in Ham A.-studiis tam medietnae quam theologiae deditus. olim unus ex alaemmis antiis pietistis, deinde vero lectione libri θιπινυηi de iustitia fidei, reinformatione Godostedi Arupiat mitior redditus, ita ut nee se dictorum Pietistarum. nee Orthodoxorum omnia probaret, sed e rum dogmata ad examen revocaret, di liberius vel lirentiosius contra receptas sententias scriberet, multos sibi adversarios excutarit , quorum non nulli superius sunt indicati ; sed illi, addidebent D. UaL Em. scher cum suis sociis in Narrationibus i nocuis. D. Christ. Gottlieb biseb pastor apen densis Io. Gustavus minis Sam. Scisaeer, D. Io. Fecbi, Io. Andr. Gα ι, Crispinus Fran. Alb. Aepinus, pluresque alii. Ipse praeterea edidit, ut homo transscendentalis, quum honores in philosephia peteret. Disputationem de nihilo, & aliam de conversione relapsorum; seripsitque etiam Hodiernum corruptum christianismum, di Vitae animalis morbum ae medicinam, &, postquam consecutus erat honores magisteriales, Disputationem de ereatis spiritibus. quod secundum essentiam suam certo respectu sint materiales eiusque ipse volebat esse moderator; sed Philosophi argentoratenses p tenti repulsam dederunt, atque ita mansit inedita. Feliei ae praecoci gaudebat ingenio, atque ideo a condiscipulis seholasticis dicebatur habere spiritum familiarem. In academiis aliquandiu dissolute vixit, ut hoc scilicet egregio documento eomprobaret. se non esse pietistam: tandem vero in se descendit,&leges tariis stianismi ad animum revocavit. Et quoniam seriptis diis me logicis multos ostenderat, idemque prope erat, ut Berotini eapuendus esset, e Germania oeleri pede aufugit in Hollandiam, Letiste honores doctoris medici consecutus est, & Amstelodami, impetrato iure civitatis, medicinam & ehemiam exercuit. Sed reveris. sus in Germaniam, & gratia, qua apud sacratissimum Regem fio eis bat praecipue cum ad consiliarii dignitatem memis esset, eonfisus. Alio ae prope Hamburgum in Scyllam incidit: eum enim nescio. quid contra illustrissim. aliquem Ministrum scripsisset, hie autem iniuriam sibi vindicandam putaret, atque iustitiam imploraret.
eommisIarii praedicto in loco constituti, iussique sunt rem cognostere diiudicare. Facta igitur caussae cognitione, reus iussus est dignita
506쪽
gnitatem eonsiliarii deponere, cum lictore in forum descendere. dc famosorum cremationem scriptorum, a carnifice faciendam. suis intueri oeulis. Inde reductus ad tribunal, traditus est Centurioni cuidam . qui eum vinculis constrictum sub militum euostodia Havniam duceret; postquam illuc adpulerat, Bornholmiam translatus fuit. 6c perpetuo carceri mancipatus. Atque haee contigerunt A. I ip. sub tinem mensis Septembris. Vide Narrari huiusdem anni p. 8 9. Novum hic habemus exemplum litterati infelicis. 6t ingenii sui dotibus, eommuni iudicio, abuistentis. Ipse autem sibi hoe quasi fatum praedixit operum suorum p. 68o. ubi satis animose quemvis, quantuscunque sit, qui manum sibi vellet immittere. provocat, usque dum veniat hora. atque a Deo permissa potestas tenebrarum. An vero in praesente statu, sicut ibidem sibi promittit, hora libertatis atque solatii ipsi oritura sit. dies docebit. Quod ad aliorum de eo iudicia
attinet, Deneras P. III. Consilior. latinor. p. 78o. scribit, eum inter zelotas antipietisticos eminuisie, postea vero animum ita mutasse, ut ab uno extremo ad aliud transiliret . media, quae sola optima. via neglecta. Ioach. Laria P. I. Censurae Narrationum innoc. Αusrichi. Nachricht p. 11. non quidem in se vult Democriti susci- peredesensionem, in multis tamen ei falsa di aliena tribui observat. Et Bureard. Gotth. Dravim Introduct. in notit. rei literar. p. 46I.
inter Mysticos ait reperiri, qui spiritis naturae ducti ad devia quaevis dilabantur. quos si non alia, certe scribendi ratio tam acerba prodat. Εκ hae etiam diiudieat Dippelium . in cuius scriptis ebulliens naturae spiritus satis adverti atque observari possit. Η unum addimus ae Dippello, eum p. 37'. promittere Systema acroamaticum contra Orthodoxos. Sed illud. quantum constat lucem non vidit ει manebit sorte tenebris sepultum. Demare ιum autem ille se voravit, non respectu perpetuo ridentis Dem criti, sed derivationis nominis, S alterius philosophi, qui oculos sibi eruit, ut eo commodius veritatem in rebus divinis cognosce. re, dc considerare posset.
