장음표시 사용
51쪽
ponit debitore,contra que petunt haereditate latum. dirigitur, obligatu elie ex cuius nomine comprehenco tractu vel maleficio, seu dit uniuersum ius defun- ex varijs eauiarum figuris. Et ista datur etiam ad rem,
sed praesupponit obligationem personae, ut vendidisti
mihi librum, vel localti mihi domum, tu mihi obligaris ex cotractu, licet agam ad rem, flibru vel domu . Actionum aliae sunt particu. lares, aliae uniuersales. Particulares,dictitur,quq dan tur ad res particulares, vel singulares, non aut ad id,
quod est uniuersum vel generale, ut si peto vestem,&ago re vellicatione,vel alias t. particulari, seu peto X. quae tibi mutua ui, & haruactionum aliae dicu tur reales, ut quia competunt ad Tem, & non dicunt personam obligatam. Aliquae vero diar personales, quia noead rem e scd in personam diriguntur,ut si ago ex em pio, vel actione ex mutuo, dico enim personam obligatam,& non rem,nec pecuniam , & prosequere latius, ut institutione de act. in prin. Actiones uniuers Ies dici t Innoc.in c. conque Ien te, de oss.or. qudd in ni
eli. l. nihil aliud, isde verba signisi. &su ut istae petitio
haereditatis, familiae herclia
quae datur pro haereditate ex trebelliano restituenda, di actio ex empto, quae damtur quoties tota haereditas emitur, Et licet ibi dicat Innoc.quod sunt quatuor,intelligo de istis, de qui b. iura faciunt metionem aperte, sed multae aliae possunt dici'vniuersales ad similitudinem harum quatuor, ut qua do petitur villa, seu castrum, ut sentit idem Innocen .in capitulo cum ad sedem,de restitu .spoliat. Scclarius per Bartol. in i .priama,sside eden. Item quando petitur ecclesia cu pertinentis suis,ut est glo in c. siqnificantibus. de lib.obl-ο Innoc. in d. c. m ad si
scrip.Vel dic melius secundum Barii a Ll. I. T de ede. quod actio uniuersalis p
test intelligi quando datur ad aliquid , quod de
sua significatione multa 1 se uniuersialiter continet,
52쪽
uth aereditas vel bon. posL.& si milia: siue sit uniuersitas facti, ut peculiu,de quo in dice dum est, ut l. . st. de Pecul. Actio vero generalis ex eo dicitur , ut dr ind. c.
conquerente,quia competit ad id, quod sub se continet plura capitula, non ta- me uniuersum, ut est actio negotiorum gestorum, tutelae &c. Na multa potuit habere defunctus,quae noperuenerunt ad filium sed continet sub se multa capitula, ut administra tionem frumenti, vini,olei,& similium, secus autem ex se &ex proprio significatu non continet plura, seu uniuerstatem, tunc enim licet petantur plura bona. non tamen dicitur petitio uniuersali s,vel generalis,vide P normitanum in d. c. signi
Actionum II. species enumerat glo. in s. sunt praeterea. Instit. de actio. qui b. adde actionum alias esse nati-uas alias dativas . Nativae sunt quae habet materiam sufficientem praeexisten-ic, a qua oriantur. Datiuae vero quae eiusmodi mat Tiae carent, quod declarat
pactis ; praeterea actio nesquaedam criminales liant, quaedam ciuiles,de quibus infla in verbo , iudicaa
Actiones ciuiles, quae sunt,": require in Spec. ti.deact.& exceptione propo. f. postremb. Et nox. qnque distingui tur aes. ciuilis c6tra criminalem: &lucide
est, qd actio intentata pro aliquo interesse. Quandoque distinguitur cotra praetoriam:& tune idem est quod actio descendens ex aliqua i parte iuris ciuilis veluti l. senatusconsulto
pein temp.act.in prin .Praetoria autem dicitur, ut infla actiones praetoriae. Actio ex contractu sunt de actioni b.in personam .Instis de actio. f. a. quae nascunt'
ex pacto, siue obligatio surgit ex re : ut condictio ce ti, de numerata pecunia, codictio certitudinaria, codictio obcam,actio como-
dati, depositi, pignoratilia de qui b.oib. suo icco dicemus : siue etiam consurgit obligatio est verbis', si- .cut in actione ex stipulatu quando res incerta in st,
53쪽
bulationi b.deducta est. Si- .cu ibi not. quae neq; ex pa-
literis, de qui b. condictio odio desidi et dat in eu , qui
cu spe futurae numeratimnis seribit se debere, qd ei
non est numera tu. Num ratione aut non secuta infra bienniti no repetit chi- Tographum. Et est introducta & exclusa exceptione non numeratς pecuni . cuminime cogatur soluere ,
qd scripsit se habere. Si uecto, neq; ex maleficio oriutur, sed isi maiore habent conuenientia & affinitate cum pactis,quam cum maleficijs. De his actionibus videndum. T. de action. Scobligationi. l. ex maleficijs, g. si quis absentis.& f. . sequen. & institutione de obligationi. quae ex quasi contra . nast. & de singulis exposuimus nominatim supra si is locis. Et oriatur obligatio ex co- Actiones vel obligationes ex sensu, veluti empti, velliti, maleficio sunt actiones in locati, conducti, pro sociomadati, praescriptis verbis,& actio costitutς pecuniae, nee no actio in factum de aureiur. Et de his actionib.
