Senecae philos. Opera L. Annaei Senecae philosophi Tomus primus continens opuscula moralia

발행: 1728년

분량: 584페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

551쪽

DE BENEFICIIS, LIB. H.

rea locupletat. nulla tempestate, nulIo igne laedantur tecta : jacebit opera fabrilis. Unius votum deprehensiuni est, omnium sinii te est. An tu Arruntium , & Aterium , & ceterovuui captandorum testamentorum artem professi sunt, non putas eadem habere, quae designatores & libitinarios , vota e illi tamen quorum mortes optent , nesciunt : hi familiarissimum quemque , ex quo propter amicitiam spei plurimum est , mori cupiunt . Illorum damno nemo vivit : hos quisquis differt, exhaurit . Optant ergo, non tantum m accipiant, quod turpi servitute meruerunt, sed etiam ut tributo gravi liberentur . Non

est itaque dubium, quin hi magis quod da,

mnatum est in uno. optent: quibus quisquia morte profuturus est, vita nocet. Omnium tamen istorum tam nota sunt vota , quam

impunita. Denique se quisque consulat , 3e in secretum pectoris sui recedat , & inspi ei at quid tacitus optaverit . quam multa sunt vota , quae etiam sibi fateri pudet r qua Pauca, quaei facere coram teste possimus CAP. sed . non quidquid reprehendendum , etiam damnandum est i sieue hoc votum ais ici, quod in manibus est. ma te utentis bona voluntate, & in id incide. tis, quod evitat . nam dum gratum animuri festinat ostendere, ingratus est. Hic ait, in yotestatem meam recidat, gratiam meam de

iideret, sine me satyus, honestus, tutus e non pollit . tam miser sit , ut illi benefieii loco sit, quidquid redditur. Haec diis audientibus. Circumveniant illum domesticae insidiae, quas ego possim Alus opprimere . imsiet potens inimicus & gravis, infesta turba uec inermis , '& creditor uirgeat 3c accus

isi CAP. XL. Vide quam sis aequus , horum optares nihil, si tibi beneficium non dedis

Ut alia taceam, quae graviora commit'

552쪽

is '' L. ANNRI SENECAE

'tis . peisma Pro optim S referendo, hoc eo. te delinquis , quod non expectas suum cuiusque rei tempus: quod aeque pecuae, qui non sequi uri quam qui antecedit. Duomodo non semper beneficium Tecipiendum est. se non utique reddendum. Si zini sideranti redderes. ingratus esses : quanto inoratior es, qui deiiderare .me cogis p Exsiecta. quare subsidere apud te mun us me-ζm non vis 2 quare obligatum moleste sers zouare, quasi cum acerbo scennatore, signare rationem 'parem properas 'egotium quaeri si quid in me deos immittis Quomodo exigeres, qui sic reddis ICAP . NLI. Ante omnia ergo, LIbera- Iis: hoc discamus, beneficia secure debere, re occasiones reddendorum Oblervare, non manu sacere : hanc ipsam cupIditatem primo Quoque tempore liberandi se, meminerimus instrati esse. Nemo enim libenter reddit, quod invitus debet: & quod apud se non vult esse, onus judicat esse, non munus Quanto melius ac iustius, an promptu habere merita amicorumn 'N offerre, non angerere , nec o ratum se judreare quoniam beneficium commune vinculum est , S mister se duos alligat. Dic, Nihil moror, quominus tuum revertatur ad te nilaris accipias . si necessitas alterutrI nostrum Imminet, fatoqtie quodam datum est, ut aut tu cogaris beneficium recipere, aut ego ac cipere, des potius qui solet. Ego paratus sum : Nulla mora in Turno, ouendam hunc animum, cum primum tempus adveneritu

intesim dii testes sunt. CAP XLI1. Soleo , mi Laberalis, mota. re hunc in re affectum , re quali manu prenderς, verentis & aestuantis, ne in ullo om- cio sis tardior. Non decet gratum animum solicitudo. sed contra, summa fiducia sui: in ex conscientia veri amoris , dimissa omnis

553쪽

DE BENEFICIIS, LIB. VI.

anxietas. Tam cum vitio est, recipere quod non . debes, quam non dare quod debes. hoc beneficii primum dati sit jus, ut recipiendi lcmpus eligat, alii dedit. At vereor, ne homines de me sequius loquantur. Male agit, qui famae, non conscientiae gratus est.

