Medicina practica rationalis Hippocratis sanioribus neotericorum doctrinis illustrata. Opus Pompeji Sacci ..

발행: 1717년

분량: 612페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

De Morbis Capitis.

Dubium est, an hoe principium motivum emanet ab Anima, an corpori insit,& decisum manet ab eis, quae dicta sunt de principio sensitivo; est enim ipsa Anima sensitiva, cui inest principium sentiendi, & movendi, & in corpore

iunt organa sensus,&motus. Quoad tertium, sedes hujus potentiae non est in omnibus partibus corporis, licti omnes moveantur; seustra enim esset tantus organorum apparatus nervorum, musculorum, tendinum, fibrarum, a Natura tanta sapientia dii positus ad exercendos motus pro voluntatis,&necessitatis imperio, si omnibus partibus talis potentia semovendi donata suisset. Obstructis nervis in apo-plexia, para*si, & immotis manentibus partibus, quibus nervi communicantur, adhuc moveretur corpus, si tentia movendi actuaret alias Partes, quae suo motu, alias etiam male astectas moverent, cum motus sit sui multiplicativus, seu istius impetus, alium impetum priaucat, vel sua propagatione in omnes corporis moti partes di Lmsus videatur se ipsum multiplicare, vel in vic, nis partibus sibi simile producere, vel se ipsum communicare, unde impulsa in una parte corporis impressis totum corpus movetur; determinatis ergo partibus Concessa suit potentia min

tiva

Quoad quartum, organa motus sunt partes, quae potentia motiva fruuntur adaequatum, &totale organum motus est musculus, principale,

sed partiale, est nervus, & fibra tendinosa. Nervus est corpus oblongum, teres duplici membrana, e bris internis consans facultatis an, malis , es provehendo spiritu animali infrumem tum. Medulla, quae eit in spina dorsi, s ejusdem naturae cum ista cerebri, er praecipue medulia oblongatae. Aliqui Anatomici asserunt, in magnis Animalibus distinxisse in spinali medulla, aqua nervi emanant corticalem substantiam similem ei cerebri. Haec medulla est in tenuissima flamenta distincta, & in distinctos fasciculos separata, itaut interstitia inter unum, & alterum fasciculum remaneant, & fasciculus quilibet inte stitium, vel porositates inter unum, & alterum flamentum retineat. Cari ius medullam ne vorum ex plurimis tubulis medulla praeditis vult componi, relicta tamen aliqua cavitate. Membrana est duplex in nervo, prout in C. rebro dura,& pia mater; non adeo facile vero sunt distinguibiles, scut in cerebro,& eundem usum, quem huic nemo praestant. origo nervi, ex Aristotele, est a corde, & hune secuti sunt Alexander, Averro8s, Amnensis. Λlii volunt, ne os esse arterias ad caput, & c rebrum delatas, molli substantia cerebri implotas; sta Praxagoras, cui adhaerent Casalpinus, Reusnerus. Hosmannus, Mars ianui; Erasis, mrusadura matre nervos derivat. Vetram has opiniones anatomica demonstratio fustate redar. Guit.

Hinc communis opinio invaluit a principio medullae oblongatae intra vanium ,&a medulla

spinali extra cranium nervos oriri; at improba bile non est, cerebrum, & cerebellum ipsius sp, natis medullae.&medullae oblongatae esse appen. dices. & processus, prout suspicatus est Λωρ, ghtur in Epis. ad Fracasiatum, o Thomas Bamtolinus lib. I. Analom. cap. 4. Suspicionis validissima sunt fundamenta. Primo a Piscibus, in quibus caput,& cauda medullae oblongatae insignis est magnitudinis, cerebrum vero parvae, quia Pisces motu magis. quam sensu pollent ,& huic magis confert cerebrum , illi vero medulla oblongata, ideo in P, scibus plus medullae, minus cerebri. Secundo in

Pullo in ovo adhuc contento, anterior cerebri pars demum accrescere basi observatur. Tertio, quia puncta acu carena, in qua spinalis medulla in pullo adhuc in ovo contento, & antequam cerebri vestigia appareant contrahitur, & movetur pars puncta, argumentum motus, & sensus ante cerebri ibrinationem. Nervi per totum corpus sparguntur ,& muLtiplicatis ramificationibus fibrillarum instar, pamtibus copiose inseruntur, & in istis est organum motus, cujus argumentum Prae Omnibus valet, secto nemo motum in parte omnino amitti . Simplex nervus integram rationem organi non adipiscitur, nisi spiritu animali turgeat, prout universa indicorum Schola sustinet. Comtra hos tamen clamat Honoratus Faber lib. . de motibus Animal. pag. 7. Primo, quia non itintravi, ideo spirituum delationi inepti, cum videminus venas ,& arterias humorum delationi desti-nmas, esse cavas, Consequenter si nervi sunt i capaces ad delationem spiritus animalis, dicendum est hunc non dari, &co magis urget ratio, si admittatur spiritum animalem, cum succo nerviveo humorem constituente colligari. SecundΛnullus minius, nec locus excogitari potest generationi spirituum animalium destinatus, non ventriculi cerebri, qui sunt receptacula excrementorum,&ab istis facilis esset exitus per iniundibulum , non sinus cerebri, qui mero sanguine

turgent, & licti per illius substantiam percoletur, percolatus in truncum redit per Uenas. Contra Fabrum, Praeter communem omnium

Medicorum sententiam admittentem spiritus animales, faciunt plures rationes: Prima, in m. gna mentis applicatione caput defatigatur, Mimbecille redditur, & hujus ratio relerri non potest, nisi in spirituum consumptionem animalium . Secundo somnus datus ad Antinalis restactionem; somnus est cerebri passio; ergo ad res ctionem alicujus deficientis in cerebro, & consumpti in vigilia, qui non potest esse nisi spiritus in eo existens,& dictus animalis. Tertio, Ap plexiae, Paralysis causa non potest refundi, nisi in impeditum transitum spirituum animalium. cum substantia nervi integra remaneat. Quart6, ligato nervo, hic subtus ligaturam, nec sentit, nec movetur, supra sentit,&movetur, & hoc.

nisi

132쪽

Lib. I. Cap. XXIV.

nis quia lassumis alicuitu impeditur substantiae

necessariae ad motum,&sensum,&haec est spiritus animalis. Quinto, nervi a cerebro orti,&Wr totum corpus diffusi, ad hoc aliquid deserre admonent, quod non potest esse nisi spiritus. Dato spiritu animali, inquirendum qualis sit hujus substantia, an sub specie spiritus, vel hinmoris, ejus origo,&diffusionis modus per ner

Quoad primum, Antiqui spiritum animalem sub 1pecie aethereae subtilissimae substantiae conssederarunt, ut valeat intima partium penetrare.

