Senecae philos. Opera L. Annaei Senecae philosophi Tomus primus continens opuscula moralia

발행: 1728년

분량: 584페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

161쪽

m L. ANNAEI SENECH

Bis deerunt, antequam caussae dolendi. Nore vides qualem vitam nobis rerum natura Promiserit, qtiae primum nascentiam omen ne- tum esse voluit i Hoc principio edimur, huic omnis sequentium annorum ordo consentit rsi e vitam agimus: ideoque moderate id fieri debet a nobis, quod saepe faciendum est& respicientes, quantum a tergo rerum triis

suum immineat, si non finire lacrymas, at certe reservare debemus . Nulli parcendum est rei magis quam huic cuius tam frequenm. usiis est. Illud quoque te non minimum adiuverit,. si cogitaveris , nulli minus gratum esse dolorem, tuum , quam ei cui praestari videtur. Torqueri ille te aut non vult, aut non intelligit. nulla, itaque ejus ossicii ratio est, quod ei cui praestatur , si nihil sentit, supervacuum est; si sentit, ingratum iaCAP. XXIV. Neminem toto orbe terrarum esse , qisi delectetur lacrymis tuis , audacter dixerim . Quid ergo i quem nemo adversias, te animum gerit, eum esse tu credis, fratris tui ,. ut cruciatu tuo, noceat tibi et ut re velit abducere ab occupati onibus tuis, Id

est, a studio, re Caesare' 3 non est hoc simile veri. Ille enim: indulgentiam tibi ta

quam fratri praestitit, venerationem tanquam. Parenti,. cultum tanquam saperiori: me deis uderio libr esse vulti, tormento esist non

vult . Quid itaque juvat dolori intabescere: quem, si quis deiunctis sensus est, finiri fra

ten tuus cupit Z De alio. ire, cuius incerutae posset voluntas videri s omnia haec dubie pomerenti, & dicerema Sive te torqueri l et amis.nunquam desinentibus fraten tuus cumpit', indIgnus hoc affectu tuo est : sive nore

utique inutilem dolorem dimitte . neciminis frater sic desiderari debet, nec pius se velit In hoc vero cujus tam explorata pietas os . pro certo habendum est, nihil es

se illi posse acerbius , quam hic si tibi casu

ejus

162쪽

CONSOL. AD POLYB. Ias

pus acerbus eii , si te ullo modo torquet , si oculos tuos, indignissimos hoc malo, sine ullo flendi sine conturbat idem A exhau. xit . Pietatem tuam tamen nihil aeque a lacrymis tam lautilibus abducet, quam si cogitaveris, fratribus. te tuis exemplo esse debere , sortiter hanc fortunae injuriam sustinendi . Quod duces mayni faciunt, rebus assectis, ut hilaritatem de industria simulent , M ad ersas res adumbrata laetitia abscondant, ne militum animi, si fractam ducis siti men. terri viderint, & ipsi collabantur : id nunc tibi quoque faciendum est . Indue dissimi. lem animo tuo vultum, & si potes, projice

Omnem ex toto dolorem : sin minus, introrsus abde & contine, ne appareat; & da operam, ut fratres tui te imitentur: qui honestum putabunt quodcunque facientem viderint , animumque ex vultu tuo siument..

Et solatium debes esse , & con lator illorum non poteris autem horum moerori ob, stare,. si tuo indulseris . CAP. . XXV. l-otest & illa res a luetute prohibere nimio, ii tibi ipse renuntiaveris , nihil horum quae facis posci subduci . Magnam tibi per nam hominum consensus imposuit: haec tibi tuenda est Circunstat te omnis ista consolantium frequentia, &in

animum tuum inquirit, ac peritu cli, quantum roboras Ille adversis dolorem habeat, & utrumne tu tantum rebus secundis dextere uti. scias , an & adversas postis viriliter ferre . observantur oculi tui. Liberiora omnia fiantiis, quorum asiectus tegi positi ni e tibi nuli una sicieiuna liberum est , in. multa luce fortuna te postat. omnes scient, quomodo te in. illo tuo gesscris vulnere, .utrumne statim percus iis ainia stibialis eris an Inigra usieteris. Olim te in altiorem ordinem & amor Caesaris. extulit, Sc tua studia deduxerunt. nihil te plebejum decet, nihil humi ia

