장음표시 사용
111쪽
alimenta, quae ingratam,& molestam sensitio.
nem in eo efficiunt, quae aliquando tanta est, ut is deliquia, &convulsiones adigant patientes, si santur abominata alimenta, etiam eis insciis, Iumere, ut videre est in eis, qui vinum abhorrent; isti enim coacti ad vini potum, statim coris ripiuntur doloribus, torminibus. cruciatibus verutriculi, & animi deliquiis; quae experiuntur etiam illi caleum abominantes, si eo epulas clandestinε conditas delibent. Hac ratione explicatur, cur uni una alimenti species magis jucunda, alteri
Si abominatio alimenti pendet ab ingrata, &molesta sensatione ab eo impressa partibus ne voss, & membranosis ventriculi, abominati Mnem omnium liquidorum, & praecipue aquae in rabidis, in aliam causam reserenda non est; &quia liquida, ante rabiem assumpta, & aqua tristi sensatione ventriculum non issiciebat, non possumus asserere, hanc oriri a qualitatibus irritativis, & noxiis liquidorum, & aquae, sed ab
organo sensus ventriculi ita immutato, per venenum a morsa Canis rabidi acceptum. ut illi, ratione talis mutationis, nox ium, & triste evadat liquidum omne, & aqua praecipue. Mutationem hanc, puto consistere in magno calore, & siccitate oris ventriculi a veneno introducta, cujus proprium sit hanc partem praecipue assicere, ob consormitatem pororum istius, cum figura particularum dicti veneni, qua ratione, solum ven na determinatas partes la dunt. Inesse talem vir tutem calefaciendi in veneno praedicto, probatura furore, & rabie ab eo excitata; calorem, &kecitatem in orificio ventriculi fixam, sitis inextinguibilis ostendit,& passiones, aestus,& lancinationes, quibus in principio affectionis cruci, tur demorsus circa Praecordia, & ventriculum. Ab usu liquidorum, & aquae demorso contingit illud, quod in calce obserVamus, astuta aqua, edquocunque liquido, nempe effervescentiam. &ebullitionem calcis, & aquae, a solutis particulis igneis in calce existentibus excitatam, humido superata ,&ad motum effrenem ebullitionis, cum aqua,& aliis particulis calcis evocatis; sic ab humido, seu liquido, irrigato ore ventriculi excalefacto, & exsiccato, in eo tumultus excitantur, cum distractione, distensione violenta. vellicatione, mordicatione nervorum, & fibrarum ventriculi, a quibus dolores, passiones, &turbationes, quas experiuntur rabidi ab hum do ,&liquido, quae augentur addito irritamento valido, & motu particularum veneni, itaut in convulsivos, & spasmodicos motus fabrae nerveae,& membranosae impellantur, cum magna Passione, & cruciatu dictarum partium tensitivariam. Spiritus etiam animales, cum dictis passi,nibus, α tumultibus in lauatus inordinatos, irre- tulares . mole S. & senstri intolerabiles cientur; unde aversio omnium liquidorum, ob rationem superius traditam. Ista omnia contingere in demorsis ab assiimptione liquidorum, colligimus
ex eo, quod si emantur aquam bibere, vocis rant , plorant, tremunt, convelluntur, & animo deficiunt, quae immoderatam effervescentiam: vellicationem, spasmodicos nervorum motus, &spirituum inordinatas efferationes in partibus ventriculi ostendunt; quod si verum esset, a balneo aquae, es a potu ejusdem copioso rabidos sinari, ut Celsus, & Antiqui fere omnes testati sunt, haec sententia ulteriori non egeret probatione, quia a copioso pinst extinguitur talis effer. vescentia, & particulae venenatae suffocantur, vel earum a filo, non est adeo sensibilis fibris ner-veis aqua irrigatis,&humectritis; & s in febri observata est liquiEorum abominatio a Petro Sinlio cit. Ac. . exclusa omni veneni suspicione, certe huic alia assignari non potest causa, nisi descripta. Ab his deducitur etiam ratio, qua explicatur abominatio,& perhorrcscentia concepta 1 solo visst aquae, a solo nomine istius prolato; nam antequam in talem aversionem liquidorum inciderint rabidi, experti fuerunt tristem sensati nem, sed tolerabilem ab usu liquidorum, quae in dies magis aucta, tandem intolerabilis evasit Ab hac tristi sensatione sensus communis percipit disconveniens, & noxium esse ventriculo
omne liquidum, & etarmatum est phantasma repraesentans molestiam, & cruciatus a liquidis proficiscentes; &quia ad visum aquae, ad istius
nomen excitatur hoc phantalma, ideo appetitus sensitivus, tamquam quid noxium aquam abin
minatur, ab ea fugit, & Animal ab ejus usu,
tamquam quid malum, triste, noxium avertit, movendo spiritus animales ad fibras ventriculi.& ce phasi, quae serviunt vomitui, ex qua mbrarum dispositione oritur; quod etiam coacti
liquida assumere non valeant, cum organum sit
dispositum ad illius rejectionem, non assumpti nem,& quo major est vis illata pro susceptione liquidorum, major etiam crescit tenso,& ene aia fibrarum, pro majori eXpulsone, appetitia sensitivo, spiritus animales in majori copia dirigente in dictas fibras. Causae hujus affectus sunt manifestae, nempe morsus Canis rabidi, & dispositio demorsi; habemus enim a Nicol. Florent. serm. q. tract. q. , non quosvis demorsos , Cane rabido in rabiem concitari, sed qui habent dispositionem ad rabiem suscipiendam, eo modo quo tempore pestis, non omnes peste assiciuntur, ted solum haberites dispositionem ad hanc contrahendam; ita Ciam muliere venerea lue insecta coeuntes, aliqui inmciuntur, aliqui non, quia illi sunt dispositi adluem contrahendam, illi vero non . Signa rabiei imminentis, sunt morsus Cariis. cui paulo post subsequitur anxietas, tractaraclia sine ratione, vellicatio ventriculi, Vigiliae, stamiti perturbati, bibendi desiderium praeter morem . gravitas totius corporis; secum loquuntiar, α
murmurant, lumine accenso, etiam de die cie I
ctantur, dolor in parte morbosa, etiam Via trieret constitia
112쪽
consolidato, amigit; vertigo, & rapitis dolor
adest. Signa confirmatae rabiei sunt: membrorum distensio, pandiculationi similis, sed non coni,nua, rubor faciei, α corporis anxietudo, spun in circa labia, oculi torvitas, aspectus teter; in prinxi inos expuunt, latrant, & obvios quoscunque etiam familiares dentibus aggrediuntur; aquam,& omnia liquida summe abhorrent, & cum eam vident, vel sonitum ejus sentiunt, tremunt, crinciantur, & inquieti fiunt. Morbus per se lethalis, si ejus principiis non
occurramus remediis; adveniente timore aquae.
omnes intereunt, & nullum evadere firmant Aetius, Paulus, Avicenna , Cel is, si sanguis e minere in principio, vel sudor copiose effluxerit,&etiam urina. Spes salutis concipienda magna , si nec nervus, nec arteria, nec vena vulne. rata fuerit.
Indicationes, aliae desumuntur a principio morasas, aliae post: in primo sunt intercipienda corpuscula venenata vulneratae parti impressa, ne ulterius progrediatur; secundo a parte vulnerata extrahenda; tertio impressum venenum extimguendum.
