Palladii Rutilii Tauri Aemiliani ... De re rustica libri 14

71쪽

6s PALLADII planta per puluinos arear LGliudetstercore, Arsercu latione. Rarius positus convalcscit. cxlerius coquiturtiirore scruatos si est tris,uel quatuor fliori , nitrutum cribello desuper hargas, ut Ilpeciem, pruiης cum iis

imitetur columita dicit plantarum radictaalga ntarina inuoluendes seruandae uiriditatis causa mo simus η ronte.Ponendae fiunt plantae maioris incrementi,quiglacet scrius comprehendant 'rtiores feni. Si Dems est,tepiαdo iam die,si aestis,cum sol in uesterum ὀeclis Mur, putis angeda et t.Vastior se si terra operiatur Vidue.sci ebroicae uetustu minitur in rapa. Hoc inest post Idus stogias asparagora uci nouas frinare incipimus ex semine, vel antiquas ponorius. Mihi etia illud utile uidetur,ue diligens,ut ast agi agrestis radiccs plurimas in unum locutageramul cultu uel certe saxosium,quae 'tim frum Me ex Deo,qui AEliud nil alebat,Cr has annia omnibus incenis damus in scopis,ut ructus frequentiorsurgat,ta frtior. Hoc aute genus est sapore iucudius. N unc etia malua seri potest Menti quos sere plantis,uel radicibus loco humido,uel rirca aquas Apricum solum,nec pingue, nec steriucoratu desiderat.Ηoc mense faeni tu scres loco aprico, ct modice saxososeritur primo vere. Pastinacus semine ponetur, i plantis loco pinguisoluto altius pastinato, rarum stitues, ut robur accipiat.cunelaetia nunc seritur, et colitur eo more,quo assct,uel ceptissa. Nuccere liuioiscis stigidis post i dusseratur: deisderat agra latu, humia

dissercoratu. Hoc mense beta seremus,quantis is pulit Crtori aestite feminari. Amat amet putre ,hunlisi,iatu. Tras

'enda est quatuo aut quinq; βsioru radicibus fimo reo nil oblitis.Amat stequenter effodi, π multo stercoresaturari. Hoc in se porrus serendi 1: quem si sectilon uriis,

posi

72쪽

FEBRVARIVS. post duos mensis,qua nisitus est,poteris deserare manenate ιn areis sui3:quamis aserat Columclia etia sediuum diutin duratum,niesiorest,si et trans ratur,quoties sericabitur,aquaiulictur, et stercore. Si capitatu icere uelis, quod uerestueris,Octobri mense transsi, re debebis. Sererendus est loco Ieto,er maxime cui obet, ea plaua, pastinari alte,er diu subacta,er stercorari. Si sectivum uerilis sti filivis capis .m,rarius feres. Sarculo sequentarim dia 6t herbis Iiberandus. cum digiti crafitua nem habuerit,ὸ media parte praeci is y s, cr truncatis radiciabus transstratur,oblitus fimo liquido, quatrenis,uel quianis digitio separetur. cum radices aget,modice ccmprem hendendus, Cr alleuandus est sarculo, ut sostensus a temra quod stati, vacuum subter inuenerit, capitis vastitate cogatur implσα Ite plura semita in unu ligata si deposueris, grandiri porrus nascetur ex omnibus. I te si capiti eius rapae semen immittassine βrro,et pangas, Itu fratur i crestere,meliva sistequenter hoc acias. Hoc mense inula seritur,quo cannota ponatur.Seritur oculis sicut calami,quos abscindere, Cr terra leuiter debemus obruere, terrassa, subum,excitatis ad lineam puluinis,quibus eius oculos oportet inf&rctria pedu inter se spatio separanturrit oc mense colocasiae bulbos ponemus. Amant humidum locum,pinguem, maxime irrigut . Circa βntes utantur,et rivos,nec de soli qualitate curauis perpetuo furantur humore. Frondere prope semper populi si tanqua citreta tegumentis destnduntur a stigore. Hoc mense ciminu, T ansum seritur loco benesubacto, ex cui ut inen admisceas. Quod satum est,herbis putactur Vidue. De pomis,dc primo de Pyris. T I T. X X v.

