장음표시 사용
121쪽
argus, oriatur.' Me Unio febris cum lethargo, Medicos in varias distraxit sententias: Alii deteris minarunt , in lethargo esse inflammationem, sicut In Phrenitide, differentem solum ratione humoris, in hac bilem, in illo pituitam inflammationem facere senserunt; Αlii non videntes signa im fiammationis in lethargora repugnantiam quam habet humor frigidus ad inst immationis gener tionem ratione naturae illius, & exigentiae istius, statuerunt, se brem fieri , putrescentibus hum ribus stigidis in capite, qui, ratione putredinis,
febrem pariunt, ratione tuae substantiae obstrii eritis porositates cerebri lethargum, quae sententia acriter impugnatur a Platero rom. I. cap. 1. dementis consem. , rationes in eo videmiae, quibus convinctus determinat, omnem lethargum esse
symptoma alicujus iebris, cum videamus in primcipiis multarum febrium somnum sebricitantem invadere, & si talis causa perduraret, lethargus excitaretur. Ahi, rescrente Willisio, letharguma Diaphragmatis laesone voluerunt, lethargumper essentiam rejiciendo. verum cum omnia lethargi symptomata explicari possint per causam ab Hipp. assignatam, hanc solam sustinendam esse judico, stae inflammatione. Ab humore scroto in substantia cerebri somnum fieri, jam dictum; oblivio fit ab eodem humore plicaturas fibrarum cerebri, in quibus phantalmata reservantur memoriae inservientiadi solvente eo modo, quo vitamus plicaturas panni linei per immersionem in aqua obliterari, ut videbimus de memoriae laesione his plicaturis obliteratis, seu phantasmatibus rerum imagin bus ditalutis, necesse est, ut contingat oblivio
illarum rerum, quarum phantasmata erant imagines, stupor ab eodem humore nervos laxante, ut non possint ad eam contractionem reduci,n
cessariam pro sensu periecto, ut explicandum est Dissertatione de Stupore. Febris causa, in qua est difficultas, facile invenitur, conliderando huis morem cssusum in substantiam cerebri, ibi sermentatione concepta, ut moris est omnium hinmorum extra Proprium locum existentium quiescentium , qualitates pravas, & term ntativas suscipit; &quia istius portio una cram sanguine avenis excipitur, sua virtute sermentativa febrilem in massai anguinra excitat esservescentiam,&hoc modo absque inflammationis admissione explicatur febris, scut etiam explicatur, si dic, mus a sero, pituita sermcntante in substantia cerebri particulas fermentativas sanguini in vasis cerebri existenti inipirari, a quibus t ebrilis este vescentia inducitur. Delirium pendet a phantasmatibus incongruis, & sunt parvae reliquiae eorum , quae obliterata suerunt, quae dimidiatae remanserunt, &plures plicaturae dimidiatae,&. impressae in eadem fibra ad motum illius excitatae, e cm tempore phantasma absurdum componunt, unde delirium modo supradicto de d lirio , nec dicta phantastruita possim corrigi ab Intellectsi in tuis operationibus deficiente, ob spirituum animalium vitium. Cum ergo possint emplicari omnia symptomata in lethargo concurrentia dependenter a causa ab Hipp. determinata sine inflammatione, haec rejicienda a lethargo. Causae externae erunt omnia illa, quae humo. rem terosum, vel pituitosum fluidum in corpore cumulare valent, ut nimium otium, immodorata vcnus, somni longi, nimia potario, di cra, puta, &alimenta,& medicam rata, quae lunt in rem, crassitiemque sanguini tris uuir , cum vitio tardae circulationis, & quae spiritus dissipant, ut vehementes labores, animi passiones, Venus immoderata, & quae eos fixam, vel torpidos reddunt, ut narcotica.
Lethargum per consensum, admittit Hipp. lal b. I. de morb. n. f.,&a pulmonil us, hisque ver
biet explicat: Morbi Lethargi appellati status idem es, qui Peripnes monis. Verum diffiscilior, ct non omnino liber, ac remotus es ab stimida Peripneumonia, sed multo tardior est morbus. Piaritur autem ba c inger, tussis , O sopor ipsum tenet, o salivam liquidam, ac multam educit, ct vehementer impotens es cum moriturus est multum, atque ia Bq..idum infra egerit; & m. Σ. de morb. n. 6 I. de Iethargo linquens, ait: Tu sis oboritur, ct salivam spuit multam, ac siquidam, ct nugas garrit, oe usti nMari deserit, dormit, o recrementum malὸ Hem egerit; & idem com firmavit M. de Coac. praenot. n. 187. Vbicunque, inquit, ex lethargicis servantur , plertimque sup
purati sunt, oe Iuppurati sunt solam illi, qu
rum materia in pulmonibus exsens in pus comverritur . Petrus Sialitis in com . cir. Ac. I. de mombιs negat lethargum a pulmonibus,& admittit solum similitudinem lethargi vitio cerebri, cum peripneumonia, contra quem experientia clamat . Guliel. Ballonius in Epid. lib. 2. pag. II 8- describit duos casus mulierum, quae comat sin,
oe s Iut Diburgicae interierunt, in quartim dif- sectione pulmones valde asse ii reperti sunt. Ahos etiam duos reconset casus de Peripneumonia, cui toro morbi decursu inexpugnabilis lGthargus comas fuit. Siaxoniis lib. Prauec. Praes.
pari. I. cap. . in confirmationem cit. sentent. p. in lib. Coac. praenot. refert exemplum Ux
ri, suae, quae a lethargo Iethaliter decumbent, accedente rus, o excrero pure liberata es. Causam hujus refert in materiam a cerebro in
pulmones transmillam: hanc causam tuetur tratis tract. de Anim. Brut. pari. 2. c. I. Fals ratem talis sententiae admittentis dictam causam contra Hipp. doctrinam, ostendit Martian. in com. Cit. sentent. de coac. praenot. Deri. I 8I., ubi haec habet : cuia non est rationabile lethargicos suppuratos seri per decubitum materiae in thoracem, quod communiter tenent Expositores, quia sperhujusmodi decubitum morbus tolleretur absquσfuppuratione, aliquando lethargus judicaretur . facta ejusdem materiae expurgatione per spmtum, antequam in pus transmutaretur, quota quidem in Angina ad pulmones conversa ev nire
122쪽
n re conspicimus tapp. indicante m. 1. de morb.
se l. 2. vers. so. , ubi inquit: Si vero faucibus, ac tumoribus sedatis, morbus ad pulmones conve
sus fuerit, satim corripit, o lateris dolor, oetit plurimum moritur; s ver3 quinque dies es a erit ,s puratus fit , nis latim eum tu insinjerit; s vero invaserit facta excretione depum gutus anus sit . Ab hac Hipp. sententia de Ang,
na insertur etiam a transmisia materia a cerebro tithargum faciente ad pulmones, posse lethargum sanari absque suppuratione materiae in pulmonibus, ut evenit in Amina; sed hic lethargus
nunquam sanatur, nisi per suppurationem; ergo non , materia acere Fro transmissa ad pulmones.sed a materia in pulmonibus primo collecta,&in pus conversa talis lethargus oritur. Admittendus ergo lethargus per consensum v tio pulmonum, nec est dissicile invenire modum, secundum quem fiat talis lethargus . Ex verbis Hipp. colligimus, hunc lethargum non esse rem
tam ab humida Peripneumonia; humida dicitur, uuae a pituita in pulmonibus putrefacta, & excal lacta nt: hujus materiae evaporatio, & esstimatio est multa, & crassa, quae cerebrum attingens, Vel fibras istius obstruit, vel premit,&spiritibus an, malibus mixta eos opacos, & torpidos reddit, cum inclinatione ad somnum, & etiam inopingnabili: quotidianum experimentum nos tos facit de inclinatione ad somnum invincibili. ab effumatione materiae ad caput in febribus etiam intermittentibus, in quarum accessionibus multoties in somnum tam violenter feruntur aegri, ut ab eo retrahi non possnt; quapropter si ab Hypocho riis, in quibus sedes febrium imiermittcntium ponitur, succedit talis essematio, ut invincibilem in somnum propensionem p riat, multo magis effumatio a pulmonibus in cerebrum erit facilis, & magis prompta ad talem inclinationem inducendam ,& talem estumatio. nem a conditione materiae humidae, & Gassae, a conditione putredinis,& incales nilae copiosam, es crassam colligere licet.
