장음표시 사용
31쪽
tur pretium emptori cum qua vulgo, T. eo. H. sed ple
in tract.lib. de empl.& vc. f. nunc dicendum est. Actio empti copetit emptori ad rem petenda quam accessionibus,&alijs quae sediles inhibent: & in hoc casu est ppe tua ,de hac hr. q. de qdit edicta. diles, in
prin .f. i.&finali,& l. illud. 2. res.& l. redhibitoria, eo. rit. Secundo, competit, qnsit res,vivedita no placer,
reddatur: & tunc est te. poralis usque ad 6o. dies: ut sLeo.tit.l. φ si nolit, s. siquid ita venierit. Terti δ, competit si venditor, non
vult tradere seruu, vel maci ptu, vel iumentum cum ornamento,cu quo ostenderat ipe venditionis pro ipso ornameto: vel ut fiat
aceessoria: &tunc conpetit ct usque.ad 6o. dies.sLeo. ti t. l. ςd des, in prin.&S. vendendi. Quarto vero, competit, quando eo loco emerat: in qua venit commodum quod accessit. Et
prehenditur, in hac acti ne attendit: prout quis';sbi pascitur, sfide act.eptio. l.emptor. in princ. α instit. de em p. & ven.*. sed nostra,m fine huius co traria est actio venditi: quae
competit venditori ad pe- . tendum pretium,&in te esse,& usuras ipe morae, prout inter partes couentum, seu cotractum est, de , ista habetur in l. Iulianus,f. ex vendito. eod. tit.& de
empl.& vend. instit. in rupi arall. sed nostra. quo uer est vulgo: habet Actio ςstimatoria. a. actio i
quis canem, lupum, ursum scrip. ver b. sic cognomi apru, verrem patheram leonem, &c. vel animal aliud quod nocere posset: siue sit ligatu, siue solutu,sLeod. titu. l. hi enim, & l. seq. Et si homo liber petierit : solidi ducenti pro stabuntur: sn aliter ei no- Ceatur, quod aequum videbitur, condemnabit, Vt l. nata est actio: quae aestimatio proponitur gratia dubitationis tolledae, quadores si imata vendenda datur. Dubitatum enim est an ex vendito si actior an ex locaro: an ex coducto an madati, ut si rem mea
32쪽
eem reddas: si vero plus, vendas, tuu fit, ut no. E.de aestimat.acta . in rubro,&l. i. institu. de action. f. ctionum autem.
Actici ex stipulatu nascit cude re certa in genere, sedi certa in specie sit stipulatio, ut instit. de uerbo. ob l. in principio.Nam si res esset simpliciter incerta: stipulatio no ualeret. st. eo.
titu. l.ita stipui.in prin. Et sti putatio est verborii conceptio, ut cu spondes dare seruum: vel spondes te facturum domum . Et pertiaeet haec ad actiones in Psonam,quae ortu tur ex cotractii verborum . Et haee colliguntur,ffide act. l. J.f. T.&l. actionu gener. f. in Persona,& instit. de obl.f. fili.&de actio. g. I.& versi nanque cum sim.
Achio ex testamento non solum scripto hqredi competit ad petendum haereditatem, sed etiam contra haeredem scriptum a legata-1i js & fidei comissariis. C. Communia de lega. &fidei. l. i. Et sapit naturam actionis bona fidei. l. in mira Oru in .C.ex q u i b. cau sci ii integru restit. non est iam
cessaria, Tamen dicit Ba to. P reuera est stricti titi. ris: cu non umeretur inter
actiones bon fidei, in s. ctionu institutio.de a ctio. ut not. in l. huiusmodi, j.
