장음표시 사용
161쪽
PIorus gravissime queritur. Cavendum proxime, ne Dei Numen perjurium, aut fidem etiam nosti vel cum capitis periculo datam perfidia violet : clara est omnibus posteris fides &constantiae Reguli. Nec fieri potest ut clarum de praestabile nomen Strategematis ca- dat in perfidiam aut periurium: Vulteius in Nuncupatoria Strategem. Polyarni, Nec Strategemata mendaciis ornare aut instruere liceat: id enim inli pestum & nefas. Neque atroxaut inhumanum aliquid pro Strategemare tentandum est: quale fuit M. Aquilii facinus, qui contra fas Deum moresque maj xum , mixtis veneno sontibus , & medicaminibus εmpuris infamem fecit victoriam, & in id tempus S crosancta Rom. arma violavit: Flor. lib. z. cap. o. Et quale suit scelus Pardagogi Fdiscorum summa indignatione a Camillo Romanorum duce repulsum. Quale etiam nefas tentavit medicus Pyrrhi Epiro-xarum Regis, qui Resi venenum submercede magna poli icitiis r at Fabricius Rom. dux tali facinore eg xe victoriam negans, Regi medicum detexit. Nec tamen omnis dolus a milite removendus est, aut omnes ei fallaciae detrahendae: sed quemadmodum dixit quidam, ubi leonis pelle nihil proficitur, assuatur Vulpina, i. e. cum aperta vi res non succedit , alia via ingrediendum sit, inopinantibus qerror injiciatur, improvisum hostium consilium capiatur, accersatur dolus absque perfidia, adhibeatur i ndustria , locum habeat solertia, Strategemata usurpentur, quae infinita per historias sparsa sunt: nos pauca oblectandi gratia & acuendi ad studia animi subiiciemus. Scripserunt de Strategemabs Graecorum juxta ac Latin rum Polyaenus libros octo; Julius Frontinus libros quatuor ; Nicolaus Μachiavellus lib. de re milit. . Iippolytus a Collibus in suo Principe: quos rei mia litaris studiosis jugiter versandos plurimum comme
162쪽
porcius Cato devictas a se Hispaniae civis
G1. tes existimabat in tempore rebellaturas fiducia murorum. Scripsit itaque singulis, ut diruerent monumenta, minatus bellum nili confestim obtemperassent, epistolasque universis civitatibus eodem die reddi jussit: unaquaeque urbium sibi λli credidit imperatum. Contumaces Conspiratio potuit sacere , si omnibus idem denunciari omnibus notum sui siet. a. Claelius adSyphacem prosectus Legatus, quo dam ex fribunis & Centurionibus per speciem se virum ac ministerii exploratores secum duxit r ex quibus L. Statorium, quia si pius in iisdem castris
fuerat, quidam ex hostibus videbantur agnoscere: Occultandae conditionis causa, baculo ut servum ca
3. Ventidius Parthico bello adversus Pacorum' Regem, non ignaruS Pharnium quendam natione Lorresten ex his qui socii videbantur ; omnia quae apud ipsos agebantur nunciare Parthis , perfidiam barbari ad utilitates suas convertit. Nam quae maxime fieri cupiebat, ea vereri se ne acciderent, quae ti- me 'evenirent optare se simulavit. Mithridates, circumvallante Pompeio, sugam In proximum diem moliens, hujus consilii obscurandi Causa, latius & usque ad applicitas hosti valles pabulatus eli: colloquia quoque cum pluribus mertendae uspicionis causa, in posterum diem constituit: ignes etiam frequentiores per tota castra fieri iussit ι secune Visi i a praeter Via castra hostium agmen α
163쪽
. s. Themistocles Athengrum dux exhortans suos ad erigendos festinanter muros, quos jussit Laceda moniorum dejecerant, Legatis Lacedaemone mi insrui interpellarent , respondit venturum se ad dilue am hanc existimationem, & pervenit Lacedaemo nem: ibi simulato morbo , aliquantum temporis e traxit, & postquam intellexit suspectam esse tergia versationem suam, contendit falsum ad eos rumorem, & rogavit ut mitterent aliquos ex Principibus uibus crederent de munitione Athenarumo Suis einde clam scripsit, ut eos qui venissent retinerent, donec refectis operibus confiterentur Lacedaemoni is munitas esse Athenas, nec aliter Principes eorum redire posse, quam si ipse remissus foret: quod facile praestiterunt Lacedaemonii, ne unius interitum mul-mrum morte pensarent.
