장음표시 사용
531쪽
thes in a beneficio distat negotiatio. CAP. XIII. Rursiis non sum tam iniquus , ut nihil ei debeam , qui cum mihi utilis Uet, fuit & sibi : Non enim exigo , ut sine respectu sui mihi consillat . imo etiam opto, ut beneficium mihi datum , vel magis danti profuerit, dummodo id quid,
bat, duos intuens dederit , dc inter me seque diviserit . Licet id ipse ex maiore parate oossideat, si modo me in consortium adis mihi, si duos eogitavit: ingratus sum, non
tum iniustus, nisi gaudeo hoc illi orosuissse, quod proderat mihi. Summae malignit tis est , non vocare beneficium , nisi quod dantem aliquo incommodo affecit. Aliter illi , qui beneficium dat sua caussa , re on debo. Quare potius te mihi pro se dises,
quam me tibi t Puta , inquit, aliter seri non posse me magi stratum , quam si deceni ea.
mos cives ex magno captivorum numero reis
demero : nihil debebis mihi , cum te servis tute ac vinculis liberaveto i atqui mea id eat,sa faciam. Adversus hoc respondeo. Aliquid istic tua caussa facis , aliquid mea . . tua . quod redimis: mea, quod eligis. tibi enim
ad utilitatem tuam satis est , quoslibet redemisse . 'Itaque debeo , inon quod redimis me , sed qliod et s. poteras enim R alterius redemptione idem consequi, quod mea. Utilitatem rei partiris mecum, & me in beneficium recipis, duobus profuturum . Pi fers me aliis r hoc totum mea causa iacis . Itaque si praetorem te factura esset decem captivorum redemptio , decem autem seu Dptivi essemus , nemo . quidquam tibi deberet ex nobis 3 quia nihil haberes , quod cuiquam imputares . . tua. utilitate seductum. Non sim iniquus beneficii interpresenee desidero illud mihi tantum dari , sed&
. . CAP. XIV. . Quid ergo , inquit, si
532쪽
sortem nomina vestra contica Iuua Ilem , metuum nomen inter IedimenGOS ex IV et , ΠΙ-hil deberes mihi r imo deberem , ted eXI-κuum. Quid sit hoc , dicam. Aliquid mea
aussa facis, quod me ad fortunam redemisotionis admittis. quod nomen me exiit, sorti debeo a quod exire potuit , tim. δε diis tum mihi ad Beneficium tuum dedisti , c ius majorem partem fortunae debeo: sed noeipsum tibi , quod sor tunae debere potui. Illos ex toto Praeteribo , quorum mercenarium
heneficium est: quod qui dat, inon computat cui, sed quanti daturus sit, quod undique in se conversum est . Vendit mihi aliis quis frumentum . vivere non Postum', nIII emeroi: sed ton debeo vitavi , quia emi, Nec quam necessarium sucrat , aestimo, sine quo victurus non fui: sed quam gratuitum, quoa non habuissem , nisi emissem. In quo Inu
hendo. mercator non cogitavit quantum auxilii allaturus esset mihi , sed quantum 4ucri sibi. Quod em I non debeo CAP. xv. Isto modo , inquit , ne me
dico, quidquam debere te , niti mercedulam dices: hec praeceptori, quia aliquid numeraveris . atqui omnium horum apud nos ma-Rna caritas ., magna reverentia est . Adversus hoc respondetur , quaedam pluris esse, quam emuntur. Emis a medico rem Inaeui. Inabalem , vitam ac valetudinem bonam : a bonarum arcium fraeceptore studia liberalia,S animi cultum . Itaque his non rei pretium, sed operae solvitur, quod deserviunt, quod a rebus suis avocati nobis vacant. mero cedem non meriti, sed occupationas suae Ierunt. Aliud tamen dictyotest verius, quod satim ponam, ii prius 'quomodo istud re. elli possit is ostendero . Quaedam , rnquit, Pluris sunt quam .vaenierunt , & ob noc ρli' quid mihi extra fro illis , quamvis empta
sint, debes . Primum, quid interest quania
533쪽
sint, eum de pretio inter ementem & venis dentem convenerit 3 Deinde non vaeniit alis lud suo pretio, sed tuo. Pluris est, inquit, quam vaeniit. Sed pluris vae nIre non potuit , pretium autem cuiusque Tei pro tempore est. Cum bene ista laudaveris e tanti sunt, quanto pluris vaenire non possunt. praeterea nihil venditori debet, qui bene emit. Deinde ei. iam si pluris ista sunt , non tamen ullum istic tuum munus est , ut non ex usu effectuve, sed ex consuetudine & annona aestimetur . Quod tu pretium ponis trajicientimaria, & per medios fluctus, cum e terrae consipectu recessit , certam secanti viam, &prospicienti futuras tempestates , & securis omnibus iubenti subito vela stringi , arma. menta demItti, paratos ad incursum procellae & repentinum impetum stare huic ta. men tantae rei praemium vectura persolvit .