73쪽

P A LI, A D I 2PLANTAS pγror inest. Februario locis frigia ponemus,calidis ureo Nouembri: sed mense Noucimbri pγra locis tepidis conserenda sunt,ut solo iuuentur irriguo:itata' florem plurimum prostren Cr magnitudinc pomi turgentis acquirent. Nasci tamen tali solo maxime diligunt,quale uinetis diximus conueniresia Leto solo eruulidas arbores,Gr fructus plurimos consequemur.Lapiadosi generis pγra uitum mutare GesuturHi terris mollitubm consecrantur.Sed p rum plantis serere prope rudus euentus estimen quibus hoc placuit, ut semina generose

nihil sibi de agresti asperitate permisciat, plantas bimus,

aut trimus eo more,quo oleae ponuntur,radicatu magnis

scrobibus ponan supra terram tribus altus, vel quatuor pedibus,quaru dccisa cacumina argilla moti muscus deis bet operire. Nam si quis p rorum semen albergat, nasci quidae necesse est,originem suam refouente natura, cuius

aeternitati nulla tarditas potest allene Apidis: sed homini

hoc expinre Ioginquu est,cum et sero uenia et de Ieneris nobilitate decedunt. Melius ergo hoc mense Nou bri fiet,ut pγraru platus radicatus seramus agresti, subactis bene scrobibus,ut cum prebederint,inserantur. Hoc auteinterest,qu)d quae plantis suis seruntur,dulcedinem, ac teneritatem serua diu tamen seruata non durant: insita noro,moram temporis sustinebunt. Spatia inter pγros triginta peta mectura discernat.Genus hoc arboris,ut proficiat,

frequeti humore,cr Viduis Uionibus est colendu, usq;. adeo,ut tepore, quo florere coctumi nihil perditura creae datur de flore prolatos ea tunc libor adiuuerit. Multupro ficus interiecto anno quale libet latame adiugassed bubulustili et grauia poma genera res,tur. Aliqui cianere mψα credetes hinc coirili pomis argutos sapores.

Generum

74쪽

oenerim varietates exequisuperuacusi puto, cum in potanedis,ues exeolendos nulla sit distantia. si languida arbον est psi,uel ablaqueatae radice terebris, ibi ligneu palum de prim uel in traco similiter terebrato re feda cuneum fgique si hoc defit,ex quercu.Vermes eius arbo ris Cr nati necantur,ct nasci prohibetur, radicibus stile taurino 'queter in usis. I tem feces uini ueteris recites, s radicibus afunduntur per triduum, diutius arbores iis foribus laborare no Ariunt.Si lapidosa p3rus est,ab ea

tremis radicibus terra priore levabis, Cryecernes omnes sapillos,quibus diligenter remotis,alteram terram cribro

erectam in loco eius iu*ndes. sed hoc prodreit, si rigare non cessas. Mensie Februario: N artio prius inseritur, more , quo dictum est,cum de insitione loquerentur, sub

cortice,Cr in truncod nseritur dureni pγro agrest malo, ut nonnulli an gdalo, Cr 1liino,ut Vergilius orno, Crstaxino, donio,ut aliqui,σφxnicossed=Hi ligno sureulivi pari,qui inseritur ante solstitium,anniculus ese deinbe π prius quam figatur , plijs, er omni tenera parte priuari:postsolstitiuuero cum fim,qui sumntu germeri inclusit.Pγrus omni genree inseritur. Codienda fiunt pγα 'ra ire, die placido secrescente luna a vigesima secunda usq; in ossiua. Edde poma ficta, ct manu lesti ab hora secuda in quin ,uel a septuna in decima A eaducis diligenter elam integra,Cr prope dura,er aliquato uirimilia in pirato uase clausitur, quod operculo tegitur, Crdeorsum os eius inclinatur,ati breui scrobe obruitur hieo loco, circa queri perennis dqua decurrit. Item qua dura sunt,in carii Cr cute,prius in aceruo positii, ubi β1nollire coeperint,in uaffictile bene coctu, picatus pomnatur,er operculo superueniente gγpsantur. Vas breui