Ordinem patebit. Et istae . sunt species actionum in
Personam, quae oriuntur ex contractu, siuere, vembis, literis, a tu consensu obligatio oriatur, de quiabus vide. E. de action. &Oblig. I. I.& 2. & Institui. de obligationi. f. I. cum f. α titui. seq. usque ad tit.de
obl. quae ex quasi contractu nascuntur. Rctiones ex quasi contractu sunt de actionib.in psona. institutione,de actioni. f.j. persona .Institutione de actioni. g. j. cum ibi notatis.
Qui b. delicta hominu coercentur, quod publicς utilitatis in terest. R. de fideius i. si a reo. s.fi.& ff.ad legem
Aquiliam.l.ita vulneratus, cum similib. ut est conditio rei furtiuar, actio arborum furtim cetiarum,actio furti, actio vi honorum raptorum, actio legis Aquiliae, actio iniuriaru , t m tus causa, de dolo actio serui corrupti, actio rerum amotarum , conditio obturpem causam, interductum unde vi,interdictum quod vi aut clam , interduo si de libero homine exhibendo , de uxore ducenda
54쪽
A ante Cila, de liberis exhibendis ,
interdictum quorum legatorum, interdictum prohibitorium, ne quid in flumine ripave publica, interdictum de itinere actuque priuato. De quibus omnibus require in litera I, loco suo. Αctiones vel obligationei ex quasi maleficio sunt actiones in personam, Institutione de actionib. f. I. quae neq; ad pacta accedunt, neque ad maleficia, sunt tamen similiores maleficijs,
tur, quae transeunt ad licte des vel non ,distingue, aut nascitur actio 'ex maleficio,vel quasi, aut ex cotra
ctu vel quasi, prout prosequitur Aeto. in summa eo. ti.& secundu Plac.in sum a sua, eod. tit. Hae acti o. conueniunt his, qui succedue in ius,& non his, qui succedunt in rem, ut donatarij. vel legatarij. Actiones interrogatoriae ad quid intentarentur olim,
quam pactis, ut aetio in fa- Achiones mixtς dicuntur adtictu aduersus iudicem, qui litem suam fecit, & actio in factum de eiectis, &eL susis. Et actio in factum de dolo& furto eorum . quiministerium cauponum, aut stabulariorum, aut nauem exercent. R. de actio.& obligat. l' ex maleficijs. g. iudex, usque ad finem &Institutione de obligationi b. quae ex quasi malefic. nas per totam. Actioni es haeredi tariae dicuntur, quq transeunt ad haeredes, vel contra haeredes secundum Aeto. Item quet ab haeredib. incipiunt vel contra haeredes.sf. dea c.& obl.
familiae herciscundar, actio communis diuidundo, α finium repundorum,*.qusdam. Insti. de act. At quare appellentur mixtae,& quid disserat ab actionibus personalibus in rem scriptis declarat ibi Iaccol. 3. &inj. I. colum. I. S 2. eodem titulo.
scriptae oriuntur ex contractu vel quasi, ex maleficio vel quasi, sicut & merE personales, sed quia comittantur possiestares reru instat realiti, ideo in rescript appellatae sunt. Quae sint haeactio. docet Accur. in l.3. s. est autem, E. ad exhib.