Duos istius rei iudices habes: te , quem non solos fallere; & illum, quem potes. Quid ergo, si nulla intervenerit occasio p semper debebo p Debebis: sed palam debebis, sed

libenter debebis, sed cum magna voluptate apud te depositum intueberis. Poenitet a cepti beneficii, quem nondum redditi piget. quale qui tibi dignus visus est, a quo acci- peros, indagnuS videatur, cui debeas 'OP. XLIII. In magnis. erroribus sunt, qui ingentis animi credunt, proferre, donare , plarium sinum ac domum replere : cum ista interdum non magnus animus faciat, sed magna fortuna- Nesciunt, quanto majus ac difficilius interim sit cap re, quam fundere. Nam ut nihil alteri detraham, quoniam Litiumque ubi cx virtute fit, par est: non minoris est animi beneficium debere, quam dare . eo quidem operolius hoc quam illud, quo majore diligentia custodiuntur a cisaeepta , quam dantur. Ideo non est trepidandum, quam cito TeponamuS, nec properan dum intempestive quia aeque delinquit, qui ad referendam gratiam properat tempore a.

lieno, quam qui suo cestat. Postum est illi apud me: nec illius nomine, nec meo timeo . bene illi cautum est, non potest hoc beneficium perdere, nisi mecum : Imo ne

mecum quidem. Egi illi gratias, id est , retuli. Qui nimis de beneficio reddendo cogitat, nimis cogitare alterum de recipiendo putat. Praestet se in utrumque facilem: si vult recipere beneficium , referamus, reddamusque laeti, illud apud nos custodiri m vult s quid thesaurum ejus eruimus t quid

554쪽

L. ANNAI SENEC E

stodiam recusamus ' dignus est , em , Pirum volet, liceat. Opinionem quidem αἱ m eo loco habeamus , tamquam nouducere, sed sequi debeat .

555쪽

LIBER SEPTIMUS.

Argumentum, & ordo. S ilia prioribus, Quae nuneuia , ct si,

risibus vina tamen mixta . Illud principis serium; coercendam curiositarem , nimiam fUendi etipidinem ; animum potἰns ad mores, virturem, id es Sapientiam mittendum. Ex versi deinde occasione Qua-pio , aliqtiis donare Sapienti possit, eum ejus snι omnia λ αδε posse, quia animo quia dem , non Uu tamen omnia possidet . Afr Fa , . An qui rentavis reddere beneficium . reddideris i ita ; sed 3amεn ιterum , iterum suo conandum doces . Tertia, An quod miro lono acceperis, eidem iam malo reddes Meddes, sed cum corIone, ne illa, quibus mafe, O in suam alienamve moxam utaturis

suarra , Nunquid oblivisit datorem beneficia i oporreas Non omnino , O posse senere memoria ali , imo O interdum exigere a Ultima , Quomodo ferendi ingrati flacido

animo, mansuero, magno

CAPUT I. Bonum . mi Liberalis, habeas animitri

volo :In manibus terrae . hic te carmine . . , ιongo, Atque Fer ambages er longa exorsa seu

Reliqua hie liber cogim & exhausta mate- via , circumspicio, non quid dicam , sed quid non dixerim. Boni tamen consules quidquid Luperest , cum tibi supersuerit. Si voluistem lenocinari mihi, debuit paullatim opus cre- Tom. I. Z sc

556쪽

L. ANNJI SENECAE.

scere, Sc ea pars. in finem reservari , quam quilibet etiam satiatus appeteret. Sed quid maxime necessarium statim congessi: nunc si quid effugit, recol- Iizo.Nee mehercule, si me interrogaS, ΠΙ-mis ad rem existimo pςrtinere, ubi dicta sint uuae regunt mores, persequi cζtera, non in

zemedium animi, sed in

genii inventa. Egregie enIm .hoc dicere Dometrius Cynicus, vir meo etiam si maximis comparetur' , solet . I Ius orodesse, si pauca praecepta sapientiae teneas,

sed illa in promptu tibi &-, quam si multa quidem didiceris, sed ilia mon habeas ad manum. Quemadmodma Inquit, magnus luctator est, no qui omnes num

vos nexusque perdidicit , qu um usu sub adversario rarus est , sed qui in uno faltero bene & diligenter exercuit, & eorum occasiones intentus expectat et nec enim z- fert, quam mutia sciat , ii stit quantum victoriae satis est: sic in hoe studii multa de

