C. Cornelii Taciti opera

41쪽

GERMANIA. 3ICattos ad bellum rari excursus fortuita pugna Equestrium sane virium id proprium , it parare Victoriam , tib cedere. Velocitas juxta formidinem, cunctatio propior constantiae est XXXI. Er aliis Germanorum populis

usurpatum rara δ privata cujusque u dentia, apud Cattos in consensum vertit, ut primum adoleverint, crinem barbamque summittere , nec , nisi hoste caeso eXuere votivum obligatumque virtuti oris

habitum. Super sanguinem c spolia

revelant frontem , seque tum demum

mpretia nascendi retulisse , dignosque pam tria ac parentibus feruist. Ignavis cimbellibus manet squalor. Fortissmus quisque ferreum insuper anulum lignominiosum id genti velut vinculum gestat, donec se caede hostis absolvat. Plurimis Cattorum hic placet habitus Jamque canent insignes, hostibus simul suisque

monstrati : omnium penes hos initia pugnarum haec prima semper acies , visu nova. Nam ne in pace quidem vultu mitiore mansuescunt. Nulli domus, aut ager, aut aliqua cura prout ad quemque Venere , aluntur prodigi alieni , contemptores suP donec exsanguis senectus

42쪽

XXXII. PRox1M Cattis certum jam alveo Rhenum , quique terminus esse suffiiciat Usipi ac Tencteri colunt Tencteri super solitum bellorum decus , equestris disciplinae arte praecellunt. Nec major apud Cattos peditum laus , quam Tencteris equitum. Sic instituere majores posteri imitantur. Hi lusus infantium haec juvenum aemulatio , perseverant senes : inter familiam M penates , jura successionum , qui traduntur excipit

filius , non , ut cetera , maXimu natu,

sed prout ferox bello melior XXXIII. Jux T Tencteros Bructeri

Olim occurrebant : nunc Chamavos cAngrivarios immigrasse narratur, pulsis Bructeris ac penitus excisis, vicinarum consensu nationum, seu superbiae odio seu praedae dulcedine , seu favore quodam Crga nos deorum : nam ne spectaculo

ouidem proelii invidere : super LX millia, non armis telisque Romanis , sed, quod magnificentius est, oblectationi oculisque

ceciderunt. Maneat quaes , duretque gentibus, si non amor nostri, at certe

Odium sui quando urgentibus imperii fatis, nihil jam praestare fortuna majus potest , quam hostium discordiam. XXXIV. ANGRivARios Gliam Vos

43쪽

GERMANIA. 33, tertio Dulgibini, Chasuari cludunt aliaeque gentes haud perinde memoratae. fronte Frisii excipiunt. Majoribus,, minoribusque Frisiis, vocabulum est

ex modo virium : utraeque nationes usque ad Oceanum Rheno praeteXuntur , ambiuntque immensos insuper lacus , cRomanis classibus navigatos. Ipsum quinetiam Oceanum illa tentavimus superesse adhuc Herculis columnas fama vulgavit : sive adiit Hercules, seu quid quid ubique magni ficum est, in claritatem ejus referre consensimus. Nec defuit audentia Druso Germanico sed obstitit Oceanus in se simul atque in Herculem

inquiri Mox nemo tentavit sanctiusque ac reVerentius visum , de actis deorum credere, quam scire. XXXV. HAc TENus in Occidentem Germaniam noVimus. In Septemtrionem ingentilexu redit. Ac prim,statim Chaucorum gens, quamquam incipiat a Frisiis, ac partem litoris occupet, omnium, quaSexposui, gentium lateribus obtenditur donec in Cattos usque sinuetur. Tam

immensum terrarum spatium non tenent

tantum Chauci, sed desimplent populus inter Germanos nobilissimus , quique Inagnitudinem suam malit justitia tueri

44쪽

3 C. CORNELII A Canusine cupiditate , sine impotentia , quieti secretique, nulla provocant bella, nullis raptibus aut latrociniis populantur. Idque

praecipitum Virtutis ac Virium argumentum est, ubd, ut ruperiore agant, non per injurias adsequuntur. Prompra tamen Omnibus arma , ac , si res poscat, Xercitu plurimum virorum equorumque e quiescentibus eadem fama.