Recentiores sub sorma humoris delineant hoc fundamento, ut spiritus animales ad invicem colligentur, cum deficiente hoc vinculo, facilis nimis sit eorum dii spatio, qualis observatur in sp, ritibus chymice extractis, qui licet vitro crasso hermitice clauso inclusi transpirant, & patet in Sale urinoso optime depurato, cum fumi instar evaporare videatur, & si spiritus vini cum aqua non colligaretur, citissimh exhalando dissipare.

tur. Et etiam ut unio illorum adeo necessaria adsensum , dc motum servaretur. Impelluntur Ob ritus animales a cerebro ad partes inferiores, promotu, & sensu, ab actione objecti sensibilis in organa sensus, impelluntur spiritus dii ii a pari, bus inferioribus ad cerebrum, ut dictum fuit de

Sensu; tales motus, nisi essent uniti, vel tolleremtur, vel debilitarentur, nisi enim ope humoris alicujus spiritus unirentur intercapedines inter varticulam unius spiritus, & alteram remane. xent, & multiplicatae motum spirituum inte rumperent, vel alterarent, vel permutarent. de observationes ab Authoribus recensitas deserositate copiosa in sinubus,& ventriculis cereis

bri, cujus causa non est nisi seri spiritosi succo nerveo inservienti impedita trans alio, per Stirulas cerebri, unde necessesia ejus collemo indictis partibus. Quoad senandum, desertur serum nutritium spiritu turgidum E massaehylosa coniectum per

arterias ad cerebrum, easque per membranas corebri disseminatas ingreditur, ab istis in cortic, Iem cerebri substantiam eisdem substratam de- Ponitur, hanc,& ejus glandulas per microscinpium manistitas penetrando tamquam per fit, trum percolatur; in hoc transitu per angustum

spatium ab excrementis purgatur, attenuatiar,

ει velut volatili ratur, suasque acquirit periecti in Mes. α hoc corticalis substantiae cerebri est osis

alum. Huic additur aer per nares inspiratus, qui in porositatibus processus mamillaris depuratur,

non permittentibus ingressum, nisi subtilissimis aeris particulis, quae ab istis processibus ad ven. triculos cerebri anteriores seruntur, ab istis ad tertium, & quartum, a quibus egresae medullam oblongatam penetrant, & cum spiritu animali in ea collecto miscentur, de quo Hipp. lib. de morb.sac. n. II. dixit relinquere in cerebro suummius vigorem, quod peragit, dum valde mob,

Ita succum nervom reddit, α volatilem, divirtutem elasticam talam sui permixtione Ini. pertitur, unde robur acquirit. Ulterius ait: uti quid prudens es, ac sapientia praeditum paris errelinquit. lentia vi in Anima, medium ad sapientiam est in cerebro, nempe spiritus anim Iis purus, subtilis, agilis, lucidus; ad has conditiones spiritus, concurrens aer sncerus, mixtus cum succo nerveo, dicitur contribuere cerebro

quidquid prudens est in eo, & sapientia praedi.

tum. Si vero aer fuerit impurus, spiritum impinrum , crassum, torpidum, tenebrosum reddit, s pientiam, & prudentiam non conseri, ut collugere licet ab H p. in cit. n. 17., ubi habet: Si enim

in corpus prisum perveniret idest 1ier omisi

rius in cerebrum, relicta in carnibus, ac venis

dinotione, ac judicio, σου cerebrum jam calidus exiens perveniret, oe non fincerus, ac puruI, sed ammixto humore a carnibus . es sanguine, ut amplius exacte fauerus non esset. Ab his verbis haiamus aerem notionem, & judicium ab admixtis humoribus amittere, hoc est, per istos amittere rationem medii ad iudicium,¬i

nem; ideoque me impurus, turbidus, praviS UMporibus inquinatus, non erit medium sufficiens

ad sciemiam, & hac ratione dixit tapp. Aerem aduentrisulos, ct cerebrum ingressum conferre, atque sc sapientiam, oe morum membris exH- here, in lib. de mors. Dc. n. 7.; & ab experientia

comprobatur, qua accipimis, aerem crassum, P

ludosum, inquinatum habitantes ad scietitiarum acquisitionem incapaces reddere. quoad tertium, succus nerveus in cortices

substantia cerebri percolatus a glandulis istius egrediens excipitur a fibris medullaris substan. tiae, quae, teste Malpighio, a principio spinalis medullae intra cranium, & a quatuor medullae oblongatae reflexis cruribus hinc indEdispergum

tur, donec ramosis terminis in corticem desinant .

An haec fibrosa corpora cava sint, vel saltem in lasciculum collecta porulis, & interstitiis inde enatis distincta, ut succum in corticali subst .inii, consectum strata via labi sinant ad nervorum principium, ambigit Malpubius cit. Ac. Cava admittit Musis de Araarom. Ceres. Alii portata.

tes pro huius succi delatione admittunt; omnestamen admittunt motum elevationis, &depres, sonis membranarum cerebri ad hujus humoris. seu spiritus animalis motum ad principium ne

vorum concurrere,&motus membranarum labri tui animali id, quod motus cordis sanguini aminiarum consert; ex quibus patet responso ad objectiones Fabri. Succus nervem, seu spiritus animalis nervos ingressiis per hos fluit, non torrentis in morem, ut sanguis per venas, & arterias, sed leni,&pla, cido motu per inte ilia fibrularum, vel fascicu. Iorum fibrarum medullarium descendit, eo mindo quo per arborum fibras nutritivus humor aradicibus subministratus movetur, licεt talis motus sit insensibilis: idem patet in Eliis arborum,

quae a costula intermedia alimentum sne sensibili P mout

133쪽

ii 4 De Morbis Capitis.

motu suscipiunt, nee λ ligata costula fluentis es,

menti indicium habemus, cum non intumescat, re eo modo, quo per sunem aqua madidam perpendiculariter elevatam aqua fluit,& guttatim decidit, ita fluit succus dictus per nervos. Talis

motus erat necessarius ratione succi nervet, qui cum sit paucus, non erat suffciens omnium ne vorum cavitatem implere, ideoque istorum poditio , vel sine illo remansisset, vel cum parva quam litate ad exercendas suas operationes insussiciem te. Conveniebat ergo ita organum etarmare, ut parva quantitas humoris, seu spiritus suo minneri serviret, hoc modo ismatus est nervus. Et ratione nervi, huic robur conveniebat pro motu; hoc non obtinuisset, nisi ejus multas corpore Q. lido impleretur, quod talis structurae esse conveniebat, ne fluido spiritui fluxum impediret, lieti retardaret; hinc necessitas motus lenti,&placidi

in succo nerveo per nervos.

Nervus spiritu animesi turgidus musculo in plantatur, hic in medio musculi hujus membra. nam peristat, & in multas fibras diramatus per musculum spargitur hoc ordine, ut una fibra nervi communicetur,& inseratur uni fibrae temdinosae; ita unitae cum istis unum constituunt corpus, quod dicitur musculus, addito ordine, situ, numero, quo disponuntur fibrae tendinosae, dicuntur etiam camoiae, quia in parte sui media, qua ventrem mus si constituunt, came cooperiuntur, seu potius sanguine velut coagulato, qui per multiplicem lotionem abstersus, relinquit fibram cum colore tendinis. origo huius fibrae dissere ab ea nervi, dum misva est, quod in nervo non observatur; est tamen sensitiva, sicut nervus, ct membrana; an hae fibrae in fasciculos collectae tendinem componant, vel in unum primo colligatae, postea in fibras dividantur, potest esse dubium, certum est, tendinem. α has fibras esse ejusdem generis, hasque motui

principaliter inservire, id ue fibrae motrices

appellantur. Arteria, & vena concurrit cum fibris nervosis.&tendinosis ad musculi complementum. Prima desert sanguinem pro nutritione, secunda supe suum suscipit. Hoc artificio disponitur arteria, di ejus ramificationes, ut turgente nervo, seu fibra nervosa prematur arteria, vel ejus ramificationes,& exprimatur sanguis in istis contentus in fibram tendinosim, spirituique animali mi. sceatur, utrisque ii mixtione effervescentibus musculi inflatio,&durities succedit; ex quod ducitur ratio necessitatis sanguinis arterita in

molli animali demonstrata ab amita motu in

partibus inferioribus, ligata arteria magna subtus cor per quatuor digitos, tunc cessat moetus arteriae, & sanguis in ea contentus exprimi non potest in fibras tendiruisas, ideoque nec misceri eum spiritu animali deficiente; ab hac timpedita mixtione inflatio,& durities musculi admotum necessaria, & cum istis motus deficit idem accidit turgente arteria, dum ab hac ner

vus comprimitur, spiritus animalis exprimitur cum detumescentia,& flaciditate, vel cum impedimento novos spiritus suscipiendi,& in urco que casa ad peragendum motum sit inhabilis nervus. In hoc consistit causa laesionis motus a plenitudine sanguinis,& arteriarum. His ita dispositis organum motus constituitur potentiae motivae inserviens, sive haec sumatur tamquam quid absolutum, seu tamquam quid relativum; probabiliter tamen est sententia, prii, cipium motivum esse ab lutum ,& Anima sen. stiva vel formaliter, vel eminente i , quaecumst indifferens ad hunc, vel illum motum praestamdum, indiget determinativo, prout indiget omnis potentia indifferens. Duplex est determinativum Imperium volum talis, a qua eligitur motus, & talis motus: per hoc imperium spiritus novus ad nervum partis mo. vendae transmittitur, a quo tota massa spiritus iam existentis movetur, re ab hoc motu detrem, natur pars organica ad motum talem, qualem exigit modificata quantitas spiritus, & modi. catus impulsus eorundem a Voluntate imperante, & idem est, ac dicere, potentiam loco moti

vim excitatam,&determinatam. Pro celerita.