75쪽

L . PALLADII

scrobe deii tergitur in eo loco,qui quotidie sola traparum. Plurim p ra obruta inter paleas,aut 'meta servarunt. Alii 'tim lem cu tenacibus sua picatis urceis condido. rvt,Er oribus uas uioru gγpso,uel pice clausis ipsa sub diuo obruta sabulone texerui Alij pγra,quae se no coli gram in mece seruarat. Item p ru dius er purgata granis in sole siccantur.Aliqui aqua salsum cin coeperit unis

da demer t.Tunc exepta post lepus exiguu consit umceoaer eius Isto ore costruant:uel nocte, er die instigida saga manere patiatur: si in aqua pura biduo macerat, deinde in sapa,uel passo,uel dulci uino mersa custodiunt. Vinum pyri, dc acetum. v I N V Μ depγm sit,si cotus er sacco rarisiimeondita ponderibus comprimantur,aut praelo. Ηγeme durat, sed prima acescit clate. Acetu sic fit de paris P raoluestri uel asterigenHis matura in cumula riseruatim tur per triduum. Deinde mututur in vasculo,cui Antana, aut pluuialis aqua miscetur,CT opertum vas per X X X.

. dies relinquitur,ac subinde quitum sublatum fuerit aceti ad u ,tantum redditur aquae ad reparationem. Liquamen eae pyris. LI Q. V A M E N de paris canimonialecte'LPIra maturi ima cum sale calcantur integra. Ubi carnes eorum fuerint resolutae,uel in cupestis,uel in vasculis finilibus piratis condiuntur. Post mensem tertium, si ense eae carnes liquorem dimittunt saporis iucundi ed coloris albidui irca hoc illud prouerit, ut tempore, qta saliuuntur,pro aliqua parte vina nigella peracisceas. De malis.

M E N S E Febrgario, et Martio mala stramus, si calida

76쪽

FEBRUARIUS. id G siccot regio es Octobri, Nouebri.Eoia surasunt genero quae numerare superfluu eg Amant pinis gue,ac laetu solu,Cr cui humore no tam rigatis,quam natura suppedita.Et si in aren uel argillas rigationibus adiuuetur. Athontarus locis debent ad meridie uersa costiis tui Et stigido sola prouenit,si coeli tepor adiuuerit: nec in alberis,cτ b: Misissese recusant. Macru,Cr arida soli poma uerauculos scit, et caduca. Seruntur omni generes t pyri:ne 9 exarari,neque effodi deDderant.

I ccirco eis mam prata coueniunt. Stercus ouillim tantuno exigui quide,sed libeter as ut,uel si cineris pulueo

res msciatur. Amat modestis rigationes. Punitio ictu apta est,sed maxime ut arida,cτ male nuta tollantur. citius si nescit haec arbor, er in senectute degenerat. si caduca

sunt poma isse radici lapis iniectus poma retinebit .lacertae uiridis stile si tangatur cata in non putrescit. Vc mes eius suillo stercore nusto humanae urinae,aut stile buabulo extinguiur:q si plures circa arbore sunt,ereo sic pro semel rasi no Hira nascetur,si ea loca,unde rasi sunt,

bubulustercus obducat. sistissa poma ramos onerabuli interlegetafiunt quaes uitios ut alimentu caeteris succi aequipare π generosis abundantia ministret, qua numerosa uilinue perdebat. Malus omni generi inseri potest, quo p rus. Mense Februario, M artis,er alijs,quibus p rus inseritur in muto,in pγro,instino,nuno orbo,persico,platano,populo,salice.Diligenter legenda sunt mala, quae uolumus custodire.Ea in lacis obscuris, ubi vetuε nocti tramentis prius in crate subiectu,in cumulas secreta

