장음표시 사용
21쪽
δῖuessari habeant ratio- .cotestari.Us qui de rei vc. nem , ut ibi tradit Dec. de Accipiat positum in substitu qua regula latissime Dyn. tione est verbum directuan d. c. accessorium ubi vi Barto. in l. Centurio. T. dedendum
Aecidere interdum significat mori. in l.vulgari. 3.L de ver b. si g. Accipere aliqn eapitur T re
cipere, ut in auth. de depode denu. circa prin. col. 6. Aliqii accipere exponitur. i.retinere,ibi Noli timere accipere Mariam coniugem tuam. 27. q. t. priusquam. Accipere uel recipere dicitur quis verE, velanterpretatiuE, ut not. inglo. l. postulante, in fin.T. ad T reb. Accipere no inducit diiij trastationem de necessitate. Bar. in l. naturalis. & f. si quidem. ff. de praescr. ver.
Accipere & capere disserui. Nam qui capit rem suam facit , sed qui accipit non facit sua. E t quali ter i n telligatur hoc verbum, cci sit, vide de acq. rer. do.l. in laqueum .in glo. I.& 2.& ff. de sutal.qui uas.in gl. 2. A liquando accipere ponitur pro intelligere,& cognoscere, *.:cunque. in prooemio Iustit.
Accola est, si colit terra non propria, under Accola nopropriam, propriam colit incola terram. Et diciturpbad,&colo, quasi,q ad Ἀλueniris colit terram. Αςςommodare apud Iust. f. den. in prooe. Instit. est tribuere Gostr. in l. si qua. C. . fam. er. posuit pro impartire, atque interponere. Accommode. i. multum commode.de elect. ubi periculum. lib. 6.
Accrescat. hoc verbum indueit fideicommissit m Bar. l. eodicillis.de usu D.leg. Accumbere pro iacere. l. hete verba. f. disiunctivorum, de verb.sig. Accura te. i. diligenter, studiose, curialiter, vel copositλAccusator est ille, qui alique coram iudice accusat,&criminale sibi mouet quaestionem. Et dieitur accusator , quia ad causam uocat eum, que appellat, ut in cap. rus deverb. sign. post medium. Accusare iure mariti est i ae .cusando, certa lisit speei
22쪽
sa, de quib. in l. iure mari tur de hoe.ti.& l. quamuis . C. de adu. A cladi cutur public scripta Acephalus.i. sine capite aba, rae negotioru, q in iudicio quod est sine,& cephas ca
Rcinaceu vinii appellatur vinum secudarium , hoc est quod exuuis exprcssis musto addit,atq; acqua maceratis conficitur. l. si quis vinum, de vi. tri.& ol. leg. Aeoliti Graece dicuntur cero ferarij, vel accidentes Latin Θ, a deporta dis cereis,qn. legendum est Euagelium aut sacrificium offerendum, ut inquit tex.in c.cleros. ad si. 2 i .distin. Aconitum, species veneni .l. eiusdem .f. alio ad i. Corn.
de sicar. Acor & mucor sunt vitiavini & panis quando acescit & mucescit. Acrimonia est propriὰ acerbitas, sed sim legistas est na quae infligit sacrilegis
sicut incat ceratio, vel exl aguntur ordine eoru, modum & figuram continentes.Vel et sunt processus siue gesta curiae gl. in t .acta. de re iud.& c. qm cotra deaeb. Sut aut acta triplicia.
Na quaeda sunt acta iudici j ordina tiua, quae valent ad ordinatione iudicij, ut est libelli oblatio,ii. cotest. Qia da valent ad veritatis indagationem & dicuturin dagatiua verita tis,ut depositio testiu editis instrorum, & cofessio partium.
valent ad decisione caus Item acta et qnq,dicimus locum, in quo residet, iudex insti uetus de causa cognosces ubi acta deteguntur, ut quilibet factu sua audiat seu videat,& suum
23쪽
7 7 Vocab. utriusillie Iuris. gatione. Latὸ signat dum
iurissionem iudicis, & ita nedum signat personales, Ad ut reales actiones. Latissime cum etia significat offici u iudieis, & hoc mori uerela in ossi . teli. dicitur actio. U. de leg. I.l .cum filius .i prin. ficit. l.actio DIS..verbo. Ede v2rb. sig.& l. actionis verbo. T. de ae . Acobi. Et hoc verbii actio ii. gnat bene simul ius&nctu, nec est in conueniens.
