장음표시 사용
141쪽
ne silvarum λ quid profundi perscrutatione eradjm iaconi alimenta , quae rerum naturae omnibus locis disposuit . sed haec velut crici transeunt , & omnes regiones pervagam tur ; maria traiiciunt , & cum famem exi guo possint sedare, magno irritant. . .
CAP. X. Libet dicere. Quid deducitis naves ' quid manus & adversus feras & adveritis homines. armatis ' quid tanto, tumulu discurritisti quid opes opibus aggeritis 3 nore
vultis cogitare , quam parva vobis corpora sinit Nonne furor, & ultimus mentium exa ror est, cum tam exiguum capias , cupere inultum i Licet itaque augeati S census, promoveatis fines: nunquam tamen corpora yestra laxabitis. Cumi,ene cesserit nogotiatio, multum militia retulerit, cum indagati undique cibi coierint, non habebitis ubi istos
apparatus. vestros collocetis. Quid tam mutata conquiritis 3 Scilicet maiores nostri, quorum virtus etiam nunc vitia nostra sustentat, infelices erant , qui sibi manu sua parabant cibum . quibus terra cubile erat: quorum tecta nondum auro fulgebant et quorum templa nondum gemmix. nitebant . Itaqu*tunc per fictiles deos religiose iurabatur: quI- Per illos invocaverant , ad hostem morit ri, ne fallerent, redibant. Scilicet minus beate vivebat dictator ni r, qui Samnitum..degatos audit, eum vilissimum cibum. Into. co ipse manu. sua versaree, Hla , qua
et saepe hostem Capitolini Iovis gremio rellosiuerat; quam Apiis
cius nostra memoriai yiXit, qui In ea urbe,.
. ex qua aliquando Philosophi , velut corrumptores iuventutis , abire iusti sunt, scientiam , opinae professus,. disciplina sua saeculum in. Cum sestertiunt millies in culinam congessisset, cum tot congiaria Principiim, & in-
gens. Capitodii vectigal singulis. comessationiis.
142쪽
Fius exsorpsisset; aere alieno oppressus, rationes suas tunc primum coactus inspexit.
superfuturum sibi sestertium centies computavit: & velut in ultima fame victuriis, si sestertio centies, vixisset, veneno vitam fi nivit. Qi tanta luxuria erat, cui sestertium centies egestas fuit I nunc, & puta pecuniae modum ad rem pertinere, non animi. CAP. XI. Sestertium centies aliquis existimuit: & quod alii voto petunt, veneno fugit. Illi vero tam pravae mentis homini ultima potio saluberrima fuit. Tunc venena edebat bibebatque, cum immensis epulis non delectaretur tantum, sed gloriaretur, cum vitia sua ostentaret , cum civitatem in luxuriam suam converteret, cum juventutem ad
imitationem sui sollicitaret, etiam sine malis exemplis , per se docilem . Haec accidunt divitias non ad rationem revocantibus, cujus certi sunt fines o sed ad vitiosam constetudinem , cuius immensum & incomprehensibile arbitrium est. Cupiditati nihil satis est: naturae satis est etiam parum . Nullum ergo pauis pertas exulis incommodum habet: nullum enim tam inops exilium est, quod non alendo
homini abunde sertile sit. At vestem, an domum desideraturus est exul f Si haec quoque ad usum tantum desiderabit , neque tectum
ei deerit, neque velamen. aeque enim exiis
guo tegitur corpus, quam alitur . nihil homini natura, quod necessarium faciebat, seiscit operosum . si desiderat saturatam multo conchylio purpuram, intextam auro, variis
que coloribus distinistam & artibus: non foris tunae iste vitio, sed suo pauper est . etiamsi illi, quicquid amisit, relli tueris, nihil