Λltera ratio potest reddi, nempe Cor non rectis
Pere sanguinem, nisi a pulmonibus, & cum ab istorum vitio in Peripneumonia pituitosa iam gula multis fuliginibus crassis,& dense implea.
tur, cum istis in corde praeparatus, cum eisdem etiam ad cerebrum sertur, quae mixtae spiritibus animalibus in istorum generatione crasses, torpi,dos . obscuros reddunt; ex quibus somni invim cibilis Causa deducitur, prout in ebriis a vapor,bus vini spiritibus animalibus mixtis, & cerebri porositates obstruentibus fit somnus profundus. Qualisconque sit ratio hujus symptomatis, cer tum est,re observatione dignum, quod sese omnes Peripneumonici, etiam ab inflammatione biliosa Iethargici moriuntur. Quoad causas remotiores hujus Lethargi percontensiam a pulmonibus, erunt illae receniendae de Peripneumonia.
Distinguitur Lethargus a Comate somnolento,
quia hoe est sine febre, & delirio: ab Ampleria.
quia in ista adest motus abolitus, dc senilis, qui
in Iethargo conservantur; nam vocati, vel comcussi cum violentia, se movent, & respondent:
a Caro, quia hic est sine febre, & si adest febris. somnum praecessit: a Catalem, quia hac praehetili
manent in eodem stu, Lethargici situm, quam
Diagnostica signa, manifesta sunt in Definitio.
. Signa Lethargi per consensum, continentur in cit. p. rex. superius. Prognostica, mali sunt ominis, quia morbus acutus; oc eis. lib. n. s. addit Hipp. Huic exigua vitae pes es,&prati ipuὰ si urinae suerint clarae, aquae, membra tremula, & excrementa alvi male olentia; dclib. 2. de morb. eis. n. 3. scribit:
His in septem diebus moritur I suer) has est m
gerit, sanus evadit. Indicationes sunt: humorem serosum,& pistultosum a capite revellendi, in eo existentem evacuandi, & resolvendi, praevia praeparatione ἰa somno aegrum excitandi, & caput corrobo.randi . Quoad primam indicationem, dubium orirur. an languinis missione revellendus sit humor. Omnes fere Practici de Lethargo agentes, stibguinis missionem imperant, ratione sebris coni,nuae, ratione delirii, ratione inflammationis, si in lethargo admittatur. Mulsus, quem secutus
est Elmiaterus, & Strausus, perpendendo misisionem singuinis in lethargo reprobari a natura
humoris excrementitit: a loco, in quo humor excrementitius morbi secem erigit, qui est extra venas subtiliorem, excogitavit rationem legitime approbantem smguinis missionem, &est, quod sanguinis missione minaniuntur, deplentur vonae, & depletae serosum humorem extra satum in parte absorbent, partem vitiatam resorbitione seri exsiccant, ut hoc tutius, & facilicis succedat. venam jugularem loco brachialis secant, per quam venae capitis breviori via exinaniuntur. Ratio primo aspectu convincit, sed re attente considerata, non subsistit. Primo, quia ab extra.ctione unius librae, v. g. sanguinis ε vena jugulari secta, non potest succedere tanta depletio vena. rum istis congrua, ut determinentur in rem dium hujus extravasatum humorem in eadem uantitate reabsorbere, dum quantitas sanguinis etracta, non tota ab una vena per rem ibneam extensa exit, sed a multis ramificationibus in eadem vena collectis,& diversis partibus co respondentibus; quapropter quantitas illa famguinis a diversis ramificationibus derivata, nutilam deplere potest, ut in depletionis remedium cogatur extraneum humorem in partis consistem rem porositatibus attrahere, &maxiis cum de. pletionem vasorum impedire possit naturalis imstinctus eorum, quo humore disciente su dent. ut spatium ab humore evacuato relictum in vasea suprema ejusdem superficie subtaente imple, tui . Secundo, dubium auget aliud dubium, an Per
123쪽
per sectam iugularem externam possint depIeri
venae internae cerebri, & venae illae capillares partis a serosa colluvie inundatae, ut determinentur ad assumendum humorem exundantem; nam si non sequatur depletio dictarum venarum, non sunt dii positae ad recipiendum , seu exsugendum serum in parte, per quam disseminantur, dispe sum. Tertio, cum continuus sit fluxus sanguinis ab arteriis capillaribus, venae capillares praedictis correspondentes,potius sanguinis assumptione venae suae depletioni occurrent, quam humoris excrementitii extravasati exsuctione: imo a dicta ratione Willilii probatur magis propriam esse purgationem, dum per istam venae magis exin niantur, si fauea sit medicamento eleciive pum gante; nam major est depletio vasorum, quando maior copia humoris ab eis extrahitur, sed major copia extrahitur 1 medicamento elective puris gante, quam a sectione venae detracta una, vel duabus libris sanguinis, cum plures libras educat purgant electivε, consequenter major fit depletio vasorum ab hoc, quam a sectione venae, quae communiter fit in hoc morbo. Hane sententiam secutus est Trallianus, & Oribasius in
lethargo, quo tamquam singulari, & unico remedio usi sunt pulvere purgante, composito ex Scammon. Castor. 9. h. , cujus usu deplo.
ratos lethargicos sanitati restituisse gloriantur: idem etiam praestat materii gr. lib., vel iiij., ML
tr idat. S. sS. m. His remediis utendum in princ pio pro revulsione seri in corpore redundantis, ad alvum; & si non remiserit morbus, reiteram dum , uno interposto die, pro evacuatione seri in capite stagnantis: huic evacuationi conserunt Vesicantia brachiis , spatulis, retro aures applicata ; Emplastrum etiam ex Ruta, Pip ritiae,atit Ranunculo, cum Sapone nigro, ctiale marino simul contusu, ct plantis pedum impositum.