Primam indicationem adimplent ligaturae fodires supra vulnus, cum animadversione tradita hCelso lib. I. cap. 27. , ne ex ligatura sphacetum varii lig. tae adveniat, ideo quando valde tumet,
ct livescit pirs a ligatura, saec laxanda; secursedam, scarificatio partis apposta, postea cucumbitula, oe extractosanguine .scarificatis fit cim cum partem assectam, oe in tanto spatio, quod correspondeat orificis curbitulae ; scarificatis fiat profunda, ct cucurbitula iteretur, usquequo
rarat . Si pars vulnerata si ex illis, in quibus adest decor, forma,&pulchritudo, ne scarificatione deturpetur, urundines venis circa
vulnus applicanis, vel Pullos per medium dif- sectosfupraponere vulneri convenit, vel si s
direm Gallinae deplumatum admovere ; post scarificationes, cucurbitulas,& hirundines, lixivio calente vulnus abluendum, posea emplastrum fac um ex cinere vitis, ct aceto, imponendum. Dioscorides usurpabat emusrum ex caepis, allio , o semine tritici minicato, quibus possunt addi Nuces juglandes, Ruta, Fermentum, Sal. - ct Theriaca. Gal. lib.1. de Antidotis utitur emplasero ex pice, oe oppoponace, cum aceto dis luto. Tertiam indicationem conficit ignis actu Iis, & est remedium facile, parabile, & tutum, pars vulnerata, vel ferro candente, velfuniculo, viri cannula sulphurata inurenda. Aliqui timent tale remedium, quia eschera post ignem vulneri superveniens exhalationem veneni prohibet; sed
vanum censeo talem timorem, quia ab igne e ratinguitur totaliter venenum, & igne utuntur
Chirurgi timentes vulnus a venenato gladio fisctum, & es cliera non est adeo densa. ut possithia pedire exhal itionem. Possumus etiam uti V
sicatorio, part i applicato, vel cum ritia vitae accensa. tis vesicam attollere is parte vulnerata , π Vesicatorium apertum tenendum per uadraginta aen. Si volumus scire, an venenum extractum fuerit ,fricetur vulnus pane, ve0ul nucum, es Galginae, vel Pullo exbibeatur ; Ammriuntur , venenum adhuc ades, fi non, venenum es extinctum I & hoc modo cognoscitur etiam , u Canis mordens sit rabidus. Si inci 'ntis rabiei signa apparuerint, unica
tantum mihi videtur indicatis, nempe se emtum venenatum, jam massam sanguinis occupanti expelIere. Ab hac indicatione decisum manet, nec pu gationem, nec missionem 1anguinis convenire in rabie, dum per haec remedia venenum intus
trahitur, non foras expellitur, nec venenum cindit his remediis. Aliqui post quadraginta dies
purgationem,& missionem sanguinis percipiunt; sed verε non video, qua ratione, quia tali tempore transacto, aeger in tuto supponitur ,& v nenum vel non esse communicatum massae iam guineae, vel esse victum, unde curatio est morbi, qui non est. Si latet venenum, ut dictum est sup rius, hujusmodi curatio est via ad eum excitam dum. Recidivam sorsan timent, cum asserat, ex contactu Corni, vel Sanguinariae fa natam rabiem revixisse; sicut ex fomno capto
sub umbra Sorbi; sed clim non reviviscat. nisi per haec, abstineat ab istis a ser.&erit in tuto.
Sed dato etiam posse reviviscere, non sunt remedia propria, quia venenum, non purgatione, nee
sanguinis missione, sed alexi pharmacis, di sindore, & diureticis expellitur. At cum expulsio veneni possit fieri per medicamenta Diapboretiis ea, Diuretica, ista erunt propria pro curatione hujus morbi, quibus adiungenda specifica, quae&ipsa dicuntur expellere venenum, cum extimguant. Inter Diaphoretica enumerantur DLctam. cretis. ω vulgar. Curae Bened Scordium,
Angelica, Pelasses, Contrietiva, Radis La pae majoris, Vincetoxici, Cornu Cervi, Lignum Viscumquercinum, Lignum Sanctum, ex qua sparantur decoctIones, ad libram tinam, o Aas exhibendae , praemisso Beroartico minerali, Aqua theriacali, Mixtura composita Mi cii. Diuretica sunt: Rumex acutus in pulverem redactus, vel in decoctione urinas copiosas pr
movet , ct esspecimum Rabiei; nam foveatur
pars vulnerata decocto istius herbae, vel vulneri applicetur, rabies extinguitur: Lignum ne risAeum , Altaeueni, Sax fragia, Ononides, Virga aureia, sem. Lappae ma oris, Muium Solis, Camrbarides laudat Avicenna.
In his exhibendis inspicienda est aegri dispos,
tio; nam si natura proclivis sit ad urinam, diurditica exhibenda, s ad sudorem, diaphoretica.
ci,norrodon a Plinio appellata, tamquam sim gulare , ct infallibile remeaeum laudatur ado. v. in vino exhibita per quadraginta aen. Coagulum
tuli in aceto dissolutum, quia Artius dicit.
113쪽
datur ab Helmonim in tradit. Demens Idea. Fο--sus , ct Celsus ex Antiquis, cum aliis idem remeaeum celebrant. Inter composita, duo tantlim propono. Primum Gal. 2. A p. Medic. facia. Accipiantur Cancri Sole in Leonem transeunte, vel existente, o die decima Lunae in sartagine aeris rubri comburantur , hujus cineris recise S. h. , Pulveris Gentianae B. E. Vini Merari 3. iiij., quotidie ut rur aeger ad quadraginta iura. Aliqui addunt B. i. Iduris. Dissicultas est de Cancris, quinam assiimendi: aliqui volunt non esse Cancros, Gamhari dicti, alii esse Cancros inrinos, alii fluviales; iae duo ultima Cancrorum genera communiter existimantur specifica rabiei. Alterum est Pal.
marii, qui jactat neminem interiisse rabidum ab usu Pulveris sequentis os e Ga de suo Cama. q. s
U. Fol. Rut Verben. Salviae mis. Planta .
Colligantur singula tempore opportum sueturis umbra , B., ct de hoc miser. exbibentur 3 3. cum Sacch. in jusculo, vel cum Ssup. de Succo Citri; exterius eodem ungitur,cum Ovmelite coisno pro vulneris detersone bis, vel ter in die. Diceta sit cum alimentis boni succi, conditis Allis , Caepa, ct aromatibus, cum Vino Meraco,s paruulato: Cancri fluviatiles in cibo, Cassa. neae, Brassica, Nuces juglandes, Caricae, Rapbmnum, Smirnium , Asparagus, Cicoreum, Pi Lisella, quam aliqui specificum singulare in rabie volunt; Rumex DAsris, ct hortensis, omnia ut, Iia. Pulli columbini fugiendi , si verum est, quod scribit Sennert. , a totas santia nocere rahiel, sed jusare caput Arietis. Margus avis in aquis,
ct mari degens, o es species Anferis aquatici, in cibo summe prodes, ct ab Aetio proitum estuto rabiem curare, cum inter cuncta Animalia, Anser aquaticus solus rabie non capiatur.