ages: plus enim restituto deerit ex eo quod cupit, quam exuli ex eo, quod habuit. Si desiderat aureis fulgentem vasis supellectilem, & antiquis nominibus artificum a gentum nobile, aes paucorum insania pretio sum a
143쪽
sunt , & servorum turbam , quae quamvis magnam domum anguster, iumentorum eo uora disserta& coacta pinguescere, & n tionum omnium lapides: i sta congerantur licet, nunquam explebunt inexplebilem animum . non magi S, quam ullus sufficiet hi mor ad satiandum eum, cuius desiderium non ex inopia, sed ex aestu ardentium visce. xum situr . non enim sitis illa, sed morisbus est. Nec hoc in peeunia tantum, aut alimentis evenit: eadem natura est in omni
desiderio, quod non ex inopia, sed ex vitio nascitur . quicquid illi eongesseris, non sunis erit cupiditatis, sed gradus. Qui continebit itaque se intra naturalem modum, pau- vertatem non sentiet ' qui naturalem modum excedet, eum in summis 'pibus quoque pampertas sequetur. Necessariis rebus & exilia sussiciunt: supervacuis nee regna. Animus
est qui divites facit. hic in exilia sequitur, di in solitudinibus asperrimis , eum quantum satis est sustinendo corpori, invenit, ipse bonis suis abundat & fruitur. Pecunia nihil ad animum pertinet, non magis, quam ad deos immortales omnia ista, quae imperita ingenia, & nimis eorporibus suis addicta, suspieiunt. Lapides, aurum 3c argem tum, & magni levatique mensarum orbes, terrena sunt ponderar quae non potest aniare sincerus animus, ac naturae suae memor, imvis ipse, & quandoque emimas fuerit, adsimma emieaturus. Interim, quantum per moras membrorum , & hanc circumfusam fravem sucinam licet, celeri & volucri eo. piratione divina perlustrat. Ideoque nec exu.lare unquam potest, liber, &diis cognatus,&bmni mundo omnique aevo par. Nam co-i sitatio eius circa omne coelum, & in omne praeteritum futurumque tempus immittitur. Corpusculum hoc , custodia & vine ulum ani-nu, huc atque illuc jactatur: in hoc is
144쪽
DIIcia, an hoc latrocinia, in hoc morbi exere quidem ipse secer &aeternus
cul non possunt in I cI manus.
A1. AH. Nec me putes a d elevanda imcommoda paupertati S, quam nemo gravem stratit, nisi qui putat, uti tantum praeceptis Laurentum . Ι'ramum aspice, quanto majors ars sit pauperum, quos nihilo notabis tristiores solicitioresque divitibus: imo nescio an eo laetiores sint, quo animus eorum in saraciora distrIngitur. Transeamus a pauperibus e veniamus ad locupletes . quam multa 1iant tempora, quibus pauperibus similes sunt. Ircumcis, Hint peregrinantium sarcinae ri"ieIcunq; festinationeni necessitas itineris exigit, comItum turba dimittitur. Militanote 5 quotam partem rerum suarum secum hahent cum omnem apparatum castrensis di. 1 cIpIana submoveat. Nee tantum conditio illos temporum, aut locorum inopia, pauperabus exaequare sumunt quosdam dies, cum aio Illos divitiarum taedium cepit, quibustium I coenent, & remoto auro, argἰntoque fictilibus utantur. Dementest hoc quod ali. semper timent . o quanta allos caligo mentium, quanta ignoranta a Veritatas exercet, qui, t quod voluptatas caussa amitantur I Me quidem
quotICS antiqua exempla respexi, paupαἰuta stolatus pudet. quoniam quidem eo tem porum luxuria prolapsa est, ut maius viati cum exulum sit, quam olim patrimonium: principum fuit. Unum fuisse Homero se vum , tres PlatonI, nullum Zenoni, a quo cepit Stincorum rigida ac virilis sapientia.