Alponimusqui cumuli stequeti diuisione separetur.Alia qui diuersa dixem urisingula in vasculis sictilibus picatis ais oblitis claudi uel argista inuola velsolos pedicuEe I los creta

77쪽

strameta desuperiore parte cooperiri. M aea rotuda, quae orbiculari dicuntur,sine cura toto anno seruari posbunt. Alii inputeo,uel in cillerna mersuasa factilia, quiuis diligeter picatis,er clausis mala comittuntur. At ex arabore mesa illas actum stru Cr pediculis eoru pice ferueti mersis,supra tabulatu per ordine diponunt,nuctis ' ssubter expositis. Pleris scobem popul uel abietis inter mala dispunduti constit malasic ponenda, ut pediculoria partes deors scias,nes aute,quam usui necessia rei

deatiar esciatingas.Vinu,Cr acetust ex nidis, sicut ex raris ante praecepi. cIdonijs seressis pleris tempora diauersa dixerui: en mihi usu compertu est in Italia circa Vrbe,mense Februario,vel inchoante N artio plantas esdoniori radicatas in pastinato solo tenuisse adeo silicia ter,ut sepe sequetis anni fruge gauderet, i posita maioαrustatus fuissent.Loci siccis, Cr calidis, extremo Octoabri, uel Nouembri inchoase ponantur. Amant cadoni locu frigidu 1umc lim. Si in tepido stituuntrem, opus est illis rigatione succurri. Ferunt tame stitis mediocrissiatus liter natura frigoris, Cr caloris, Cr in planis, Cr videclivibus prouenia tame magis inclinam,Cr devexa deae sederant.Serunt aliqui cacuminibus,m talea, sed tardia est in utros prouentus.Ita ponendae sunt largae arbores odonq, ne alteram quatiente uento stillicidium tangat aeterius.Dum minor est,uel quando ponitur uuetur pera re maior uero cinere,uel creta puluere semel toto anaeno radicibus misso.Poma in his Cr cito matura, Cr micaris incremeti afςiduus humor efficiet. Rigandae sunt,quori, ties coelestis negatur ii sio,er circumdiendae locis catasidis,Octobri mense,er Nouembri, rigidis vero Februa, fio,ves

78쪽

det.

rs π

r E B R V A R IV s. rario,iret Μιο tio. Nisi enim circunfoduntur a idue,aut steriles efficiatur,aut rara poma degenerant.Putanti sunt, scut probaucer a uitiosis omnibus liberandae. si arbor aegra est, urea aquae aequaliter misti radicibim debet affundi,aut eala uiua temperata cum creta ,uel resina lac laris pici liquidae tam trunco arboris asini,vel ablaque ιγ arbori circa radices imparis numeri poma odonia pro magnitudine rim ponenda, er obruenda firmantur: quod annis singulisActum,custodiet a uitiis asta arboris longe derogabit aeruLMense Februario odonia inseruntur,melius in trunco,quam in cortice. Recipiunt in sese eulas prope omnis generis punici,sorbi,omnium maloru, quae meliora produtat. Inserimmo aute novellae arbores, quibus succus est in cortices maior est,circa radicem mealius inseretur,ubi cortex, er lignum beneficio soli actis rentis humescit.Legenda fiunt matura odonia, quae hoc more seruantur,uel inter binas tegulas posita ,si luto ex omni parte claudatur,uel si demto incoquatur,aut pasoso Ahi quae maiora sint fici βujs inuoluta custodissit. Alii tanta locis siccis reponat,a quibus uentus excluditur.Alis canna,vel ebore in quatuor partes diuisa, sublatis omnia bus,quae in medio sunt,in uase fictili miste obruunt. Adjin mellesic intepra dimittu In quo genere eodiendi satis matura deligutunAIij milio obruut,uel paleis Marata demeri LAlij planis vino optimo vasculis mittunt:uel uini, et destuti adseruanda odoni aequu corpus efficipit. Alij doujs musti mergu atq; ita claudia,quod odoratu reddit et uinum. Alij in patina noua sicco Dpso obruunt scp rvi odonia. Siliqua. SILI Q V A Februario mense serito, er Nouebri π semine, or plantis: at loca maritim calida, Iuca,