ΡΗrenitis ab omnibus accipitur pro delirio;
at quia sunt plures delirii species, est dissensio tam inter Antiquos, quain inter Recentiores circa naturam, & cauta hujus. Ut obscuritas materiae illustretur, assimo primo Deo eonfide. randam Hipp. definitionem de Phrenitide,quae est, I. Porrhe r. rex. I. Delirium perpetuum, cum fe
Iam dixi pluries, delirium esse alienationem mentis, quae apparet in assensu Intellectus prinstito propositioni, cujus praedicatum, & subjectum manisestam habent repugnantiam inter se, ideoque eorum unio manifestό repugnat ex imtrinsecis eorum principiis, & tali unioni assem ttendo Intellectus, qui & mens vocatur, dicitur mens alienari, quia a suo recto fine, qui est recta ratio, alienatur. In dissensu etiam alienatur, quando negat praedicatum aliquod convenire alicui subjecto, quod ei essentialiter convenit,&est ab eo inseparabile. Delirium stat loco generis, per quod Phrenitis convenit cum Mania, inlanchoIia, Furore ut rino, Amore int,no,&Rabie. Diuitur Delirium, cum febre continua, & est disserentia delirii, perquam completur essentia Phrenitidis, itaut posito delirio continuo cum s bre, ponatur necessario Ρhrenitis, & s non adsit delirium continuum cum sebre, non adest Phreis nitis . Per continuum delirium, intelligimus illud delirium, quod nullas habet intermissiones, nech lucidis intervallis partitur, sed perdurat usque ad remissionem morbi, & eo intermittente aeger est in tuto. Quid per febrem intelligcndum sit, patet; solum Iicet animadvertere, per febrem imtelligendam esse sebrem in hoc casu symptom ticam sequentem morbum, a quo fit delirium,& hoc non esse symptoma febris; quod docuit Hipp. lib. 3. de Morbis, in illis verbis: Phrenitides fiunt etiam ex aliis morbis, or ex inflammmtione cerebri, o Diaphragmatis; aliquando vero febris est essentialis, & delirium est symptoma , ut patebit inserius; in utroque vero casu sebris est acuta, quia si febris est symptoma, est symptoma morbi acuti, qualis debet esse ille, qui est causa delirii continui, & symptoma febrile naturam morbi retinet, vel si febris est essentialis, est causa symptomatis Iethalis, delirii nempe, quod morbi
Distinguitur Phrenitis, a dictis superius, dei, riis, quia in istis non adest febris; distinguitur a
delitiis contingentibus in febribus, quae non sunt continua, sed declinante sebre, remittuntur. Morbum alicujus pariis supponit Phrenitis. seu delirium continuum, cum delirium sit symptoma in actione heia, & symptomatis essentia includit dependentiam a morbo. Hunc morbiam esse inflammationem, omnes admittunt; in qli nam veri, parte si inflammatio, non est adeo ceristum . Mn. videtur determinare pluribus in locis, inflammationem esse in Diaphragmatis: in sec. 7. hor. II. Ο Ιχ. ait: A Pleuritris in Peripneu moniam malum, o a Peripneumonia in Phrenia
ridem ; & in lib. de , ec. scribit: Fit hic morbus a bile, cum mota v ceribus, e septo transverso
insederit a & in sis. s. de Morbis, describendo
114쪽
Phrenitidis sma, inquit: serram mmmersum dolet, ut ne contingere qui 3 permittant; αin i s. de Coae. n. 3. PHenetici, qui cum dolore laeteris non pleuritico , ct turbulentis lenitas, ct tenuibus sanguinem spuunt: dolor lateris non pleuriticus, est dolor septi transversi; &tianus in con . cit. sentent. Hipp. lib. 3. de Morbis,icribit: p. visum esse P renitidem a septi transversi infammatione quas semper oriri;
eo quia asserendo Phrenitides neri ab aliis etiam morbis, describit illam solum, quae ab inflammatione Diaphragmatis pendet, & istius cura. tionem solum tradit, quasi in Diaphrasmate esset sola sedes Phrenitidis; & in eis. Ac. agendo de
curatione Phrenitidis, ait Hipp. Et siquidemseri poterit sursum purgare, sper rus , ac expuArionem ducere oportet, quemadmodum in Pempneumonia. Ex quibus aperte patet agere de renitide, sola ab inflammato Diaphragmate Pendente, & alteras praeterire, cum ea solum aDiaphragmate pendens curari possit per tussim.& expuitionem; & Aristoteles 3. ae partibus Anima c. Io. scrillait, Diat Hagma esse vocatum Phrenes, quod suit vocadulum Platonis in m. meo; eo quia cum humores calidi colliguntur in Parte illa, mens, & ratio Osenditur, quasi Phidinitis sit passio Diaphragmatis . His aut rItatibus Aristotelis, & Hipp. se an motus Elmulierus, in suis sententiis semper acutus, & ingeniosissismus, determinavit, uom esse ad inflammatione Diitphragmatis, et insan mationem CDrebri esse s acesium hujus.
Verum ii standum est sententri Hipp. lvir una sedes Plirenitidis, ut patet ex citata sententiam. 3. de Morbis, Phrenitides funt etiam ex aliis morbis; di cum fiat semper ab inflammatione, non possumus intelligere, nisi ab aliis partibus diversu inflammatis; ergo non a solo Diaphra. nmate; q od veris tur in Coae. , ubi scribit. Phrenitidem νebementem dolorem capitis pro re ere: dolor capitis assectum cerebrum prima. rici demonstrat, si praecedit Phrenitidem, cum iblam a Diaphragmate non praecedat; & si dolor circa septum transversum denotat inflammatis. nem Diaphragmatis, dolor circa caput, cui suo cedat delirium, Δ febris continua, inflamma,tionem cerebri designabit; dc in M. v. de morb. Cisput enim dolet, prae nimia excalefactisne,
insipit famulae is sis, ct pituita excalefacto
is capite, is plus solito commoto, dolori capitis. ct calorem, o Aelirium coniungi docuit tapp. GIor potest augeri ad febrilem, & erit febrisciam delirio, duo Phrenitidis constitutista; & de morb. De. scripsit: Cerebro, O infanisnus, ct d
Briamus, ct timores, ct terrores nobis acciami. Et si Limul terus admittit sphaceium Cerebri, oraecedit semper hunc inflammatio,& hac pra, sente aderit delirium, quia aderunt causae, de quibus supra, di continuum cum febre, consoquenter Phreniti, ab inflammatione cerebri, quia tunc non est spha lus, sed simplex inflammatio;& observamus in spharetis externarum partium prius pnecedere illarum inflammationem; at cerebrum inflammationem pati, aperte deteri. navit lib. I. de morb. n. I. in his verbis: Ckm c rebrum ad inflamminionem tumuerit. Praetem quamquod habemur ab observationibus Ru rum in Phreniticis defiuinis, aperto capite, vel inflammationes, vel his aequival , ut tumores, abscessus, & venarum turgentiam observata fissi se, dc etiam in Diaphrasmate aliquando eadem inspina Herunt. Determinandum ergo ex Hipp. non unam e sed variam sedem Phrenitidis, dc principalem Cerebrum, dc Diaphragma; ideoque conlaeta Phrenitidis, Zc Paraphrenitidis nomina esse ret, nenda, pro distinguendo delirio continuo a e pitis, dc cerebri laesime proveniente, quod dici. tur per essentiam, dc a delirio continuo a par. tium inici iorum hesone inducto, quod Paraphre. nitis appellatur, quia Per consensum, operatio rationalis Minue in capite exercita laeditur; tale nomen potest etiam donari deliriis in febribus
excitatis, non continuis, tamquam si a Paraphre. nitide denotaretur delirium omne per consem sum, sive continuum, sive non continuum.