Evacuationi praedictae inserviunt Errfna laeta cum Pultiere Bellebori albi, Raae Cyclaminis,
'reor, et Fol. Major anae, cum eannula in narra
Uussata, ct injun iis palati, ct oris interioris
cum Cossest. Anacardina, vel Theriaca, Oxyni et sciI. dissoluta. Materiae in capite contentae
reliquias reiolvent Columbi per medium dissecti, pulvere Serpilli, er Stecaris aspers, ct capiti applicati; Pulmones Vituli calidi, eodem modo applicati; Decosio Ce alico μήον anae, Ste.
eados, Pulegio, origano, Cham aerios, Roremm rino, caput M tur,fomentetur; &si ab Hipp. m. 1. de morb. n. 6 I. prohibetur lavare, loquitur de lethargo per consensum a pulmone; tunc enim periculum a lavatione, & somentatione maiori s attractionis ad caput: dum haec peraguntur, praeparanda materia in capite existens decoctione iacta cum aliquibus ex his simplicibus Rad Ach ri, Galangae, Cat. Aromat. , Spica Nardi, Fol. Seppilli, Rorismarini, Minoranae, Steradox, Baseae Jun ri, Lauri, cum SM. de Streade, a Ls endo Tincturam Castorei , vel Ol. Succini. Pro corroboratione capitis, Paranda sequens mixtura:
Theriacat L. i. Tinctur. Castor. 3. F. Dec. plirharcotic. Gal. 3. λSpis. Sal. Armon. 9. i. Mi rid. 3. i. Θr. de Stecad. I. i. De hac omni hora detur cochIear unum, vel duo. Ab istis remediis descientes et uim spiritus restau- tantur, & sanguinis lentor attenuatur. Dum haec
omnia Peraguntur, curandum est aegrum 1 1 nano excitare extriniecis , ut A eto ru-
taceo, Castoreo ptiiseriristo, oe Spiritu Salis Ar-xmniaci impraegnata, o naribus Iapitis admota sol. Citri, nares injungantur, pedes foveantur decocto ex Majoranis, 'Serpilio, Lavendula, oriagano , Pulegio , Chamaelios, ct continxo. Si a
Iomno aeger excitetur, re iteranda purgatio m
dicamento superius descripto, sed in minori dosii, quia materia non est adeo copiosa,&vires aegri debiliores. Diceta si tenuis,& ad calidum vergens. De Vino, an conveniat, dissicultas est, & p. lib. 2.
- morb. n. 6 I. vinum concedi I lib. vero r. n. S.
in lethargo a vino esse abii.nendum jubet: huiu
modi mntradictionem tollit Martianus in comlib. 2. de morb. Hipp. v. inc. 2 2., considerando vinum ab Hipp. concedi, , ratione potus, & r,tione medicamenti; in letnargo, ratione potus non convenit, Ob delirium, ut praecedenti Disi sertatione dictum est,&hoc respectu vinum interdicit lib. cit. ἰ.; reipectu medicamenti concedit list. L. , ut alimenta facilius digeramur, & eo. rum distributio promptior luco dat, vel ut alia menta corrigantur; in hoc enim loco exhibet aquam, in qua m. acerata suerit rina . oesuccum eisanae, hic eκhibeatur ratione febris, quia re. frigerans, & ut lethargo etiam conveniat vino corrigit; farinam, quia non est cocta, vino cinctioni supplet; & Iicet in his duobus locis agat
de Ietharao a pulmonibus, eadem tamen doctrina potest applicari lethargo ex affectione cer bri . Lethargi curationem a vitio pulmonum , pa cis verbis exponit Hipp. lib. 1. de morb. cit., d, cendo : Curandum es, ut multum spuat, es cal fiat ; idcirco in lib. 1. de morb. it., agnam, in qua macerata fuerit farina, exhibet; tritici enim,
sicut farinae ex eius tituratione paratae, virtus cst calefaciendi moderate, maturandi, emolliendi, quae omnia trulicationi praedictae corTespondent. qua ratione exhibet succum ptisanae ex Hordeo.
quia hoc aperiendo, abstergendo, digerendo, emolliendo, prout ei proprium est, sputa pro- . Reliqua desumenda erunt a curatione Pleuritidis, di Peripneumoniae.
124쪽
V Ariis nominibus hic assectus ab Antiquisiuit design.itus: Gneci Cathochum, & Cm talenta; Latini, alii Oppr onem, quia in hoc assecta iacultatis sensitivae, cc motivae oppressio magna observatur; alii Prisensionem, quia in eodem statist, sita remanent, in quo reperiebam tur, quando ab hoc amctu deprehenii fuerunt; alii quia rigidi remanent aegri in hoc inccta eo modo, quo rigescunt a frigore
congelati,&defuncti; alii Exssim, quia aegrimore aestaticorum, in uno determinato membro. rum, & corporis situ immobiles permanent :nomen tamen magis acceptum, est Caralelis.
Hujus symptomatis natura, & essentia, Oc suae
generationis modus, inter Natutae mysteria r
Iervatur; ideo potius admiratione ,& silentio, uuam indagatione prosequendus esset, Elmu Ierum imitando, qui, licet robustae mentis, &serocis ingenii, generose fatetur, se hujus symptomatis causam nescire: hanc manifestare in hae Dissertatione, non est in animo, sed aliqua tantum proponere, quae dici possint de hujus assectus explicatione rudi,&confiasa, indistincta. que cognitione; pro quo exequendo, Distinguo cum Authoribus tres Catalepsis gradus: Primus est gravissimus, in quo sensus tam
externi, quam interni omnino abolentur, quia nec vident, licEt apertos habeant ocillos, nec audiunt, nec puncti lentium. In hoc grada Cata. Iepticus manet in co stata, figura, sita, in quo deprehensus fuit a symptomate, tamquam statua immobilis, ut narrat Fernelius de quodam Litterato, quisudio incumbem, Cataleps correptus, rigidus factus sedebat, calamum digitis prem bat velut scripturus, oculos in libros mos ten
bat, it aut a Jamiliaribus profundo suaeo is erifus crederetur, donec vocatus, ac impulsus d prehensus si omnisensu , motu carere . In hoc grada aeger nec sponte, nec impulsus locum miniat, vel corpus movet; in eo vero sita,&figurarermanet, nisi ab ea distrahatur, & diltractus illi figurae,& situi se accommodat, ad quam determinatur ab extrinseco, servata rigiditate totius,& partis motae antea contractae. In hoc grada observatur motus cessatio, vel abolitio, quia Perse non movetur Catalepticus, nec auxilio extrimsem adjutus, ut in alio gradu, nec permanendo in figura. v. g. sedentis, caput manu sustinentis, vel digitis calamum prementis, vel manum eratendentis ad aliquod proximum apprehendem dum , potest dici motum exercere, sed quiescere,& permanere in termino motus, neque immob, Iitas in tali figura, & stu, per quam Catalepticus ab alteratione, vel mutatione figurae tuetur, dici potest motus, licet per immobilitatem conse
vetur aequilibrium corporis ad illam figuram,&stum custodiendum necessarium, quod motu in digere videtur, nam tacti a fulmine tale aequil,
brium corporis conservant, cum vita orbati erocti maneant, & quidem nullo motu intercedem te, principio istius extincto, sed a sola dispos . tione, & sta partium conservatur tale aequis, brium. Respiratio,&pulsus in hoc motu, cum
Secundus gradus est Ieviore in hoc aeger rigudus, & immobilis, trunci instar permanet; semsibus tamen internis, re externis utitur, dum v, det, quae circa eum geruntur, audit, quae ab amstantibus inquuntur, omnia memoria retinet; nam a paroxysmo excitati omnia, quae viderunt,
Tertius gradus est levior primo, gravior se. cundo . AEger rigidus fit; tamen erectus consistit .& stat, impulsus, vel tractus incedit, membra quovis modo inflexa, vel extensa, in eo situ comservat, quae ori induuntur mandit,& deglutit; nullo tamen sensu interno, vel externo utitur; imo nec punctus sentit.
