장음표시 사용
61쪽
ea, quibus & solutiones & liquefactiones fieri queant,
&quomodo aptanda sint, ut enectius citra detrimen-runa &molestiam consequatur. Hoc cni in est probi Medici ossa cium , qui in curatione morborum moras
non caprat, qui illis non blanditur , s ed qui cognitis morbi causis: illis statim profligandis strenue incumbit, quaerere nimirum talutaria tuta lite remedia cita ac specifica. Illa aurem dc serere, quae nullius sunt v-sus, quae lite specie amicitiae naturae morbos protrahunt, aut etiam eOS incrementum capere, potius quam
tollere hac taediosa expectationis dilatione sinant./ C p. V. De eiu em Argumenei con inuatione, ubi estiam usi, Heribororum ab antiquisfrequentissimὲ usurpatio,
n ostenditur. V AE R ans M laic libenter ex nostro Anonymo, qui se Graecorum atque Arabum Medicorum do
o dirui Io & in praxi vestigia sequi gloriatur utque tan-
tus est naturae amictis, ut lenibus ac benignis rei nediis,
. ut pote rhab. agar. senna, cassi a squae illa sunt quatuor. specifica remedia rami illi exquisita, ut aliorum nullanimentionem faciat in quam deleteriis uti malit. Numistorum aliqua in tot 'Hippocrate descripta &iniano bis usurpata legeriti Quin potvis in omnibus feremo bis vel acutissimis, etiam fel : una pene semper incen-r dio stipatis, ab illo ea in auxili a remedia adhibitaec: se; quae Anonymus ipsis exit alia & venenata esse iudiccat, atque imprimis Helleboriim , quem Hippocrates sique adeo extulit, ut cui, quando, quomodo, &aptE. exhibitus fuerit, ei iuuentutem restituerit: omnibusq; qui eo viantur incolumem ianitatemconseruet, & qua tutissime tueatur. Eonua -
62쪽
δ D a F E N s I O, C A P. 47Bonus pse Mesiae, cuius supra Ano ymus noster Ca- noncm citauit , ut probaret clud benigniora ac familiariora naturae medica in ema bunt, eo iuta ora & l
lubriora ,sic de Helleboro scribebat, de Digeto ipso lo-.quens ib. de simpl. cap de si elleb. Ipsum videlicet tantae esse virtutis inedicamentiam, uti impuritates Omneses viscerum corruptiones corrigere. ac emendare poc. sit, nec non magna iac: litate ac fac ut tu tenuem ac vitiosum humorem cratiae pitiaitae, de atra biit permi-Σtum de turbi are ac educere: totam sanguinis massam defaecare ac depurare, venas quasci inque penes rare, Ma venis in omnes corporis partes introire, quas ab omniabus suis sordibus repurget. Quin de addit idem M sue, tantae esse virculis ac energi , ut null* pars corporis vel abditissima &in profundo latens, aut rem Oti 1 Iima: vel ad cutem usque vires & operationes eius non experiatur.Vnde constat specilicum esse ac praesenti sit in auxilium toti capiti, cerebro, omnibu ue sensuum instrumentis, neruis, visceribu omnibus, nccnon ipsis etiam articulis felicissime ac mire succurrens. Hi ac sit vinultu epilepsiis, maniis, melancholiis, paralysibus, vertiginibus, hemicraniis , pleneticis, sebrib. quartauis, articularibus morbis & id genus chronicis affectibus contumacibus ac deploratis promptius ac utilius reme
dium offerri possit. Gid restat denique quod Helleb
rus non praestet i Nihil prorsus, si Mellite credimus. Cu-taneas enim infectiones omnes delet, morphaeam scabie,lentigines, impetigines, porrigines,ut mire etiae uteipsam natiuis colorib.decoret , utique halicimi silauissimum ac oderatissitati cociliet. Postremo, simili Uplius Mesu ς verbis. vlenduin est, Helleborus , inquit, est sicut theriaca & Medicina per antonomasiam s. hoc barbaro vocabulo utitur j ad lepram, cancrum, & sp . di i
63쪽