XXXVI. I latere Chaucorum Cattorumque , Cherusci nimiam ac marcentem diu pacem illacessit nutrierunt: idque jucundius , quam tutius fuit quia inter impotentes&validos falsesquiescas: ubi manu agitur , modestia ac probitas nomina superioris sunt. Ita qui olim re bonim sequique Cherusci , nunc inertes acre, stulti vocantur Cattis victoribus for

tuna in sapientiam cessit. Tracti ruina

Cheruscorum JOsi, contermina gen , adversarum rerum ex aequo socii , cum

in secundis minores fulment. XXXVII. EUMDEM Germaniae situm proximi Oceano Cimbri tenent, parva nunc civitas, sed gloria ingens veterisque

famae late vestigia manent, utraque ripa castra , ac spatia , quorum ambitu nunc quoque metiaris molem amisque gentis,

tam magni exercitus fidem. Sexcente

45쪽

GERMANII. Stimium c quadragesimum anniam Urbs nostra agebat, cum primum Cimbrorum

audita sunt arma, milio Metello ac Papirio Carbone consulibus. Ex quo si ad alterum Imperatoris Trajani consulatum gomputemus, ducenti ferme δ decem anni colliguntur tamdiu Germania vincitur Medio tam longi aevi spatio, multae invicem damna. Non Samnis, non Poeni non Hispaniae, Galliaeve , ne Parthi qui dem saepius admonuere quippe regia Arsacis acrior est Germanorum Abertas.

Quid enim aliud nobis , quam caedem Crasti, amisso δ ipse Pacoro , infra Ventidium dejectus Oriens objecerit ξ At Germani Carbone , de Cassio , de Scauro Aurelio , c Servilio Caepione , Cn. quo que Manlio fusis , Vel captis, quinque

simul consulares exercitus populo Roma no , Varum , tresque cum e legione , etiam Caesari abstulerunt nec impunta

C. Marius in talia, divus Julius in Galli

Drusus ac Nero de Germanicus in suis eos sedibus perculerunt. O ingentes, C. Caesaris minae in ludibrium verse. Indo otium , donec occasione discordiar nostra: dc civilium armorum, Xpugnatis legio num hibernis, etiam Gallias affectavere Iic rursus pulsi inde, proximis tempoributa

46쪽

C. CORNELII TA C UT 1 triumphati magis , quam victi sunt. XXXVIII. NuN de Suevis dicendum est, quorum non una , Ut Cattorum TencterorumVe , gens majorem enim Germaniae partem obtinent, proprii ad

huc nationibus nominibusque discreti, quamquam in commune Suevi vocentur. Insigne gentis obliquare crinem , Odoque substringere. Sic Suevi a ceteris Germanis sic Suevorum ingenui a servis separantur. In aliis gentibus, seu cognatione aliqua Suevorum , seu quod sepe accidit imitatione, rarum .intra juventae spatiums apud Suevos, usque ad canitiem , horrentem capillum retro sequuntur, ac saepe in ipso solo vertice religant principes ornatiorem habent: ea cura formae, sed innoxiae. Neque enim

ut ament amenturve in altitudinem quamdam terrorem , adituri bella compti, ut hostium oculis , ornantur. XXXIX. VΕΤusTissi Mos se nobili Drusimosque Suevorum Semnone memo rant. Fides antiquitatis, religione firmatur. Stato tempore in silvam , auguriis patrum c prisca formidine sacram, omnes

ejusdem sanguinis populi legationibus

coeunt, caesoque publice homine celebrant barbari ritus horrenda primordia.

47쪽

G i a M. ue Estis alia luco reverentia. Nemo nisi vinculo ligatus ingreditur , ut minor δί potestatem numinis prae se ferens : si forte prolapsus est, attolli Z insurgere haud licitum per humum Volvuntur eoque omnis superstitio respicit , tamquam inde initia gentis , ibi regnator omnium deus , cetera subjecta atque parentia. Adjicit auctoritatem fortuna Semnonum centum pagis habitantur: magnoque corpore essicitur , ut se ue-

VOrum caput credant.