Ex his colligitur, primo rigiditatem, & immobilitatem corporis omnibus his differentiis Catalepia esse communem, ideoque propriet tem 1 Catalem inseparabilem,&istius constititivam determinare persuademur. Secundo, hanc rigiditatem non esseresstentem, ut in convulsio. ne, innocedentem vi externae etiam leviter mo. venti , quia cum mollitie conjuncta est, per quam determinativo extrinseco cedit. Tertio, rigidit,tem hanc cedere pro mutanda figura, & situ cor poris, vel partis; semper tamen permanere, cum
in mutato sit si, & figura conservetur rigiditas. vel partis, vel totius. Quarto, in secundo gradi
spiritus animales concurrere ad organa sensuum externorum, c a sensus exerceatur, & in tertio grada ad nervos motui inservientes, cum mastucationem, deglutitionem, & motum progresi,vum, sine influxu spirituum animalium ad ner vos proprios exercere datum non sit.
Primum gradum Catalepsis, non video ab Ap plexia disserre, nisi per rigiditatem partium, α totius, a quibus conservatur figura illa, quam h bebant tempore invasonis paroxysmi, quod in Amplexia non reperitur; imo laxitas, & ssae, ditas in partibus observatur. His positis, Accedo ad explicandam causam, per quam in Catalepticis conservatur configuratio corporis, quam habebant ante invasionem paro sint. rtum est, talem configurationem in pniaicto stata esse corpori concessam ab influxu spirituum animalium per nςrvos partes has ita disponem
tium, ut conservetur configuratio Praecedens.
Nam si in Cataleptico manet eadem dispositio
partium talem es sciens configurationem , necesse est, ut maneat eadem dispositio spirituum animalium conservans partes, & membra in tali stu, & figura, ad quam prius sua actione redinxerat , hoc est, quod spiritus animalis conservetur
in expansione, rares one, dilatatione suae sub
125쪽
stimiae, in sua virtute elastica, &cum omnibus aliis dispositionibus, quae illi servierunt ad minvendam partem cum tali configuratione,& ad eandem cum tali configuratione conteruandam.
Perdurat h. spirituum dispositio, quia in hac
uiescunt, nec ab ullo determinativo ad aliamispostionem accipiendam, & ad hanc mutamdam vocantur: hujusmodi quietem spirituum in sua virtute elastica, seu potius activa, observamus in somno profundo demeras, cum permultas horas somni in eodem situ,& configuratione corporis, flexura, & contorsione partium permaneant, cujus ratio ab alio non est petenda, quam a perseverantia cum quiete spirituum animalium in ea actione, & virtute elastica, per quam partes primo in tali situ, & configuratione politae suerunt,& in eadem quiete spiritus perdurant, usquequo accedat determinativum ninuam siluationem, & configurationem partium exigens, ad cujus praesentiam statim spiritus ad diversam moclificationem suae virtutis elasticae disponuntur, cum mutatione stus, figurae, corporis, & partium, quod evenit eisdem dormiem tibus, quando denuo in aliud latus moventur. Rigiditatis,&immobilitatis causa in Catalopticis, erit permanentia spirituum animalium in ea vIrtute elastica, & activa, explicata pro ret, nendis corporis partibus in tali figura, &situ, ad quae determinati fuerunt ante Paroxysmi invasonem, una cum quiescentia in dicta permanentia; quod manifeste etiam patet in assectsi ad murationis, in quo admirans objectum admirabile
immobilis, ut statua, totus figitur in contemplatione illius objecti, non mutando nec situm, nec configurationem corporis per multas horas, non ob aliam rationem, nisi supradictam. Spiritus perseverant in concepta virtute elasti.
ea, quia sunt crassi ,& torpidi: aerassitie corporis elastici virtus elastica istius robur acquirit; ita Elater artificiale, quo erassius existit, servata proportione suo officio debita, majorem virtutem elasticam sortitur,& in ea diutius, sine diminu. tione ejusdem virtutis perseverat. Torpedo, seu segnities in spiritibus, licti hos ad motum parum habiles efficiat, ad sustinendam tamen perseve. rantiam in eo statu, cui destinatur, sunt maxime
Spiritus ergo animalis crassus, torpidus, pera manens, &quiescens in virtute elastica concepta pro movenda parte in tali situ, & configuratione, erit causa immobilitatis corporis, cum perseverantia ejusdem in tali stu ,& configuratione. Suisicit illa portio spirituum, quae erat in Pa te, vel in toto, & a qua proveniebat talis stus,& configuratio ad hujus immobilitatis conservationem, cum haec perseverando valeat eundem situm ,& configurationem conservare, ut in primo gradu Catalepsis, qui cum non differat ab Amplexia, benencio fluxus spirituum anima lium ad nervos non gaudet: deficere hunc fluxum demonstrat motus, di sensus abolitus, qil propter conservallo configurationis partis, nis in spirita animali praeexistente recogi ioscenda. Abhae habemus disserentiam Catalepsis ab Amplexia , in qua non conservatur configuratio corporis
existens tempore istius invasonis, quia spiritus in hac statim suam virtutem elasticam amittunt. vel a sua actione distrahuntur. In secundo gradii non potest negari influxus
spirituum animalium ad organa sensuum exter. Orum, quia videt aeger catalepticus,& audit; quae supponunt etiam operationem sensus comis munis, demonstratam etiam a memoria eorum,
quae acta suerunt ab astantibus in actd sympi malis affligentis: ab hoc spirituum concursu configuratio partium, & corporis praedicta conservari potest. Consderatione dignum censeo, Catalepticos actiones sensitivas quidem exercere; sed ab eis torpide dc stupide peraguntur, a quo torpidos.& inertes, opacos,&multis fuliginibus obnubia latos spiritus animales arsuimus, sanguinemque . ex quo generantur, crassum, siliginosum, & v porosum atrum, qualem accepimus repertum esse in apertis capitibus Catalepticorum, ex Bonet. observat. in suo Sepulchr. Analom. de Carmides, deducimus. Cum tali spirituum conditione adest stupor facultatis sensitivae, per quam confuse,&indistinis cte, obscureque omnia sibi proposita percipiunt, cum ad claram,&distinctam propositorum perinceptionem spirituum agilitate, subtilitate, luciditate indigeat. Mens stupida tor dam,&inertem facit Voluntatem ei inseparabiliter conjunctam , ideo electiones, quae sunt sui juris, vel non elicit, vel impericctas,&debili impulsu proelit. Ab his duobuς deducitur ratio cxplicans causam secundi gradus Cataleps . Motus volunt rius a Voluntate eligente, & determinante, imis peratur; haec eligit, determinat, imperat depem denter a cognitione Intellectus, quae si nulla est.
nulla electio, si debilis, & imperfecta, debilis
electio; ab electione, motus spirituum ad nervos dirigitur, impresta istis impetu pro illis opermtionibus motivis necessariis ad consecutionem ibitus , in quod tendit electio Voluntatis; unde cum nulla erit electio Voluntatis, nullus erit impulsias spirituum animalium ad organa motus, ubi de
bilis, & imperfecta electio, debilis,& imper&ctus impulsus in spiritus animales ad organa moritus , cui impulsui, si resistiuat spiritus , quia crassi , torpidi, nullus erit motus; & quia ista duo in Catalepsi reperiuntur, nempe vel nulla electici ad motum ob mentem torpidam, vel dcbilis, eum debili impulsu in spiritus, hic irritus evadit . quia crassi ,& torpidi spiritus impulsui non obediunt, imo resistunt, ideo nullus motus voluntarius ex deiecta determinativi, & ex vitio spiri. tuum. Impulsi vero, vel tracti Cataleptici m
ventur, quia tunc adest determinativum extrinia
secum impulsum sufficientem spiritibus animavilibus pro eorum influxu, & motu imprimeris .