te , vel tarditate, & duratione impulsus spirituum

a cerebro determinatur organum ad motum ce Ierem, vel tardum, brevem, vel longum. Alte

rum determitiativum est objectum appetibile movens Voluntatem ad consecutionem illius. Recentiores, cum V illisio, & Botello hoc determinativum ponunt in effervescentia excitata in musculo a commixtione spiritus animalis hcerebro transmissi ,& illius in musculo existentis cum spiritu vitali, per quam esservescentiam tument fibrae carnosae, & tumidae contrahuntur ad se trahendo tendinem, & partem, cui connectitur, unde motus Partis.

CAP. XXV.

De Apoplexu.

VAriae sunt huius affectus denominationes

apud Antiquos: Aliis Sideratio placet, &est apud Hipp. frequens denominatio; sicuti enim

sderatae Arbores dicuntur, quae arescunc, sine ullo vegetantis vitae signo, ita corpus in Ampi ticis, sine motu, & sensu animalis vitae signis. sideratum dicitur. Celsus lib. I. cap. 27. Vocat Morbum attonitum, eo quia sicut attoniti, sine

motu . & sensu haerent, ita Ampletici. Aliis

placet nomen menim modo, quo capite sorti percussione affecti, sine sensu, & motu cadunt, ita Ampletici. Ictus vocatur ab aliis, quia tamquam ictu fiuminis tacti Ampletici, subito concidunt. sine motu, & sensu. Dicitur etiam Resolutis, vel diffsblutio nervorum, quia

nervi impotentes sunt ad contractionem. Communiter appellatur Amplixis. Et

134쪽

Lib. I. Cap. XXV.

Et datatur Ariurio repentina mim .sensit. rasis- , sola manente respirastisne, sta inmi--ra, cum retore aliauan majori, aliquintiis nuxori ab impediso insinu spirituum anima mari partes. In Amplexia adesse abolitiose motur. θ sem,sus, patet, cum Ampletici immγbilex,&Inse, ωi iaceant ,&mocunque modo concussi, tracti, puncti, sinus , α motus signa non praebeant, nec rationis,&ficultatum diate inservientium vest, gia in eis apparent; qumopter illa iacultates dicuntur abolitae, non quia M isus ablata poterutia operandi, itaut sit unpossibilis earum restitintio, sed abolitae dicuntur, quia nullos actus sibi proprios Hiciunt, Iin remaneat potentia eos Hiciendi, ciun talis potamia si in Mima radi. a. quae non patitur, nec a rotat. α si non operatur, vitio omani id evenit, quo ablato D tentia inruuitur suorum actuum exercitio. Iu sa manet respiratio,&eum hac vita. Immissus influxus stirituum, est usa imine. diata abolist sensus, oc motus: hi fiunt depem denter ab illorum Influxu, ut dictum est de semsit , ct de motu, unde etiam abolentur impeditotest influxu .sve in sit impeditus vitio spirituum vel vitio organi. Ab hoc impedimento areemuriscultates Mimae a suis operationibus exercerudis, oc suultas etiam ratiocinatrix, quae utitu spiritibus modo supradicto, non tamquam Orga. no, sed tamquam requisito. Et cum omnis potentia sensitiva. motiva ra. ionalis tuam sedem habeat in cerebru. hoc sedem Amplexiae determinandum est. eontra Arsol, qui, r. P--. f., subjectum Ample. Hae vult esse Cor. cum asserat s rei, quando hinmor concrescit frigore in corde, a quo vulgus .ccepit illud commune dictum de Ampleκia,Cecisse gutta super cor ; quod rebant etiam fero. Authorum demmstrantes, in Amplet, ctarum capitibus apertis sanguinem, & serum antravasatum, ut plurimum reperiri, & vasata uine turgida; & hae possunt videri in Schreh. Bonet. Separa. Analom; & ex eo quod motus. α sensus aboleatur, patet etiam partem assectam

cerebri esse principium nemorum, quorum minnere motus, & sensus perficitur, vel porositates, seu fibrae cerebri huic principio, & nervis cose respondentes, quia sunt via, qua iritus ad ne vos , & ad totum corpus fluunt, & quibus impoditis, &nervi,& organa sensus,dc motus bene. Mio spirituum privantur, cum motus, & sensus

abolitione. Martianus morb. --.6 .vraeter cerebrum vult Pulmones esse subjectam Amplexiae, &lve deducit a dissicultate respira tionis . cum angustia, & steriore: haec sunt ab Amplexia inseparabilia, dciunt sinna pulmonis aflecti, dc oppressi a materia in tuis stagnante; nec admittit, talem respirationem fieri a resolutismiasculis thoracis, quia ubi in Paralysi particulari isti resolvuntur, non est talis respiratio, conse-

menter non licet in resilutione dictorum mustilorum morationis cum steriore causam quin rere. In dicta resolutione fit quidem respiretitio tarda, rara, Ec diminuta, quia a musculis reso. lutis debiliter, raria, de tarct thorax elevatur. non cum steriore, qui semper supponit materiam in pulinonibustagnantem, prout Observamus in Ammate, α Οαnopnaea, di sicuti in his est I in pulmonum, dicendum est etiam esse in Ample. xia, quia adest materia in pulmonibus, ocin via, sterior in res alione manitatus: subicctum e go Amplexis erit Cerebrum,& Pulmo. & de his habemas concludentem obiervationem Irge.

- - Frauassati in episol. de rerebro ad c leberrimis Mad gurium. σώα ostendit in Ap pleriis de mi vi a Pulmonum distenta, ct rupta ex sanguinis impedito motu . oe sitis signatrone, dc hac ratione Sapienti simus Cora lus Ofenimus in suis Prov-ψmit. inquit, opisticos interire, ficut stram: LMos ex a s Litone Cerebri, ct Pulmonum. Et videtur hane suisse sententiam Hipp. inciae. Praenot., ubi ab inflammatione pulmonum membra resolvi assidimat, ocea resolutione, quae Sideratio dieitur ab Antiquis, dc est Amplexia. Licet verum sit, ex inflammatione pulmonum Amplexiam fieri, ita non sunt censendi Subjectum Amplexis, sed Subjectum causae istius, cum ab inflammatione pulmonum causetur Amplexia in cerebro; ab inflammato enim pulmone venae iugulares prinximae inflammantur, ab inflammatione interci, piuntur, seu obstruuntur, ab interceptione Ap plexia modo infra dicendo; quare malmo inflammatus potest dici Subjectum caulis Amplexiae. non Subiectum Amplexiae, quod est cerebrum, quia liniuntur in Amplexia operationes, qua.

rum est principium, di si cerebrum est Subiectum hujus principii, debet dici etiam Subjectum morisbi laxietatis hoc principium. Inter causas Amplexiae, statuit Ese'. muItis in locis stationem,&imm ilitatem sanguinis.1. enim de mis. n. 8., describendo caulam Ap plexiae, aut: P quam venin pirustam in se traxerint , necesse es , prae pituitin frigiditate ,sam guinem remis nunc fisi, ac pei ineratum esse.

quam prisri tempore ἰ dum aurem sanguis nam motietur, feri non mis, ut non etiam corpus inescat, ct torpeat; & eodem lib. n. 6. stabit de Λmplemae ctaa: Patitur autem haec, ctim arrabilis se m caree commota fuerit, maximois parte, in qua muri, sum venae, in collum.

inquam, ct pectus, deinde postridis erat infit. ac im tens sanguine n rumpersinerato ; de

inserius: Si vero superis non evaserit, actuom is perfrigeratur,qubi penitus perseuerar fuerit , o casis ex is defeceris , as latur. σ-ueri non potes ,sed moritur ; dc lib. 4. de rat.