Quanti aestimas in solitudine hospitium, in
imbre tectum , in frigore balneum , aut ignem ρ scio tamen quanti ista consecuturus diversorium subeam . Quantum nobis praeias at, qui labemem domum suscipit e & agentem ex limo rimas insulam , 4ncredibili arte suspenditi certo tamen vi levi pretio fultura conducitur. Murus nos ab hostibus tutos,& a subitis latronum incuritonibus praestat. notum est tamen , illas turres , pro securiatate publica propugnacula habituras, excitaturus faber , quid in diem mereat, is CAP. XVI. Infinitum erit, si latius mxempla conquiram, quibus appareat, Parvo magna constare. Quid ergo quare medico S praeceptori plus quiddam debeo, nec ad versus illos ni ercede defungor Quia ex medico ac praeceptore in amicum transeunt,nOS non arte quam vendunt, obligant, sed benigna & familiari voluntate s Itaque medico, qui nihil amplius quam manum tangit, me inter eos , quos Perambulat , ponit.
534쪽
sine ullo astectu facieina vitandave praecissens , nabit amplius debeo , quia me non
tamquam amicum vidit , ted tamquam imis peratorem . Ne praeceptorem quidem habeo cur venerer, si me in grege dalcipulorum habuit , si non putavit dignum propria & peculiari cura, si numquam in me direxit anImum: & cum in medium effunderet, quaestiebat, non didici , sed excepi: Quid ergo
est, quare istis debeatur multum p non quia pluris est quod vendiderunt quam emimus,
sed quia nobisipsis aliquid praestiterunt. Ille
plus impendit , quam medico necesse est : pro me, non pro fama artis, extimuit: non fuit contentus remedia monstrare, sed admovit . Interea solicitus assedit, ad suspecta tem- , pora occurrit: nullum ministerium oneri iuli, nullum fastidio fuit. Gemitus meos non securus excepit . in turba militoruira invocantium , ego illi potissima cura fui . tan
tum aliis vocuit , & quantum mea valetudo permiserat. Huic ego non tamquam me
dico , sed tamquam amico, Obligatus sum. Alter rursus in docendo, & laborem & ta dium tulit , praeter illa quae praeci Rientibus in commune dicuntur aliqua instillavit ac tradidit, hortando bonam indolem erexIt, sic modo laudibus secit animum, modo ad
monitionibus discussit desidiam. Tum int mum latens & pigrum , injecta c ut ita decam manu , extraxit et nec quae sciebat, maligne dispensavit, quo diutius esiet neceb sartiis, sed cupiit, si posset , universa transfundere. Ingratus sum , nisi illum inter gra. tidimas necellitudines diligo . . CAP. XVII. Sordidisti morum quoque a tifieiorum institoribus silpra constitutum aliis quid adiecimus, si nobis opera illorum enixior visa est: di gubernatori , & opifici ubsilimae mercis, &in diem se locantic ollarium asperiimus . In optimis vero artibus
535쪽
quae vitam aut conservant , aut excolunt,
niti nihil se plus existimat debere quam pepi.'git, ingratus est. Adiice , quod talium studiorum traditio miseet animos . hoc eum s ctum est , tam medico quam praeceptori pretium operae solvitur, animi debetur. CAP. XVIII. Plato cum flumen nave 'transistet , nee ab illo quidquam portitor exegisset, honori hoc sito datum credens, dixit politum illi esse apud Platonem ossicium . Deinde paullo post , cum alium a que alium gratis eadem transveheret sedulitate, negavit illi jam apud Platonem positum ossicium. Nam ut tibi debeam aliquid , pro eo quod praestas, debes non tantum mihi praestare, sed tamquam mihi , non potes ob id quemquam appellare, quod spargis in populum . Quid eigo i nihil debetur pro hoc 'NihiI, tamquam ab uno. cum omnibus sol. vam, quod tibi eum omnibus delino. CAP. XIX. Negas , inquit , ullum dare beneficium eum , qui me gratuita nave per flumen Padum tulit i nego , aliquid boni facit, beneficium non dat . Faeit enim sua caussa, aut utique non mea . Ad silmmam