aedes, T. de leg. I. A ctio exercitoria secundum AZo.in sum. Q eod. tit.da--tur cotrahentibus cuimagistro nauis, pΡ nauigandi necessitatem cotra exer.estorem nauis: .q ui magis
strii naui praeposuit: quasquum suit teneri, ut tenetur, qui institorem tabe nae , vel negotio praeposuit,ff. de exercitoria actio l. r. in principio. Haec e goractio non datur comtra magistrum nauis: sed cotra eii, qui magistru naui praeposuit, scilicet in ea causam, inquam praepositus est expresse, vel taciter ut in ea l. i. g. non autem,& f. igitur praepositio. Est
autem magister cui totius nauis anchora,& cura madata est,t. I. f. magistrum
nauis. ff. eod. qui vulgari Lombardorum, & Prouincialium comi rus dicitur:&in Theutonico is &iri Almanico stytemam dictitur. Nec distinguitur, an iste magister sit liber, vel seruus maior uel minor. Ez
33쪽
Et sibi imputatur,'qui eu alienavit ea,quae obligata
praeposuit, ut l. I. praeall. g. cuius autem conditionis. Sed exercitus dicituri s,adque obuctiones quotidianae,aut reditus quςstus, &' utilitates nauis pueniunt, α pertinet,ut ea. l. I. g. e erei tore, siue verus domunus nauis sit: siue a domino nauem conduxerit ad
tempus , vel in perpetu u. ut dicitur ibidem . Actio familiae herei seu dae inter eos competit, qui communem habent haereditatem diuid edam, fi . famil herciscun .l. I. & 1. Et dici tur actio fami . herciscun-dς, i. hqreditatis, vel su santiae diuidendae secundu Aeto. in sum. ut not. si eod. tit. in rubro. Nomen enim familiae quandoq; ponitur pro substantiq. 5
naereditate, ut s. de verbo. fuerunt creditori, ut reuocet ipsa alienatio. Datur etia actio Fauiana patr no ad reuocadu alienata
per libertum, vel per debitores in fraudem patroni vel creditoris, in qua ueniunt fructus etiam post
sf. si quid in fraudem pata l. 2.& ibi per totu. Sed pauliana dat lpri E ereditori
ad reuocanda alienata in fraudem per debitore, de qua, E.in fraude cre. l. I. .fi.& in l. hac in factum. In qua etia veniunt fructus , ut eo. tit. ait praetor, f. per hanc, &6.prsterea, quod intellige iuxta l. fin. f. non solum,eo. tit.de qui b. ambabus, st. devsu. l. videamus, 2.f. in Fauiana,& insti. de act.6. item si quis in fraudem. sign.l. pronuntiatio, g.: I. Actio simum regundorti eo Sed hercisco est verbum petit pro finib. ad distin-
graecum, idem quod diuido inde herci scundar, i .diuidendae, ut no .glo. st. eo. tit. in rub. Actio fauiana , & pauliana se dictet scit ab autorib. &α earum inuetorib. & habent locum, qua do debitor tu fraudem creditoris guendu, vel adiudica dufr. e. ti .l. 2. f. iudici, & l. seq.& inter eos agit, si agros confines habent vel pro dia. instit.de actio. f. item finium regundoru, & habet locum in rusticis pr dijs tantum, T. eod. ti.l. Σω& non in xrbanis, quiarrb
34쪽
urbana praedia non sunt confinia, sed vicinia quia
parietib. distingui consueuere, sed co finia dicimus, quς adeo sunt proxima, ut nullus paries in medio interponatur. ff. eod. tit. l. sed& loci. f. hoc iudiciu, cum ibi not. Vrbana praedia, dicuntur omnia praedia,quae habent aedificia, etiam si sint in villa, quia urbanupraedium non facit locus, ted materia habitandi causa facta. Vnde si in urbe aedificium, causa non habitandi, sed gratia reponendorum fructuum fiat, dicetur praedium rusticum.Sed& horti in aedificijs constituti nisi plurium sint in redditu, vinearij sorte, vel
etiam olitorij, cotinentur appellatioue urbanoru pretdiorum .sLde verbor. sign. l. urbana . Rustica autem raedia vocantur agri non abentes aedificia. Et si inter te & me contra quem ago finium regundorum ;via publica, vel publicum
iter venit, non habet locuhaec actio,quia confinium non intelligitur, secus si riuus priua tus interuenerit, quia finium regundorum
f. f. cum l. q.& ibi notaestautem haec actio duplex, quia in ea uterq; est actor ,& uterq; est reus . extra de probat.ex literis. sfeod. tit. 1. iudicium communi diuidundo. & l .familiae herciscundae, & l. inter co haeredes. f. si familiae. s.familiae hercis. Item est mixta: quia est i ii rem, & in personam Insti. de ae .g. quaeda actiones.&3. item finium regu- . dorum. Item perpetua est, ut C. eo. l .vit. & sLeod. l.iudicium communi diuid. de Institu. de act. g. quaedam, quod tamen non sie intelligitur, ut si vicinus meus ampliores fines ei cui vendiderat ostenderit, non possit ille, qui emit longo tempore prςscribere,hoc enim falsum est, ut T. pro empta
Ieg. 2.3. sed & si indus.& l. qui fundum. g. si fundum. Sed si oportet intelligi sis
eundum Aet. ut etiam post decem,vel viginti annos lo cum habeat haec actio pro sinibus terminandi, quamuis de meis finibus aliquid praescripseri . Nam & si ab initio sine aliqua pscriptio
35쪽
eermini imponatur agris, ut ita rixarum perimatur occasio,&e. Si quetras qua-do incipiat currere prcscriptio huic actioni. Respondetur ab eo tempore quo incepit posse haec actio intentari. Et incipit posse intentari, cum fines c perut turbari, & ex eo nascit hcc actio secundum Aeto. in sum. Geo. tit. Actio funeraria contra barr dem botiorumve posse re datur. E. de rel. dc sum p. sun. l. at si quis. 5. sin.& da tur ei, qui funerauit no ut haeres defunctum,sed camsa pleratis, ut d.l. at si quis.