79쪽

PALLADII campestria timen ut ego experitu fium in Iocis calidisfoecandior siet, si adiuuetur humore: potester taleri ponti S crobem des aderat largiorem. I liberi etiam polye mense Februario cresut aliqui n pruno,uel amγgdalo. Siliquae. seruantur diuti,fune i expendantur in cratibue

A MI c Aimmortu,Cr uitta. Mori nascutur ex sene ne,sed Cr poma, Cr uirgulta degenerant. Serenda est i tere,uel ea minibvi,mesim alitem tam sesquipedalibi si ex utras parte Ieuigam,ac fimo oblitu. cum locupato ante fecerimus,immergimm .sc tegimus cinere term admisto: non amplit A quam quatuor digitu pperimus,Seremus a medio Februario,σ toto Martio, locri vero calidior bM,Octobri postremo,uel Nouebru initio, sed uerno maxime,die nono calendarum Apriluc Amant loca calida, sabulosa,cr pleruns maritima. In tost,uel argilla uix coprehendunt. Humor afiduum moris prodesse non creditur:

'fionibus uritur,et stercore. Putria insu Cr arida post triennium sunt putanda.Plantam,si robusti est,transistes

mense Octobri, uel Nouebri si tener Februaris,et Maxtio. Scrobes de aderant altiores,interualitu maior ne distera umbris prematur ueterius. Ferace, allicrems arbore

mori fieri utiqui tradiderunt, si perforato hinc inde trunae: singulos cuneos inferamusterebinthi hinc,inde lentia sci. circa Octobru calendas morus ablaqueanda est, erradicibus eius uini uetem recentisiniis feces infundendae. Inseritur aute in fico, in se tantusub cortice.VImo insita copres1endit: sed parturit magnae infelicitatu augmitia

Auellana.

AVELLANAE ponedae sunt nucibus suis no amplius supra irrra duceda est,quam crasitudine Agitorum

duoru

80쪽

7 FEBRUARI , s. duor Platius tamen,σμbcle,cxymiusvin mesim prootienire. Mense Februaris,sci planta, seu sente exponitur. gaudent loco macro,humdo frigido. fabuloso. Mense ulla circa Nonia avellana matura Ul: locis tame calidis.

N V N C strantur incia ex nucleis in aliquo uase p sitis, nec plantae induant firmitatem, coelo tepido,terra solat humore moderato. I nseruntur mense M artio sombis,uelstimi. De pomis aliorum mensium. E T I A Μ nunc tuberes seruntur,eν ιnseruntur ,σossa duracinora uel plantae eiusdem generis ponuntur, Cr transferuntur, Cr inscri posseunt: π mestilus insereis tu π ossa ponentur prunor .Ficus etiam locis te peratis nunc poni potest, Crsorbus hoc etiam mense seri, Cr amγgdali sentana in areis obrui, er Ieris temperatis nunc in ri mense inchoante, frigidri vero exeunte, conmditis tamen surculia ante,quam germinent.Et pimciae plati uel nunc 'tu aut inberi potest, er castinearion siciniana θασι N uces quoque iuglandes etiam nune seminarijs 'recondi, Cr ipso genus inseri, stigidis, Cr humectu locis nunc poterunt pineta seminari.

De educatione porcorum, T I T. X X V I.

N U N c uerres maxime seminas inire debebunt. Legendi sunt uasu, Cr ampli corporis, sed rotundi potius,

quam long uentre Cn. clunibus magnu,rostro breui,ceris

uice glandulis ibi s libidinos anniculi,qui usi, ad qua

drimos inire foenanas possunt. Scrogas vero longi lateris debemus eligere,Cr quibus ad sustinendmi foeturae onus magnus se uenter effundat, caetera uerribim finales. Sed