cies Herpetis,& botho & qui se comedunt. Perpendite an unquam agyrta ullus tantoperE vel aurum potabile commendarit, ac Mesiue suum Helleborum laudat ac praedicat. Desinat igitur Anonymus Graecorum & Arabum disciplinam profiteri, proximaque illorum ementiri, cum Mesue Arabs tantis laudibus celebret in praxin Helleborum, quem iste, ut alia validiora medicamentata praeter suum rhabarbarum,agaricum,sennam & ca C. sam ut deleterium Sc venenum respuit. Vbi tot laudes Calliae, sennae,rhab .agarico adscribuntur Z Quam igitur grauioribus morbis opem serant, si stercus tantum de turbant λ Discite iuuenes egregiam Praxin Anonymi,' dc tutis eius receptis confidite. Sic in celebres Medicos
Sed quid respondeat amplius Anonymus noster , si exemplo cuiusdam morbi, quod in purgationis oper tionem illi proponemus, cquemadmodum & ille v num nobis ad alterationem pertinens produxit in in diuin subiiciam illius oculis & taei ut, longe ipsum e-
uagaria doctrina Hippocratica, nihilque minus quam Graecorum imitatorem esse ξ sumamus pleuritidem in exemplum, morbum utique frequentissimum, & de quo certatim omnes prope Medici scriptant & loquuntur: in cuius proin & theoriam nusquam aliorum morborum frequentius magisque peccatur. Sed hic tantum ea attingemus, quae ad purgationem faciunt,de qua nunc agimus:reliqua in consilium meum de pleuritide reiiciemus, ubi ostensuri sumus, quot e roribus hic morbus a nonnullis Medicis circumfera
tur, praesertim in missione sanguinis, quam iuniores non seniores Medici & doctiores quos excipio ii berius & fortasse audacius quam par est, profusiusque . celebrant,nulla habita specierum pleuritidis distincti
64쪽
he, an ea sit superiorum costarum, quam sirperam vocat, occupante scilicet superiores costas dolore, & sanguine per venam intercostalem assi uente 3 An ver3 sit pleuritis mediastini seu septi recti & musculorum intercostalium, quam mediastinam vocant, quaeque sit per mammariam venam an vero sit pleuritis, thoracica vocata, in qua dolorin basi scapulae adhaeret, quae fit per venam thoracicam, quaeque est omnium pessima Zan denique sit inferiorum costarum, quam hypochon-driacam aut inferam appellant, qnod dolor ad hypochondria usque pertingati Quae distinctiones apprime
notandae, quod tres priores pleuritidis species venae sectionem desidetent, non tantum ad reuulsionem, sed etiam ad materiae iam suxae, ut loquuntur, hoc est, sanguinis iam collecti extractibnem & ablationem . quae causia morbi coniuncta est. At contra in hypochondriaca sanguinis eductio fieri non debet, praetem quam ad cauta antecedentis revulsionem. Citius enini alioqui totus sanguis exhauriatur; quam materia coniuncta detrahatur t Habenda porth esst temporis rati
quo vena opportune secetur: nec non aetatis, temperamenti, aegrotantis, virium, quae raro a multis obseruaritur, qui modo sit dolor lateris pungens, cum quadamati helitus dissicultate i citra ullam cautionem, sanguianis missioni audacter incumbunt : quam etiani non nulli iuuenes inexperti unicam iudicant seluendi mo
bi Medicinam,non habita,ut diximus, ratione,an mo bus sit in fieri, ut aiunt,an in facto,an sit in tempore remissionis, nec ne: citra etiam considerationem naturae,
an ad laudabilem aliquam anaeatharsin parata sit, quet optima est metastasis,& pleuriticis tutissima:quamque utilius sit, pectoralibus remediis, finibus, unctionibus,& id genus aliis auxiliis, ut docebat Hippocrates,sbilicitare, quam debiles iam vires aegrotantis immoderata'
65쪽
o serumque fieri solet in sanguinis missione proster in neres ι
sed ut ad Hippocratem venerandum illam redeamus, qui maturo iudicio praeditus, post fotus illos statim in nonnullis pleuritidibus purgationi manum admouebat, idque morbi initio iuxta aph.as. lib. a. quod tunc temporis materia tuleat, ut idem docet