Actio ergo signat officium, i. ius prosequendi licet ossicita sit facti & ponatur differetia inter iurissionem,& officium. Est. n. actio ius proseqti edi in iudicio qasbi debetur, Inst.de ach in prine. Et addunt quidam quod suu est vel alienum, ita ut illa diffinitio includet oem actionem tam in rem, R in personam, sed illa diffinitio praemissa solucomprehendit actionem personalem. illud autem quod tuum est, tibi no debetur. Si vero quod non tuum est, &quicquid est in iudicio debet includi diuersimode quod peritur,& concluditur in actioner ali, & personali, quia in
tum, in reali vero actione peto aliquid ut meum , quare hoc verbum altiosumitur aliter, & aliter vepraemissum est. Et nota φ hoc verbum debetur qnq; large sumitur, ut cum dr quicquid in iudicio tibi debetur, i. tres qua
petis utrem tuam siue rei vedicatione actione commodati siue depositi sim
AZo. in sum. lit.de ede. circa prine. Olim dicebatut actio coceptio verborum formata a ma3istratib. l. 2.9.deinde. ex his. Ede origis iur. unde diceba tur formula vulgaris.E. de sur. l.si seruus navem. Hodie autem sit sine impetratione & coceptione verborum lennium. C. de formu.& lmpe. act. subla. per totum .
Nec hodie est aliqua differetia interdicta & actiones cum interdictu nihil aliud sit quam actio praetoria . Dicitur ergo actio ius ciuile, vel praetorium quo debitum in indicio a te exigere possum, vel petere re mihi restitui secundum Aeto. & Goff. de iud. c.dilecti, & est actio de tu.
24쪽
gni. Et secundum leges actio debet poni in causa, quia nemo sine actione expetitur. T. de neg.gest. si pupilli in fi.&e. examinata de iud. prohibentur tamen attentius nimis subatiles actionem intctiones, ut in c.dilecti. de iudi. Adde q, actionis verbu modo sumi t generaliter modo specialiter, generaliter accipitur pro omni actione, siue sit in rem, siue in
personam. Specialiter, actione personali tantu. I. pecuniae verbum. f.actionis,de verb. si*Accipitur,& multis aliis modis. quos annotauit glo. 2. Institui.
dea istio. in princi p. A ctio ad exhibendum datur contra possessorem. vel aduersus eu, qui dolo malo . possidet, ut rem exhibeat. i.in publicum deducat: ut fiat aduersario copia vedicandi, secundum Aeto. in summa tit. ad exta. in prin cipio. Na exhibere est rem
in publicum deducere, deuidendς, tagend u; & apprehendendae rei facultatem praebere, & ostende-
habeat re essis sua eontendedi, ut eu quis dicit, lite
visa ab eo sibi suadetur,ut sLad exhibendum l. 2. cuibi not. Et si erit instrumetum res ipsa exhibenda. debet fieri saeuitas legendi,& etiam describendi.T
quemadmodum testa. aispe.l. I.& 2.M. inspectio. Eese exhibere dicitur proin priὰ quasi extra secretum habere ,& secundum Placet. quasi extra se habere. A ctio arborum furtim eaesarum habet condemnationem aduersum eum, qui arbores furtim caedit, inscio, & i nullo domino. Et competit cotra ipsum da num dantem ad duplum dati, in quo casu etiam copetit huic actio legis Ag-diae, ita tia, ut deducere possi in condemnatione,q Iactor consecutus est altera actione, ut st. arborum furtim c sarum. l. 1. &appellatione arborum etiavites continentur. U. de arb. caed. l. I. f. arboris .Ita contineturi haedera , quae
ex interpretatione, & pisrunque arboribus haer.si arbitur.caec t. vitem, dc in
25쪽
pl. et, & arudo fio male dicetur arbor. & id ede Salicto,qnia radices immisit,
ut ea d. l.vitem. iuncta glo. Actio caluisiana est,pqua reuocantur ea, quae in fraudem creditorum, patroni
libertus alienavit. st.de iua e patro. l. si libertus. AEtio comodati est triplex. cdirecta, utilis & contra--ria.Vnde directa competie qui rem aliquam com