55쪽
Voca9. virm1que Iuris. Actiones pretiudiciales in ic exceptiones. Praeiudiciales esse dictitur, per quas qu*Mtur, an quis liber sit, an libertus,& de partu agnoscedo. ut in *.' i iudiciales, Institu. de actio. Sed illa, per quam quaeritur,an aliquis sit liber partim ciuile causam obtinet, partim praetoriam. Civilem autem secudum formam diiij quia in ea directe agitur, & praetoriam sim formam , & modum petendi,quia tuum a
sessore. Caeterae vero duae formam capiunt ex praetoria iurisdictione, & in rem dicu tur esse ad instar actio actiones pro tanto dici possunt, quod in ipsis tractatur de magno praeiudicio , vel quia quaestioni motae pretiudicant,ut agis contra me,& aliquid petis, oppono tibi quaestionem status, dicendo, i es filius meus,
vel istiuus in potestate meaeonstitutus, aut libertus:
iudicabit actioni tuae contra me motae. Sunt & aliae in rem actiones, in quibus non de domino, sed de iure pignoris agi rur, ut se uiana & quas serviana.Require in loco suo. num deseruitute, quia in Actiones praetoriae quae sunt, hac de iure patronatus in & quot, require in Spec.tiare, illa de proprietatis luxeagitur, & pretiudiciales ducuntur, quia quemadmodum exceptiones actionibus opponuntur, Scante primam quaestionem ter- de actio seu pet. pro p. f. postremo. Dicuntur autem praetorie secundum AZo. quia a praetore sunt inductae, ut Inst. de actio.in summa, secundum eundem.
minantur. Si autem quis Actor est, qui agit, & pulsat
quaerat quare no exceptim alium, rem aliquam ab ip-nes, sed actiones dicantur,
non est exceptio nisi sit actionis exclusio. Hae vero praeiudiciales nulla actionem excludunt, sed non competere dictitur,& ideo actiones dicuntur, & non se petens in iudicio. E. delud. l. in tribus. & ff. sin. regun.l.iudiciti. Nam in comunibus iudiciis quq ritur quis actor sit. Est ergo ille, qui suo nomine agit, vel qui constituitur ad agen- duivel defendendu causas
56쪽
uniuersitatis vel alterius E qci cuiusque uniuersi. l. ite eorum. f. si decuriones Vel dicitur qui costituitura tutore Vel curatore a 'te litem contest. C. de produ-Tar. l. neque intores. C. dea 2. a tuto seu cura. dans.inrub. R in nigro. dictus exeo, P tutoris vel curatoris personam agat. Non nun- qua actor ponitur pro vi Ilico, quem vulgo factorea faciedo appellamus. l.fi.ss. de ossi c. praesc. unde ser uti s actor in s. poena. Insti. de iniu. Interdum et sumitur pro eo, qui aliena bona administrat. l. cum alicui. de nen gest.
Actuarii sunt notarij,a qui b.
Actus est quaedam seruitus, qua is,cui ea debetur, habet ius, op potest per fundum, in quo sibi hareseruitus debetur, no solum ambulare per se, sed etiam iumentam , & quadrigam sie
titul0. *.actus. Aliter capi-3ur actus 2ro operatione. l. haeredes.in s. Ede rest. Sel. duos de duobus reis. A ctus legitimi dicuntur omnes quacunq; tu i is scripti patre inuenti.Iuris autem scripti partes sunt sex, videlicet lex, plebiscita,senatus consulta, decreta principum, responsa prudentiu& magistratuum edicta, ut
L qui duos. de man. testa. Vtrum autem faciat modi an coditionem, docet Bari. in i quibus.f.Ter de condis&demo. De hac dictione not. Arch. de rescrip. si gratiose. li. 6. &78. di. presbyter. Et quomodo differantia,& in, vide T de iniurii item apud Lebeonem. f. couitiu, qd nota pro statu itis dicetibus, i ahqd saead domum vel in domo, i
57쪽
Vocabo utrius e Iurrs. Alam nouissimus, id est Christus, ut in clemen. de sum. Trinit. c. I.
Addi eo ex ad,& dico componitur, & est vendere per licitatione, hoc est in vendi-rione publica, ubi alius alio maius pretium pollice-rur, ut tibi potius quam alteri venialia addicantur. Accipitur tame & pro simpliciter vendere, ut in l.qui fundum. f. procurator. st. pro em p. quandoq; pro cogere. l. actuat ij. C. de ero. mil. an. nec non praeiudica- re , seu danare. l. addi nos.