ne ipse quidem se mihi beneficium judicae
dare: sed aut reipub. aut viciniae , aut ambitioni suae praestat: & pro hoc aliud quoddam commodum experiat , quam quod a
singulis receriurus est . Quid ergo , inquit , si Princeps civitatem dederit omnibus Gai lis, si immunitatem Hispanis . nihil hoc nomine singuli debebunt i Quid ni debeant
debebunt autem non tamquam proprium beneficium , sed tamquam publici partem Nullam, inquit, habuit cogitationem mei . Illo tempore, quo universis proderat, nolui emihi proprie civitatem darer nec in me dis rexit animum . Ita quare ei debeam qui moesibi non substituit, cum iacturus esist quoi, fecit i Primum, cum cogitavit Gallis omnis
536쪽
T. ENECRaa semaelio, 8c mihi cogitavit prodesse . Nxam enim Gallus: &me, etiam si non mea,. Publica tamen nota comprehendit. Deinde ego quoque illi non tamquam proprium de-hebo , sed quomodo unus e populo : non tamis quam pro me solvain, sed tamquam pro Pa
CAP. XX. Si quis patriae meae pecuniam, credat, non dicam me illius debitorem, nec hoc aes alienum profitebor aut candidatus, aut reus: ad exsolvendum tamen hoc, poditionem meam dabo . Sie istius muneris quod universis datur , debitorem me nego et quia
mihi dedit quidem, sed non propter me: &mihi quidem , sed nesciens an mihi daret :nihilominus aliquid mihi dependendum sciam , quia. ad me quoque circuitu longo per. venit. Propter, me factum debet esse , quod me obliget. Isto , inquit , modo , nec Luis. nae nec Soli quidquam debes . non enim pro-
uter te moventur. Sed cum in hoc nioveantur , ut universa conservent, & pro me moventur : universorum enim pars sum . adisiice nunc, quod nostra, & horum conditio, dissimilis est. Nam qui mihi prodest , ut ver me prosit & sibi, noni dedit beneficium: . quia me instrumentum utilitatis suae fecit . Sol autem & Luna eiam si nobis prosunt
non in hoc tamen prosunt, ut per nos pro sint sibi. quid enim nos illis conferre possumus
CAP. XXI. Sciam , inquit , Solem ae
Lunam nobis velle prodesse , si nolle potuerint . illis autem non licet non moveri. ad summam , consistant , & opus suum intermittant. Hoc vide quot modis refellatur. Non ideo minus vult , qui non potest nol . e. imo magnum argumentum est firmae voluntatis, ne mutare quidem posse . Vir bonus non potest non saeere, quod facit: non enim erat bonus, nisi secerit. ergo nec bo
537쪽
nus vir beneficium dat, qiria facit quod debet . non potest autem non facere, quod debet. Praeterea multum interest , utrum dicas , Non potest hoc non' facere, quia cogitur : an Non potest nolle . Nam s ne-eesse est illi facere , non debeo ipsi benest cium , sed eogenti . Si necesse est illi velle ob hoc, quia nihil habet melius quod velit,