Causii Phrenitidis ab ipso Mn. colligitur M. T. de morb. n. 28. , ubi halni: Phrenitis hoc anodo se habet: Sanguis, qui es in bomine, maximam partem ad prudentiam confert, quidam Herunt totum; eum igitur suis commota ad venas, o
a anguinem ingressa fuerit ,sanguinem ex sua
mueta compage, ac motione dimovet, ct f
rasum facit, ct calefacit; calefactum veris i tum percalefacit, ct no di constat ,nae furis pia, o sanguinis ad restarem transmata,rione, e motisne non stata contingente. Gaia demonstrat in hac sententia causam Phrenitidis, dc modum, quo fit: Primo Abris copia, hoc in sebris magna, dc vehemens, qualis est a bile secta, prout explicat in dicta sentent..dc transmutatio sanguinis ad eam malam condi. tionem , necessariam ad generationem, dc comservationem sebris vehementis; oc cert est m, gna transmutatio sanguinis in iebre magna, devehementi . quia transit ab optima indole vinu ervativa, ad pessimam vitae inimicam, cum talis sebris sit lethalis. 4ecundo, hanc transm rationem dicit esse ad serostatem. Per serosita. rem non intelligit serum aqueum, ocstigidae M.turae , Gula hoc determin. ivit lib. f de morb. n. 23. esse febri inimisum, ex bili commixtum,prius exopirare, es resolvi, antequam bilis febrem aerem dat ; dc adducit exemplum G oleo aquae mixto . quoa non accentatur, nisi aqua evapora rit; re per serositatem censeo intelligere magnam ibilitatem sanguinis aequalem se stati, quam acquirit per magnam rarefactionem ad disses. tionem tendentem, oc deduco ab illis verbis se, tentiae, eum a sua compage dymovet, ct calefacit. Bilis non potest a sua compage dimovere, occa. in ere, nisi rarefiiciendo, di attenuando, Pro
115쪽
est prurium suae naturae, consequenter per tranγmutationem sanguinis ad serostate1n, intelligem da est transmutatio ad magnam tenuitatem,&rarefactionem ejusdem, quae sebribus magnis,&vehementibus semper unitur. Hujusmodi tenui. tas, rarefactio est via proxima addis lutionem, incorruptionem sanguinis, ad quam, ut Plur,mum, pervenit ad septimum diem in Phrenit, de , cum in hac moriantur plurimi,& longior terminus est undecima, ex eodem Hipp. Ratione istius tenuitatis, &rarefactionis contingit postea dimotio non solita, hoc est motus sanguinis non solitus, tam circulationis, quam sementationis; omnia enim liquida spiritosa, quale est sanguis, per rarefactionem excedentem, & calorem velo. cius moventur, & servidius sermentantur,& es servescunt. Haec tria supponunt se brem acutam.
vehementem, cum magna accensione, exardo
scentia sanguinis, spirituum tam vitalium, quam animalium,&sanguinem in sua substantia, te tura, mota, non in solis primis qualitatibus depravatum, & consequenter spiritus vitales, &animales a sanguine prodeuntes, non solum in rimis qualitatibus alteratos, sed in propria su antia, textura,& moist vitiatos. Vitium tam sanguinis,& spirituum est valida accensio,&in hac accensione pasticulae excamentitiae sanguini
semper mixtae universae exaltantur, vires acquirunt, & violenta actione sanguinem ,& spiritus perturbant, & vitiosam, depravatamque sua mixtione substantiam sanguinis, S spirituum
reddunt. Quare concIudendum est ex mente Hipp., causam Phrenitidis esse sanguinis massam, spiritus vitales, & animales accensos, &inflammatos, cum depravatione, & vitium eo. rum substantiae, & motus, quorum causa, non Ium febris accenditur vehemens ,& acuta, sed operationes Animae rationalis depravantur cum delirio, dum Anima pro recta ratione, & comgruo discursu indigeat, spiritibus puris, lucidis, subtilibus, moderate calidis, & placido motu donatis; clim vero in descripta sanguinis constitu.
tione spiritus evadant impuri, ob notatam superilis particularum excrement itiarum mixtionem, ob accensionem suligines admittentem, turbidi,& intense calidi, & ab his omnibus unitis vim lento, irregularique motu moveantur, idcirco operationes Animae rationalis depravantur cum
delirio; & explicationi hujus insemient omnia superius dicta de Intellectu, Melancholia, & Μania . Hanc Hipp. sententiam secuti sunt Maristianus in Com. G. 3. de morb. ers. sq. . er Willis in lib. de Anim.sensit. cap. de Phrenitide; idcirco
determinarunt, Phrenitidem non esse ab inflammatione membranarum cerebri, sed ab inflammatione sanguinis, & spirituum animalium, quin rum effectus est delirium Uerum hac sententia, licet in aliqua phren, iide, ex mente etiam Hipp., veri ficetur, si un, versaliter sumatin , ut omnes phrenitides a sola
sanguinis, di spirituum accensione, & iustam.
matione oriantur, non est e formis doctrinae Hipp., qua docuit, Phrenitidem ab inflamma. tione etiam proficisci; quod clare dc monstratura cit. superiiss tex. lib. de As t. , ubi habet: Fit hie loquitur de Phrenitide a bile, cum mota visceribus, ac septo triana verso imsederit. Si contideramus hoc verbum, eXprimit permanentiam, stationem, fixationem bili, in septo transverso, a quibus necessario infl minatio accenditur: Bilis fixa in septo transverso termemtationem facilem suscipit, hinc effervescit, e candescit, & putrescit, cum tumore, calore, do Iore partis, & sebre; haec omnia inflamm tionem manifestant, ut mox declarabimus, una cum modo, quo febriis fit ab inflammatione. Hipp. ergo
docet, Phrenitidem fieri ab inflammatione septi transversi abile facta; &ab hac doctrina deduco
in sententia Hipp., necesse esse admittere Phren, iidem ab inflammatione membranarum cerebri, nam si phrenitis vitio diaphragmatis oritur ab
istius inflammatione phrenitidis causa vitio corebri, istius inflammationi tribuenda est. Superius ostensum est, Hipp. admittere Phr nitidem a morbosa cerebri affectione, quia s b illa ex eodem Hipp. fixata in septo transverso inflammationem emit cum Phrenitide, potest bilis Exari in membranis cerebri, & inflammationem evicere cum Phrenitide: nec est assignabilis ulla repugnantia, per quam talis inflammatio non possit fieri, quae lassiciat persuadure, non dari Phrenitidem ab inflammatione membranarum cerebri; imo ab observationibus multis Bonetiis stio Sepulis. Analom. de Phrenitide, colligitur, in dissecto capite defunctorum a Phrenitide inventas esse inflammationes membranarum; αab p. colligitur in citat .superitis sentent. in Coae. , descripta dolorem capitis vehementem Phrenit dem praecedere & certe non loquitur de rerenitide a septo transverso, quia M. I. de morb., ubi recenset signa hujus Plirenitidis . de dolore capitis non secit mentionem, quapropter
asserendum est Ioqui de Phrenitide a cerebro; ει
si hanc praecedit dolor capitis vehemens, hic ostendit materiam acrem, vellicantem, qualis bilis infixam esse membranis cerebri, quae solae sunt in hoc partes sentientes. & cum eandem
sedem,&doloris,& Phrenitidis statuere debe
mus , inflammationem etiam in membranis Cer
bri, in quibus adest dolor, existere, determinam dum est, quae sit Phrenitidis Causa. Tres Phrenitidis disserentias, ex Hipp. doctrina, demonstravimus: prima a sanguine,& sp, ritu animali accenso,&aestuante; secunda a Dia-phragmatis inflammatione; tertia a cerebri imflammatione , sive secundum membranas, sive socundum suam substantiam, cum inflammatio, meo judicio, succedat ubicunque fluit sanguis; at cum fluat per substantiam cerebri, patet etiam
in hac seri inflammationem, quae est sine doIore, cum substantia cerebri sit sine sensu, nisi a varo. ribus acribus putridae materiae inflammationem
116쪽
parientis, metribranae cerebri pungantur. Ab his disterentiis tollitur omnis dissicultas desumpta ab observatione facta in dissectione capitis Phrenoticorum , in quibus nullum signum inflammatio. nis in cerebro, & ejus membranis aderat, quod opponitur et iam Diaphragmati affecto, quia tunc delirium a sanguine, & febre oritur; ubi vero observata sunt ligna inflammationis, ab hac o tam Phrenitidem credendum. In prima differentia febris, est essentialis, in caeteris duabus symptomatica, quia pendens ab inflammatione ,& ratione febris, sive essentialis, sive symptomaticae, dissert a Mania, & a Melam
cholia Phrenitis, quia in illis febris abest; & licet in Mania sanguinis servor, & spirituum invenia.