satis constat . num ergo quisquam eos miseἀros vixisse dicet, ut non Ipse miserrimus ob hoc omnibus videatur λ Menenius Agrippa,
riuua Regulus, cum Poenos in Africa fui dere
145쪽
deret, ad Senatum scriptit, ni ercenarium
cum discessisse, &ab eo desertum esse rus, quod Senatui publice curari , dum abesset
Regulus, placuit . Fuit tanti, servunt non habere, ut colonus ejus populus R. esset. Scipionis filiae ex aerario dotem acceperunt; quia nihil illis reliquerat pater . E. quum mehercules erat populum R. tributum Sciapioni semel conferre, cum a Carthagine sem. per exigeret. O felices Viros puellarum , quibus populus R. loco soceri fuit i Beatio reme istos putas, quorum pantomimae decies sestertio nubunt ., quam Scipionem , cujus li. heri a senatu tutore suo in dotem res grave acceperunt ρ Dedignatur aliquis paupertatem, cujus tam clarae imagines sunt indignatur
exul aliquid sibi deesse, cum defuerit Scipioni dos, Regulo mercenarius, Menenio funus: cum omnibus illis , id quod deerat, ideo honet ius suppletum sit, quia defuerat
Hi S ergo advocatis non tantum tuta est , sed etiam gratiost paupertaS.CAP. XIII. Responderi pq test e Quid artificiose ista diducis, quae singula sustineri
Possunt, collata non possunt 8 Commutatio loci tolerabilis est, si Cantum locum mutes: Paupertas tolerabilis est, si ignominia absit, quae vel sola opprimere animos selet. Adverissus hunc, qui1 quis me malorum turba terin rebit, his verbis utendum erit. Si Contra unam quamlibet partem fortunae satis cibi roboris est, idem adversus omnes erIt. cum semel animum virtus Induravit, undiquegmvulnerabilem praestat. Si avaritia dimihi ,
vehementa illina generis humani pestis, moram tibi ambitio aὶOn faciet. Si ultimum diem non quasi poenam, sed quasi naturae legem asipiciS: ex quo pectore mortis metum ejeceris, in id nullius rei imaor audebiti crate. Si cogitas, libidinem non volupsatis
caussa homini datam, sed propaganda ἔς ne
146쪽
rias, quem non violaverit hoc secretum &1ntixum visceribus ipsis exitium, omnis alia cupidItas Intactum praeteribit. Non sin mula vitia ratio , sed pariter omnia prosterni ἴ in univertium semel vincit. Ignominia tu putas quemquam sapientem moveri posse, qui omnia In se reposuit, qui ab opinionibus vulgi sece11it λ Plus etiam quam ignominia, est mors a Dominiosia . Socrates tamen eodem Illo vultu, quo aliquando solus triginta turannos In OrdInem redegerat, carcerem intravit, Ignom Inlam Ipsi loco detracturus neque enim poterat carcer videri, in quo Socrates erat. Quis usque eo ad conspicienciam verItatem excaecatus est, ut ignomimam putet M. Catonas fuisse, duplicem invetItione vrfiturae & consulatus 1 epulsam ζIgnom Inia Illa praeturae & consulatus fuit, Quibus ex Catone honor habebatur. Nemo stus est . Humalis N proiectus animus fit
alti contumeliae opportunus : qui vero adve
fus Levi1timos casus se extollit, & ea mala quibus alii opprimuntur, evertit, ipsas miserias insularum loco habet: quando ita as secti sumus, ut nillil aeque magnam apud nos ad maratronem occupet, quam homo fortiter miser . Ducebatur Athenis ad supplicium Aristid ' o cui quisquis Occurrerat, deis aiciebat ocutos, & ingemiscebat, non tan-
aut una, sed tanquam ma plana iustitiam animadverteretur. Inventuscit tamen , qui iacIem ejus inspueret. Poterat
hoc moleste ferre, quod iaiebat neminem ad ausurum pura oris. At ille abstersit faciem , & subridens ait comitanti se M, ne Postea tam Improbe oscitet. Hoc fuit contumeliae ipsi conuina etiam facere. Scio quos daan dicere, contemptu nihil este gravius, mortem ipsis PQtiorem videri . His ego rei,Oudebo,& exi.