XL. Go RA Langobardos paucitas nobilitat plurimis ac valentissimis natio nibus cincti, non per Obsequium , sed

proeliis sericlitando tuti sunt Reudigni deinde in Aviones, angli, de Varini,

tu Eudoses, riuardones, AEuithones fluminibus aut silvis muniuntur nec quid

quam notabile in singulis , nisi quod in

commune Herthum, id est, Terram matrem colunt, eamque intervenire rebus hominum , invehi populis , arbitrantur. Est in insula Oceani castum nemus , di catum in eo vehiculum, veste contectum, attingere uni sacerdoti concessum Is ad esse penetrali deam intelligit, vectamque bobus feminis multa cum veneratione

prosequitur. Laeti tunc dies, festa loca

48쪽

38 C. CORNELII TACIT 2 quaecumque adventu hospitioque digna tur. Non bella ineunt, non arma sumunt clausum omne ferrum pax c quies

tunc tantum nota , tunc tantum amata,

donec idem sacerdos satiatam conversa tione mortalium deam templo reddat mox vehiculum vestes 11 credere velis, numen ipsum secreto lacu abluitur. Servi ministrant, quos statim idem lacus, haurit Arcanus hinc terror, sanctaque ignorantia, quid sit id , quod tantuna perituri vident. XLI. ET haec quidem pars Suevorum in secretiora Germaniae porrigitur. Pro pior ut quo modo paullo ante Rhenum, sic nunc Danubium sequar Hermundurorum civitas, fida Romanis, eoque solis Germanorum non in ripa commercium, sed penitus, atque in splendidissima Raetiae provinciae coloni. passimi sine custode transeunt; dc cum ceteris gentibus arma modo castraque nostra ostendamus, his domos, villasque patefecimus, non concupiscentibus. In Hermunduris Albis oritur, flumen inclitum d notum olim , nun tantum audiituta XLII. Jux et Hermunduros Naristi ac deinde Marcomanni de Quadi agunt, Praecipua Marcomannorum gloria Vire -

49쪽

G i P A. 3 que , atque ipsa etiam sedes, pullis olim Boiis virtute parta Nec Narisci Quadive degenerant. Eaque Germaniae velut frons est, quatenus Danubi pergitur Marco mannis , Quadisque usque ad nostram

memoriam rege manserunt , e gente

ipsorum , nobile Marobodui Tudri

genus jam externos patiuntur. Sed vis. S potentia regibus, ex auctoritate Romana rar armis nostris, saepius pecuniae juvantur. XLIII. NEC minus valent retro Marsigni, Gothini, Osi, Buri terga Marcomannorum , Quadorumque claudunt :

e quibus Marsigni de Burii sermone cultuque Suevos referunt Gothinos Gallica Osos Pannonica lingua coarguit, non esse Germanos; ubi tributa patiuntur . partem 'tributorum Sarmatae partem Quadi, ut alienigenis , imponunt: Gothini qu, magis pudeat ferrum effodiunt omnesque hi populi pauca campestrium , ceterum saltus vertices montium jugumque insederunt. Dirimit enim scinditque Sueviam continuum montium jugum , ultra quod plurimae gentes agunt ex quibus latissime patet Lygiorum nomen in plures civitates disia fusum Valenti imas nominasse sufficiet,

50쪽

Arios, Helveconas Manimos, Elysiosa Naharvalos. Apud Naharvalos antiquae religionis lucus ostenditur. Praesidet sacerdos muliebri ornatu : sed deos, in-Dterpretatione Romana , Castorem Pol as lucemque memorant. Ea vis numini:

nomen Alcis e nulla simulacra, nullum peregrina superstitionis vestigium : ut

fratres tamen , ut juvene Venerantur.

Ceterum Arii super vires , quibus enumeratos paullo ante populo antecedunt, truces , insit: feritati arte ac tempore lenocinantur nigra scuta, tincta corpora: atras ac proelia noctes legunt ipsaque formidine atque umbra feralis exercitus terrorem inferunt, nullo hostium sustinente novum ac Velut infernum aspectum: nam primi in omnibus proeliis oculi vincuntur.Trans Lygios Gothones regnantur, paullo jam adductius , quam ceterae Germanorum genteS, Ondum tamen supra

libertatem Protinus deinde ab Oceano Rugii, Lemovit omniumque harum gentium insigne , rotunda scuta , breves gladii erga reges obsequium. XLIV. SuioNu hinc civitates, ipso in Oceano, praeter viros armaque classibus valent forma navium e differt, abdutrimque prora paratam semper appulsui