tur, non est talis conditionis, ut sebrilem calorem, vel effervescentiam promoveat, & accendat.
Modus, quo fit Phrenitis a sanguinea massa, patet ex deicripta Hipp. sententia. Bilis, vel alimentalis, vel cxcrementitia sanguinem ingressa, hoe est exaltata, & volati Eata, I, ut inquit tapp.
de veter, medicin. secreta, vel disgregata a cis
reris humoribus, i is superior evadit, e suis viaribus oppugnat s primo impetu a sua compage
dimovet sermentatione, & estes vescentia praete naturali, cum bilis exaltata vim sermenti ret, neat, a fermentatione, & effervescentia, calor sanguineae m. lsae, deinde totius corporis; & quia sermentatio, reesservescentia est excedem, hinc Cn lor sanguinis excedens,& intensus, ac si ignisiIlo esset accensus, talis calor accenditur quidem, diam a sanguine sermentante, & effervescente, Ciam magna rarefactione exeunt particulae Cal clae, & igneae in eo hospitantes in magna copia, quae adinvicem congregatae ,& in superficie iam
guinis natantes, tamquam flammam in eo actam
clunt, unde calor intensus, & igneus generati spiritus vitales, & animales ab hujusmocli semguine ejusdem conditionis existunt; unde dei, riiam oritur modo superius descripto. Modus, quo fit Phrenitis ab inss immatione, apparebit ecplicato modo, quo fit inflammatio. Inflammatio fit , quando sanguis in aliqua partest gnat,& circulationis motum amittit. Stagnare dicitur in parte, quando in istius porolitatibus, vel valis fixatur,permanentemque ibi figit stationem; ita describit Hipp. Angina quae est inflammatio. in M. 1. de morb. n. dicendo: Fit Angina, cum pituita in capite commota acervatim deorsum fluxerit, ct in maxillas, ae circa collum consi- terit; &claritis locutus est lib. . devict. rat .mo t. n.39. Angina fit, cὰm fluxio ex capite multare Ore berno, aut verno ad venas jugulares
in xerit; & subjungit: Ckm autem frigida, oegistinosa fit fluxio nempe spiritibus trans,
rum Ohturabit, ct Onguinis transitum obrurans,
propinquas partes sanguinis congelat, ipsumque immobilem, ac flabilem fiscit. Haec stagnatio fit,
quando arteriae capillares, per quas in partem
exundat, sunt obstructae, vel compressae, & Grum trema orificia occluia, ut sanguinis effata prohibeatur, vel quando orificia venarum capiblarium non patent, sed occlusa impediunt, ne sanguis ab arteriis effusus in partem recipiatur
pro circularis motus continuitate, &in utroque
casa sanguis stagnare cogitur in parte, in qua obstructa est arteria, vel vena a stagnatione in flammatio, cum inflammatio sat, ex Hipp. lib. de Gundul. n. 6., quando sabilis humor exsit. Remanet etiam sanguis in porositatibus par tium , & stagnat in his duplici de causa, praeter
obstructionem dictam venarum,& arteriarum. Prima est, quando in maxima copia, & celeri cursst in partem effunditur, itaut venae non sint capaces reassumendi totam quantitatem essulam,
sed remanente in parte portione istius, & cum essessio sangninis in partem sit frequens, qui. in omni constrictione arteriae succedit, si in omni essusione portio sanguinis remanet in parte, citti in hac sanguinis copia cumulatur. hanc in tum a rem extollens; & hoc modo fit inflammatio in illis, qui violento motu fuerunt exercitati, vel in. Iido cibo, & potu se replevere; excalefactus enim sanguis, & rarefactus, veloci motu circulationem peragit, unde dicta incommoda, velut inflammmtio, tisacilius accidunt, si statim a concepto α.lore acri frigido se exponant, quia ab isto incrasi satur,& coagulatur sanguis in parte essulas, ut venas ingredi non possit. Secunda, quando iam guis ab arteriis effusus in partem talis est conditionis , ut statim crassescat, necesse est, ut in parte stagnet, & motum amittat. Hanc conditionem sanguis accipit a visciditate, & crassitie contra. cta, quae a calore vasorum, vel a spiritst salino attenuante sanguini mixto moderata, fluxibit, talem invasis dictis non impedit sanguini. Ubi hic fuerit in partes extra vasa etasus,&ex irais verit calor, & spiritus salinus, crassitiem recuperat, motum amittit, & stagnat, eo modo quo cera a calore liquefacta,&taxibilis reddira,c lore evaporante crassescit, & solida sine motu redditur. Dictam conditionem recipit etiam famis ab acido ei conjuncto, cujus proprium estare, ista actio praevalente spiritu balsamico in sanguine impeditur; hoc vero dissipato, in ess sione sanguinis in partes praevalet acidum, α tunc suam actionem in eum exercet, fixando, re coagulando sanguinem, in quo delitescit. Fix to Ianguine, seu coagulato modo dicto, impedi.
mentum ponitur circulationi ejusdem,&cummius istius fit in parte, in qua coagulatur, cum tuumore , calore, & rubore, quae sunt inflammatio.
nis characteres. Hac de causa, & hoc modo fiunt inflammationes in eis crata, & acido sanguine redundantibus, & a frigore externo humores com densante, qua de causa hyeme magis, quia aesta.
Sanguis ita collectus in parte, & in hac st,
gnans modo dicto, motu intestino suarum paroticularum fermentat, & paulatim ad servorem pervenit, &pro particularum calidarum expli
117쪽
& explicatis semper magis parti Iis cum servo.
re, & calore intumescit; urule tinnor, calor , ct cum hoc rubor partis, quae sunt tria inflammationi semper coniuncta a calore,& servore sta. mantis sanguinis circuinstantium partium, &tui minis contenti calor summopere augetur,&alius sanguis per circulationem adveniens eisdem partibus pari incalescentia assicitur,&sic paulatim tota massa sanguinis extraneo calore accem ditur, qui sibi ipsi augmentum parat, dum calore a parte, in qua servet sanguis stagnans, sin scepto, alias particulas calidas suo quiescentes in sinu excitat, quae unitae, eis in semelcente simmine natantibus modo dicto, excedentem, &intensum calorem accendunt, cum febre acuta.