C. de appel.& dicit in diem addictio generaliter, qua udo vendo tibi rem hoc pa
talem meliorem conditionem attulerit, sit tibi in empta. Et dicitur melior conditio afferti, si aliquid pretio si t additum , vel maturior soli itio aut facilior afferatur, vel locus, opportunior soluendo pretio adij-ciatur, Ne sic de alijs, ut in titulo. Ede in diem adieci& ibi per Azo. Additamentum est, quod pristinis bonis postea accedit.
st. de ad min. tui. l. quoties. f. costat. & C. in quib. cau. hab.tat. de cur. sun. l. siti. g. tali itaque. Adducor. i. moti eor. de fidei c. lib. l.quidam in testamen to. g. fin. A deo, id est, in tantum, media correpta, ut de rescri. cum
A Deo datus est nomen Dauit Prosetae, qui datus sui ta Deo ad liberationem Is .
Adepta legata dicimus illa,q testator adimit legatario cui primo legauerit, mutata prima tua voluntatet. Adeptus, i. assecutus cum omni iure, de conces praeb. C. ne captandae. Iib. 6.
Adar ratio dicitur quasi aeris prcstatio, inde adaerata predia dicebatur, ex qui b. aeS, seu pecunia prςstabatur, Vehabetur. C. de coli.don. vel Iele g. aut trans . seu adaera l. j.lib. Io.Nam adaerare est
pretio aestimare . Adesse aliquando exponitur pro abesse, causa euitandae cotrarietatis. Bar.in l. quo ties. C. de dign. lib. I 2. Adesse non diar, quae casu aliter adsunt. Bart. in l.quaesitum. s.fi. deleg. 3. Adhqrentes dicuntur hi, qui sponte sunt eiusdem volu tatis, cuius est Diinceps. e.
58쪽
A ante D. 29 ad apostolicς. de re iud. I 6. Adhaeretia facit esse eiusdem
status cum, qui adhaeret, &eum, cui adhaeretur. not.
Card. in es e. de rel. do. ubi loquitur de ad hqrentia. Adhibere, id est conuocare, seu citare,ut T. de adoptio. l. nam ita. Aliquando, idest' praestare. T. qui fatis cog.l. de die. g. j. Aliquando, id est
rei terare. I . qu st. 7.per illici tam. Aliquando. i. rccipe- re, seu admittere. ff. de testib. l. I. Aliquando exponitur. i.habere. f. de ossicio procon. l. nec quicquam. b. obseruare. Adiacentes. i.confines, in authent. defatich. episc. f. au
Adiectivum appo si tum inter duo substantiva quid importet, vide Bart. in l. cum
filio. in fi . si de lega. i. & si
duo adiectiva adlociantur uni substantivo, an requi- ratur utriusque concursius. Bar.in l. qui concubinam.
tu princ. is delega. 3. vide Alb. in suo diei. in verbo adiectivum. Α digere, idest eompellere. st. de in ius voc. l. adoptiuu. Adimatur, id est pro non dato habeatur, T. de ademp.
Ad instantiam, istae dictiones sonant sicut si diceretur, ad petitionem, seu preces talis. vide Feli. in cap.cum
M. Ferr.lcbl. 2. versuO. 2. de constitu.
Ad instar, de hac dictione unde. C. unde vi.l. si de possetasiolie, & de episc. cler. l. omnia priuilegia. de exe cito.l. vlt. ff. de pubi. l.eum, qui . f. publiciana. C. de lib. exhibere. l. si ad istar. & de' sponsa. c. 2.& de praeb. c. dadum. circa fi . lib. 6.
est, quam velle eam habere. Nam adire non tam facti est,quam animi, imo in nuda,& sola voluntate co- sistit. Nam hoe animo dein bet este, ut velit esse haeres.
s.fi. ubi vide Inuit. de hqre. qua l.& di T. Aditus domus est anterior pars , siue introitus. U. de usu fruc. l. aequissimum. f. sed si aedium. Adiudicare , vide abiudica
Inst. de cura .f. fin. Ede tutis' l. solet. luandoque pro scriniario ponitur. C. de numera. l. nulli. lib. I 2.