126쪽
di vincem resistentiam spiritus animalis, ideo
motus progrestivus peragitur a Catalepticis, vel tractis, ver impulsis. Causa rigiditatis, & immobilitatis extra deis terminativi extrinseci actionem eadem cum al. lata in explicatione primi gradus est, nempe conservatio 1 pirituum animalium in sua virtute elastica; sicuti enim per hanc admirationis affectu deprehensus, cum mente in objectum admirabile immeria, nihil attendens eis, quae corporis sunt, eandem configurationem immobilem corporis conservat, ita Catallyticus, cum mente omnino alienata, & oppresia non potest conse
vare praecedentem configurationem corporis, nisi per conservationem virtutis elasticae spirituum,
itaui possit dici Catalepsis quasi convulsio nedivorum , cum rigiditate cedente, facta a spiritu animali in sua actione perseverante. In admiratione conservari virtutem elasticam spirituum demonstratur; nam stando objectum admirabile contemsans, absorpta tota Anima in hac contemplatione a corporis servitio suas poetentias, &actiones voluntarias, &sentientes rotrahit, nihil in hoc agendo, quia admirans non
videt, non sentit, non movetur, nihil agit, quapropter illa corporis erecti configuratio ab An, ma non conservatur per continuum liberum, &voluntarium impulsum spirituum ad nervos,&musculos corporis, non a ivertendo necessitatem hanc configurationem conservandi, consequenter
nisi a virtute elastica spirituum ante affectum admirationis explicata perdurante conservari potest dicta configuratio,& ita de Catalepticis dicendum . Ab eadem virtute elastica spirituum pendet conservatio illius figurae, quae mutata dispositione, & situ partium ab extrinseco minvente introducta sitit; nam per hanc mutatio. nem extrinsecam modificata manet diverso mo. clo virtus elastica spirituum, ipsa vero persevexat, & quia di versimode modificata, diversae com figurationi servit. Tertius gradus hoc fundamento explicatur, quia nec sponte, nec tractus, nec impulsus moveturassi impeditam viam spirituum ad omana; mintus in istis agnoscimus, quia ore immissa alimemta masticat, deglutit, musculos huic operationi
inservientes a totali, & pleno inserctu liberos
asserere debemus: conservatio configurationis patet ex dictis, sicut & operationum sensitivarum motivarum ab litio. Ab explicatione eorum, quae contingunt in
Catalepsi, possumus colligere esse rigiditatem, &immobilitatem corporis in una determinata commuratione , cum abolitione potenti e senstivae internae, & externae, motivae, spontaneae, cogno. scitivae,&eIectivae, vel cum torpore,&shapore dictarum potentiarum, integra manente relabratione, &pulsu. Patet infinitionis explicatio a dictis, solum adnoto, in omni gradii Catalepsis motum electi. um atraleri, quia, licet Cataleptici in secundo grada constituti moveantur, non propria eloctione id agunt, sed determinati ab extrinseco
impellente, vel trahente. Nec mirum in secumdo grada servari potentiam sensitivam, intelle.ctivam vero, & electivam aboleri, quia habemus in Paralysi aboleri sensitivam illaesa motiva, vel hanc deperdi illaesa sensitiva; cur non poterit servari senstiva in abolitione intellectivae,&el ctivae, praeterquamquod puriori spiritu indigenthae potentiae pro eorum exercitio, quam sinitivae; nec obstat, Hipp. cum Cathocho permanentiam facultatis intellectivae conjungere; nam lib. 2. proreth. par. 33. ait: Cum Cisrhoebe dei, rarites, delirium es actio praedictae potentiae, licet depravata ; nam Cathoche pro Q male vigili ab Antiquis usurpatum fuit, ut notat Vidius cap. de Catalepsi ex tapp., oe Gai primo proret, , ad Coma vigil Catalepsim reducit Paul. lib.3. cap. 8. Quomodo maneat integra respiratio, dc pulsus, patebit de Amplexia. Causam hujus abolitionis potentiae cognose, livae,&electivae superius tetigi, nempe esse spiritum animalem, crassum, turbidUm,oPAcum,& torpidum, a quo Mima in suis operationibus intellectivis,&electivis patitur, itaui suae intellectionis, & electionis radios expandere prohibeatur; sunt enim spiritus animales instrumen. ta, seu potius requisita Animae rationalis pro suis operationibus, cum sine istis Anima nec imtelligat, nec discurrat, & jisdem depravatis, de. pravate intelligit, & discurrit: ad hoc vero ut tint proportionata, & adaequata Animae requisita spiritus, oportet, ut sint subtiles, agiles, o ivi, lucidi, & copiosi: tales spirituum conditiones observamus in eis perspicaci, & acuto ingenio donatis; E contra, si fuerint spiritus crassi, fixi, torpidi, obscuri, intellectivae potentiae non se vient; imo illius depravationi occasionem obj, 'ciunt: hujus exemplum habemus in eis, qui mi. pidae mentis,& torpidi sunt ingenii, cum in istis talis conditionis spiritus manifestentur, & tales in Catalepsi admittendi.
Spiritus talis condotionis originem ducunt hsuimine cras , melancimi ico, apto ad commuis nicandas omnes dictas condi 'iones spiritibus, qua ratione Antiqui caulam Catalepsis in humorem melancholicum resu crunt, quam sententiam confirmant Iacotius in com. Aphor. 7. 2.su . , ubi refert observationem Cataleptici defuncti, in cf.jus capite aperto vasa sangui a inventa sunt
turgere sanguine crasso, atro, melancholico.
Rondeletius hunc secutus es, pers Uzs ab his pia pueri Cataleptici ab Aetio relata, qui ma. gna sanguinis effusione e naribus liberius uis
a Cinabasi. O Mulieris in decima nona febrisSγω , 1 e a Cataleps correpta, largo fluxa
sanguinis e nartibus sanitati resi tuta fuit. Bonotus in cit. Ac. obsereationem baset, e ex nimia animi intentione ortam Catalepsim observavit
127쪽
Henris. ab Here observ. medic, in nis videmus animi passiones dii ponentes ad ranguinis melam ctolici collectionem, vel signa humoris melam cholici praedominantis ex siccitate. Ab hujus causae admissione rejicitur illa communiter assignara Coagulationisspirituum an malium , prout docet Sennertus, & Salaius, quia impossibilis est conservatio vitae cum coagulatio. ne spirituum. Secundo conserVatio corporis,&partis in sua configuratione est aliqua operatio, quae in spirito coagulato nulla est. Tertio, si C,
taleptici configuratio mutetur, conservatur ea,
ad quam vel pars, vel totum ducitur,&spiritus coagulatus Ius non potest hoc agere. Quarto, si spiritus esset coagulatus, esset impotenctervire motui determinato a vi trahente, vel impellente Catalepticum. Quinto, habemus ex Hipp. in lib.
Praed. m. I. n. 23., cum Cathocho convulsi vos
motus coniungi, qui cum spirituum coagulatio. ne non possunt subsistere. Stabilienda ergo causi praedicta.