lectant, pauca vincunt. Licet nescias , quae xatio Oceanum effundat ae revocςtet quare septimus quisque annus 'aetati simum impri mali quare latitudo porticus ex remmo dociantibus , non servet proportionem luam , sed ultima in *ngustias coeant, &columna; rum novissima' intervalla iungantur : quid sit , quod geminorum conceptum lePaxet, varium iungat. utrum unus concubitus lpa zatur in duos an toties conceptI sint . e variter n*tis fata diversa sint, maximisque rerum spatiis distent , quorum inter Ortus minimum interest. Non multum tibi noce

hit transisse ., qu* nec licet scire., nee PTeest Involuta veritas in alto latet . Nec Gemalignitate naturae queri possumus: quia in Ilus rei difficilis inventio est , usi cuius hic unus inventae fructus est , inuemsse. Quidquid nos meliores beatosque facturum eii ,

et aut

557쪽

. DE BENEFICIIS, LIB. VII. σ3r .

aut in aluerto , aut in proximo posuit . Si animus fortuita contemptit, si se supra metum sustulit, nec avida spe infinita complectitur , sed didicit a se petere divitias et si deorum hominumque formidinem eiecit, &scit non multum esse ab homine timendum, a Deo nihil : si contemptor omnium , quibus torquetur vita , dum ornatur , eo Pediductus est , ut illi liqueat , mortem nullius malI esse materiam , multorum finem et si animum virtuti consecravit , & quacumque Vocax illa, Planum putat: si seciale animal est , S in commune genitus , mundum ut unam domum spectat, & eonscientiani suam diis aperit, semperque tamquam in publico vivit: si se magis veritus quam alios , stabis ductus illis tenipestatibus , in solido ac sereno stetit e consummavit scientiam utilem, atque necessariam . reliqua oblectamenta otii sunt. Licet enim iam in tutum retracto animo , ad haec quoque excurrere , cultum , non robur, ingeniis astenentIa. CAP. II. Haec Demetrius noster utraque manu tenere proficientem iubet, hare nusquam dimittere, imo affigere & partem sui facere , eoque quotidiana meditatione perduci, ut sua sponte occurrant salutaria , & ubique ac statim deiiderata praesto sint: & fi- me mora iilla veniat illa turpis honestique distinctio, sciatque nec malum esse ullum nisi turpe , nec bonum nili honestum . Hac Tegula vitae opera distribuat: ad hanc Iegem S agat Auncta , & exigat o miserrimolque mortalium iudicet. in quantiscumque opibus refulgebunt, ventri ac libidini deditos , quO-arum anamus inerti otio torpet . Dicat ipse aibi : Voluptas Ggilis est & brevis : fastidit objecta : quo avidius hausta est , citius iii Contrarium recidens , cuius subinde ne se est aut poeniteat , aut pudeat. In qua. nihil xii aut magnificum , aut quod naturam ho

558쪽

G2 . . L. ANNAEI SENECAE

Tmnis, di is proximi, deceat. res humilis, membIolum turpium ac vilium ministerio veniens, exuit sceda . Ista est voluptas &homine & viro digna, non implere corpus, nec saginare, nec cupiditate irritare, quarum tutissima est quies: sed perturbatione carere, & ea quae hominum inter se rixam lium ambitus concutit, & ea quae intole- . rabilis ex alto venit, ubi de diis famae creditum est, vitiisque illos nostris aestimavimus. Hanc voluptatem aequalem, intrepidam, numquam sensuram sui taedium, peticipit hic quem deformamus cum maxime cqui, ut ita dicam, divini juris atque hummini peritus, praesentibus gaudet, ex futuro non pendet. nihil enim firmi habet, qui in

incerta propensuv est. Magnis itaque curis . exemptus, & distorquentibus mentem, nuhil sperat, aut cupit, nec s e mittit in dubium, suo contentus. Nec illum existimes. Parvo esse contentum. omnia illius sunt. non sic, quemadmodum Alexandri fueruno: cui quamquam in littore maris rubri stetexat, plus deerat quam qua venerat . illius ne ea quidem erant . quae tenebat, aut vicerar, . cum in Oceano Onesicritus praesectus classi-kius praemissus explorator erraret, dc bestam,gnoto mari quaereret. Non fatis apparebat inopem esse, qui extra naturae terminos as via proserreis qui se in profundum, ine ploratum &immensum, aviditate caeca pro 1iis immitteret λ Quid intereis, quot eripuerat regna, quot dederit, quantum terrarum. tributo prcmat tantum illi deest, quantum