CLXXIII. Τheophili ALET HEI Polygamia triumphatrix, sive Din
507쪽
- Alii, r. . Vitrἰ starum c seu potius Amstes ami. Piaccis3 de pseudon. 88. Librum hune debeo liberalitati illustris viri. Georg. Christoph. Feldin. a hereditarii in Mogethos Athanasium autem non esse alium, quamquam ita simulet in Praefatione
sed ipsum Theophilum Alatheum, hoc est, Ioannem L serum, indicat I. c. Atque eius hoc est, ut polygamiam, uve libertatem plures simul habendi uxores, tanquam rem maxime naturalem, divinam atque catholicam commendet, immo viam
vitae praedicet, quam qui probent. vere sint illuminati. Atque ut eam facilius persuadere possit, in Praefatione id agit, ut Iibertatem, tanquam maximum mter humana bonum, multis laudibus esserat, eamque potissimum in polygamia ait consistere, nullum autem' peius ae detestabilius servitutis genus esse, quam servitutem domesticam. quae eum coniugio unius uxoris perpetuo
coniuncta sit. Idem postea edidit Das hinnigliche March alletlander, i. e. Regiam medullam omnium terrarum: in qua idem agit negotium. & polygamiam, quam potest maxime, commendat. Polygamiae autem huic triumphatici Ioannesi opposuit Monogamiam victricem, Francolaret 8. . Theophilus Aisthous, sive Ioannes L servi, libro suo lucratushoe est praemium. ut non tantum liber publico edicto in Dania
sub CHRISTIANO V. prohiberetur, sed ipse etiam pastoris
eastrensis munere privaretur, atque e terris danacis omnibus Ir scriberetur. Secessit igitur in Hollandiam, atque Amstelodami postea non dulces libertatis fructus gustavit, sed misere vixit. miseriusque obiit. Vide Siruvium Introduct. in notit. rei literari P. 4s'.
CLXXIV. Campegii VITRINGA Ain ινας Apocalypsios Iohannis
apostoli. Franequerae I os. Qua in veras interpretandae eius hypotheses diligenter inquiritur, & ex iisdem interpretatio facta certis historiarum monumentis confirmatur atque illustratur. Ad inveniendas autem iustas hypotheses, sieut ex Prasatiana diis scimus. triplici utitur principio, Ratione videlicet, Characteribus expressioribus, & Collatione tum assinium V. Tti prophetiarum. ad quas hoe in libro alluditur, tum variarum ipsius prophetiae paristium parallelarum. Praesentem autem prophetiam non ad pro-
508쪽
Fratriara. Ma- ἰώ 4Mxima, sed remotiora tempora refert, ita tamen, ut bestiam gemisnam, capite XIII. depictam, credat typum esse Imperii romani non papalis, sed ex mente etiam gentilis; idemque demirulanario Sanctorum 8c Martyrum regno eap. XX. deque sponsa Christi, nova Hierosolyma, cap. XXI. XXII. sentit. Acta eruditi A. Inos. o. 6c Ctiricus Biblioth. choiste T. VI. 33 . Campegius Witriria, seisius, Oeeeii, quem tamen non in omnibus sequitur, discipulus, S. theologiae & Histor. in academias aneque rana professor, in linguis orientalibus, & scriptis Rabbinorum versatissimus. auditus sis tum assiduo eompensans labore ae studio. noctu quippe diuque libris sive legendis, sive seribendis deditus unde est, quod ab eo habeamus observationum sacrarum libros VI. Archisynagogum, S libros III. de Synagoga
veteri) laudem habet non tantum viri excellenter eruditi, verum etiam valde mitis ae moderati, tam in refellendis aliorum senistentiis, quam in suis defendendis: idque disputationibus eum
Rhe erdis de X. otiosis, generatione Filii Dei, di Ioan. Henr. Gereia de templo Ezechielis demonstratum dedit. Renthem. de Statu eccles & schol. holland . P. II. 3o . Cui adde risi- in Exod. 2I 8. S de Κaratis, Ic8. quorum ille auctorem nostrum vocat virum diligentem S eruditum ; hic antiquitatis hebraicae callentissimum.
CLXXV. R. Mosis MAIMONIDIS Tractatus duo. r. de doctrina
legis, sive educatione puerorum. a. de natura it ratione paenitentiae apud Hebrarus: ex versione, cumque notis Roberti Ciave riuarii. Oxonii I os. Praemittitur Dissertatio de Maimonide, eius ue operibus. Auctor suidem eredebat, se primum esse, qui
utrumque tractatum latinitate donasset; postea vero intelIexit. posteriorem eum ab anonymo quodam, tum a Io. mperto tradulium exstare. Interim ille non paenitendam oraestitit operam. quia amborum illorum Iabor non tam laetum sucressum habuit, ut claveringiano praeserti mereretur. Et sicut in Animadversi nibus rationes interpretandi ostendit & vindieat . voces Mai monidis dissiciliores explanat, Si obscuriores loquendi formulas illustrat, argumentorumque, si quae futilia sunt, levitatem demonstrat; ita in Dissertatione praeliminari, quaecunque de Persona
509쪽
sa moerisI. Vstrina. Olearista Maimonidis, eiusque operibus, tam deperditis, promissis, supposititiis, quam exstantibus dici possunt, docte S accurate exponit.