Haec doctri ira desumpta est ab Hipp. lib. . de
morb. n. 23. , ubi, docendo modum generationis
febrium, habet: Aut aliqua corporis parte Ammatus loquitur de hunnore turbato una cum Pis humore, cum quo es in alis loco dolorem, aeratorem exbibet; illa vero, qui calefactus es t eus , reliquum quidem locum calefacit, er eae Mefebris oboritur. Interim particulae sanguinis in
parte existentis sermentatione, & effervescentia novam subeum mixtionem,&in alterius nat
radi fluidum transeunt, Quod dicitur pus, vel quid huic correspondens, & hac mixtione peracta at dolor, calor, & tumor, quia particulae,
quae disgregatae in esservescentia sanguinis moelestiam inserebant, uniue ab hac cessint,&m teria tunc per aliquam partem expellitur, vel a calore resoluitur. Hoc modo fiunt omnes inflammationes, &tllae Diaphragmatis, & membranarum cerebri,
quibus Phrenitis resultat cum sebre acuta; &quamvis quandoque in Diaphragmate ,& membranis cerebri appareat simplex vestigium sanguinis superficiale, & sine tumore in angusto spatio, inflammatio tamen est dictorum symptomatumeausa: scintilla lassicit ad excitandum magnum incendium; ita parva inflammatio ad sebrem aciniam promovendam, si sanguinis massa fuerit dii polita ad valde incalescendum,&effervescem duni, utpoth abundans particulis calidis,&sulphureis, quae magno incendio materiam subministrant, sicuti acervus paleae minimae scintillaetaneae materiam magni incendii parat; quod o, amus quotida in Erysipelate partis externae angusto etiam spatio circumscriptae, aqua febris ardens excitatur, & spina digito infixa, infla matione inducta, vehementem esservescentiam massae languineae imprimit. Α' sebre acuta, inflammationem sequente, di
positus sanguis. & spiritus vitalis,& animalis, modo supradicto fit delirium, & continuum, quia
continua est causa, sebris nempe ,& inflammatio. Licet Phrenitis a multis morbis oriatur, quintum sedes est varia, ut colligitur ex dictis; nihil minus censeo Phrenitidis, quatenus delirium continet stibiectum esse cerebrum, quia hoc nunquam inducitur, nisi laesis, di depravatis spirit,bus animalibus, quorum sedes, & subjectum primum est cerebrum, quapropter hoc erit subj ctum verum,& principale Phrenitidis, ratione delirii; si vero consideremus causam conjunctam, subjectum dicendum erit illa pars, in qua haec permanet, & ratione istius appellanda Phrenitis. vel per essentiam, qualis est, quae cerebro inflammato fit, vel per consensum, qualis ea, quae vela febre, vel a Diaphragmate inflammato oritur. Causa Phrenitidis a sebre, explicata fuit ab Hipp., nempe bilis; hujus generatio pendri a temperamento biliolb, ab aetate juvenili, a cibo.& potu ealidiori, ita intensa, suppressa. Causa Phrenitidis ab inflammatione, est sanis suis extravasatus, ct fixatus in parte, & causeiunt recensitae superiti, de inflammatione. Signa Phrenitidis in genere, sunt, delirium comtinuum, febris vehemens, vigilia, respiratio in gna , & rara.
Signa Phrenitidis in febre acuta, sunt: sebris acuta in prima invasione, oris siccitas, & faucium; pulsus est magnus, ob magnam sanguinis effervescentiam febrilem. & bilis incendium; urinae decolores nigra innatantia in medio h bentes, pellucidae, & albae, cum, ob febrilem aestum massae sanguineae, nuIta fiat separatio hinmoris, nisi puri seri. Signa Phrenitidis ab inflammatione, sunt, do.
Ior capitis praecedem acutus, oculi, & facies r bra, sitis parva, calor magis intensus in capite,
quam in aliis partibus, aeger capillos sibi evellit. Signa inflammationis Diaphragmatis in Phronitide , dolor in regione septi transvers, ut neque simplicem tactum, tae doloris exacerbatione admittant aegri; respiratio valde dissicilis, tussis
Prognostica, morbus est Iethalis, ideo in hoe semper timendum de aegri vita, & praecipue si
tremor in manibus,& lingua, convulsio in albua parte appareat; rigor initio morbi apparens,
cos, & festucas colligere; sanguinis stilla ε na. ribus,ti continuum aquae stillicidium E naribus, urinae albae, & pellucidae, albae dejectiones ma- Ium signum, & letliale exhibent; si insomnia evidentia appareant, bonum signum, sicuti si
Curatio . cuilibet differentiae sua debetur: in Phrenitide a sebre acuta, servor, & aestus semguinis attemperandus, spirituum motus,& excandescentia moderanda, bilis attemperanda, &
Primam indicationem implet missio sanguinis. qua nil citius sanguineae massae aestum reprimit. α inordinatam effervescentiam moderatur; ita Hipp. In Cerebri tumne ab infammatione parum distanti , lib. I. morb. n. I., sanguinem mittit . Ad declinandam majorem bilis excandescemtiam, quam timuerunt Antiqui a sanguine mita in quantitate, mittatur, sed qualem vires permibiunt , quae si fuerint robustae, ad libras mittendus;
prima missio a pede, secunda a brachio, quibus
118쪽
addatur tertia ab haemorrhoidibus,& ultima avenis frontis, ratione delirii. Remedia huic imdicationi convenientia, erunt dicenda de secumda, ct tertia indicatione. Mcundae satisfaciunt omnia refrigerantia, &opiata, quae in hoc morbo sunt propria, & pra,cipue Laudanum C Oniatum, oe Philonium
Persicum, o Dr. de Meconio, & ab hoc inc,
Piendum, miscendo aquis refrigerantibus.*. M. Lactuc.
Sar. de Meconio I. i. m. exhibenda bis in
. Succi Semperoisi Portulac. r a. I. b. Plantaginis IDeciat. Santat rub. I. 6. m. , cui addatur Laudanum Odoniatum adguit. H. vel viij.