163쪽

r36 . L. ANNAEI SENECAE

Ie. Quid autem tam humile ae muliebre essquam consumendum se dolori committere Non idem tibi in luctu pari, quod tuis fratribus licet. multa tibi non permittit opinio de studiis ac moribus tuis recepta e multum a te homines exigunt , multum expectant. Si volebas tibi omnia licere ; ne conis

vertisses in te ora omnlum . nunc autem ttis

hi praestandum est, quantum primat sisti.omnibus illis, qui opera ingenii tui laudant, qui describunt: quibus cum fortuna tua opus non sit, ingenio opus est. Custos animi tui sunt. nihil unquam itaque potes in. dignum sacere persecti & eruditi vj ri pro. semione, ut non multos admirationis de tostiae poeniteat. Non licet tibi flere immodice : nec hoc tantummodo non licet , ne somnum quidem extendere in partem diei licet, aut a tumultu rerum in otium ruris , gratia quietis confugere, aut adidua laboriosi ossicii statione fatigatum corpus voluntaria peregrinatione recreare, aut spectaculo rum varietate animum detinere, aut ex tuo,

arbitrio diem 3 sponere. CAP. XXVI. Multa tibi non licent quae humillimis: & in angulo jacentibus licent. Magna servitus est, magna fortuna is Non licet tibi qiiicquam arbitrio tuo facere . audienda sunt tot hominum millia, tot disponendi libellr, tantus rerum EX Orbe toto accurrentium congestus. Ut possit per ord Nneni suum principis maximi officium geri , quieti animi est. Non licet tibi , inquam , sere : ut multos fientes audire podis e ut pe riclitantrum, dc ad misericordiam mitissim i Caesaris pervenire cupientium lacrymae Pr snt, tibi tuae afficcandae sunt. Hoc tamen etiam non in levioribus remediis adjuvabit'. cum voles omnium rerum oblivisci , cogita Caesaremi vide quantam hujus in te indui.

sentiae .fidem ,-jndustriam debeas

164쪽

intelliges non magis tibi incurvari licere , quam illi, siquis modo est fabulis tradituν, cuius humeris mundus innititur . Caesari quoque ipsi, cui omnia licent, propter Me ipse .i multa non licent . Omnium domos illius vigilia defendit, omnium otium illius labor, omnium delicias illius industria, omnium vacationem illius occupatio . Ex quo se Caesar orbi terrarum dedicavit , sibi eripuit : & siderum modo, quae irrequieta sem- Per cursus suos explicant, nunquam illi licet nec subsistere , nec quicquam iuuin facere. Ad quemdam itaque modum tibi qumque eadem necessitas injungitur : non licet tibi ad utilitates tuas, ad studia tua respicere. Caesare orbem terrarum possidente, i Iartiri te nec voluptati, nee dolori, nec uli rei potes: totum te taesari debes. Adjicenunc, quod cum sen)per praedices cariorem

tibi spiritu tuo Caesarem esse s sas tibi non est, salvo Caesare , de fortuna queri . Hoc incolumi, salvi tibi sunt tui : nihil perdudi sti : non tantum siccos oculos tuos esse, sed etiam laetos oportet. In hoc tibi omnia sunt, hic pro omnibus est . Quod longe a sensibus tuis prudentissimis piissimiselle est , adversus selicitatem tuam parum graistus es , si tibi quicquam, hoe salvo , gere permittis. Monstrabo etiamnum , non quiadem firmius remedium, sed familiarius . Si quando te domum receperis, tune erit tibi metuenda tristitia . nam quandiu numen tuum intueberis , nullum illa ad te inveniet accessum: omnia in te Caesar tenebit. cum ab illo discesseris , tunc , velut occasione d ta , insidiabitur solitudini tuae dolor, & r

quiescenti animo tuo paulatim irrepet. Ita que non est, quod ullum tempus vacare P tiaria a studiis, tunc tibi litterae tuae, tamdiu ac fideliter amatae , gratiam reserant