Vide Tomum IU. Suvumeπτου- Actorum erudit. p. 23 . Robertus claveriet, Artium magister . N Collegii universitatis Oxoniensis socius, in ciculi XVIII. initio clarus, satis hoc opere ostendit, quantos in litteratura rabbinica secerit progressus. Campegii VIΤRINGA Observationum sacrarum libri VI.
Franequerae I7--I7O8. Volumina duo. Primus nunc tertio, secuncius S tertius iterum prodeunt, novis curis recensiti, cum
quibusdam accessionibus. Datur etiam editio anni 1 Ia. In iis autem de rebus varii argumenti, & utilissimae investigationis, eristice ae theologice disseritur ἔ sacrorum in primis librorum loca
Gotthidi OLEARII Observationes sacrae ad euangelium
Matthia. Lipsiae r Coeptae ab auctore, cum esset professor graeeae linguae, & continuatae ab eodem, eum ei etiam theolagiae docendat munus collatum esset. Neque vero solius Matthaei enfata hic exponuntur, sed & reliquorum Euangelistarum loca, a que Epistolarum etiam non pauca ex instituto videmus tangi: tum vero Mosis praeterea, ae Prophetarum dissiciliora. eadem, hoc est, exquisita arte excutiuntur. Vide Acta erudit. A. I7I3.32s.& CLkiei Bibliotheque ancienne & moderne Tomo II. 318. In Praefatione studium di scrutinium scripturarum commendat, phi- Iologiae utilitatem studiosis theologiae commonstrat, & contra eos
disputat, qui divinitatem scripturis detrahunt. Gonfridus Ο-AM, Ioannis, theologi limensis filius, natus Lipsiae, S in patria academia, post reditum ex Belgio & Anglia. primum graecae & latinae linguae. deinde theologiae doctor&professor, di ConsistoriiIpsienm adsessissi praeclara summae eruditiciis nis specimina edidit, publicatis Demonstratione vernacula, δε- σι Gissum seu Musiam , Versione latina Historiae philosephicae Thomae Mauisti, Phlustratarum operibus, & Dissertationibus aliquot academicis, pluraque edere Potuisset, nisi ille in vultu vigor. ivie
510쪽
ille totius eo oris habitus, qui valetudinem firmam, longamque
S vegetam senectutem polliceri videbatur, a morbo latente nectico, tanquam a Verme, arrosus 6c corrosus morti dedisset I cum , eaque insecuta esset A. I7Is cum excellens vir annos aetatis numeraret Acta erudit. A. I I6. Σ3s. N Auctor Muβι α-ι T. II. 8. Laudes eius passim exstante nobis autem suffciant nobiles duo testes, Io. Alb. Fabrietur , S Lamb. Bos, quorum ille Volum. VI. Bublioth. gr. p. 62I. eum vocat praestantissimum virum, mi integra
relista ut palma interpretationis Gι--ι hie Exercitat. philologuear. p. I . Notas eius in Philostratos eruditas.
Salomonis DE VLINGII observationes saerae. Lipsiae nor I II. x is. Earum sunt Partes III. in quibus multa Scripturae v teris ac novi testamenti dubia vexata solvuntur, loca dissiciliora ex antiquitate, & variae dominae apparatu illustrantur, atque ab audaei sie habet titulus recentiorum Criticorum depravatione solide vindieantur. Reeentiores illi Critici sunt Rich. Sia
pendieis loco accessit oratio de ingenio Israelitarum aegyptiae rum, contra Atheos ae nonnullos in Anglia Theoris as; Tettiae autem adiiciuntur III. Dissertationes in academia vitembergens, ubi di huius operis prima iacta sunt fundamenta, olim eonseriis prae, nimirum ae fletu super Thammuz, ad 8 Is de asceis
Salomon Do I , eida - variscus, A. 16 7. In lucem editus. philos & theol. D. in omnibus scriptis suis, inter quae etiam est Bouaus euangelieae veritatis testis, elegantem & variam manifestiteruditionem, non neglecturus, uti eredimus, propositum M pr missum suum de eoncinnanda atque edenda Christologia. mosaica di prophetiea. qua typi de oracula Prophetarum, quae de Chricto agunt, enucleentur, ec contra quosvis dissentientes orthodoxe, pro more suo, vindicentim M archidiacono ecclesiae plavi ensis