Oct. in acus. n. 3 7. ait: in aliquis de repente voce privatur fat, venarum interceptiones s ciunt. Venae interceptae motum sanguinis de Dei tum significant; oc is De Hem numeri tu,

P x iungit;

135쪽

ri 6 De Morbis Capitis.

iungit: Unis oe spiritibiis

non potentius naturales ini vias permeare.

perfrigerationes ne ex stat me. Ab his textibbiu chare patet, Hipp. velle citus in Amplexi esse stationem sanguinis. Per sanguinem, notat Martiamuis cit. Ac. intelligendum esse sanguinem etiarnaneriosum. seu spiritum vitalem, ii quo fit spiritus animalis; sed puto intelligendum etiam in spiritum animalem, cuius actio a stagnante sanguine intere, Pitur, & generatio impeditur, ut a .rtit idem Martianus eit... Ab his mamisturi fit, Hipp. velle stationem sanguinis esse Amplex causan . Haec causa Amplexiae ab Hipp. determinata in statione sanguinis, claritatem, es vim magnam

accipiet explicata per principia anatomica . Si sanguis stationem merit in vata cerebri, motum circulationis relinquit, cum privatione in cerebruinfluxus illius caloris, quo vivi&atur a sua line, substantiam iunis irrigis e medio suo motu ci culari , a cuius privatione omnes ejus ficultates

sensitivae, di motivae concidunt. ΑΔ eadem sta. tione sanguinis spiritibus animalibus novorum spirituum subsidium subtrahitur, dum a stante sanguine non subministratur materia pro sene. ratione spirituum, hujus subsidio destituti liis,

tus connexionem, di continuitatem cum tuo principio amittunt, cuiu, necessarius essectus est

abolitio illius operationis, cui dicti spiritus prinsident. Omne enim agens pendens in agendo ab

aliquo principio ab hoc distracto, & sejuncto,

ut deficiat ejus actio necesse est. Stans sanguis, suo pondere glandulas membranis substratas

comprimit, sanguinemque vasorum Per membranas repentium ab eis recipi non permittit. cum detrimento generationis spirituum, qua im-

ita Ampleticus insultus, modo jam dicto. Eodem pondere sanguis stans comprimendo

membranas cerebri, hae motum, quem a pubsantibus arteriis suscipiunt, Omnino amittunt, uia cum eo impulsu, nuo spiritus animales in glandulis corticalis substantiae cerebri praepar tos. ad principium nervorum impellebant pro executione muneris istorum. Ex defectu istius

impulses oritur quies, Estatio spirituum in dictis glandulis, & consequenter in fibrulis cerebri di medullae oblongatae. Haec quies motum, &sensum tollit, qui per influxum,& motum spirituum exercentur, & Apoplex iam inducit. Statione Mitiir sanguis in finibus durae matris, de quibus differte agemus de Epilema, in istisque

abundanter collectus substantiam cerebri coimprimendo , fluxum spirituum ad nervos impedit, cum cessatione motus, & sensus. Stans etiam sanguis in posteriori sinu . sua quantitate, &cras sitie orificia iugae. trium venarum in hoc aperta obstrii it, reditum sanguinis ad cor impediendo,& cogendo sanguinem ab arteriis in cerebrum delatum in hoc remanere, cum oppressione fibrarum ejus, aqua impeditur fluxus spirituum ani.

malium vel ad principium nervorum, vel ad ipsumervos, eum cesti ne motus,&sensus.

sis est plicata Hipp. tentia de statione sis.

guinis, adverto, cum hae semper conjungi ob 1tructionem vel fibrarum cerebri. vel glanula rurn, Vel nervorum, vel minitatum cerebri;

quapropter, si sententia Hipp. admittenda est. non est reiicienda illa determinans Λmplexiam ab obstructione . Statio sanguinis est causa Prae. cedens, obstructio est reisus subsequens. Hujus statistus sanguinis civita sunt illae si, perius ex vitae in citatis tribus textibus Hipp., ct reducuntur ad interceptionem venarum .ioest obstructionem; his enim obstructis, necesse est, ut sanguis stet,&assior ia desistat. Frigiditas sanguinis in primo, dc secundo citato textu Praeausa stationis hanc inicit, olinumdo venas. Frigiditas enim dicitur esse in singuine, quando crassus est, lentus, incidus, inspissatus, dc sere coagulatus, & jusmodi sanguis semper o, structionem vasorum parit. Talem esse sensum Hipp., deducimus ab ejus dictis; ait enim sam vinem infrigidari. ἰm duobus primis citatis texi, us, a pituita, ct in is, idest melancholia. qui sunt humores supraulictis conditionibus do. nati. Ab his enim conditionibus impeditur illa excitatiis,&explicatio spirituum in copia, per

quatin sanguis incalescit,&qua cessante refrigeratur. Succedit etiam obstructio a plenitudine,& redundantia sanguinis. Praeter stationem sanguinis, humorum excrementitiorum redundantiam in cerebro Apopi xiae causam determinavit Mn. lib. de morb.

n. p. his verbis: icti, derati dicuntur,

cum cerebrum mima immunditia vitiosorum M.

morum repletum fuerit , febris tentiis habet, ereorporis impotentiis; &hanc omnes fere Medici admittunt, &pro conamiiniori, α principaliori

causa recipitur.

Hujusnisi excrementa duplicis generis statuit. Hipp. in M. de Glanae n. q. . ubi ait: Cerebrum autem Haciem praefert, etiam ipsum fanum non

exissens, sed huyuidem radatur οῦ & paulo post

subjungit: Ac distrabit totum hominem, qui in se ipio Ducem non edit, ac sust. Iur, ct haec

Milo Sideratio, ac graece Apoplexia vocatur. Ubi per verbum Rodatur, denotat humores acres, & erodentes, quod confirmat in si ibs, quentibus verbis: Aliquando vero. acris & e primit humorem erodentem quidem non essurio, sed copiose in cerebrum insuem l timaffligit; & ibi loquitur de excrementis non acriiabus , sed sola copia vitiosis, ut ostendit verbum Omoga , di aliunde etiam provenire, per verbum

Druens, in cerebrum, docet.

Ab humore ergo corrodente, & ab humore

in copia redundante, non corrosim, fit Amplexia . per Hippocraton. Humor corrodens hanc parit, quando serum nutritium acrimonia donaiatum . percolando ab arteriis in glandulas cortia calis substantiae cerebri harum porositates corroindendo dilatat, ut inu capaces particulas hum

136쪽

Lib. I Cap. XXV.

rum crassu reeipere, quae per fibrulas oerebri delatae t. ilis cumulus istarum congregatur in dictis fibris, vel medulla oblonsata, ut temporis tractu impedimentum ponant spiritui animali ad organa senius .ec motus irradianda; unde Amplexia.