ipse se cogit. Ita quod tamquam coacto non deberem . tamquam cogenti debeo . Desiis nant, inquit, velle .l Hoc loco tibi occurrat, Quis tam demens est , ut eam negee voluntatem esse, cur non est periculum de. sinendi, vertendique se in contrarium : cum ex diverse nemo aeque videri debeat velle, quam cuius voluntas usque eo certa est, ut aeterna sit λ An si is quoque vult v qui potest statim nolle, is non videbitur velle, in 'cuius naturam non cadit nolles
CAP. XXII. Agediim , inquit , si popsint, resistant. Hoc dicis , Omnia ista ingentibus intervallis diducta, Si in custodiam universi disposita , stationes suas deserant , subita confusione rerum sedera sederibus iniscurrant , Sc rupta rerum concordia in ruinam divina labantur, contextusque velocitatis citatissimae in tot tacula promissas vices in medio itinere destituat , & quae nunc hine
alternis redeuntque opportunis libram ei ti, .mundum ex aequo temperantia , repentinii concrementur incendio , & ex tanta vari δtate solvantur, atque eant in unum omnia. Ignis cuncta possideat , quem deinde pigra nox occupet , & profunda. vorago tot deos serbeat . Est tanti , ut ita coarguaris , ista concidere 3 Prossint tibi etiam invitoe, euntque ista tua mussa ,. etiamsi major illis alia, ac prior caussa es .
CAP. XXIII. Adiice nune , quod non externa cogunt deos : sed sita illis in legem
538쪽
mutarent. Itaque non possunt vIderi taciunt
aliquid , quamvis nolint: quia quidquId --
snere non possunt , perseverare voluerunt nec umquam primi consilix deos poenItet . .
Sine dubio stare illis de deficiscere In contra-xium , non licet - sed non ideo, quia vis suae illos in proposito tenet, ex ImbecIHIrate Pe manent: sed quia non licet ab optam IS ahe . rare, & sic ire decretum est. In prima autem illa constitutione, cum univerta dIlpo
merent, etiam nostra viderunt , .rationemque
Lominis habuerunt. Itaque non possunt vI- geri sua tantum cauta decurrere, & exylIcare opus suum: quia pars operas sumus renos. Debemus ergo & Soli , & Lunae, Sccaeteris coelestibus beneficium e quia etiamnpotiora illis sunt, in quae oriuntur , nos tu men in majora It i juvant. Adjice, quod, Aestinato iuvant . ideqque obligata. Dumus s. qui non in beneficium ignorantium IncIdImus 3 sed haec quae accipimus di accepturos,
scierunt 2 8c quamquam maius Illis Propontum sit , majorque actus sui fructus, quam servare mortalia : tamen in nostras quoque. utilitates. a principio rerum praemissa mens
est , α is ordo mundo datus , ut UPagax Curam nostri non inter ultima habitam. mus parentibus nostris pietateni : reti non ut gignerent , coierunt. Dii non PONsunt videri nescisse , quid essecturi essent , cum omnibux alimenta protinus , & auxilia Providerint : nec eos per negligentiam genue Te , quibus tam multa genuerant . Cogitavit ςnim nos Ute natura , quam secit: nec tam
leve opus sumus, ut illi potuetimus excide-ixe. Vide , quantum nobis permiserit , quam non intrae homines, hum mi imperii conditio sit . vide inquantum corporibus vagari licear, quae non coercuit fine terrarum, ted omnem in partem sit halsit . . vide , anim quantum audeant, quemadmodum soli .auc
539쪽
noverint deos , aut quaerant , & mente imalium data divina comitentur . Scias non es se hominem tumultuarium , & incogitarui