Adiutor laborum, id est ordo Q de ossi mag. O . l. I.
59쪽
Adminieula dicuntur vel, mentia inditia. c. cum dilectus.de success. ab intcst .aliter accipiuntur in l. I. st. si usust. pe. & l. 2. C. de con- sit .pec. Administrator, qui res alimrius administratores rei p. quod recte Ae. declarat in Tubr.C.de ad min. retp. lib. I 2. At administratores se ui dicuntur, qui ministrat Domino in mensa secundum Ale. in conc. deverb. fgn.l .in lege. Admittere est recipere, ut T. de inoff. testam . . Papii .f. si
quis impuberi. Quandoq; significat delinquet e. i. spurij. Η.de decurio. Admodum, idest valde, penultima correpta. ff. quod cuiusque viai. l. l. in princ. Aliquando profertur a
- nitur admodum,i. necessitatem. de usufruc.l.item si fundi. in fi. Adnotare, idest reprehende-ie. st olu. mair. I. si vero. f. de viro, & de leg. r. l.debitor. Aliqua do ponitur pro notare. Ede inoff. testam. I
Adnotatio dicitur , quae fiei proprio motu principis, vino. lib. de palat. l.2on.al,
ter. Vel ad notatio est rescriptum principis paucis adhibitis factum, C. de La
croseces. l.iubemus. Qnq; dicit adnotatio actus qui sine testib. expeditur. C. detprob. l. in strii menta,in glo- I. Aliquando adnotatio est
scriptura facta propria mami principis. C.de preci b-
quis, quado ex ccssit pubestatem, lex in l. Aurelio. g.j-
T de lib. lega-Adoptio est gratuita, quaedae lectio, qua quis aliquem sibi elegit in filium & hoc faciunt plerunq; hi, qui Qlios habere no possunt ad ipsorum Iatium .Et talis, qui sic recipitur in filum , dicitur adoptiuus Et ille qui sic cum adoptat, diciatur adoptiuus pater. Et usit disseretia inter adoptionem & arrogationem: vide infra a r roga re, & Institiade adoptio. in princ. Adoptiuus filius est,quem aliquis adoptat, vel accepit
pater adoptiuus est,qui filium adoptat, Inst.de ad
promissioni alterius accedit γ
60쪽
dit, hoc est fideiussor. l. s . g. Aduersarius plerunque sumi fatis acceptio. de verbor. tur pro eo, si aduersus nos oblig. litigat,aliquando tame po- Ad quid. i. quare. de censi per nitur pro eius procurato-
Aduena dicitur, eo quod aliude adueniat secundu Isid. lib. t O. etymol. Aduena dicitur quasi ineola l. pupillus. f. aduena. ff. deverb. sig. Differunt tamen, ut ibi Alci.annotauit, siquidem ilicola fixit ped in , domiciliumque constituit aduena non . Vnde traditum est,populi appellatione non aduenas, sed incolas tantum cotineri, ut tradit Felyu .in c. Rodulphus, de rescri p. Adventitium peculium, videin f in vers Peculium . Adverbium quandoque resoluitur in suum nomen,& relativum quod, & ver bum est, ut de acquirenda Fos. l.j. s. sed furiosus.Vtruautem adverbium inducat conditionem, an modum, plene Bart. in l. i. de cond.& demonstr. Aduersaria di ista sint, quae raptim & tumultuarie scribuntur,ne. s. memoric excidant, ut deinde plenius diligentiusque, cum Vacua uerit, rescribantur. tu. LI. g. 2. sed aduersarius principalis est inimicus, extra vilite, Don contest. accede os, et 2. Aduersus. i. contra l. hon se lum. s.fi. dein iur. Adulatio est blandus sermo. 3. dist. c. vlt. ff. si quis aliotest. pro hi .l. vlt. Item adulari dicitur quis lib. modis, iglos in c.unum,in s.in ver. adulati. .dist.
violat. Adulterari rationes dixit Iurisconsul. in l. I.deser. co rup. i. conturbari, vel salis
describi. Adulterina scientia dicitur falsa, ut in proce. E. .discipuli igitur , & adulterina moneta,i. falsa. C. de falsa
liena perpetratus. Et dicitur Multerium, quasi transitus ad alterius thorum, vel ad alterum. Illud certe non est adulterium , quo maritus alicuius aliam solutam cognouit, idem Sc