Humoris non corrodentis copia colligitur in cerebro, quando sua vasa excretoria adeo debilia, vel impedita sunt, ut excrementa, quae in depuratione sanguis etiam optimae conditionis retinet, non valeant recipere, & ad loca e cretioni destinata deserre, ex quo remanent in cerebro, di quotidicina, licet paulatina additione tractu temporis si humorum excrementitiorum cumulus, Apoplexiae causa, vel quia serum in toto redundans copiose ad vasa capitis desertur,

re in substantiam cerebri, & ejus fibras, vel porinsitates effunditur dictum superius impedimem tum, construendo spiritui animali. Hoc modo fit Amplexia a vini tenuis copioso potu, ab acidulis in quantitate sumptis, si ab assumptionestatim potatores somno indulgeant; ab urina diu

suppressa. In his causis observamus etiam oestructionem, qua fluxus spiritus animaIis ad nervos impeditur, quapropter rationabiliter admittemda tamquam causa immediata Apoplexiae, quia causa immediata impedit fluxum spiritus animalis ad nemos. Caulae magis remotae in statione sanguinis ab ingressu pituitae in venas, ob istius reduntantiam. sunt, temperamentum pituitosum, cibus, & p tus aptus pituitam in copia generare i aer frigidus, humidus, crassus; otium, & vita ledentaria: ab his collecta pituitae copia, & accedente causa calida extrinseca, caput, & venas istius supra modum Calefaciente. ut mora sub radiis Solari. bus, ad ignem in Hypo usto. potus vini genoros, intensa applicatio, Amplexia prom etur. Dicitur ab Hipp., attrahi a venis excalefactispiriaitam, non quia in istis si virtus attratrix, sed quia a calore vasa rarefiunt, ideoque spatium isto. rum dilatatur majoris quantitatis humoris ca-p- , quam de iacto recipitant, & cum ea magnam pituitae, vel seri copiam in sanguine redum

dantem. Hoc modo venae excalefactae attrahunt copiam pituitae. .

In statione sanguinis ab humore atrabitari,

erunt causae remotae temperamentum atrabitare. ει omnes causae non naturales excalefacientes,

S adustioni sanguinis inservientes, irae motus vehemens, & diuturnus. Interceptio venarum stationem sanguini imponens, si si a plenitudine, aderunt ligna hanc demonstrantia: venae turgidae, temperamentum sanguineum, victus ratio plena, & optimi sueci, exercitium vel nullum, vel diminutum, prohibita corporis transpiratio, & suppressa aliqua

consueta sanguinis evacuatio. Causae remotae redundantiae excrementorum

in capite, sunt, quae stigidam intemperiem ei conciliare possunt; ut aer frigidus, humidus, iter

eum Pluvia, somni longi, intensa, ct continua applicatio mentis, animi passiones tristes, immo

deratum Veneris exercitium; ab istis enim non solum debilitatur tamentum proprium capiti ,

sed etiam expulso excrementorum ordinaria impeditur . Talia excremcnta ad cerebrum transmittuntur , & praecipue a sanguine; unde serosa iuvet pituitosa cacochimia istius ad hoc est mobme efiicax, & quaecunque hanc colligere possunt,

erunt causae remotae Λmplaκα, ab humoribus a partibus inferioribus transmissis ortae: suppressa evacuatio mensum, & haemoirhoidum, dimi nuta urinae copia, prohibita tradi piratio suli L.

num totius, inter has enumerandae . Causae externae humoris acris, Sc corrosivi generationem promoventes, sunt omnia salia acria. aromatica, potus vini generosi, spiritus vini copiosus, & quae massam sanguinis excalefaciunt intense, & seri urinoli diminuta e cretio, quae, postea in caput deponitur: lerum urinolum est,

acre, quia multa sellia diversi generis in eo disso,

vuntur

Differentiae Amplexiae tot possunt statui, quot, mulae praedictae, quae disserentiam particularem stabiliunt ratione differentis caulae, aqua variatur curatio. Aliam differentiam habemus ab Hipp. 2. A . 2. , ubi Amplexiam in fortem.&le individit, dc distinguuntur ratione maioris , vel minoris difficultatis respirationis,&sterioris. Elmulierus, admissa hac disterentia, dete minat levem Ampleκiam esse Paralysim, sortem esse hane descriptam: verum s per Paralysim imtelligimus deperditionem motus in una tantum parte corporis, & per Amploiam, in toto cor. pore, non video, quomodo possit Paralysis dici levis Amplexia, cum talis expositio repugnet significationi nominis Paralysis communiter a ceptae; si vero per levem Apoplexiam intelligamus eam desinentem in Paralysim, admittenda Et mulieri sententia. Ab Helmontio distinguitur in Prisa tisam, & Positivam: prima est, cum. impedimento spirituum, vel in eorum motu, vel in eorum generatione; secunda est in ipsis spiritibus, quorum motus necessarius ad iunctio. nes in ipsis tollitur immediate; ut a Narcoticis fieri observamus a sumo carbonum, tinaci, sed quae spiritus hoc modo alterant sanguinem etiam sistunt; & convenit cum sententia Hipp. in secundae causae explicatione recensitae. Ali dicitur legitima, alia notia: prima est, quando statim motu,&sensu privatur homo; secunda. uando non est totale impedimentum in fluxu pirituum animalium, sed tamen superveniet, nisi arte praecaveatur; α haec disserentia comprehenditur in differentia allata ab Hipp. Am. plexiae in fortem, & debilem. Signa diagnostica, cujuslibet causae recensitaerit. in lib. desaibit Hipp., & de pituita ingressa

venas excalefictas in capite, haec habet: Anterkμpars capisis dolet: dolorem esse gravativum, dodum a sopore, quo gravatur aeger,& ubi adest

sopor, dolor est solum gravativus in capite,

137쪽

t 13 De Morbis Capitis.

ex nania humoris pitinos. qui eiuri si aeri

qualitate lassiciatus, dolorem acutum.&pum,i-- incere impotens est, ut patet in omnibus

oribus a tali humore progenitis; sed quia sis

Eun suo Meremolastus en, ideo talan gravativum desorem incit , quem parit etiam sanguis stagnans, vel stationem in vasis membranarum

cerebri , vel in istarum sinibus figens. Si adest dolor. adest laeso partis sensitivae, & membran rum cerebri, inquas humor pituitosus primo arisis translanditur, cum hae sint sedes vaserum sanguissuorum , di per easdem omnia vasa disper gantur magis ramificationibus, re anterior pars est prima. quae recipit sui guinem. & eum Me

humores illi commixtos, cum arteris carotides

per istamina tantis ingressa durae matri multas ramificationes praebeant. Anterior etiam pars cerebri humorum fluxum magis recipit. quia . ut ait Hipp. . Cerebrum ad anteriorem mclis cmpitii parte Pum est. Oculis non aequaliter viis Eet , non aufertur de toto visus, sed est turbatus. dispiritus animales in eis nec aequali fluxu -- ventur . nec aequali luciditate splendent: ideo equaliter videt. Hipp., ab inflammato, hoe est excalefacto cerebro vitum turbari vult. cum holore inordinath spiritus in oculis agitentur,&mporibus ab eodem elevatis, & spiritibus mixtis turbiis,& opaci reddantur. Agitatio, & opacutas spirituum visum turbat, & etiam turbatur visas, quia cerebrum procumbit, hoc est, pendet versus oculos; quia jam dixit Hipp., Cere ummo majori parte olium esse in anteriori parte, di a materia in hac parte effusa in copia, a vaso rum turgentia, a dolore major pars materiae in hane partem impellitur, quae premendo nervos optiuos cum impedimento copiosi, & aequalis ii xus spirituum animalium, inaequalem v