datarium ad repetendum ipsem rem,ut ei res & eius accessiones restituatur facto,& expleto usu, propter quem commoda tu est. T. Momo .l. I. secundu Plae. Actio commodati contraria ei copetit, qui comodatuaccepit in eum, qui comodauit ad impetas in re co. modata factas veluti si aegrum seruti curauit. Sed quod nomine cibarioruimpcdit, no repetit, T. co-mo.l.i eb. g. possunt eug. sequenti. Actio commo. dati utilis sim Plac.competit ubi non est uere comoda tu, sed interpreta siue, ut si amicus ex confideliarem amici ex propria autoritate accepit. Et pone
Actio eoi diuidudo inter eos datur, qui sine societate, nec ex causa haereditaria aliquid commune habet, ut id diuidatur, secudum Plae.& ΑΣ. Item si ex contractu societatis res illa sit communis, habet locu di-ui.l. 2. Et de ista adiectione. T. de iudicijs. l. in trib. Actio conducti copetit eri. q. conduxit a locate vela i calore fundum, vel pdiu, vel domum, & copetit ei ad hoe,q, lieeat sibi inhabitare, vel in usu habererem conductam, etiam copetit contra locatorem, si aliquis expensas utiles, usnecessarias ibi fecerit. Actio confessoria est, quae copetit et,qui dicit se habereius uel teruitute per fundum vieini eundi, uel age-di, vel altius aedes mas leuadi, vel quarunq; alia seruitutem in re ipsius, etiainuito eo. H c aute actio in rem dr, vel realis, quia rem tuam corporalem, Lius eundi per fundum p ris, quamuis, ipsa sertinus sit Icorporalis, ut st. si ser.
26쪽
verbis affirmativis constituitur, & eius contraria verbis negati uis proponi vir, quae dicitur actio negatoria, secundum Place.
petit ei, qui dicit aliquem non habere ius, uel serui.
tutem ad aliquid quod facere uolebat alter, & ipsum per hac actione prohibet, ut qua do dominus fundi in tedat aduersus te
litum ire per fundum suum dicens. Non est tibi ius ire per fundu meu,& hare actio si militer in rem dicitur, quia dominus, fundi uendicat libertatem, dum ipsam intendit verbis negati uis, dices, quod alter non: habet ius eundi, vel agendi, per fundum suum, nec altius aedificandi aedes, ne lumini b. suis noceat, & sic per hac dominus fundi ad hoc agit, ut fundus suus declaretur liber, & alter de si stat, & prohibeatur ne cude caetero inquietet, T. si.
ser. vend.l. 2. & l. loci corpus, β.competit,& institututio. de actio. f. contra.
dio tu, sicut & cosessoria. ut in pal.l. 2. in prin. Et licet fm Plac. dicatur ideo a negatoria, si a verbis nega
earum .s actio confessoria,& negatoiia pol dari per
verba affirmativa, &etia per negativa. No ergo δε- munt disseret iam per se mam verborum, sed disser ut ratione materiae. I
de br concludendo, siue passirmatione, siue per ne gatione debet, in in hoc differunt, quia confessoria datur ad tueda sibi seruitutem debitam,& negatoria dat ad tuenda sibi libertate sua. Et notet Doe. cxempla, tu quibus consessoria intentatur uerbis nel liuis, & negatoria veris affirmativis, in c. cum ecclesia Sutrina, de causa pos& propriet. ubi bona gl. de his, extra de tu .in c. examinata, & in d. l. 2. ff. si servix. uend. Actio criminalis dicitur, mqua poena fisco est appliceda, licet pecuniaria sit.&gi.& Bar.in l. 3. in prinis
27쪽
Actio dativa,quie require in Dd.l. si vero, f. ait praetor. fra in versi. actionum i 3. Actio de constituta pecunia copetit aduersus cum,qui sine stipulatione costituit pro se, vel iu alio soluere,
Nam constituere large dici pt siet quilibet qui pro alio se obligat: sed C. de
ponitur pro eo tantu qui quod alius debeti se lu-tuna constituit di nec distinguitur ex qua causa quis
debeat: certa vel incerta, vel ciuili, vel honoraria; dum tamen essicaciter debitum potuerit peti,& exigi, vel saltem solutum reistineri; ut quia tantum naturale. erat debitum. species.