6. Μetellus Pius in Hispania interrogatus, quid postera die facturus esset λ Tunicam meam, δε id esο- qui possit sinquit in comburerem. Similiter L. Lici
nius Crassus percontanti quo tempore castra moturus esset, respondit : Hereris ne tubam non exau-
CAE P. MM CDe explorandis Consiliis Homum.
CArthaginenses, cum animadvertissent Alexandri' ita magnas opes, ut Africae quoque immineret, unum ex civibus Virum acrem, nomine Hamilcarem Rhodinum jusserunt simulato exilio ire ad Regem, omnique studio in amicitiam ejus pervenire: qua is potitus consilia ejus nota civibussuis faciebat Item Carthaginenses miserunt qui per speciem Legarorsem longo tempore Romae moratantur, excipexintque consilia nostrorum,
164쪽
8.. M. Cato in Hispania, quia ad hostium conlilia alia via pervenire non potuerat, jussi trecentos milites simul impetum facere in stationem hostium,' raptumque unum ex his in castra perferre incolumem: tutus ille omnia suorum arcana consessus est.
9 C. Marius Coff. bello Cimbrico & Teutonico, ad excutiendam Gallorum & Ligurum fidem, literas liti misit: quarum pars prior praecipiebat, ne inte
rioras quae praesignatae erant, ante tempuS Certum aperirentur . easdem postea ante praestitutum diem
repetiit, & quia resignatas repererat, intellexit hostiliaeagitari. Io. Est etiam aliud explorandi genus quo ipsi duces nullo extrinsecus adjutorio, per se provident. Si cui AEmilius Paulus Cos. bello Hetrusco apud oppidum Coloniam dimissurus exercitum in planiciem , contemplatus procul avium multitudinem citatiore volatu e sylva consurrexisse, intellexit aliquid insu diarum latere, quod & turbatae aves & simul plures evolaverunt. Praemissis igitur exploratoribus comperit decem millia Bojorum excipiendo ibi Rom agmini imminere s eaque alio, quam expectabatur, Iatere missis legionibus circumfudit. Idem fecit Thyamenus Horestis filius. II. Asdrubal frater Hannibalis,tunc Livii & Neronis exercitum squanquam hoc illi non duplicatis castris dissimularent in intellexit, quod ab itinere strigosiores notabat equos, & coloratiora hominum ex. 'via corpora.
Lexander incedo, cum haberet validum eXercitum, semper eum statum belli elegit.
165쪽
ut acie confligeret. C. Caesar bello civili cum exe citum veranum haberet, hostium autem Tyronem esse sciret, acie semper decertare studuit. I 3. Fab. Maximus adversus Hannibalem successibus praeliorum insolentem, recedere ab ancipiti dis crimine, & tueri tantummodo Italiam constituit, , Cunctatorisque nomen , & per hoc summi ducis
I . Scipio,' manente in Italia Hannibale, trai's-miisio in Africam exercitu, necessitatem Carthagi- nepsibus imposuit revocandi Hannibalem. . Sicque a domesticis finibus hostile transtulit bellam. Idem' alii factitarunt.
Detransducendo S xercituper loca Hoste infesta.
1 s. IF Μilius Paulus Cost cum in Lucanos juxta
littus angusto itinere exercitum duceret, &Tarentini ei classe insidiati agmen ejus scorpionibus aggressi essent, captivos lateri euntium praetexuit quorum respectu hostes inhibuere tela. Agesilaus Lacedaemonius idem fecit. I 6. Autobrates Perses cum Pisidiam exercitum duceret, & angustias quasdam Pisidae occuparent, simulata vexatione trajiciendi,instituit reducere: quod cum Pisidae credidissent, ille nocte validissimam manum ad eundem lorum occupandum praemisis, aCp stero die totum trajecit exercipum. Cn. Pompejus, cum punVn transire propter Opp situm exercitum hostium non pollet, assidue prodi cere& reducere in castra ςonstituit: deinde in eandem persuasionem hine perducto, ne ullam viam ad progressum Mn qn d; teneret , rupente impetR ia: O
166쪽
P. Claudius Cos. primo bello Punico cum a Rheogio Metanam trajicere militum nequiret, custodien-ribus fretum Poenis, sparsit rumorem, quasi bellum injussu populi inceptum gerere nonposset,classemque Italiam versus se agere simulavit digressis deinde P oenis , qui prosectioni ejus habuerant fidem, circumactas naves appulit Siciliae.