sum escit, & turbidum. Propens em in s

annum gravem habet aeger; etiam obstructionis in porostatibus cerebri est principium, eum M. ninus ab his proveniat, & sopor materiam etiam Fultosam in capite demonstrat. Venae pulsant satiociis sanguinis indicium; arteria enim iam ine stagnante tumefacti ob impedimentum, rixajorem pulsum edit, quod etiam in tumoribus

externis Gservamus. ratione plenitudinis vas

rum, & sanguinis tagnantis,& impedimenti. Febris debius tenet est alteratio; pubius pendens ab arteria pulsante, vel a causa, a quaeaput sumis calesie tam fuit. Corporis impotem iii, de est completa Amplexia, quae motum omnino tollit, & sensum; sunt enim adeo inter

se unitae potentia senstiva, ct motiva, ut una

alterius pastanes sees semper subeat; completa

obstritistione porostatum cerebri,& nervorum,& stagnante jam sanguine, cum statione, & qui te . H. impotentia est fg m essentiale Ap plexiae alia superius declarata. accipienda potius Wo signis imminentis Amplexue. Signa prognostica hujus Amplexiae, ibidem

desciitat Hipp. his verbis: Et squiam sanuis, ac reliquum ereptis superarint intellio sti id

talem pituitae ut calescant, Homo evadit. cia is ealore in corpore, ct sangulae excitato pituitae

frigiditas, o viscositas tollinur, et fanais, ct spiritus astatione jam introducta liberatur; si

vero pituita praevaluerit impediendo excitati nem e ris in corpora, ct sanguine magis hie perfrigeraris, o congelatur, o Homo moritur. Hinc colligimus, in Amplexia calorem corporis augeri, bonum signum, refrigerari, vel resti so

ratum permanere, malum.

Signa diagnostica Amplexiae ab atrabile, en

dolor oceupat capst, ct sarim vox interi ipisur.er impotens βι tam in mota, quam in sensu. Adnotandum est ad distinguentam differentiam

Ap lexiae, quam parit pituita, ab hac, cujus causa mi itur atrabilis, in quibus duobus adest dolor capitis; observat messe in hae ab atra. bile . derepente dolorem caput Occupare fine causa manifesta. ubi dolor capitis in Amplexia a pituita. non invadit derepen E,& cum causa manifesta caloris extrinseci invadit, ita etiam statim vox intercipitur. & fit impotens, quod non contingit in Amplexia a pituita.

Prognostica: Hic septem diebus moritur , sis bris non is fretis flenim haec in ferit , Ianus

euadit , quia febris ea essicit suo calore, Iicet praeternaturali, quae describit Hipp. necessaria pro ablatione morbi, ut languis cilescat, attollatur,

dissundatur, & moveatur. Sanguis ita dii misitus a calore febrili liberam inducit spirationem. dum libere circulatur, spumescit hoc est lumine rarefit & per talem raritatem bilis atra, idest melancholia in eo contem separatur,&obstrinctionem pariens a raritate motum, & fluxum recuperans. liberam circulanti iam: Dilai, α euenti spiritui viam reli uit. Adveriendum autem, si Mem, ad hoc ut id peragat, statim debere inu, dere, & colligitur ab Hipp. lib. a. de morb. n. 22. Si quis ex ebrietare, vi e privetur, et fatim

etiam ipsum febris misi is ,Douim; quod de

Amplexia ab ebrietate dicitur, Amplaxiae ab alia causa, praeterquam a plenitudine vasorum. congruit. Habemus etiam a. Hipp. . febres multo post Amplexiae supervenientes esse pernicio. sis; ita Hipp. lib. de Coac. proot.fM.3.vers. γ, iam ait: Ap piratae Muriones repentinae exsumtoris modo sientes debre temporis progressu accedente perniciosae. Secundo advertendum, non omnem febrem esse salubrem, ted illam solum,

quae oritur a conatu naturae conceptis pro de Llanda materia morbosa,& ea a sanguine, & c rebro expellenda: haec enim solam cta essiciebo . & talis est febris de genere ephemerarum,&iis horum imputrem: Febris vero putrida in Amplexia est lethalis, cum inserviat dissoluistioni virium. & naturae sit gravis, quia hujus virtutis dis lutiva. Tertio in Amplexia a plenis tudine sanguinis sebrem non esse salutarem, quia haec inuuiuentiam.&raresectionem majorem sanguini

138쪽

Lib. LCap. XXV.

sanguini conciliando, plenitudinem maiorem s cit. Si vero sanguis non calescat, nec superior astrit aristuc mas perfrigeratur, ef ubi pen, rus perfrigeratus fierit , ct calor ex ipso defee

rit, congelatur, er moveri non res.sedmoritur. Signa diagnostica tertiae causae ab intercept ne venarum, tradidit H p. . de rat. Hy. in acui. n. D. in illiis verbis cit. mox text. Coincidunt a

tem plurimis ipsorum haec: Rubores faciei, a co. pia sanguinis in capite ,&venis tui laribus stagnante, oculorum flabilitates, digitorum in m. nitas distensones, dentiu ridores, maxillarum

contraditiones. Haec symptomata sunt convulsi nes a plenitudine dictarum partium, extremo. rum peririgeratio, quia sanguis novus, ob imp

ditum motum in superioribus, ubi stagnat, non fluit ad dictas partes motu suo calefaciendas. Spirituum in venis interceptio, intercipitur saris uis in venis, intercipitur etiam spiritus, & qui scente sanguine, quiescit spiritus ille, qui naturae operanti 1ervit. Pulsationes accidunt: hae sunt passiones arteriarum, quo in loco fiant, non dicit Hipp., probabile tamen est succedere in capitis arteriis, in quibus stagnat, &quae ab obstructio. ne jugularium implentur cum statione sanguinis in cis, adveniens 1 anguis de novo ab arteriis imserioribus cum suo impulsu, non Irateit movere sanguinem stantem, & impellere ad locum,&spatium destinatum, totus impetus sanguinis adis venientis transfunditur in arteriam, cum magna pulsatione istius. Signa redundantiae excrementorum, vel im, mundit i , ut loquitur Mn. lib. I. de morb. n. I., ibi deseribit, & sunt serε eadem cum signis primae causae superilis allatis, quia etiam causa non vati de diversificatur: Anterior pars capitis primo δε-

Arem ipsis exhibet, e suspicere non possunt aliqui

ambobus oculis, aliqui Hiero, ct sopor isos t net , ct desipiunt. Omnia haec signa jam sunt explicata. ialum adverto, per ly mpiunt, nintelligere Hipp. delirium, sed desectum, & abo.

litionem in te uigentiae, pro qua explicanda utitur Verbo Despere, ut notat Martianus in Com. lib.

de Gland vers. IOI.