I.si qui s. i. f. sed Celsius. T de
fur. nisi surripientis mutetur status, ut tu mihi surripuisti in seruitute, & manumissus in furto deprehederis cum re furtiua, sed situ pertuleris quo destina. bas, teneris furti non manifesti, cum enim deprehederis cum re furtiua priusquam eo loco pertuleris, ouo destinaueras illo die
fur est manifestus. Hare omnia dicuntur, ff. de fur.& datur a ctio furti manifesti in quadruplun Insti. de obl. quae ex delic. f. poe
f. sed interdum,& ,.si quis. Actio furti no manifesti eo meum ibi nota. Per hanc.n. petit quandocunque prae- actionem veniant reficien' dat expensae ibidem a fune etatore factae.
Actio furti manifesti secun- dum Aeto.locum habet qu
prehesus fuerit, siue in publico, siue in priuato,vel adno, vel alio antequa perueniat ad locum quo pe serre rem destinauit. Si t Iis deprehedatur, vel cum re videatur, & ad eum d urehendendum occurristi licet abi ecto furto aufuge- dictis modis furtum non manifestum probatur. E.
eod.tit. l. nec manifestum, .&Instit. de oblig. quae ex. Heli. na. f. nec manifestum.
fieri: te tamen abscondisticum furtum faceret, ne te occideret, non est manifestum. E. eod. tit. l. si quis inseruitute.*.caeterum,& datur haec actio in duplum. institutione de obligationi b.quae ex deli.nas,.petua manifesti. rit, surti manifesti tenetur. Actio hypothecaria, vide imis stit.
36쪽
. - ante C ignit de actio. 3 item Seruiana. Et haec actio aduocat nudam possessionem, st. de euic.l. si cum vendi tor,g.j. Actio in factum dicitur quatuor modis, ut not. gl.in Lsin. Inst. de act. Rctio in factum aduersus tuis dicem, qui litem fecit sua, datur aduersus iudice, qui per imperitiam male iud cauit, & ideo videtur quas ex maleficio teneri, & inquantum de ea re aequum religioni iudicantis videbitur poenam sustinebit, ut Insti. de obl.quq ex quasi deli. nas. in princ.& st.de Va .& extr. cog. l.fin. Si vero dolo malo iudicauit verὰ ex maleficio obligatus actione in factum, vel actione de dolo ad omne in teresse ei quem laesit& in f
mis est. Item tenetur crimine falii, quod poenam deportationis , vel ultimi supplici j continet, ut Eadi. Corn. de se l. l. I. f.& qui iudicem , & 3'. vlt. & ff. delud.l.si filius. Item & ten tur crimine concussionis, ut Ede concus i. vlt. Item ciuiliter potest conueniri ex edicto de calumniatoribus in quadruplum, ab quo debebat dana nare 2ςr
pecuniam, ut T decatu. l. i.& ῖ. f. illud, secundum AZo. probantur haec. C.deiud. qui male iudic. l. 2. &ibi not.in glo. s. iuncta authen. nouo iure.ib dem posita.& l. si filius fami l. ff. de iudi c. Iudex autem eccles asticus male inductus P gratiam, vel per sordes, ab executione ossicij periannum est suspensus ad aestimationem parti qnam larussit, nihilominus condem
nandus. Et si durante stlaspensione se diuinis inges iserit , irregularis est, nec cu eo nis per sede apos
dicam poterie dispenseri ,3 ut c. cum aeterni. deae iussi lib. 6.
certo loco, si iudicium in illo loco constitui non possit, introducta .n. est quaeda actio arbitraria, ut possie. etiam in *lio loco agi Praetor enim iniquum esse a .bItratur non posse conia
niti debitorem in alio loco 'uam in loco destinatos lutioni, & haec actio arbutraria ex sui natura est stria cti iuris,in qua habita con sideratione aliarum acti .