17. Philippus Macedonum Rex Graeciam petens, curia Thermopylas occupatas audiret, & ad eum Legati JEtolorum venissent acturi de pace, retentis iis, ipse magnisi irineribus ad angustias pertendit: securisque custodibus, & l egatorum reditus expectantibus, inopinatus Thermopylas trajecit. I S. Lacedaemoniorum duces , cum Syracusas navigare destinassent, & Poenorum dispositam penitus classem timerent, decem P unicas naves, quas captivas habebant, veluti victrices primas jusseruot agi, a
latere junctis ac puppe religatis aliis, qua specie de
ceptis Poenis, tinnuerunt. - in
Chabrias Atheniensis, cum adire portum Sami rum obstante navali hostium praesidio non posset,pa cas e suis navibus praeter p tum missas jussit transire, arbitratus qui in statione erant tersecuturos, hisque per hoc consilium evocatis, nullo obstante , portum cumreliqua adeptus est classe.
P. Decius Tribunus bello Samnitico, Cornelio Cosso Cos. iniquis locis deprehenso ab hostibus, su si ut ad occupandum collem qui erat in Propinquo,
modicam manum mitteret , seque ducem iis qui mittebantur, obtulit: avocatus in diversum hostis dimisit Consulem, Decium autem cinxit, obseditque illas quoque angustias: noctu eruptione facta, cum et
Oatus esset Decius, incolumis cum militibus Consuli accessit. . Itidem Attilio Calatino Cos. Calphurnius dimisissum exercitum videns in vallem, cuius latera omnia
167쪽
superiora hostis insideret, depoposcit & accepit trecentos milites, quos adhortatus ut Virtute sua e citum servarent, in mediam vallem decurrit, &ad opprimendos eos undique descendit hostis, longoquere aspem praelio retentus occasionem, Consuli ad extrahendum exercitum dedit.
De evadendo ex locis AFcillimis.
Q Umxus Sertorius in Hispania, cum a tergo,
instante hoste flumen trajicere habereti val- ιIum in ripa eius in modum cavae lunae duxit, & Oneratum materiis incendit, atque ita exclusis hostibus fluvium libere rransgressus est. Similiter Pelopidas Thebanus bello Thessalico, transitum quaesivit.' 'Herculeius Legatus Sertorii,cum in Hispania inter duos montes abruptos, longum & angustum iter ingressus paucas duceret cohortes, comperissetque ingentem manum hostium advenire, sotam transversam inter montes pressit, vallumque materia extructum incendit, atque ita intercluso hoste evasit - Croesus, cum Halyn vado transire non posset, neque navium, aut pontis faciendi copiam haberet, superiori parte post castra deducta, alveum fiuminis a tergo exercitus sui reddidit. '2O. L. Fufius exercitu producto in locum initiquum , cum constituisset ciccultare solicitudinem suam, ne reliqui trepidarent, paulatim inflexit iter ,
tanquam circuitu majore hostem aggressurus, con-Versoque agmine, ignarum rei quae agebatur exercitum incolumem reduxit.