m autem purgationem instituebatῖAn aliquam coproticam istarum, quas Anonymus noster prosere in medium 3 An aliquid quod naturae familiare sit, Metanquam medicamentu alimentosium blanditur ξ Ni hil minus. At excipis Anonyme, tunc temporis flefuisse tua eccoprotica, Iliabarbarum nempe, agaricum, sennam & cassiam: quae exceptio, ut nihil certi demori .. strat, sic nec possit fidem facere, veteres illos caruisse similibus inedicamentis, quae morbis blandirentur; ac aegris arriderent. Legimus Regi Antigono ad subducendam aluum ab Hippocrate Mercurialem,quineta iam brassicam fuisse praescriptam, ut valetudini cori-surg et. Sed interdum similia prudenter respuit, ut fati cia, quod ad multos abigendos morbos nihil conferant. Videat Anonymus quae in cura pleuritidis remedia seligat idem met Hippocrates, &in temperamento biliosis lib. 1. de diaeta in acutis, etsi multa alia haberet. cognita. Prae aliis omnibus veratrum nigrum & p illum deligit, ut ad purgandam & euacuandam per ala Rum causis coniumstae materiam prae aliis omnibus, Militanaa,sive ea materia sit vitibsa, siue serosa, Putrida ἀ maligna, quae morbum parit. 2 'At mihi audire videor Aponymum obstreperitet Hippocratem ipsin est temeritatis aut audaciae. qui ex t m violentia; ecibis,x entibus & maleficis me. ieiunintis periculo' inoitu tothbiuintiis vi
66쪽
fuerit, praesertim in tam ardenti morbo ab inflamma..tione excitato, quem frigidiora recreare debeant, aut saltem illius impetus temperare ac remorariὶ Sed siusne doceat Mineruam ρ sciatque Anonymus non attraiudicium delecta a prudentissimo se:ie esse eiusmodi praesidia, qui alibi aperte docuit, extremis morbis e trema esse adhibenda remedia . At nec in omnibus pleuritidibus iisdem utitur purgationibus : at quibus nouit ea congruere: Si quidem ubi iis non videt esse opus, sed phlebotomiam desiderari, ad eam circum- spe iste in aliquibus pleuritidibus recurrit. Ita enim singula in hoc morbo, ut in aliis omnibus, cum iudicio
examinat, ut etiam usu ptisanae aliquando aegris pleuriticis interdixeris, praecipue ubi nimiam respirandidis. ficultatem animaduertit, quod ptisinae viscositas ac tenacitas gutturi adhaerens dissicultatem augeat; Quinetiam in nonnullis pleuritidibus reformidavit vlum Oxi mellis ob anacat harsin, nec non vini aut aquae eX-hibitionem, nisi magna cautione,aut opportune apto que administrentur. εNotaui in Centuriis Mart. Rullandi, inchoatam semper fuisse ab alto pleuritidis curationem a purgatione , quam statim initio praemittebat, dilutam aqua eius benedicta, quae semper vomitum aliquem leuem proliciebat, yt ipse refert. Hanc descripsit licet obscuris
verbis, cuius basim constituit crocu metallorum, quem aqua ulmariae aut cardui benedicti sun de nomen ei imponit benedictae aquae diluebat. Himc Vocum metallorum credidi esse illam magnesiantiquae prima est origo & radix metallorum, cum nitro calcinatam, cal ei natione Philosophis veris chymicis nota,qua nigrum suum colorem in rubeum commutat, croco non dio sitnilem, unde etiam nomen croci adepta est. Qui quidem crocus etsi omni sapore destitutus est, non caret
67쪽
si HrRMaTICAE ME DIM, AEper inferiora purgandi vitibus leuem simulati utilem vomitum interdum excitans. Nec miror later specifica illius remedia istud ab illo usurpatum in Fleuriclitum curatione, praesertim pestilentialium. Si huidem in multis pleuriticis ea iugulatis etiam senibus, quorum corpora post obitum aperienda curaui, deprehendi magnos interdum lumbricorum cumulos in ventre aut abdomine collectos: ex quorum sordida ac putrida materia, seu virulentis ac acribus vaporibus, pectus inficiebatiiratque incendebatur. Vnde constat
quam apte purgatio potius quam venae sectio morbi principiis congrua praescribatur in illis pleuritidibus.