mphora etiam dissoluta a lycenda in omni
medicamento alterante, vel ejus Spiritus, ex es,l'Ἀtiorum consilio, vel eisdem Aquis dissomenda. L. Philonii Persici; vel
. Sem. quatuor frigiae ad S. 5. Sem. Papaver. b. S. contund er disson is
M. Papaver. errat ei L. i. Laudian. Odoniat.guit. vij. in principio m
nori dos propinanda optata, & haec unica
vice exilit ere in die satis est. tatrinseca etiam in hunc finem applicari possunt capiti, ut pulpa panis lacie madefacta, sfucco Apii, acidito ad formam emplisuri, scut
Recocta, cum oleo de Papavere in emtlastrum efformata, ct capiti inplicata. Decoctum Fol. Salic.,Ros, Sedi major. lactuc. Capit. Papaveris Rad Mandrag., Sem.Jusquiami, Acet. q.f., δε-
mententur caput, ct tectes. Tertiam indicationem perficiunt omnia restigerantia, & acida, inter quae Decorium Tamir;ndorum summe valet, distillatum, cui admisceatur Succus Granatorum ad ariditatem, Aqua Nocerae, admixta Tincttira Rofar. , ct Santri rub., dc haec semiant pro potu quotidi no, pluries in die lumendo; pro istaenanda enim bilis serocia, massam sanguinis in tumultus evincantem, remedia in quantitate magna requirumtur, ut adnotavit Hipp. lib. I. de morb. in fine, agendo de oditionibus frigefactoriis in febre a dente, quia inquit, vel vomitum, vel urinam, vel alaum movebunt, & ait, dabis, quando volet, quod puto intelligendum de quantitate magna: nam nisi per hanc, vel vomitum, vel urinam, vel alvum movebunt, & ibi viginti tres formulas p tionum describit, quas poterit videre Lector,&ad harum imitationem potiones pmscribere su viores, & haec primae indicationi, praeter sanguinis missionem, satisiaciunt. Quoad quartam indicationem, purgatio comvenit bili, tamquam causae morbi, cum suppo. tione bilem peccantem ,& sebrem accendentem esse excrementitiam, vel cum dispositionibus prinximis, & ultimis, si se naturalis, ad illius natu. ram suscipiendam, eum dictis qualitatibus iaciat
sebrem, in quo casu consideranda tamquam e crementitia, cui proprie. & mcise debetur pu gatio; non convenit tamen in principio, quia non aὸhuc praeparata ad exitum, nec concocta,
sed cruda, quia sanguini mixta, & consula, licet disgregata, ideo necesse est, ut secematur,&paretur a massa sanguinis, consistente concoctio. ne humorum in massa sanguinis existentium. cum morbi productione in separatione a dicta massa, & haec non contingit, nisi declinante febre,&delirio, & signis concoctionis in urinis appa.rentibus ; nec valet ratio bilem, ob sui tenuita. tem, & facilitatem ad motum, semper esse pmpuratam ad purgationem, quia dicta ratio valet probiIe quiescente, non pro bile in moto, una cum massa sanguinis existente,& in motsi inrueni esse vescentiae, qualis est ille in iebre acuta, cum dictus motus impediat separationem bilis ab aliis h
moribus a virtute purgantis peragendam; error ergo perniciosus, est purgationem biIis in primcipio morbi tentare, ob allatas rationes. Video tamen Hipp. in lib. I. de morb., agendo de sebre ardente, primis diebus purgationem imperare deorsum, dc puto loqui de purgatione lenitrua, vel de purgatione, quae valeat solum educere bulem a Cystisellis, ut evacuata, & exinanita Cysti ,&pori biliarii ramificationibus, alia a sanguine
horum instrumentorum ope separetur, cum mi.
notatione bilis in sanguinis massa esservescentis.& praecipue si bilis redundantia in primis viis appareat, quae vere sui purgationem indicat, quia est separata a massa sanguinis, si existit ire ventriculo, in intestinis, in Cystisellis; has enim partes primas vias appello; & convenit in hoc cassi sententia H p. In principiis 1 rborum. Fuid videtur movendum, move; st re vero adatum pergente, neque Ciberem ad metati nem faciendam adbiiseris; leniens ergo meducamentum, ut Cassia, Manna, Sstr. Ros sol, exhibendum, pciuitis dictis conditionibus, in fine
vero febris purgans exhibendum. Curatio Phrenitidis ab inflammatione cerebri. indicat revellendum csse ,& derivandum sanguis nem primo; secu do spirituum animalium inca. lescentiam, & servorem,& agitationem modo. randam ; tertio materiam in membranis fixam resolvendam; quarto reliquiae humorum in venis existentium purgandae. Quoad primum, mittendus sanguis a parte longinqua, a pede nempe pro revulsione,&it randa a brachio pro derivatione, & postea a venis frontis, vel nasi, cum hyrundinibus, vel cum calamo in formam stellae dissecto & vi in nares impulso, prout narrat Zacutus, & hoc pro vici,niori derivatione. Aliqui arteriam temporalem
secant, quam non censeo improbandam, cum
bitulae scarificatae in occipite, starificationes crinrum. Vesicantia noxia judico, quia spiritus, in
tione doloris, magis esseratos reddunt, di cantha.
119쪽
rides sanguinis turbationem,&agitationem suo sese volatili fovent. Purgatio , neque in principio eonvenit, quia hic agitur de inflammatione, in qua purgationem Hipp. Mut. prohibuit.
Q secundum, conveniunt omnia tam inisterna , quam externa superius descripta; solum adnot indum est, cum cautela optatis utendum; simnum enim promovendo, figunt magis hum rem impactum,&novum illi addunt, cum verum sit . somno caput repleri, idcirco istis utem dum interpolate, & In minori dos . , d tertium, dictis externis refrigerantibus ad scenda, quae retiavendi facultate pollent in sine aligumenti, ut est Loendu , M o. νame, Pulegii, οἱ Camomis, Anetb. de cassor.;
in hunc finem adhibentur Columbi, Catuli per medium aestini, o capiti calentes applicati, ct pulmo animalis ioterfem flat m ea res apponintur capiti, qualibet hora haec mutanda, quia cito putrescunt,&putridus vapor noxius. Valet sequens fomentatio:
xx. m. , applicetur saepe capiti deraso.Quoad quartum, nempe quoad purgationem, in declinatione morbi est peragenda, ad purgam das reliquias Inflammationem parientis humoris, α etiam ad ea excrementa E corpore expellenda, quae ab immoderato sanguinis servore, & esse vescentia, torresectione fuerunt cumulata. & amasti sanguinis segregata. Tempus pro hac pu gatione est declinatio morbi, non expectata istius eradicatione, ne dicti humores recrudescant, &salthm minorativa, si non eradieativa purgatio instituenda.
Curatio inretiitidli ab inflammatione septi
transversi, ultimo I O remanet abs blvenda. Ηme
Proponit Hipp. m. I. de morb. . & missionis sa
guinis non meminite puto tamen comprehendi
hane dissirentiam sub generali sententia ab Hipp.
n 4.sec. de vict. rat. in acut. n. 35. descripta sub his verbis: Veris in acutis morbis venam fecin
is, s vehemens appareat morias, e qui ripsum fabent, in olore aetatis fuerint, er robur ipsis afuerit; cum vero Phrenitis, de qua agimus.
sit morbus acutus, vehemens, ut docet Hipp. eis. m. t. de morb. verse. 9. his verbis: Morbus autem
let os es s moriuntur enim tertia, aut quinta. Post sanguinis missionem purgandum patiem tem per vomitum, imperasse aliquibus v,
detur cit. Ac. dicendo, e quidem feri poterit. sursum purgare, existimantibus, purgationem sursum esse purgationem per vomitum; sed hi
valdEallucinantur: Primo, quia purgationem in principio inflammationis omnino condemnat in lib. de rat. vi I. in acur. n. 36. aperiissimis verbis, quia materia faciens inflammationem, non est cocta, ideoque non est purgationis capax; haec vatiis efficacissima ab Hipp. allata contra purga. tionem Per alvum in inflammatione, valet etiam eontra purgationem per vomitum. Secund6, ah istis male intelligitur sententia Hipp.ram sursum purgare, dicitur etiam de purgatione per sputum: Iurgatio per superiora, non connotat sim pliciter, semper purgationem per vomitum; imo quando Hipp. imperat purgationem per superiora, imtelligendo per vomitum, adjungit semper rem dium aliquod minitivum, quod cum reticeat hoc in loco, non est censendum per purgare sursiam. intelligere purgandum esse per vomitum, sed D.