165쪽

dicent: tune Homerus & Virgilius, tam bene de humano genere merm , quam tu de omnibus & de illis meruisti, quos pluribus notos esse voIuisti quam scripuerant, muI-

tum tecum moreniun. tutum, Id erit omne

tempus , quod illis, tuendum commiseris . Τune Caesaris tui opera , ut per omnia tacula domestico; narrentur Praeconio , quantum potes compone. nam ipse tibi optime formandi condendique res gestas , Sc materiam dabit, & exemplum. CAP.. XXVII.. Non audeo te usque eo

Iroducere , ud fabellas quoque & .' peosogos, intentatum Romanis. ingeniih opus , selita tibi venustate connectas dissicile est quidem, ut ad haec hilariora studia: tam

hementer perculsus animus , tam cito possit accedere di hoc tamen argumentum, habeto

iam corroborat, ejus, & redditi sibi si poterit se a severioribus. scriptis ad haec tios mora producere.. In illis enim quamvis . aegrum elim adhuc , & secum rehictantem , advocabit ipsa rerum quas tractabit austeritas: haec quae remissa fronte commentanda sunt, non feret, nisi cum jam sibi ab omni varie constiterit .. Itaque debebis. eum Tiore materia primum exercere, deinde hist

aiore temperare . Illud quoque magno tibi erit levamento, si tam te sic interrogaverise Utrumne meo nomine doleo , an ejus qui

decessiet Si meo; perit meae indulgentiae iactatio, & incipit dolor , hoc uno excusatus ,. quod nonestus est, eum ad utilitatem reis, cit M a pietate desciscere. Nihil autem mi--nus bono viro convenit , quam in fratris lin- ctu calculos ponere. Si illius nomine doleo; necesse est , alterutrum ex hix duobus esse iudicem . Nam si nullus. defunctis sensus est, evasit omnia stater meus vitae incommoda , de in eum restitutus est locum , in quo fuerat antequam nasteretur. οῦ & expers: Omnis.

166쪽

inal , nihil timet , nihil cupit, nihil patitur. Quis iste est furor,. Pro eo me nunquam dolere desinere qui nunquam dolitu.

rus est λ Si est aliquis deiuncti sensus, nunc

animus fratris mei, velut ex diutino carcere

emissus, tandem sui juris & arbitrii gestit,& rerum naturae spectaculo fruitur, & humana omniae ex superiore loco despicit; di. Vina vero , quorum rationem, tandi ui frustra quaesierat, propius intuetur .. Quid itaque eius desiderio maceror, qui aut beatus, aut nullus. est λ beatum dcflere , invidia est : nullum , dementia.. CAP. XXVIII. An hoc te movet, quod videtun ingentibus, & cum maxime circum. fusis bonis caruisse φ Cum cogitaveris muIta esse quae perdidit, . cogita plura esse quae

non timet. Non ira eum. torquebit,. non

morbus affliget, non suspicio lacesset, non edax & inimica sempen alienis processibus invidia consectabitur,. non metus solicitabit,

non levitas sortunae cito munera sita transferentis. inquietabit Si bene conrnutes, plus illi reminum, quam ereptum est. Non o Pibus fruetur ,. non tua simul ac sua gratia non accipiet beneficia, non dabit .. Miserum

putas quod' ista amisit, an beatum quod non desiderat mihi crede, is beatior est, cui sortuna supervacua est, quam is cui parata est. Omnia ista bona, quae non. speciosa , sed fallaci voluptate delectant ,. pecunia , dignitas, potentia, aliaque complura. ad quae generis humani caeca cupiditas. obstupestit, cum labore postiaentur, cum invidia conspiciuntur: eosque ipsos quos exornant, & premunt; plu& minantur,. quam Prosunt. Lubrica dc incertae simi v nunquam bene tenenis tur . nam ut nihil de tempore futuro timeatur, ipsa tamen magnae selicitatis tutela λ- licita est. Si velis credere altius veritatem