Causae externae sunt omnes, quae vaIent humo. rem melancholicum cumulare in toto,& in ca.
pite figere. Signa diagnostica sunt rigiditas, dc immobi.
litas corporia in ea configuratione, in qua deis
prehensus sitit Catalepticus, dialia superius e
Prognostica, primus gradus est Iethalis, quIain omnibus operationibus principalibus Hominis magnam supponit laesionem difficile superabi. Iem, & cibi non sumuntur; unde vires conci. dunt, & Amplex Iae forti assinis est; at he species Catalepsis, quia leviores, non sunt adeo periculata, si alimenta assumantur. Salvius DBOF naris rat ,se vidisse catalepsi laborantem per ouatuor. vel quinque annos, non patri debilitatum rotetur tamen di cilis esse curationis morbum. Indicationes a causis descriptis emergunt: sam guinem ab humoris melancholici redundantia purgandi, & alterandi, & a capite revellendi,
spiritus animales crasses, turbidos, torpidos, opa eos corrigendi contrariarum qualitatum indinctione, medicamentis a Chirurgia, Pharmacia, dc Diaeta desumptis. Chirurgia venae sectionem exhibet, quae in j vene, & sanguine abundante non est piaetermit. tenda, di maxime cum constet adesse plenitudi,
nem particularem, ut in exemplo pueri recem
sto, qui curatus suit a Cataleps per haemorrha.giam, sicut & aliorum multorum; nam si Na. tura solita est curare hunc morbum per sanguinis effusionem, Medicus Naturae imitator debet hac uti. Si indicantes adsint, mittendus erit abrachio ,& postea etiam in fronte, di a jugulari uena ad saciliorem derivationem; & hoc remodium est maximε proprium ad deplenda vasa
repleta in capite, quae semper stre talia apparent, ex relatione Rondeletii allata superius. Si sanguinis missionem impediens adst, ad cucurbitulas confugiendum, quarum usum prosuisse notat Graecur. admir. 23. Clysteres,& suppo. storia acria, reddita cum Coloonthide Nes Trecis Albandac adhibeantur; suppositorio enim acri
Catalepticum excitatum a Paroxylmo, refert Henricus ab Here. tamenta capiti conveniunt,
cum Decocto Serpilli, Tismi, Rorismarini, Calendulae, hae arteticae, Coamaeae os, o Cham. nilas, & post sementationem inungatiar Ol. C hor. , Vulpino, Lumbric.,QTerebinth. , o Comfection. Macardis. dissoluta cum Petroiam, o Ol. Succini. Spina dors inungatur pariter Ol. Philosopb. de Cera, quibus admisceatur οἱ de Cariobilis, ct Roremarino chymice extractis, addentdo Spiritum Sal. Armoniac. Valet pro hoc OL Petroiaeum, oe Ol. distulatum ex Sapone ni. aro, o Spiritu Vini simul commixtis. Errhyna ex Rad. Oelaminis, 'reos, cum Helleboro, &Pulsere Beronicae facta, juvant ad expurgandam,& commovendam materiam pro celeriori circinlatione in capite. Λ' Pharmacia habemus purgantia, inter quae Elmullerus antimonialia vomitiva praefert, quia cum morbus magnus sit, & materia in parte valdEdistanti, nempe capite, necessaria sunt me-.dicamenta valida, si cum friustu evacuatio se peragenda; animadvertendum tam vomitiva esse
exhibenda post evacuationem sanguinis etiam avena frontis, ne a conatu in vomitst necessario copiosior sanguinis fluxus in caput impell.itur. Medicamenta vomitiva sunt: Sal asitim Vitrioli ad S. i. . vel Crocus Metasi. er Antim. 'arim
thinum ad gr. viij. in itisa in J. iiij. Vini Maismrti ι; Mercurius vitae ad gr. iiij. in fibsantia , O ad gr. viij. in infusione Wini Masiatici. Alterantia sunt omnia simplicia, & composita Cephalica, de quibus actum est in Melancholia, ct Lethargo Diaphoretica vero sunt in hoc affecta valdE
proficua, quia sanguinem melancholicum sumdunt , attenuant, & spiritus crasses subtiliant, ochumorem serosum evacuant; in hoc genere sunt Cornu Cervi Glos praep., Bebar. orientale, crocciaeentale, detoarticum minerale, Cortex Dgni
sancti, Radix Lappae majoris, quae exhibentur cum Aquis Cardui beneae, Foeniculi, PromaticinΘDii, Theriacali, er Aquis Antipara diticis, erAntipopleticis mercet. , er Scroaer. I dc emul sones factae eminibus Aquilegiae, Naphoe Aquis supradictis Antiparabiicis. Decoctum Milii , qtiod dicitur Dr. Sancti Ambrosii.
Spiritus corrigunt omnes spiritus volatiles. Fuluinis, Cornu Cervi Carale, Salis A moniaci.
Urinae, ex spiritus Sanguinis humani, & exhibbentur uniti ciam Spiritu Uini aromatirato cum Nuce moscat. , Cinamom. , Spica Narae maci,
ligno Aloe, vel cum Aquavitae Matthiot, cura ta essentia Cinam ., ef Juniper. , quae iis ane
spiritibus praedictis, exhiberi possunt. CAP.
128쪽
Est altera Somni praeternaturalis differentia,
sed major, quam Coma, α Lethargus, cui coniungitur etiam insensibilitas. Ab Arabibus dbcitur Subeth. Latini, cum Graecis in nomine
Definitur a Gal. m. de Disser. 6st. cap. I. Somnus profundus, cum motus, ct sensus, ct principum facultatum laesisne, integra manente rem spiratisne, ob impeditum motum spirituum ani.
Est Somnus profundus magis in Caro, quam in Lethargo, quia Caro assedit, nec puncturis valudis, nec clamoribus magnis, nec concultionibus a somno excitantur, sicuti Lethargici,&Commiosi; ideo dicitur profundus, quia in Caro sit --gis radicatus somnus, & difficillima ab eo revo.
Adest motus , osensus , o principum faculta rum ισο ; hae ex toto abolitae sunt, cum in Ca.
roticis nullum talium facultatum argumentum appareat: de sensu,&motu aliqua vestigia o servantur, dum violenter punctam manum, vel
pedem aliquo sensibili, seta diminuto motu re
Integra manet respiratio, sicut in Amplexia; causam istius mox exponam. Impeditus motus spirituum animalium est causa omnium dictorum symptomatum; est causa somni profundi, ut dictum est de Somno natu. rati, quia consistit in impedito influxu spirituum animalium ab obstructione tenui, & facile solinhili fibrarum Cerebri, seu viarum, per quas sp, ritus praedicti fluunt ad organa sensuum exte norum ; unde si haec obstructio erit contumo, di resistens, somnus erit prolandus, s motus,&sensus fiat ab influxu spirituum animalium ad
organa sensus,dc motus, hoc impedito, dcm tum,&sensum aboleri necesse est. Omnes ore rationes Animae coadjuvat motus dictorum labrituum, & hoc cessante tamquam principali requisito, vel conditione cessant, dc illae, & quia non impeditur motus spirituum animalium ad musculos thoracis internos, & externos, , quibus elevatione costarum respiratio perficitur, ideo in Caro servatur. Non impeditur influxus spiri. tuum ad hos musculos, quia ciun sint organa motus naturalis, uualis est motus circulationis, pulsus cordis, huic inserviunt nervi a cer bello orti, ut adnotavit urilli rus,&obstructio impediens influxum spirituum in assectibus se. rosis, dc aliis est in cerebro. PraeterquamquMn contingat etiam obstrui porositates cerebelli, hae, quae admittunt lati itus pro cordis, dc tho. Dacis motu, sunt magis dilatatae, unde non tam Delle obstruuntur, oc si obstruantur, mors statim
istarum obstructionem sequitur. Salvius kBM, qui vult, respirationem pendere a sanguine in
corde enervehente, dc circulante, vult respirationem non laedi, quia non laeditur nec circulatio, nec enervescentia sanguinis in corde: verum non video, s nervi cardiaci cum aliis laederentur.