Prognostica habet ibi Hipp., & ait: Hie in te ria, vel quinta moritur ,sed adseptem non δε- venit ;s vero deυenerit, a morbo liber madi. Signa diagnostica Amplexiae ab acri humore,

reseruntur ab Hipp. cit. lib. dae Glanae v. q. Tu

bationem multam fusinet . qiram semper paulo

ante invasionem Amplexiae experiuntur Apinpletici; Mens desipit, hoc est aboletur, o cer

orum convellit non diuit nervos, ut excludat motus convulsivos: γ Cerebrum concutitur ab

impetu spirituum animalium, quo consura, ct inordinatὰ agitantur vel in glandulis terebri, vel in fibris, vel in emporio suo prope medullam o, longatam , vel in omnibus his locis; obstructa enim via suo cursui destinata. retrocedunt cum impetu, & eodem movent reliquos spiritus in

cerebri iubstantia contentos, inordinat .&cum

agitatione, aqua cerebrum concutitur, ac si tu convulsuo afficeretur. Ac disrahit totum Misminem, hoc est, sine motu, & sensu relinquit,

qui inter se ipso vocem non erit, ac suffocatur tvocem non edit, quia musculi laryngis necessa rium influxum spirituum animalium pro articinianda voce non recipiunt; acs ocatur, hoc est inseparabile ab omni Amplexia signum. Susi. catio advenit a statione sanguinis in pulmonibus , ob refrigeratum sanguinem in istis, sicut in aliis partibus ob deficientiam spiritus animalis, a quo sanguinem calefieri, & volatirari, huic consugnatus cum succo nerveo medio vaserim lymisphaticorum in emaciatione partis paralyticae a gumentum habemus. Spiritum animalem recipiunt vasa lymphatica a nervis glandulis, a quia bus oriuntur implantatis. In Amplexia ventriinculi cordis parum dilatantur, ut patet a pulsus parvitate in hoc assectu,& parvam quantitatem languinis a pulmonum vase recipiunt, remanem te ea quantitate in istis, quae amplae dilatationicordis sussiceret, ut impleretur ab ista quant, tale, in omni cordis dilatatione magis semper aucta implentur vasa pulmonum, a plenitudine oppressi motum paulatim amittunt, cum tuta. cationis periculo.

Prognostica non addit Hipp., sed ex notione generationis hujus Amplexiae possumus deducere lethalia; incurabilem morbum, cumerosio, seu dilatatio porositatum glandularum cerebri sit morbus organicus, impossibilis sere curationis, ideoque maxime lethalis morbus ab

ea proveniens.

Curatio distinguenda pro diversitate causarum. Causa diversa indicat remedia diversa, loquendo de causis remotis, non de coniunctis, quae semper una est, nempe obstructio. Caulae hujus obstrinctionis sunt remotae, a quibus indicationes elisciuntur pro auferenda obstructione, & quia dicta

causae sunt diversae, diversa etiam convenient rγmedia. De eis remediis, quae conveniunt primae

& secundae causae superius descriptae, ex Hipp. nullum habemus claia descriptum; aliquid tamen deducere datum est respiciens rem dia, di

indicationes, ex verbis in n. 6. de morb. 2. descruptis, ubi exponitur causa Amplexiae a nobis se. cunia loco allatae, quae sunt, Ets Dperior eum serit, Daut sanguis calescat, hue at bis, quae exhisentur haec nota a attollitur .ct unditur, er movetur ; a quibus erudimur. incipalem indicationem in duobus primis ea esse singuinem ciuefaciendi. Talis indicatio convenit humori pituitose, & atrabitari, idest

melancholico, cum eorum natura si stigida. eum crassitie, vel viscositate conjuncta, a calet.. Wientibus utraque corrigitur, ab eisdem obstria. ctio etiam tollitur attenuatione, vel resolutione materiae obstruentis. Inter medicamenta sanguinem caleficientia.& spiritus excitantia, video ab Hipp. enumerari

nefan calidam i ludi enim M a morb. n. 2I . Mendo

139쪽

r 1 o De Morbis Capitis.

arendo de morbo smili Amplexiae,&meo iud,

cio, de Caro, ut exposui in Dissertat. superiori de Caro, proponit lavare aegrum multa calida, idest lavare aegrum aqua valde calida, quod deis elaravit subsequentibus verbis, Et maximὸ calefacere i ex quo patet, Hipp. proponere balneum, seu lavacrum, quo sanguis non solum calefiat, sed sundatur, discutiatur, & absumatur, & est illud, cujus usu rubedo in cute supervenit. Hoc remedium est maxime in Apoplexia conveniens; in hae indigemus caloris excitatione in sal gubne, & in corpore, sanguini coagulato, & immo. bili , motum, & fluiditatem restituere, humorum

a capite aversione,&ad extimas partes vocatio. ne: haec omnia peragit balneum aquae valde calidae, ut consideranti patebit. Hoc remedium

etiam esse evacuatorium, Fernet M. 2. de venaefectione probat. Neque timenda est hoc remedio stigido potentia, humoris contumacior incrassatio, prout aliqui superstitiose nimis timent, quia quod est potentia stigidum, non exercet talem potentiam, cum adhicalidum existit; nam actus impedit potentiam, quapropter cum aqua calluda sit actu talis,& solum potentia frigida cale. Dciet , non restigerabit; neque balneum calidum

valde, & potens agere superius dicta, somnum

conciliat, ut aliqui opponunt, imo arcet, copiosam vaporum transpirationem promovendo, a quibus caput vindicatum vigilia supervenit. N que in morbo citissimae judicationis ex et da est humorum concoctio, ut eommuniter censent Medici in usu balnei in morbis, quia sumus in cura coam,&agitur de conservanda vita aegro. tantis per momenta periclitantis, in quo casu non sunt procrastinanda remedia; etiamsi a balnei, seu potius lavacri usu, alius morbus, minor tamen excitaretur, cum Amplexiae eradicatione nae fortunae tribuendum morbi certo lethalis, in certo sanabilem morbum transmutatio. Balneum debet peragi in concha lignea, testacea, vel aenea, excepto capite, vel per spongias aqua

valde calida imbutas, & corpori applicatas, &saepe reiteratas, vel e r lintea in ducta aqua immersa, ct toti corpori circumvoluta, vel lavando corpus cum aqua valde calida, spongiis, vel limteis in ea madefactis, & per langum tempus duarum, vel trium horarum; &quia Hipp. deside. rat balneum valde calidum, posset aqua alterari simplicibus calidis, ut foliis Lauri, Rutae, ori sani , Pulegii, Calenduce, Lavendu , Cham. Eoos, Serpuli, Rosmarini, Maioranae.

Hujusmodi balneum conveniet etiam in Interisceptione venarum a pituita ,&atrabile, seu molancholia pro causa obstructionis auferenda, dc expresse Hipp. somenta ante venae sectionem imperat lib. 4. derat. via. in actit. n. I 8., ubi ait:

s re talibus fomentis prius adhibitis venam μι are oportet flatim ab initio.

Quare utendum sit sementis ante venae sectio. nem,declarat causa interceptionis venarum. Hae

ut dictum fuit,est humor milus,viscidus, sme rno. ni, hie a semento alterniatur fluiditatem, & mo. tum acquirit, & cum his qualitatibus aptitud,

nem ad exeundum per venam sectana,&praeci. me si secetur jugularis,hoc exeunte humore venae ab interceptione, obstructione,& impedimento is berantur. Possumus etiam dicere cum Martiano in rem. hujus loci, convenire Bmentum ratione humorum acrium, si ab istis Amplexia prosciscatur, ut dictum fuit, pro istorum attemperatione, & ut ab istorum actione, prout dicit Hipp.rit. Ac., rationem esse venae exsiccatae, & angustae sectae dilatentur pro faciliori evacuatione humo.ris acris, addo, ut serocia talium humorum minderetur , ne in ipso actu missionis sanguinis agutati maiori clade in sanguinem desaeviant,&ut

eorundem mitigatione evitentur mala, quae sinient sequi missionem sanguinis, ubi bilis redum