147쪽
Iium saepe contemptione omni carere e ligniis vir cecidit, magnus Iacuit 3 non naagis illum contemni, quam cum aedium sacra. rum ruinae calcantur , quas religiosi aeque ae
CAP. XIV. Quoniam meo nomine nihi Ihabes, mater carissima, quod te in infinitas lacrymas agat, sequitur ut causiae tuae testimulent. Sunt autem duae . nam aut illud te movet, quod praesidium: aliquod videris amisisse: aut quod desiderium .iplum Per te pati non potes Prior pars mihI leviter peragringenda est. novi enim animum tuum , nihil in suis praeter ipsos amantem . Viderans illae matres, quae potentiam liberorum mu-Ιiebri impotentia exercent ; quae, quia Reminis honores non licet gerere , per Illos ambitiosae sunt quae paxrimonia tiliorum α e hauriunt. & captant f quae eloquentiam com modando aliis fatigant. Tu liberorum tuorum bonis plurimum gavisa es, minimum
usa: tu liberalitati nostrae semper impoluilli
modum, cum tuae non imponeres: tu tilia-
familias locupletibus tu patrimonia nostra sic administrasti, u itanquam in tuis laborares, 'li'
abstineres: tu gratiae nostrae s. nis rebus utereris s
tibus nostris nihil ad xς . a':
pensa pertinuit . nunquam indulgentia ad u. talitatem respexit, Non Potes .ataque erepto filio desiderare, quae IncolumI nunquam ad
'xv. 'illo omnis eonsolatio mihi
vhxtςnda est, unde vera vis materni doloria itii 4 Ego complexu filii carissimi careo, non conspectu ejus, non sermone fruor . ubi alle quo vise tristem vultum relaxava, tan quo omnes solicitudines meas deposui ubi colloquia, quorum inexplebilis eram Θ a iiudia, quibus libentius quam foemina ,
148쪽
iamiliarius quam mater , intereram ρ ubi ille occursus ubi matre visa semper puerilis hilaritas' Adjicis istis loca ipsa gratulationum S convictuum , & , ut necesse est , estic
elisimas ad vexandos animos recentis conver sationis notas . Nam hoc quoque adversus te erudeliter fortuna molita est , quod te ante tertium demum diem quam percussus sum , securam , nec quicquam tale metuentem ,
aggredi voluit. bene nos longinquitas locorum diviserat: bene aliquot annorum absentia huic te malo pryparaverat e re disti, non ut voluptatem ex filio perciperes , sed ne consuetudinem desiderii perderes. Si multo ante abfuisses , sortius tulisses , ipso intervallo desiderium molliente : si non recessisses, ultimum certe fructum biduo diutius videndi filium tulisses . Nunc aerudele fatum ita Composuit, ut nec fortunae meae interesses, nec absentiae assuesceres. Sed quanto ista duriora sunt, tanto maior tibi virtus advocanda est, & velut cum hoste noto, ac saepe jam yicto, acrius est congrediendum . Non ex intacto corpore tuo Languis hic fluxit : per
ipsas cicatrices percussa es. CAP. XVI. Non est quod utaris excusatione nominis muliebris , cui pene conceΩsitin est immoderatum in lacryinas jus, non immensum tamen : R ideo majores decem mentium spatium lugentibus viros dederunt, ut cum pertinacia muliebris moeroris publica constitutione deciderent. non prohibueruult uictus , sed finierunt . Nam & infinito dolore, cum aliquem ex carissimis amiseris .assici , stulta indulgentia est & nullo , inhumana duritia . Optimum inter Pietatem& rationem temperamentum est, & sentire desiderium, & opprimere. Non est quod ad quasdam sceminas respicias , quarum tristi. viam semel sumptam mors finivit . nosti Riiaidam, quae a millis filiis , imposita lugina Om. I. F hridi
149쪽