quomodo posset fieri effervescentia, oc circulatio suguinis in corde laeso, vel abolito motu istius a nervis dictis obstructis, dc a fluxu spirituum animalium ad eos impedito, si enervescentia, ci culatio sanguinis a motus cordis concursu perm
Ex his patet, subjectum hujus symptomatis
esse cerebri substantiam medullarem, dc penderea morbo in via, nempe ab obstructione porosit tum cerebri, aqua impeditur tam debita generatio spirituum animalium, quam eorundem distributio ad nervos, oc esse symptoma pro bmum Amplexis, huicque esse finitimum. Causa interna, est eadem de Comate, dc L thargo superlus allata, nec in alio dissert, quam in majori efficacia operandi, hoc est in m..jori activitate obstruendi porositates, cum majori r sistentia dissolutioni, quia profundius se figit m teria obstruens, dc in magna copia. Caiata externae ab Elmusero miniis considerantur, itaut censeat, dccum ratione, Carum.
a causa interiri appellandum esse Aperi iam l vlarem, cum parum ab hae differat. A causa externa Carum denominat, dc legitimum esse illum, qui ab ebrietate esticitur, ideo vere Carmtici appellantur, qui post vinum profunde dor. miunt. Alias recenset causas externas Cari, minus Carbonum haustus, Aut oe vapor Vini in dolio fermentescentis, Croci odor nimius, Mercurii vapor, somnus sub juglande, adeoque C,
rum proprium ab errore externo provenire deis terminat . Mercurialis I. Practu. cap. 7. narrat , Sabaeos ex odore, e fragrantia florum, effrumctuum apud eos nascentium , in hunc morbum imcidere. Venena etiam Carum inducunt, ut Pluintinctus scribit in Vitis Antonii, de morte Cis patrae, ut venenum Phalangis m. Aspidis potus Ceruse. Inter causas extrinsecas numera. tur compresso Cranii, ab aliquo extrinseco violenter comprimente, ut ab ictsi, oc percussione Cranii, de qua mentionem lacit Fernelius lib. s. pato g. cap. 2. Compressione Cranii, comprimi tur substantia cerebri, cum obliteratione pomistatum impediente motum spirituum. Arterim rum Carolidum compresso, est causa Cari, de qua observat. habet lianus cent. 4. erv. his enim obstructis, deficit materia pro genera. tione spirituum animalium, dc consequenter tol.
litur influxus istorum ad nervos, dc portat atra Cerebri subsidendo, ob spirituum deiectum o struuntur, ut explicatum fuit in Dissertatione de Somno naturali; unde in febribus etiam mal, gnis, spiritus resolventibus, fit Carus ex deficiem tia spirituum. Coneu nem Cerebri addit Hipp. lib. 7. Assor. sq. scribendo: Qibus cerebrum
aliqua causa concussumfuerit, necesses statὶm
129쪽
mutos fieri. Ubi verbum graecum boniam, quo utitur Hipp. ad declarandam vocis privmtionem , Mercurialis, o Brafavola extendunt ad significationem privationis motus ,& sensus; α GaI. in rem. diecti Aphor. refert duos textus
Hipp., unus est ex lib. I. de morb. vuli. n. 3. , alter Id. Coac. Praenot., in quibus Hipp. declarat, in cerebri concussione una cum voce sensum
amitti . Concussio fit ab idid, a percussione, a casa
ab alto, ab allisione capitis ad rem duram, a casstrei gravis supra caput. Α' variis etiam morbis in inlamis partibus existentibus eruitur Carus. Signa sunt: somnus prolandus, itaut vocati non respondeant, ut Comatosi, & Lethargici; stupor magnus sensuum externorum, non abolitio istorum, quia puncti acriter contractione, vel retractione partis punetie obscuri sensus signum praebent, per quod distinguitur ab Amplexia, in qua nullum sensus signum apparet. Motus naturalis cessat, praeter illum vix sensibilem retractionis partis punctae, qui nec in Amplexia o servatiar. Solus motus respirationis illaesus m
manet , & sine dissicultate, per quam distinguitur ab Amplexia, in qua respiratio remanet, sed dissicilis. Pullus in Garo est elatus, magnus, &per hunc distinguitur a Syncope, in qua pulsus parvus, debilis, formicans; distinguitur a Cat lepsi, quia non adest rigiditas membrorum; h susseratione uterina, quia in hac sensus nec exierni, nec interni a lentur.
Quoad prognosm, mali ominis semper est,& convenit prognossi de Lethargo descripta. Indicationes. & Curatio sunt ejusdem condi. tionis cum jis Lethargi; describitur enim inter
soporosos affectus: cum vero si assectus gravior Lethargo, remedia validiora, vel saltem in m tori dosi exigit. Carus ab aliis morbis istorum curatione relecandus. x contusione,& concus. sone cerebri . consulendi Chirurgi. Α' vaporibus narcoticis, singulare remedium sunt omnia umctuosa, Burdirum, Oleum commune, Ol. Anugae E . . Emulsones Anugae, Cucurbitae, Lae naturale , & omnia acida, ut Succus Limonum, Aurantiorum, o Acetum. Carum ab ebrietate, proponit Hipp. lib. 2. de morb. n. aa. sub his verbis: Si quis ex Ebrietate voce privetur i per vocis privationem expressam in verbo graeco avdivria,intelligendam esse etiam
privationem motus,& sensus dixi superius.&hoc loco loqui de affectst somnolento a vino imducto. Colligo ex illis subsequentibus verbis:
Hic squidem apertis oculis, o locutus arta se redierit , ct non augetur, hoc die sopore pressus iacet, pUridie vero sanus fit; hic loquitur de
1bmno, & profundo, quia loquitur de somno premente, α unius diei, & talis semus est a
Pro istius affectus curatione notat Hipp. , quod
Sisatim supereeniat febris, sanus fit aeger, ut
nos admoneat, febrem in hoc affecta ab ebrie. tate, statim excitandam esse pro curatione; ρογcrastinata enim mala est febris, ut videbimus de Amplexia, ex mente Hipp., & quamvis de se. bre excitanda non loquatur Hipp., inserius de
curatione determinate agendo. Credo, ei satis suisse ad tale documentum praebendum innuere modum, quo Natura, excitata febre, curat humasscistum,& qua non excitata, mors tertia die imminet, 1 quo deducitur, non ess procrastinamdam sebris excitationem. Oleom Scarabaeorum paratum modo, quo paratur uti is Scorpionum, sebrem excitat, si eo inungatur pulsus in carpo . Confectis Anacardina ae S. i. ad i. Mitridatiam, Tberiaca, ratione Opii, excluditur, sicut etiam Spiritus Vini, ratione virtutis narcoticiae, Species Diatrion Pipereon Galeni ad S. b. Si febris non citetur, aeger aqua calida, ct caput eadem cum spongia foendum, ut lavatione corporis transpiratio copiosa promoveatur ad hinmorum diminutionem ,& capitis fotu resolvantur vapores vini, vel istorum exhalationi amplior dilatatione porositatum via paretur, & etio mut calor excitetur in toto, & in capite oppressus ab ebrietate,& cum hujus excitatione aeger re. surgat, pro quo Caepas excorticaras naribus indit ; quod succedet etiam, s utamur Decocto
Cephalico in Lethargo descripto, & pro istis alia
usurpanda irritantia in nares insumata, ibidem pariter descripta.