intuentibus, omnis vita supplicium. est. In

167쪽

υ, 'L. ANNAEI SENE

hoc profundum inquietumque prolecta mν re, alternis aestibus reciprocum, & modo a I. levans nos sibitis incrementis, modo majoribus damnis deserens , assidueque iactans , nunquam stabili consistimus loco: pendemus cfluctuamur, & alter in alterum illidimur,& aliquando naufragium facimus , sempextimemus. In hoc tam procelloso, & in omnes tempestates exposito mari naviganti. bus, nullus portus nisi mortis est. Ne itaque invideris fiatri tuo: quiescit. tandena liber, tandem tutus, tandem aeternus est 'superstitem Caesarem, omnemque ejus prolem, superstitem te cum omnibus habet fratribus . Antequam quicquam ex suo favore fortuna mutaret, stantem adhuc illam , &munera pIena manu congerentem reliquit .

Fruitur nunc aperto & libero coelo, ex hi mili atque depresso in eum emicuit locum , quisquis ille est, qui solutas vinculis ant-mas beato recipit sinu :& nunc libere vagatur , omniaque rerum naturae bona cum sum-m, voluptate perspicit. Erras . non perdidit lucem frater tuus, sed securiorem sortitus est.

omnibus illo nobis commune est iter. Quid fata deflemus 3 non reliquit ille nos , sed

antecessit. L. A cCAP. XXIX. Est mihi, erede. magna femlieitas in ipsa felicitate moriendi. Nihil ne in totum quidem diem certi est . quis in tam obseura & involuta veritate divinat, utrum. ne fratri tuo mors inviderit, an consulue rit ρ Illud quoque, qua justitia in omnibus rebus es, necesse est te adjuvet cogitantem , non injuriam tibi factam, quod talem sta . trem amisisti, sed beneficium datum, quod tandiu pietate ejus tibi uti fruique lieuit. Iniquus est, qui muneris sui arbitrium danti non relinquit: avidus, qui non lucri l co habet quod accepit, sed damni, quod reddidit. Ingratus est, qui injuriam vocat finem

168쪽

gnem voluptatis: stultus, qui nullum insectum esse putat bonorum , nisi piae sentium :qui non & in praeteritis acquiescit, & ea iudicat certiora quae abierunt, quia de illis ne desinant non est timendum. Nimis angustat gaudia sua, qui eis tantummodo quae habet ac videt, fiui se putat, & habuisse eadem pro nihilo ducit. cito enim nos omnis voluptas relinquit, quae fluit & transit, & pene antequam veniat, aufertur . Itaque in praeteritum tempus animus mittendus est,& quicquid nos unquam delectavit, redurendum , ac frequenti cogitatione pertractandum est. Longior fideliorque est memoria Voluptatum , quam praesentia . Quod habuicti ergo optimum fratrem , in summis bonis pone. Non est quod cogites , quanto di intius habere potueris, sed quandiu habueris. Rerum natura illum tibi sicut ceteris Da. tribus , non mancipio dedit, sed commodavit: cum visum est deinde , repetiit, nec tuam in eo satietatem secuta est, sed suam legem. Si quis peςuniam creditam solvita.

Ie modeste serat, eam praeseitim cuius usum gratultum acce Perit; nonne, inius iis habe ' bitur λ Dedit natur se fratrI tuo vitam, dedit & tibi, quae suo iure usa, a quo vo 'luat, debitum situm catius exegit. non illa in culpa est, cujus nota erat conditio, sed mortalis anima spes avida, quae subinde quadrerum natura sit oblIviscitur, nec unquam sertis sive meminit, nisi cum admonetur. Gaude itaque habuisse te tam bonum se, trem, & usumfructum ejus, quamvis bre lor voto tuo suerit, boni consule. Cogita Iuciindidimum esse, quod habuisti: hum num, quod perdidisti. Nec enim quicquam minus inter se consentaneum est, quam aliquem moveri , quod sibi talis frater parum dὶu contigerat: non gaudere, quod tamen . 0ntigerit. At inopinanti oreptus est. Sua