opus . Inter maxima rerum suarum natu ora nihil habet quo magis glorietur, aut cer te cui florietur. antus iste furor est, controveritam diis muneris sui sacere Quomodo adversus eos hic erit gratus, quibus gratia referri sine impendio non poteu, qui negat ab his accepisse se , a quibus cum maxime accipit , qui semper daturi sunt , ct numquam recepturi Quanta autem perversitas, ob hoc alicui non debere, quia e 1am inscianti benignus est: & continuationem ipsam, seriemque beneficii , argumen tum Vocare. necessario dantis ς Nolo . sibi habeat. quis illum rogat 3 & omnes alias im pudentis animi voces his adstrue . Non ideoede te minus meretur is , cujus liberalitas ac te etiam dum negas, pervenit: cujusque beneficiorum , vel hoc maximum , quod etiana querenti daturus est. CAP. XXIV. Non vides , quemadmodum teneram liberorum infantiam parente, ad salubrium rerum patientiam eogant i Flenistium corpori, ac repugnantium , diligente cura fovent o & ne membra libertas imma. rura detorqueat, in rectum exitura constrinis
iunt: &mox liberalia studia inculcant, adia
ibito timore nolentibus. Ad estimum, audacem juventam frugalitati , pudori , moribus bonis, si parum sequitur , coactam applicant. Adolescentibus quoque, ac iam po tentibus sui, si remedia metu aut intemperantia reiiciunt , vis adhibetur ac servitus Itaque beneficiorum maxima sunt, quae a parentibus accipimux, dum aut neseimus,
CAP. XXV. His ingratis , & repudiam
tibus beneficia , non quia nolunt , sed ne
540쪽
xi: qui aliquid incommodi precari solent his: quibus obligati sunt , aliquid adversi , in
quo affectum memorem accepti beneficii ap-Probent . An hoe recte faciant , & pia voluntate , quaeritur quorum animus simillimus est pravo amore flagrantibus qui amicae suae optant exilium, ut desertam fugien
temque comitentur: optantinopiam, ut m
tis desideranti donent: optant morbum , ut rideant: & quidquid inimicus optaret , amantes vovent. Fere idem itaque exitus est
odii, & amoris insani. Tale quiddam & his
accidit, qui amicis. incommodaeoptant, . quae detrahant, & ad beneficium iniuria veniunt: cum satius sit vel cessare , quam per stelus ossicio locum quaerere. Quid si gubernator adiis tempestates infestissimas , & procellas vetat, ut gratior ars sua periculo sat quid imperator deos oret, ut magna vis hostium circumfusa castris, fossas subito impetu com Pleat, & vallum trepidante exercitu cpn vel lat, & in ipsis portis infesta signa constituat, . quo maiore cum gloria rebus lapsis erofligavisque succurrat λ Omnes isti beneficia sua detestabili via ducunt , qui deos contra eum advocant , cui ipsi astuturi sunt, & ante iΙ-los sterni , quam erigi volunt . Inhumanae ista, & perverse grati aninii natura est, contra eum optare, cui honeste deesse non possis. CAP. XXVI. Non nocet illi votum m um, inquit, quia simul opto & periculum, S remedium. Hoc dicis, non nihil te peccare, sed mi nux quam si sine remedio periculum optares . Nequitia est , ut extrahas mergeres evertere, ut suscites; ut emittas,
includere: Non est beneficium , iniuriae snis et nec umquam id detraxisse meritum est, quod ipse qui detraxit,. intulerat. Non Vul- Neres me malo , quam sanes . potes inire gra viam, si quia vulneratus. sum. , sanaS : non mu vulneras, ut sanandus sim . Nunquam ci