Actio depositi est duplex, sdi
Iecta,& cotraria. Actio de positi directa competit de .positori ad repetend si de positu,& accessiones eius,
copetit in simplu, nisi fortὸ res sint incendio, ruima, naufragio, tumultu, depositae. Hoc cia casu, Idepositum sic receperit, si negauerit, & inficietur,&de hoc conuincatur in du plo condemnabitur: haec probatur, E. depositi, l. I. g.ait praetor. Sed actio de positi, contraria competit ei penes quem res deposita est ad petendu impetas si quas circa rem imped5 Actio de dolo copetit mihi, rit, & illas repetit: x et da- qua do damnum dolo manum datum per seruu dolosi tu, secundum Placet. De illa contraria actione habet, E. depos . l. si apud. in princip.&l. actione. Actio de apposito, vel suspense quo iter est vulgo: cuius nocere po terit: da i aduersus eu, qui in subgru-Ma, vel Etecto habet id appositum vel sustu sum qd
.denatio est decu solidorti,s.de his, qui deiec. releslo a quo uis est mihi da tu, Vel si sis aduersus me vera setur dolose cosul edo, vel malitiosὸ negotia mea administrando, nec superest aliqua alia actio qua pos,
sit experiri. T de dolo, l. i. f. verba. sed no datur nisi
aut no dat liberis cotra parentes. Ratio, quia odiosa est&inea condemnatus,
28쪽
ante c. I humili aduersus eum, qui mo inde per ij sse dieati α
. dignitate excellit, nec plebeio aduersius consulare receptae auctoritatis, nec
luxuriossi, et prodigo aduersus homine vit eme datoris. Datur tamen haec . actio in factu contra pra
dictos, ut fiat metio bonar fidei, & verbis si t temperadis in coneeptione libelli, in qua nulla est faciendamentio doli , haec probantur, T. de dol .l. si oleum. f. fi .cum l. sequen. Achio de dolo, & furto eoru qui stant in ministerio cauponum, stabularioria, uel
aduersua caupones stabularios,& nautas,qui qua-do officio malorum, omnium utuntur in duplo, seu in duplum tenetur; cum dolus vel furtum comi ssum est in his reb. quas saluas forte recipere.E. na. cau. stab.l. I. & infra actio in factum.
Actio de effusis, & eiectis datu r adu ersu m eu: ex cuius habitatione, vel habitaculo aliquid effusum, vel eiectu est cotra iter publicii. unde damnum datum ali
quinquaginta aureos liget datur actio. Si ver3 vivet, nocituq; et este dicetur,. datur ob eam rem quantum videtur iudici ex bono,& aequo: compensatis
impensis factis, & operita qui b est cariturus inutilititer. T.de his qui deiee. uel effud. l. I.in princi Actio de in rem verso datur aduersus dominu uel patrem si seruus,vel filius pecuniam in rem patris, vel domini impedit qua mutuo accepit,st. de in re verso, l. I. in princi Actio de paupere competie aduersus eum, cuius aiat damnum dedit contra naturam sui generis,u.g. si e quus no ex loci angustia, Vel no iii stigatus calce p-cutiat,vel bos cornu petat ex naturali feritate. Secus
in si iii stigatus, vel ex loci angustia damnu dederi in huiusmodi actionis eo. demnatione, uenit danidati resartio, aut in solutione venit ex l .duodecimta. noxq deditio. domin enim noxali iudicio sui
29쪽
i.&si animalia noxae deda incipit, i.annalis: Sreopstur, proficiunt reo ad libe tit haec actio, aduersus dorationem,institui. si quad. minum vel patrem: ut no-paup .sec.dic.Εt utrum ma f.de pec.lJ. s verba. uit aut soluendo damnum Actio de rationibus distra- sufferat, aut alias'noxa det animat: hoc per eum diei.Εt probantur haec. E. si quadr. paupe sec.dica .l.j. Iprin. & institutio.eo. ti.* j- Et noxia signifieat deli. ctu: sed delinquens vocat
noxa. inst. de noxa .in glo. P verbo noxia.Vnde ver
men saepe unum pro reliquo dicitur, seu accipitur. t ibidem dicitur.