169쪽

ANN EI. SENEC E

quemque credulitas decipit: & in eis et diligit , voluntaria mortalitatis oblivio. Naatura nulli se necessitatis suae gratiam factu. ram esse testata est. Quotidie praeter oculos

nostros Transeunt notorum ignotorumque su-nera: nos tamen aliud agimus , & subitiim id putamus esse , quod nobis tota vita de- nunciatur futurum. Non est itaque ista satorum iniquitas , sed mentis humanae pravi tas, insatiabilis rerum omnium: quae indignatur inde se exire , quo admissa est fre.

CAP. XXX. Quanto ille justior, qui

nuntiata filii morte, dignam magno viro

vocem emisit ' Ego cum genui, tum moriturum scivi. Prorsus non mireris ex hoc nais tum esse, qui sortiter mori vosset . Non aecepit tamquam movum nuntium , filii moritem. quid est enina novi, hominem mori, cujus tota vita nihil aliud quam ad mortem iter est y Ego cum genui, tum moriturum scivi . Deinde adjecit rem majoris & pr

dentiae & animi : Huie rei sustuli. Omnes huic rei tollimur: quisquis ad sitam editur,

ad mortem destinatur. Gaudeamus Crgo Omnes eo quod datur, reddamusque id cum reposcemur. alium alio tempore fata comprehendent, neminem praeteribunt. In procin- stet animus : N id quod necesie est , nunquam timeat: quod incertum est, semper expectet. Quid dicam duces, ducumque progenies, & multis aut consulatibus conspicuos, aut et raumphis, serte defunctos inexorabili λ tota cum regibus regna, Populique κum gentibus tulere fatum suum. Omnes ,

imo omnia in ultimum diem ispectant: non idem universis finis est. Alium in medio eursu vita deserit, alium in ipso aditu relinquit, alium in extrema senectute fatiga-xum jam & exire cupientem vix emittit ealio quidem atque alio tempore, omneS ta men

170쪽

. CONSOL. AD POLYB. ras

men In eumdem locum tendimus. Utrum. me stultius sit nescio, mortalitatis legem ignorare, a mpudentius , recussere. Agedum

it Ia uuae multo ingenii tui labore celebrata istant , in manus sume , utriuslibet auctoris 'carmina: ciuae tu ita resolvisti, ut quamvis sertietura illorum recesserit, permaneat tam ieri gratia. Sic enim illa ex alia lingua in

aliam transtulisti, ut i quod dissicillimum

erat θ omnes virtutes in alienam te oratio.

nem secutae sint. Nullus erit in illis scriptis

liber, qui non vlurima varietatis humana an certorumque caseum & lacrymarum, ex alia atque alia caussa fluentium, exemplatiba suggerat. Lege, quo spiritu ingentibus antinauerIs rebus: pudebit te subito deficere, di ex tanta orationis magnitudine decidere. Ne commiseris, ut quisquisextemplo ac modo serapta tua mirabatur, quaerat quomodo tam grandia, tamque solida Tam fragilis animus conceperit. Potius ab istis quae te totaquent, ad daaec tot & tanta quae consolantur, convertere, ac respice optimos fratres , resbice uxorem , filium respice. Pro omnium horum Calute , hactecum Mortione fortuna d aequiescas.. CAP. GLXXI. Ab hac te infamia vindi. ca, ne Videatur Omnibus plus apud te vale re unus dolor, quam haec tam multa sola. tia. Ornnes istos una tecum perculsos vides

nec posse tibi subvenire, imo etiam ultro expectare, ut a te subleventur, intelligis:& ideo quanto minus in illis doctrinae minusque ingenii est, tanto magis resistere te necesse est communi malo. Est autem hoc ipsim sblatii loco , inter multos dolorem suum dividere: qui quia dispensatur intexvlures, exigua debet apud te parte subsidere . Non desinam totiens tibi offerre Caesarem . illo moderande terras, & ossendente, quanto melius beneficiis imperium custodi .

SEARCH

MENU NAVIGATION