Ha ac eandem obseruationem iuuenes quidam, optuinae & maxim ae spei Medici, quorumdiomen mihi encidisse doleo, notarunt & testati sunt,quod in reditu ex. Italia, ubrin Xenodochio Ferrariensi, obseruauerant, , &per Helvetios, ubi tum degebam, iter facientes, mihi illis occurrenti explicauerunt, certissimamque isto iam fidem fecerunt. Qi md cum, ut iam dixi, certa C
leri entia iam confirmat sena , non dissicile fuit mihi, uaderi. Hinc subiit iudicare crocum istum metalosum, eiusmodi virulentis putrilaginibus abigendis maxime proprium , & congruentissimum esse specificum remedium, Conuenientiusque ac tutius Hellebo-
ro & Peplo, quod careat violentis istis ardoribus , quibus Helleborus corpus incendit, quamuis si Hellebortis arte debite praeparetur, ut docemus in Pharmacopaea nostra dogniaticorum, inter vegetabilia praestan- Ussimum purgans medicamentum futurum sit, tum inpleuritidibus istis, thm aliivgrauissimis ae pestilanti-sus morbis & veneti sis , qud ecconesica Mohymi stri hon perting4 siquit altius in radieramorborum senetrare tandem desistat
68쪽
DEFENSIO, CAP. V. 13stantia reiicere ; videat quantis laudibus Seribonius Hieram Pacchii efferat, de qua iam supra loquuti sumus, cuius inter ingredientia praecipuum locum occupat Colocynthis, soluturum utique violetitissimum ac calidissimum , quam comitantur gummi ammoniacum,aromata piperata seu species etiam admodum inflammantes ac adurentes. Ipsam tamen Vocat compositionem admirandam ad omnem lateris dolorem, siue cum febre, siue sine febre fuerit: ubi etiam videre est, quantos effectus illius experientia notauerit variis in imorbis,iisque deploratissimis, quibus describendis aut recensendis tempus deficiat, ac verba defuerint. Praeterea ne diutius Anonymus benigna sua eccoprotica fortioribus illis medicamentis stomacho noxiis ant ponat, audiamus quid porro idem Scribonius loquatur: IEudverosupra opinionem es, cinquit,de Hiera Pac chii verba faciens quo istomachicis euidenter conuenis, icumsit mimosissimum medicamentum aduersu stomachum, ne ad leuia quidem simplicia medicamenta dispositam. Sed idelicet in eiusmodi rebin potentior usu, ratione est: experitas enim unusquisque intesistit, stomacho quoque hoc medicamentu eximie prodesse. Tandem praedicatis istius medicamenti laudibus in variorum & grguissimorum
morborum cutam, sic demum concludit caput suum: Iliud utique credas, velim, mihi, dum in aliis expertu per suadeam hoc medicamenti non solum non noce Goma cho, verum etiam reficere ac Mnfirmare eum supra omnem
opiniono n. Hinc discat Anonymus antiquos Medicos in grauissimis ac deploratissimis morbis thm curandis, tum corroborandis, & restituendis male affectis ac enervatis ventriculis, ac stomachis non semper lembus illis eccoproticis, sed vehementior;bus ac acrioribus
medicamentis, qualis est colocynthis & id genus alia, 'sos esse, cum non nisi eiusmodi remediis fatis intelli-D 3 gerent
69쪽
ni L elei' u. aos . Mesuae, electuarii de psyllio mo fit gnanae, ad bilis seruorem contemperandum, ac eua-lcuandam bilem idoneorum omnium molestia post hae leuaturae sint. Nec non etiam quae in locum
diaphaenicidia carthami benedici ae laxatiuae, ad cras. sum & frigidum humorem pituitosuin deturbandum aptorum succedant. Quinetiam & confectionis ha- ni ech electuarii, Im C maioris & minoris, &pulueris
i di asennae atrae bilis vacuationi congruentium cia praestiturae sint. Quae quidem methodus nostri Anonymi, utpote facillima, tribus verbis ter repetitis ad maiorem commendationem absoluitur, rhab. sci- , licet agarico &sentix: ex quibus siunt infusiones, decocta aut pulveres, aut electuaria vel mollia, vel du- . .