37쪽
num stricti iviis, quicquid tio, & suis haeredib. adueris esset omissum, deberet haberi omissum,tamen in il-Ia venit etiam quicquid aequum'& iustum visum suerit religioni iudieantis, ct propter hoc appellatur haec actio arbitraria irregularis,quia contra naturam
aliarum actionum stricti iuris est, gl.in rubr.T.de eo quod certo loco.
furto eorum, quorum ministerio quis caupona, aut nauem, vel stabulum ex e cet , dat aduersus eos, qui praeis ut cauponae, aut naui, vel stabulo, qui quoniaossieto maloru hominum utuntur, in duplo tenetur quod dolo, aut furto eoru com missum est in his rebus, quas saluas sere rece
de oblig. quae ex del. nas. f.
Actio in factum ex edicto prytoris de alienatione iudicij Hutandi causa facta, datur ei in cuius fraudem &su seu, qui rem alienavit: quem ad interesse conuenit, quanti interest actoris coram ordinario. vel delegato , de qua Gos in sum
ma de alie .iur. mutan .cau. Dcc. I. extra eo. ti in glos.
Cessat aut haec actio secundum Host. in sum. extraeo. qua do is qui alienavit,
Iseo. ex hoe.f. si qui s. Idem si res non erat petitoris: vel si mortua est sine culpa, nisi si quid actoris intersit ratione quaestus, vel accessionum, vel expensarum. T. eo. non solum. g. ec actio. & de noxa. actio. electio.f.
si is . Item si reus paratus sit subire utile iudicium quod est intelligendu ,qneandem causa promittit se praestaturum: puta promit tit se restituere sub maxima petna,alias si diceret reno restituam, quia nec habeo, sed quati intererit mavel quanti intererie tua , vel quanti in litem iuraueris secus esset, nam.& si hoc non offert, tenetur ad ide, cum dolo desierit possidere, ut T. de rei vend. sinat tem,s.j.& l .is qui dolo. illusionem facta est aliena Actio in factum ex iuramen
38쪽
Ato, per quem quaeritur an actor iurauerit, secundum quosdam datur ei, qui capeteret rem suam, delato sibi iureiur. ab aduersario, eam suam este iurauit. Abeo. n. rem suam petis actione in factum , qui iurauit suam esse, st. de iureiur. l. nam & postea. f. I. & g. fili. Si vero rem suam sibi traditam postea amisit&ille qui detulit iuramentu: ea nactus sit, aduersius publiciana competit actio. T. de publi. actio. l. eum qui.*. si - pete uti ubi dicitur. Si mihi
petenti rem iuramentum detuleris, iuraueroq; rem meam esse, compeii mihi publiciana aduersus te, tamen quomodo hoc deat intelligi, ibi notatur plene, & solet iusiurandum referri ei, qui detulit. C. de
A ctio in persona dicitur condi ctio, quando contendis, aliquem dare, aut facere tibi oportere. Quando vero agis, ut restituatur tibi res tua & speciale nomen accipit, ut in deposito dicitur simpliciter actio persona
autem nomen eonditio inde descendebat, quia olim iudicia erant ordinaria, recerta verba, &q oportui econdici, i. simul dici, ut siquis eaderet a*llaba, c deret a tota causia. Sed postea illς solamnitates in dissuetudinem abierunt,attamen nomen remansit, ut
adhuc personales actiones quae solem ni bus verbis interpretabantur, condicti nes vocentur, & hare colli. gu ntur instit. de act. f. appellamus, eum ibi not. Sess. eo. tit. l. actio. genera.Etliaru actionum genera P
ctu, quaedam ex quasi co tractu,qu da ex maleficio,& quasi male.instit.de oblis 3. sequens,& de actio. f.omnium . Require, scilicet se omnibus his, in verbo Α-ctiones ex contractu.
A ctio in rem dicitur vendicatio rei, scilicet quando dicis rem, de qua agitur tua esse, & aduersarius dicit. vel ostendit ipsam rem ecse suam .sfide actio. & oblis gatio. l. actionum genera.& Institu. eodem titu. g. appellamus. Et harum a. ctionum alia est directa, in rem actio, ut rei uend.