bria nunquam exuerunt. a te Plus exigit v1Ita ab initio fortior . non potest muliebris Exia cusatio contingere ei, a qua omnia uridi muliebria absuerunt. Non te maximum laec uix
malum, impudicitia, in numerum pluri
adduxit: non gemn te, non margaratae. 11exerunt : Non tibi divitiae , velut minam timseneris himaani bonum, resulserunt: non te
hene in antiqua & severa institutam domo, periculosa etiam probis pejorum detorsit imitatio .. Nunquam te foecunditatis tuae, quali exprobraret aetatem, puduit: nunquam more aliarum, quibus omnis commendatio ex forma petitur, tumescentem uterum abi condIsi, quasi indecens onus , nec aliti a vi Seratua conceptas spes liberorum elassisti . Non faciem lenociniis ac coloribus polluisti. Munquam tibi placuit vestis, quae nihil ampliusquam nudam componeret : unicum tibi ornamentum , pulcherrima ἡ & nulli bnoxia aetati, forma , maximum decus visis est pudicitia. Non potes itaque, ad obtinendum dolorem, muliebre nomen Iraetendere quo te virtutes tuae seduxerundi tantum debes a faemi narum lacrγmis abesse, quantum a vitiis. Ne stentina quidem te linent Intae. bescere vulneri tuo', sed leviori necellario moerore cito defunctam, tu unt exsurgere. ii modo illas intu i solas tamanas , quas
conspecta virtus inter magnos VaroS POLuit. Corneliam ex duodecim labem S ad duos sortuna redegir. Si numerare funera Corneliae velle , amiserat decem : i1 Nitimare , ama. serat Gracchos. Flentibus tamen circa se , di fatum 4 jus execranti hiis interdixit , Ne
fortunam accusarent , quae sibi filios Gra chos dediset. Ex hac foemina debuit nasci, qui diceret in concione: Tu matri meae mais ledicas , quae me pc perit φ BIulto mihi viis detur aniniosior vox matris . Filius magno alii abat Gracchoi um natales : mater & sm
150쪽
nera . . Rutilia Cottam filium secuta est in exilium , & usque eo fuit indulgentia constricta, ut mallet exilium pati , quam desiderium e nec ante in patriam, quam cum filio rediit . Eumdem iam reducem , di in
Repub. florentem tam sortiter amisit, quam secuta est: nec quisqtiam lacrymas eius post elatum filium notavit. In expulsb virtutem ostendit, in amisso prudentiam . nam & nihil. illam a pietate deterruit, di nihil in tristitia supervacua stultaque detinuit Cum
his te numerari ominis volo , quarum vi Tam semperi mirata es: earum in coercenda comprimendaque aegritudine optime sequeris exemplum. Scio rem non esse m nostra pote state , nec ullum affectum scrvire: minime Vero eum, qui ex dolore nascitur Ferox enim, & adversius omne remedium contumax est. Volumus eum interim obruere , & de Orare gemitus : per ipsum tamen composiatum fictumque vultum lacrymae profunduntur . Ludis interim aut gladiatoribus animum occupamus: at illum inter ipsa , quibus a-
Vocatur spectacula levis aliqua desiderii nota subivin- Ideo melius est , illum vincere is quam fallere . Nam qui aut delusias VoluPtatibus , aut occupationibus abductus
est, resurgit, & ipsa quiete impetum ad saeviendum colligit : at qui rationi cessit , in
perpetuunt componitur . Non sum itaque nionstraturus illa , quibus uses multos esse scio, ut peregrinatione re vel longa detineas, vel amoena delectes; ut rationum accipiendarum diligentia, patrimonii administratione multum occupes temporis a ut se myer nou te aliquo negotio implices : omnia ista ad exiguum momentum prosunt , nec remedia
doloris, sed vi pedimenta sunt . ego autem malo illum desinere , quam decipi. Itaque illo te duco, quo omnibus qui fortunam