zz.. L. Syll bello sociali apud Eserniam inter angustias deprehensus, ad exercitum hostium, cui Duil-ER. Praeerat, colloquio petito, de conditionibus pacis
168쪽
cis agitabar sine effectu. Hostem tamen propter inducias negligentia resolutum animadvertens,nocte profectus, relicto buccinatore, qui vigilias ad fidem remanentium divideret , & quarta vigilia commissa eum sequeretur, incolume&ὶOS cum omnibus impe-' dimentis tormentisque in tuta perduxit. Idem & alii
Brasidas dux Laceda moniorum, circa Amphipolim ab Atheniensium multitudine numero impar d prehensus, claudendum se praestitit, ut per longum coronae ambitum extenuaret hostilem frequentiam , quaque rarissimi obstabant, erupit. Iphicrates in Thracia cum depressio loco castra po suiuet, explorasset autem ab hoste proximum teneri collem, & unus ad opprimendum ipsos descensus esset, nocte paucis intra castra relictis, imperavit , ut multos ignes facerent, eductoque exercitu & dispotato circa latera antedicta viae, passus est transire barbaros, locorumque iniquitate, in qua ipse fuerat, in
illos conversa, parte exercitus terga eorum cecidit, parte castra fecit. Darius ut falleret Scythas discessu , canes atque asinos in castris reliquit, quos cum latrantes rudentesque hostis audiret, remanere Darium credidit, Si
militer & alii factitarunt, C A P. VII.
De Insidiis in itinere factis.
23. Π Ulvius Nobilior cum Samnio in Lucanos e L ercitum educeret & cognovisset a perfugis hostes novissimum agmen ejus aggressuros, fortissimam legionem primo ire, ultima sequi jussit impediiamenta: ita factum pro occasione amplexi hostes, diri-Pere farcinas coeperunt. Fui ius istonis,de qua supra
169쪽
dictum est, quinque cohortes in dexteram partem viae direxit, quinque ad sinistram: atque ita praedotioni inrentes hostes explicato per utraque latera milite, clausit ceciditque. Idem, hostibus tergum ejus in itinere prementibus, dum flumine interveniente,
non ita magno ut transitum prohiberet, moraretur tamen rapiditate: alteram legionem in occulto citra flumen collocavit, ut hostes , paucitate contempta ,
audacius sequerentur ue quod ubi factum est, legio quae ad hoc disposita erat, exinsidiis hostem aggressa v
exercitus, succiderant arbores, ita ut ex parte exigua sustentatae starent, donec impellerentur, delituerant
deinde ad extremas: ipsi ubi singres sylvam hoste)proximas ulteriores impulerunt, eo modo propag in pariter supra Romanos ruina magnam manum
' bus elephantes transportaret , deficiebatur, junxit dolia, constravitque tabulamentis, ac super ea positus per Siculum frutum transmisit. 26. Celebratur nobile factum Alexandri, qui e rdeserta Africae itinera, gravissima siti cum exercitu affectus, oblatam sibi a milite in galea aquam, spe- ictantibus universis effudit, utiliore exemplo temp rantiae, quam si communicare potuisset. 27. Rom iri, cum a Gallis Capitolium oblideretur , in extrema jam fame panem in hostem jactavexunt: Consecutique ut abuta lare commeatibus vide-
auemadmodum ea, quibus descimur, videamur non deesse aut usus eorum expicatur.
170쪽
rentur , Obsidionem, donec Camillus subveniret, toleraverunt. Athenienses adversus Lacedaemonios idem feci ite dicuntur.
28. Hi qui ab Hannibale Casilini obsidebantur, ad
extremam famem perveni sse crediti, cum etiam herbas alimentis eorum Hannibal, saepe arato loco qui erat inter castra ipsius& moenia praeriperet, semina in praeparatum locum jecerunt: consecuti ut habere viderentur, quo victum sustentarent usque ad sat
29. Reliqui ex Variana clade, cum obsiderentur, quia defici frumento videbantur, horrea tota nocte circumduxerunt : Captivos deinde praecisis maniubus dimiserunt: hi circumsidentibus suis persuaserunt, ne spem maturae expugnationis reponerent infame Romanorum, quibus alimentorum ingens c piaduperesset. 3 o. Thrasibius dux Milesiorum, cum longa obsidione milites sui angerentur ab Aliatre, qui sperabat eos ad deditionem fame posse compelli, sub adventum legatorum Alia tris frumentum omne ins rum compellere jussit, & conviviis sub idem tempus institutis, per totam urbem epulas praestitit: atque ita persuasit hosti superesset pus copias, quibus diu-l turnam sustinerent obsidionem. 3I. Uicinioribus seculis Ladisaias Rex Pannoniae adversus Polonos pugnans, post diuturnam Crac viae obsidionem , ut oppidanis copiae Op:nionem faceret, montem vicinum noctu farina conspersit : rati illi Regem non destiturum, sese dealdo.