tetenus competit ei, qui cu-filiosa milias, vel seruo peculium habenti b. contra- xit. T.quod cum eo.l.J. cu
vel serui est annalis, nec no post emancipationem an a n u m i mion e m, vel alte. aratione, T. qn actio de pe. est annalis. l. j 9.quandri .
- i dicitur. Quadiu filius vel seruus in potestate esti de peculio actio perpetuat est: post mortem aut eius: vel postquam emancipatus .manumissus, aliena
tus e fuerit: iuporalis es hedis datur,pupillo ad impugnadu rouem a tutore
reddita ,si sorteres aliquas pupilli abstulit, nec illas in lib. rationu descripsi te
Di cta ex eo,21 rationis red oditio per tutorem facta,distrahenda. i. dilanianda, Sc. in scidenda venia per eiu Gmodi actionem. l. I. de actio. distrahendia Actio de reb. ecclesiasticis veditis custodib. earu datur aduersus eos, qui sacras
res emerunt citra forma et nulla eis actione relicta contra sacrosanctas ecclesias de pretio, quod dederunt repetendo. Hςc actio datur in factu, cum res in
alia rem est mutatae ut cu. ex phiala factus est se phus. Si vero in forma suasit: rei vendicatio locu habet: si alienetur: quod ex lege datur. Actio de superficie in rc , c petit ei, qui superficie hue in alieno solo nomine co- ducti ad repetendum su-:pei ficiem si possederat,ssi.
30쪽
Actio de tigno iniuncto dat et , cuius tignum aedificio alieno iniunctu est ab eo qui stimabat suum tignuesse. Si vero scies alienum id dolose fecerit id, tenet de tigno immisso,& iatri. ει actione ad exhibendia;
anexe : sed quod intersit praestare. Et hqc probantur,ff. de tigia. in tu R. l. I .Rss. de rei vendi. l. in rem,s. .cum ibi notatis.
Actio directa est quando aliud directe petitur in ius,
xt ex commodato, vel deposito, &huiusmodi. A ctio utilis est, quae daturno ex iure aliquo directo sed uti liter, & ex ςquitate copetit; ut in publiciana, α huiusmodi , secundum Placent. & Aeto. De ista actione utili habetur, ¬atur, T. de neg.gest. l.a-oione,& ff. si quadr. pau. feci dicatur,l. pen. Et nota, quod actio directa, &vtitis eiusdem sunt est eius: ut in l. actio pt allegata, & nihil distet un tilicet secundum quosda d. Cferant, ut not. ini. ex lega
de action.&obligatio. un. de directa datur secundu verba, & m entem,& in terdictum unde ui directunt datur tantum contra spoliantem, vel maudantem. seu ratam habentem spoliationem suo nomine factam , quia verba, & intentio praetoris hoc u lunt in hoc interdicto,sed idem interdictu utile da-.tur ex mente tantum, de aequitate quadam , non virtute, verborum. Datur etiam contra eum,qui alias ex iusta causa rem
possidet, non tamen prς dictis trib. modis, sed for- te possessionem uacuam intrauit, vel rem in domo sua inuenit credens esse suam, de quo in capitulo cum ad sedem , de restitui. spoliato. Et dicit Ange. quod habens ius utile,& intentas directum,
male libellat, & quando in principio detecta fuit ineptitudo , succumbere
Actio ςdilitia copetit multis modis. Et primo, si res uodita si redhibita Epter vitium, siue morbum:sed tamen a venditore, resti tui