CAP. III. Nec hoc Alexandri tantum v, τι uni fuit, quem per Liberi Hereulisque ve-1iigia selix temeritas egit, sed omnium quos fortuna irritavit implendo. Cyrum de Cambysen, & totum regni Persica stemma pedi icula. quem invenies, cui modum imperii

559쪽

latietas fecerite qiii non vitam in aliaua uia terius procedendi cogitatione finierit Z Ne an nrarum est . quid auid cupiditat e tigit, yenitus hauritur & conditur e nec interest, susci inexplebile est, conge-as . Unus est lapiens , cujus omnia fiantee ex difficili tuenda. Non habet mitten- legatos, nec metenda in ri-kβ ci .h 3-castra, non opportunis caste Iis lis dat ponenda praesidia, non opus est legione , nec equestri usturmis. Quemadmodum. I. regnum inermes regunt , &suarum ex edito tranquilloque tu tela e1tr ita hic ossicia sua, quamvis latissime pateant, sine tumultu obit: &omne hu manum grnus , potentissimus eius optimu Infra se videt. Derideas licet: ingenistis flairitus res est, cum Orientem Occiden tereque lustraveris animo, quo etiam rem O-ta & Golitudinibus interclusi penetrantur cum rota animalia , tantam copiam rerum, quas natura beatissime fundit, aspexeris, emittere hane Dei vocem : Haec omnia mea

Iunt. Sic fit, ut nihil cupiat: quia nihil est:

extra omnia.

CAP. IV. Hoe ipsem , inquis , volui isteneo te: volo vissere, quomodo eκ his la- , In quos tua sponte decidisti, expliceris . Die mihi quemadmodum potest aliquis donare sapienti , si omnia sapientis sent stnam id quoque quod illi donat, ipsius est. Itaque non potest dari beneficium sapienti: cui quidquid datur, de sito datur. atqui diis citis, sapienti posse donari. Idem autem me s amicis interrogare. Omnia dicitis adlis esse communia i ergo nen is quidquam, amico donare potest e donat enim illi com-mnia . Nihil prohibet aliquid & sipientis eme, & ejus qui possidet, cui datum & aL

lignatum est . iure civili omnia regis sint: & tainen illa quorum ad regem pertineti Z 3 nlve z-

560쪽

a. h. ANNAEI SENECAE

niversa posseisio , in singulos dominos defetiapta sent, & unaquaeque res habet polsessorem suum . Itaque dare regi & domum , & ma cipium , & pecuniam possumus: nec donare illi de suo dicimur. Ad reges enim potelias

omnium pertinet , ad singulos proprietas nes Atheniensium aut Campanorum v camus , quos deinde inter se viernr privata terminatione distinauunt . & toriis ager hujus aut illius rei publicae est: pars deinde suo domino quaeque censetur. ideoque donare gros nostros rei p. possumus , quamvis illius

esse dicantur: quia aliter illius sunt , aliter mei . Numquid dubium est quin servus cum peculio , domini siti dat tamen domino suo munus. Non enim ideo nihil habet

servus, quia non est habiturus , si dominus illum habere noluerit: nec ideo non est munus, cum volens dedit , quia potuit eripi ,

etiamsi noluisset . ' Quemadmodum probumus omnia nunc enim omnia sapientis es-k, inter nos convenit, illud quod qu ritur colligendum est, quomodo liberalitatis mutetia adversus eum seperiit , cujus univerine se concessiimus . Omnia patris sunt, quae in liberorum manu sunt: quis tamen nescit,

donare aliquid & filium patri . Omnia deorum stat: tamen diis posuimus donise , Scstipem iecimus . Non ideo quod uabeo , meum non est , si tuum est : potest enim

idem esse meum & tuum . Is , inquis , cinjus prostitutae sunt, leno est: omnia autem sapientis sunt , inter omnia autem & prostitutae sunt: ergo & prostitutae sapientis Dant. leno autem est cujus prostiturae sunt: ergo sapiens est leno . Sie illum vetant .emere . dicunt enim. Nemorem suam emit: omnia

autem sapientis simi r ergo sapiens nihil emit . Sic vetant & mutuum sumere , quia nemo usiiram pro pecunia sua .pendit . In numerabita sunt, per quae cavillantur, cum

SEARCH

MENU NAVIGATION