39쪽
actio consessoria, & nega- eo. tit. f. non solum,& pu sauit, vel verberauit, vel fa
rius columeliam scripsit, vel quoquo modo iniurii aliquam affecit, institu .eodem titulo. f iniuria . In qua iudex condemnabit quanti actor iurauerit sienolle iam iniuriam , sustinui Tet praemissa tamen iudicis taxatione, institu. eodem titulo. f. poena. E. eo ,
dem titulod. constitu. Quidam enim dicunt,quod tui rare debet potius' velle de suo perdidisse tantum, vel tantum quam talem iniuriam sustinuisse. Et hoc via. detur approbare Hostien. . in summa titulo de in iv.&dam . dato. & Spec. eodem titulo. Alij dicunt, quod sussiciat eum iurare sic , quod nollet lucrari tantum , vel tantum pro eo,
quod talem iniuriam sustineret, vel sistinuisset. Primum tamen videtur verius Et actio iniuriarum ex pacto non nascitur, sed
ex contumelia , lege, sed si unus. f. si pactum, st. eodem titulo , & dissimulatione
Nam si quis iniuriam reliquerit , hoc est si statim
Pas. gatoria. Alia est actio in re utilis,quae sunt actiones de dominis non directae, sed tiles, quae ex aequitate da-aurqnq; non dnis , ut sunt publici anς,quc ex diuersis
causis copetui. Et actio per sua qritur an actor iura-riit &actio Fauiana & Pauli anti,&Calvisiana,& actio in rem,quq competit inter diatum tabulet,&pictorem. Sunt & aliae in rem actiones in qui b. no de diuo, sed de pignore agvtur sicut serviana, & quasi Serviana, de qui b videre loco suo. Eti nota, P actio personalis nosequitur fundum. Ede co-trali,empr.& ven .l. Titius. s. Lucius Titius .ss. ad Tre. I. s.f. si haeres. fisside iud. l. si fideic. 6.tractatum,& ff. de
personalis est ita assi xa ossibus creditoris, quod in ali uim transferri no potest nisi fictione iuris,sside pec. l. si quis ergo. Actio iniuriarum copetit ei, qui iniuriam passius est, vi
tra eu qui intulit iniuria , vel inferri pio curauit ust.
40쪽
passus aὁ animum nou reuocauit, postea ex pς nitentia remissam iniuriam nopoterit recolere, i. non solum. f. i. E de iniit. & neq; in li redem neque haeredibus datur. l.iniuriarum actio. T. eo. tit. Actioinossici si testamenti,inossiciosae dotis, vel donationis , vide infra in versi c. Querela.
Α ctio institoria sim AZo. datur contra illum, qui pra posuit aliquem stationi, vel negotiati' ni gerendae
contrahentib. cum praeposito in eam causam,in qua praepositus est expressimi, vel tacit E. E.de institu. act. l. I.& 2.&l. quicunq; f. notamen, cum ibi not. & dicitur institoria ab institore prς posito,quamuis exercitoria nominetur a preponente, Institu. quod cum CD. g. exercitoria , & g. seq. Nam institor dictus est ex eo, quod neg'rio gerendo instet, nec refert an tabe nis sit praepositus, vel cuique alteri negotiationis,
g. a ctionis, de verb. Mn. de Bad. L . de adop. A ctio legis Aquiliae duo continet capita vel tria, lirati unum non sit in usu, ut sLeod. tit. l. si seruus seruum, huius legis,& insti.eo.tio Primum caput est de se uis occisis, vel quadrupedi . bus, quae numero pecuda continentur, ut in l. lege Aquit. T. eo.tit . ubi dicitur
hiar & pascunt: sicut oves, captae,& equi, muli,& bo ues ,& asini, & sim Labe nem sues: sed non canes in . Et longe minus bestiae, vse 'si, ferae,& leones,&c. sed elephantes , & cameli quasi, mixti sunt. Et ideo primo capite eos contineri oportet, quod casu tanti fit con dem natio quanti plurimi ipsa res valuit anno prael rito, ut in ii. l. lege Aquil.Teo. tit.& instit. eo.ti in princi p. sec si tum caput in deo suetudinem abi j t. Sed tertium caput huius legis est de eis vulneratis seris bostiis occisis, caeterisque rebus ruptis, ut veste, Vase, a& is milibus . Quo camst quis condemnatur, qui damnum dedit : quanti res fuit triginta die-