Fomento peracto imperat Hipp. in interemptione venarum venae sectionem, & statim, &ab initio, ut patet in textu; convenire sectionem

venae in interceptione venarum, praeter auctoritatem Hipp., suadet ratio, nam ab interceptione

dicta sanguinis plenitudo colligitur in capite, ut demonstratum fuit. Sanguis est sne motu, tam in capite, ubi stagnat, qtam in universo corpore , in quo restigeratur. Spiritus animales a plenituis dine suffocantur ,& misso sanguinis tollit plenitudinem, motum sanguini conciliat, & plenit

dinem auferendo spiritus erigit, consequenter convenit venae sectio a quacunque causa procodat interceptio, seu obstructio venarum. Statim est facienda languinis mi isto, juXta princeptum ab Hipp. allatum tam in cit. textu, quam

in t. Aphon. primae se I. Bonum habitum satim solvere expedit, hoc est plenitudinem in Athletis

statim soluendam esse sanguinis missione, cum in hoc casu adsit plenitudo particularis; ideo st tim pro istius solutione mittendus sanguis,&in Athletis statim sblvenda plenitudo, quia cum in melius progredi non possint, necesse est, ut in deterius decidant: in nostro casu, cum immineat totalis sus Matio caloris in cerebro, & in pulmonibus, ne haec succedat, statim mittendus

sanguis. Α' brachii vena mittendum sanguinem, imperat Hipp. Experientia ostendit magis proficuam

esse sectionem venae jugularis,&certe ab hujus

sectione plenitudo capitis facilius demitur, cum orificia jugularium sinus durae matris in parte posteriori capitis, in quo sanguis vasorum capitis totus pro reductione ad cor colligitur, corresponis deant. Qientitatem sanguinis monet determinandam tae ab aetate, ab habitu corporis, &consequenter a viribus, it aut tantum sanguinis

eduratur, quantum vires tolerare micrunt. Nec

ab hoc remedio nos retrahere debet Celse dictum . Si sanguinis misso non sanat, interimit; nam

Celsus cognovit esse remedium, a quo sanitatena expectare licet, quapropter si non sanat, reinc-dium non est culpandum, sed natura, quae non

140쪽

Lib. I. Cap. XXV.

est disposita ad suscipiendum remedii beneficium,

vel morbi vehementia hujus remedii effracham

conterianens,& inanem ejus virtutem reddens. Curationem interceptionis venarum,&Apinplexis prosequitur Hipp. m est. Ac. q. de rat.MEI. in acut. n. 38. his verbis: Et resectis viribus, ct consideratis judicationibus medicamentum exbibere sursum purgans , si non allevietur I ad infe nam vero alvum ,si non subeat, infusum per Clyperem adbibere. Postea veris lac asininum e ctum dato, oe non minus, quam duodecim , minas bibat: s uero tirium rotar adst , plures quam sexdecim.

In curatione hujus Amplexiae ab interceptio. ne venarum, post missionem se uinis, de virium resectione cogitat Hipp., ut posui sustinere ait

ram evacuationem per vomitum, quam necessi

riam censet pro integra curatione hujus morbi, unde erudimur, facta una evacuatione languinis, vel purgatione, aliam non aggredi, nisi resectis viribus in priori evacuatione debilitatis. Hoc agit Hipp. in morbo, qui non dat inducias; non est

tamen contemnendum tale documentum in mor.

bis, in quibus operandi occasio non est praeceps. Alterum documentum ab hac Hipp. sententia

accipimus conservandi vires in morbis, harum robore morbi superantur, harum languore mombi superant, & interimunt; intelligant tandem Medici naturam, hoc est vires aegri morbum vim cere, non remedia, nec artem; hoc Intellecto Perniciosum agnoscent reiteratas sanguinis missiones, & purgationes, si virium robur ab his conteratur, & iudico conteri, quando ab illis

morbus non fit minor.

Vires reficiuntur optimis alimentis facise digestibilibus, ut sunt ova sorbilia,jura consumata, contufa Carnium; reficiuntur etiam remediis

spirittas, quae non solum spiritus addunt sanguini sua substantia tota spiritosa, sed in sanguine latentes, & otiosos ad exercitium revincant, cum magna virium resectione. In hoc genere sunt sisnta Essentia Rosmarini ,Juniperi,

is qua di iis Reginae, Spiritus Cornu Cervi, Fuliginis , Succini, Sanguinis humani, Aquavitae cum Aromatibus infusis, Aqua Cinamomi, Thmriacalis, Elixis proprietatis, Aquae Antipopi ricae Magnanimitatis dictae, Gycriptae a mercetano, Scbrodero, in Pbarmacopinu An sana, er aliis PMrmacopaeis, quae tuto exhiberi possunt, praecedente sanguinis missione; nec ea imserre pollunt detrimenta susionis majoris humo. rum , & raptus illotum ad caput, cum augmento morsi, quae timentur a Dodonaeo in M. I. de M'. Stirpium cap. 3 I., & a Cratone cons 37., &cum ratione, in Principio, non praecedente sanguinis missione. Cum resectione virium hujusmodi remedia sanguinem magis excalefaciunt, ct separationem humoris noxii ab eo promin

uent .

Resectis viribus considerandae sunt, ex Hipp. decreto, Judicationes; hoc est motus naturae, quae si aliquam tentaverIt evacuationem, cura tionis opus ei relinquendum, quod si inceptum non persccerit, Medicus per loca a natura electa

propriis remediis ultimam dabit manum. Si nullus apparebit naturae motus, resectis vuribus, iubet Hipp.rimitivum, quia peccat ma teria excrementitia, nempe bilis atra, seu melancholia, vel pituita, quae purgationem exigit,&non est evacuata per sanguinis missionem; &sicuti est administrata pro tollenda plenitudine particulari, &pro conciliando illi motu ablato ab humore venas intercipiente, ita hic est expurgandus, qua de causa vomitivum post missionem sanguinis determinat Hipp., quod exhibitum post balneum ,& missionem fansuinis, resectis ubribus , nec caput replebit impulia per vomitus co natum materiae copia ad caput, nec suffocati

nem in dissicili respiratione inducet, prout timent illi, qui vomitum in Amplexia tamquam exitiosum rejiciunt, quia & caput ,& pulmones a sanguine det racto depleti dicta pericula arcent,& eo magis si motum recuperaverit sanguis, , quo cum facilitate exinaniuntur, si sanguinem

in copia per conatum vomitus receperint caput,& pulmones. Imo per vomitum sequente copiωsa materiae, & excrementorum evacuatione htoto morbus minuetur, si non delebitur, prout

censent illi, qui vomitiva in Amplexia utilia pintant; imo videntur necessaria, dum missio 1 a

guinis non conferens humores etiam excremen.

titios foventes Amplex iam dominari docet, qui educendi, ut aeger convalescat, nec incaciori medio ad hoc conduci potest, quam vomita, quo humores etiam in capite quiescentes edi

cuntur .

Inter vomitiva tutiora enumeratur

Vitrioli, Sapa vomitiva, Druptis Domitivus , Imfusio Croci metallortim, Mercurii vitae, o Antiis monii 'acinthini. Cum hac cautione tamen vomitivum exhibet Hipp., s aeger non allevi tur a missione sanguinis,&alismentis praecedc n. tibus, itaut videatur censere Hipp.; si aeger utit, talem perceperit avenae sectione, escammentis, vomitivum non esse exhibendum; quo documento redarguit Medicos illos, qui remittente aliquo modo morbo, cum symptomatibus suis, tamen purgationes, & sanguinis missiones,&sudores, & urinas promovere tentant, absente omni naturae motu, & sine manitesta inclinatio. ne istius ad talem evacuationem. Remittente

morbo acuto, negotium naturae totum commi

tendum , istius conservationi solum studeat in.dicus . De purgatione per alvum, nisi per Clysterem, si non sit obediens, non loquitur Hipp., solam curationis Amplexiae spem a vomita comcipiens, & cum ratione; vomitu enim purgatur caput sacilius, quam a purgantibus per alvum; ideo Hipp. in lib. de Locis in bom. n. 47. ait: V mitus conducit 'mioni a capite ' nre. Ρ iri ratione in Amplexia ab interceptione venarum,

sive a pituita, sive a melancholia proveniat. vel

u a quo

SEARCH

MENU NAVIGATION