tius per sputum; & manifestum fit ab illius verbis. quae sunt: Sursum purgare, e per tu sim, erstu
risnem educere oportet, quemadmodo in Per
pneumonia; dc ly ω, non sumendum disjuncti. vh, sed conjunctive, it aut sensus sit, purgandum esse supra per tussim,&spuitionem, si fieri poterit , idest si materia in Diaphragmate fixa, merit
disposita ad exitum per pulmones. Supponit enim materiam in septo transverib contentam, & im flammationem facientem, per pulmones Posse expurgari eo modo, quo creditur, materiam im flammationis pleurae per pulmones tussi erem gari; adeo enim contigua sunt septum transve
1um,& pulmones, ut materia in una arte comtenta alteri communicari possit, ut per Hipp. domonstratur, dum vult Peripneumoniam in Phr nitidem a Diaphragmate inflammato, & Phrenitidem in Peripneumoniam transire. Hic trans, tus proximitatem se nit ,& talem confirmat experientia, qua saepissimEobservati sint piasm nes Diaphragmati uniti; & talem vicinitatem ostendit Hipp., dum in eis. Ac. ait, Per tussim, oespuitionem ducere oportet, ouemacimodam in Peripneumonia. Hujusmodi eductio materiae non
evenire potest, nisi Diaphragma, & pulmones proximi sint. Quae purgant per sputum, a dicer,
dis de Peripneumonia desumenda. Modus hujus transitus materiae 1 Diaphragm te in pulmones. non potest inveniri, nisi hi ex ratione, in qua . Diaphragma sursum elevatum, pulmones tumidos aere comprimit, & comprensione exitum aeris contenti coadjuvat. In hoc contacta potest humor Diaphragmatis pulmoni adhaerere per ignotos nobis ductus ad bronchia permeare, a quibus postea per tussim expellitur; quapropter, ratione vicinitatis materia in Di phragmate contenta, potest per pulmones sputo
Alterantia praemittit purgationi sursum per sputum externa, & interna. Externa sunt λ. menta, ab Hipp. calefactoria dicta, calida, re humida, quae sunt et jam anodyna, ad Calorem inflammatae partis mitigandum, qui ade , est imtensus, ut deleni contactu in parte affecta stim--pese conqueratur patiens; sed magis ad disponendam materiam inflammationis ad concocti nem citam, ut per sputum cito possit purgari. Horum descriptionem praetermitti , sed miscit medicamenti qualitatem designasse. Hujus co
120쪽
vel inteis In Me Μνtem ebeas prum trans tersum fomentare, vel Unguento p .ctorali, cum pinga ne sieris, more recenti, b Oleo linimentam parare, ad inum ctionem partium circa Diaphragmatis regionem existentium; & potionibus eiusdem generis int rius exhibitis, dolorem lenire, & sputum pro- .movere studet: hujusmodi potiones erunt, Aqua
pectoralis, Aqua Hordei, cum Liquiritia, O FLιubus ficeis; Aqua Musa, Succus Raparum, cum Mais T silaginis ; Decoctum Malvarum. Parietariae; Decoctum Passul. in Aqua Famfarae. Haec exhibenda 1 epe; nam si humectatio
ficienda potionibus . haec, nisi in magna quant, tale exhibitae, humectant. Magnam humecta. tionem Hipp. lnculcat inserias, quia, cum in hoc morbo adst febris acuta,&sedes ejus sit in parte membranosa, & musculosa, illarum emsccatio, cum convulsione imminet, aqua humoctantia copiosa praeservant. Α'Potionibus excludit vinum, quod concedit in Pleuritide, & Pimpneumonia, & rationem hujus reddit lib. de Affeci. vers. 07., quia Vinum mente motis nocet, dum ratione tui ipiritus valdὰ volatilis,& activi, spiritus animales turbat, & tuis evaporationibus eosdem impuros, ec tenebricosos reddit; quod in ebriis manifestum st: ciim in hoc morbo adsit motio mentis, vinum est interdicendum, quod confirmavit etiam de Peripneuinonia, concedem do vinum, dummodo mens iam sit. Ultimum praeceptum relictum ab Hipp. procuratione hujus morbi, est, s per tussim, ac spui.
tionem educere, sicut in Peripneumonia, pudigare non valemus materiam in Diaphragmate contentam, ut alvum infernam praeparemus, ut
egerat, & nil aliud intendit, quam avum tu Dcam servare.
Hunc affectum Graeci explicant per dissi.
diam obliviosam, vel per oblivionem,&iuertiam; Latini, per gravem, & altum sopo. rem; nunc Veternum appellant, a veteri, idest Senecto, quod praesertimsenescentibus hoc mali genus familiare esse soleat. Omnes vero conue.
Esse Inexpugnasilem in somnumpropensionem, cum delirio, torpore, oblisione, distare continua. In quo consistat inexplebilis insomnum prepem so , patet ex dictis de Somno naturali, & de C
male somnolento, quapropter ea non repetam;
solum dicam, esse Obstructionem invincibilem fibrarum cerebri, vel spirituum magnam deis cientiam , , et eorum oppressionem a virtute naris
Reliqua definitionis verba, causarum indumtio, &determinatio explicabit. n. in lib. dem smy. u. I. docuit, tinnim esse Cerebri pa sonem, o fieri cum c rebrtim fruitas humoribus νepletam fuerit. Perseigidos humores, possumus intelligere humores, in quibus deficiunt particulae spiritota, a quibus spiritus animalis elaboratur, in cujus de emia subsident fibrae cerebri, cum obstructione, a qua somnus, modo descripto de Somno naturali, α hoc modo succedit lethargus in sebre maligna. Ab eodem humore in fibrulas cerebri, & nervos
obstruente,&impediente copiosum fluxum spis rituum, per hos non tenduntur, nec turgent, imlaxi,&flacidi remanentes ligamentum sensibus externis texunt,&consequenter etiam internis. Possumus etiam intelligere humores serosos, α pituitosos, cum valeant praedictam obstructi nem parere. Hanc Hipp. sententiam confirmant plures observationes Schenkii, Boneti insuo S pulis. Analom. , quibus manifestum fit, pluries in Lethargicis derunctis repertum filisse Serum in Cerebri substantia exundans, vel in suis sinuosis gyris, vel in ventriculis, vel pituita. Hanc Hipp. sententiam amplexus est millisurde Lethargo; praeter humorem serosum resut, dantem, addit vitium organicum, nempe dii, lationem porostatum cerebri, & expansonem suorum gyrorum, a quibus via paratur humori sero ad inundandam cerebri substantiam. Θωius is me, humorem serosum, pituitosum frigidum pro causa lethargi admittit; sed huic adjungit mixtionem bilis, quam qualitate nare lica prinlitam censet, cui sententiae repugnat ipsius bilis natura. Sed etiam si daretur bilem nati colicam esse, non alio modo ab hac fieret Letharagus , quam illo, quo fit, ab humoribus frigidis . Ad humores frigidos reduco sanguinem pitu, tosum lent E circulantem per vasa membranarum cerebri, unde istarum plenitudo oppressone dobilitat motum diei irum membranarum, adeo per ipsarum motum pauca materia pro gener, tione spirituum animalium in glandulas corti lis labit intiae impellatur; hinc pauca copia spirituum animalium generatur, pauca ad meduLIam oblongatam impellitur, quapropter demciunt nervis sensoriis spiritus pro necessaria tu
gentia, & tensione ad recipiendas assectiones sensbilium ad sensum persectum requisitas, &ad eas deserendas ad sedem sensus communis, &consequenter tam sensus externi, quIm internia sua actione desistunt, & tamquam ligati qui scunt cum somno. Idem sanguis lente circulans per sinus membranae durae cerebri, in copia coli, gitur in istis, di praecipuε in ultimosina,&dicta copia premendo subjectam cerebri substantiam seml obstructionem in fibris illius parit, per quam nisi parva quantitas spirituum admittitur ad me dullam oblongatam, cum ligamento sensuum modo dicto. Posita hac Hipp. sententia, mam oritur ditacultas circa causam sebris, cum haec ab incal