. xiora in tabellas redacta. Quibus si addidisset, ut ex , illis iisdem decoctis fierent syrupi, vel eorum pulueribus pitulae, vestiis fui stet valedicendum syrupis omnia. bus tuni praeparantibus, tum purgantibus, ut&cata- portiis de rhab. de agarico, de senna, de aloe, de hiera, de hermodactylis, de colocynthide, fumaria, Cupa- rorio, myrobalanis, aggregativis, arabicis, aureis, coc- .ciis benedictis, siue quibus: quas omneSin omnium' .. humorum expurgationem paratas habetis, & asserua tis ut praesto sint, vel seorsim, vel mixtae exhibendae,
cum id necessitas postulat: praeterea & fortioribus aliis N . ac vehementioribus calidioribusque cedendum fuis . set, pitulis nempe foetidis de opopanace , de saggapeno, de euphorbio, dc lapide laetuli siue cyaneo : quae visunt incendentes aut plus aequo calefacientes de venenose, ut assentitur noster Anonymus, sic non nisi grauissimis morbis expugnandis deglutiendar iruntur : quales suntlaepra, epilepsia, paralysis, arthritis, febris quartana, &alii id genus affectus, qui r dices altissime egerunt, quibus noster Anonymusci
70쪽
DEFENs Io, CAP. IV. 4stius blandiatur, de inducias diuturnas illis in corpore aegrotantis concedat, quam validiori medicamento ausi tradices illorum defigere ac conuellere. Nam
Medici cinquit qui ex Graecorum & Arabum doctrina faciunt Medicinam, simi amici naturae, maluntque benignis uti remediis , quam deleteriis : ac malunt bis aut ter benignὸ, quam semel violento medicamento purgare. O si dum naturae amicum, qui eam in suis aegritudinibus retinet, nec ullum praebet auxilium. Quorsium enim eccoprotica sela asserat, quae tantum expedienda: dc purgandae primae conporis regioni prosint, quaeque simul omnia congesta, ne tantii tum quidem leuaminis, etsi centies exhibeantur , conferre possint, cum inualidiora sint,quam quae morbi seminaria penitus adoriantur Z atque hinc nata est necessitas, ad alia validiora etemedia confugiendi, quae tenaciori morbi causae eradicandae apta
sint, hoc est, faeci cuidam tartareae vasibus impactae, Aissoluendae ac deturbandae idonea, quae talia quidemerunt, si arte ad penetrandum ad intimas usque partes , neruos, iuncturas &penitissima viscera, ubi sedes morbi delitescit, aptentur, qud usque eccoproticis Ivcnimium debilibus, penetratio denegatur. Neque etiam haec opera remedii vehementis perficiuntur, sed apta ac concinna specifici auxilii praeparatione, & propria dissoluendi, liquefaciendi, ac vacuandi gummosas eiusmodi & tartareas impuritates, cr*ssas, terrestres, viscidas ac tenaces, quae morbos contumacissimas in nobis procrcant. Attigi ista tractatu meo designaturis rerum internis , demonstratione Summatum sulphureorum , nec non sulphuris oleo solubilis, quod sit eiusdem naturae utque aquea gummata aquis ditatuantur,feces tartareae de sales salibus. Hoc .