Si aeger ad se redierit, ct bim evomerit, in sanit, ait Hipp., ct moritur quinque durum Datis , si non Armierit; fgnum enim est bilem a
vino suisse exaltatam,& segregatam, a qua timenda cum delirio inflammatio brevi mortem allatura, quibus nos erudit Hipp. in ebrietate,&anectibus ab ea ortis huic similibus apparem te vomitu bilioso, non esse exhibendum vomutivum, liquo bilis saeviorem concipiet Iurorem,& tumultus ferociores in sanguinis massa exe, tabit: si vero vomitus non fiterit biliosus, vomititivum admittere credendum, cum ibi loquatur
solum de vomitu bilioso, & de periculo, quod ab hoc imminet, sed subjungit, dormierit. quasi remedium talis aegri cum vomitu biliosb. st solus somnus, quia ab laoc bilis serocia, α
istas ,& tumultus sedatur. Talem aegrum multa aqua calida bulet laOari, donec ad se redent, hoc est, aegrum lavare oportet in balneo calido, donee redeat. & ut somnum arripiat; ait enim: Ut plurimum, ex balneo obdormit: hinc habemus praeceptum in hoc casa conciliandi somnum cum Opiatis, & fugiendi omnia, quae a s bivno revocant, ut lumen, & clamores. Post balneum, oleo multo illinit ,stragulis multis cooperit, nec alio fine puto, nisi ut excitetur sudor, qui in somno semper copiosor fuit, cum quo vini spiritus,& vapores exhialant,& calor,& spiritus oppressi sublevantur, & bilis tumultuosae, a cenis seque particula expirant. Hocque aperte domonstratur ab Hipp. in exhibitione tentiis insorbitione, ream hoc sit Diaphoreticum; qua-Propter post balneum, Diaphoretica admittit
130쪽
Hipp., quae tamen non debent esse valida, sed moderata, ne a larga sudoris effusione aeger deficiat , in quorum claile est Milium, er Dr. S. --brosii, ex eo compositus, Semen Cardui bened
Lii, Aquiritae, Napi alia hujus generis, existisque parari possunt emulsiones, cum jure. Dicetam describit Hipp. in illis verbis: Cibis utatur mollisimis, hoc est facilis digestionis, &secessus; Milium est hujus conditionis, si tenue reddatur per expressionem, collecto ejus succo sorbitioni ibi iam inserviente, etiam Ptisanaesu cus, cum Vino valde dulci, hoc addit, quia facilEtransit per urinam, & quandoque alvum movet, alimentaque hac ratione secundum suas feces secedere iacit,&utrumque opprellam naturam ab ebrietate, erigit. Hujusmodi cibos, etiam in Pauca quantitate in primis diebus exhibet, ob virium iummam debilitatem in tali tempore.
AD intelligentiam morborum, quibus moistus animales depravantur, principii mintus, leu facultatis motivae natura, operandi mindus explicandus. Et inquirendum quid sit, an detur, quae si ejus sedes,& orsanum. Quoad primum, Facultas, seu potentia loco motiva, es vis ἰnterna, qua Animal de loco ad
uis, quia est impulsus, a quo omnis localis
motus perficitur,dc impulsus est vis. intemna , quia Animal a principio intrinseco movetur, dum spontaneh movetur. & absente omni existrinseco motore. Ultiina verba infinitionis, moetiam localem exprimunt, quem morbi infra describendi respiciunt, & est motus primarius in
natura, , quo succedunt nutritio, augmentatio, alteratio, dc generatio.
Quoad secundurn, certum est dari motum in Animali spontaneum, progressivum, quem nulli
motori externo tribuere possumus, consequenter cogimur admittere istius principium, cujus vim tute motus, qui non erat in propatulum, exeat.
Tale principium probant multiplicati motus d versi ordinis in Animali, quos ab extrinseco admittere ridiculum est, & ad eos salvandos non susscit obiectum extrinsecum, quia hoc appetitiam movere potest, impetum partibus impria mere non potest; praeterquamquid motus, quo movetur aliud corpus distans, propagatur per medium intercedens inter corpus ,& objectum, sed medium inter corpus movendum, re objectum appetibile movens non movetur, cons quenter ab objecto non provenit impetus, quo moveri possit Animal, quia ab hoc necesse esset. ut moveretur medium ,&objectum intention liter movere, nempe excitare,&movere sul ap.
petitum, non est movere de loco in locum; movens dicitur Facultas, seu potentia loco moetiva. Hujusmodi principium in Animali talis ne cesse est sit conditionis, ut eligente Mimali, vel
indigentia suae conservationiis imperante minveat partem, vel totum, cum in hos fines a natura principium motus acceperit Animal. Ili
deducitur, facultatem Ioco motivam in Animali conjungi, vel cum potentia electiva eis pro mo tibus spontaneis concessa, vel huic ita esse laboradinatam, ut hac determinante a quiete ad moetum praedicta potentia evocetur, & in eo com
servetur usque ad consecutionem finis, cum ea celeritate, tarditate, vel mediocritate motus ad hanc requisita.
Isis admissis a natura Animalis, & ab ejus com servatione comprobatis, tria colligenda apparent : Primo, in Mimali admittendum esse primcipium, quod moveat, re a motu cesset, hujus determinativo cessante; hincque falsum esse in Animali axioma illud, a dcorpus motum, comtinuo in motu debeat perseverare, quia bonum Animalis est, quod aliquando moveatur, aliquam do quiescat; idem bonum a Natura volitum in Animalis generatione, hanc determinavit ad hinjus principii productionem, & si hoc principium, quia per se moveatur, & moveat, & quiescat.
in aliis corporibus repugnat, in Animali tamen ex principiis istius intrinsecis est necessarium. Secundo, principium motus in Animali non
posse ab extrinseco provenire, cum ab hoc necessitas motus Animalis non percipiatur, nec qualitas motus, nempe tarditas, vel velocitas, nec mediocritas, quae requiruntur in fine adae.
quate consequendo, sicut nec duratio, & cum haec omnia a motore extrinseco percipi non possint ad moderandum, & gubernandum Animal pro motu, insufficiens apparet. Cum ratione ergo excludendum est aether Cartesi pro principio movente Animalia, & ol jectum externum, quod a multis admittitur pro principio motus Λnim, lium , cum sit solum determinativum motus, non principium. Tertio, velificatur Aristotelis aximina , 7. Ph c. tex. I. uridquid movetur, ab abomovetur, cum partes corporis animalis movean.
tur a principio cum facultate motiva,&si hoc principium non movetur ab alio, illud axioma verificatur solum de corporibus inanimatis, &inorganicis, non de animatis, & organicis, ut sunt Animalia, quae dicuntur moveri per se, ex eodem Aris. eis. Ac., & pra se moventia nocessario sunt admittenda, nisi Deum omnium actionum aut rem immediat iura cognoscamus. Quamvis possit etiam asseri corpus motum ab
Anima primo, & per se movere, ipsam Animam per accidens, & hoc modo veriscatur axioma Aristotelis. Et si admittitur a Recentioribus primcipium universale motus ex Dei decreto, nulla apparet repugnantia ex eodem decreto posse st biliri principium motus particulare in Animali, cum per hoc sustineatur Animalis conservatio in ea persectione illi convenienti.