장음표시 사용
141쪽
quantum militari gradu vulgo solet, conficererer, et. Decursio in armis sub signis: ab ambulatione gradu tantum citatiore differebat. 3. Saltus, transcendendo saltu murales sessas, aut aliquam aliam impedientem altitudinem. q. Natatio in mari, aut fluvio vicino castris, aut in piscina ad hanc rem facta. Cum cura haec res habita ue imo parentes quidem ipsi suos liberos docebant ;,ut Cato major suum filium, & Augustus suos nepotes. Et Romanis in summo vituperio erat, si quis nec natare nec literaS sciret. s. Palaria, apalo, armorum exercitium Sc pugnae factae ad palum in terram fixum & erectiim, qui sex pedes emineret ad modum hominis: eumque hinc illinc Tyro assiliebat, & variis ictibus, adstante Magistro, petebat: ubi cautio erat, ne tyro ad inferendum vulnus insui gens ipse aliqua ex parte ad plagam pareret. 6. Armatura , exercitium levium, ut palarium gravium fuit hastilium , jaculorum , pilorum , sagittarum missior unde ipsi dicti milites levis armaturae. 7. S
uitio, quae ad Equites speci at, ut audivimus supra. C A P. XVI.
PMma Lex de . surto , cujus magna occasio& materies in castris, ubi pleranue aperta &incustodita. Juramento omnes adigebantur, nequid dolo auferrent. Qui abstulisset quid, fuste percussus; qui
pavonem, capite mulctatus. Praedatio non erat libera: sed quae praeda ex hoste cogebatur, Quaestori deserebatur, & communis fiebat: nam is divendebat, & ex pecunia militi persolvebat. Romarorum abstinentia tanta suit, ut pomisera arbor, quam in pede castrorum amplexa fuerat metatio, postero die abeunte Scauri exercitu intactis fructibus relicta manserit. Securi
142쪽
COMPENDIU Μ ABSOLUTUM. . IN Secunda de stipendiis , quae inferiores Annonas dixerunt, quibus non solum quod esui esset, sed mercedem militarem & pecuniam intellexerunt: infimi ab erogando Rogas appellarunt. Romani primum sine stipendio meruere, idque annis plus trecentis. Stipendia primum exigua duo oboli in diem: postea ab imperatoribus aucta, quatuor aurei in niensem Iexigua quidem summa , sed habebant alia quoque
commoda, frumentum, donationes, promotiones,&alia. Centuriones, Succenturiones, Signi seri duplum habebant : erant etiam egregii milites sic honestati ob egregia facta : hi Duplicarii dicebantur, quia cibaria habubant duplicia. Equites triplum habebant, tum quia genere digniores, tum quia onerum plus ferebant. Tribuni quadruplum, & alia uberiora in veste , frumento&speciebus: hinc pro- verbium, Tribunorum salariis vendere, i. e. gra diori pretio. Miles frumentum quotidie accipiebat , ne inopia cogeretur ad rapiendum aut deserendum. .: Cibum suis manibus coetum bis die sumpserunti: prandium tenuius sine apparatu, ac sere stantes, saepesine, pane frumento suo usi in pulte: hinc Romani dicti Pultiphagi. Pro potu fuit aqua interdum ac tum cum aqua mistum quod Posca vocatur. Pro me sis erant cespites elatiores: in prandio stabant, in eo na sedebant. Luxus deinde in castris intulit Tricliania, porticus, Trichilas, i. e. umbrosas pergulas. Pocula erant lignea, & rarum in castris argentum.
Nemini fas erat prandium aut coenam sumere nisi ad
Tertia lex spectat ad praemia 3Ipoenas. Praemia duplicia:minora ob laesum & de j ectum hostem hastae,
phalerae, & talia. Μajora ob servatum civem, ut coronae. Ab hoc militiae ritu manavit quod hodie n bilitas Europaea tam passim sibi vendicat torques. Ina
143쪽
debantur in aedibus in monumentum Virtutis: haeC 'revellere aut tollere nefas erat.
Poenae leviores mulctar & verbera a Tribunis indicebantur. Capitis poena ad ipsum Ducem pertine--bat: qui mulctam non solveret ab eo Tribunus pignus capiebat, quod censio hastaria dicebatur. Le- atus Consularis in vitam jusj habebat, sed non migniores; Praetorius non habebat. Fustuarium merebatur vigiliarum aut Centurionis neglectus, item qui signa reliquit, aut praesidio decessit, item furtum, falsum testimonium, corruptela juVunum, rer repetitae mulctar. Fustigatio sic fiebat: Triunsts ipses neque hoc Carnifices aut Lictores faciebantὶ capiesustem, condemnatum levi nex tangit, & quasi signum dat reliquae multitudini. Fustigatio nebat in Prinei piis, ubi omnis poena exercebatur. Aliae poenae non capitales erant castigatio & ignominia. Casti- gatio vel sustibus, vel virgis verbera instrebat. Ignominia multiplex: primo hordeum pro tritico dabatur, ut cum jumentis numerari viderentur. 2. AEre privabantur , & talis miles dicebatur aere diruturiet. Extra vallum&castra tendere jubebantur , quasi indigni militum consortio , idque interdum fine tentoriis. - Discincti sub turpi habitu prostituebantur ut parum viri. s. Mutabant militiam ab honestiore genere in humilius transcripti, imo interdum extra omnem ordinem projecti inter impedimenta , sarcinas, & captivos. Sunt & alia quaedam ignominiae genera, ut stantes coenare, dcc. Quaedam ex superioribus peccatisaeapite etiam luebant: item in Militibus arma amifiere, in Signifer ssigna coniti, in utrisque seditio capitale flagitum. Cum plures pec-eossent, fiebat decimatio, ubi decimus quisque sorte ad supplicium electus: interdum vicesimatio &cei
144쪽
ormae plures , ob plures causas. Prima , Cia vica e quercu sive ilice, data ei qui Civem serva- Verat, SI eodem temtore etiam hostem occiderat. . A. Obsidιona ti, qua nulla nobilior, quam Liberati dabasar Duci qui liberavit ipsos: fuit haec ex gramine de certo loco Intra quem obsidebantur ; quia istinimum victoriar indicium erat, herbam porrigere
3. Muralis, qua donatur ab Imperatore is qui primus murum subiit, inque oppidum hostium per vim ascendit: fuit haec ex auro, quae ejus etiam qui primus castra hostium pugnans intravit: haec vallis distincta erat, unde Ilaris dicta: prior murorum ni nas habebat. VA. Na ri , ex auro, ejiis qui primus in hostium navin transiilrisset armatus vi. Huic assinis Rostrita , quae in summo pretio, & non iis data qui in navim aliquam transcendissent, sed qui navale aliquod magnum decus peperissent: haec obsidionali assimilata.& ipsis ducibus data. s. Communiter saepe data corona durea sine alio agnomine, virtutis causa. Hoc conorarum praemium a Graecis & maxime Atheniensibus manasse videtur, qui viritim & pOp lariter sic donabant. Imperator ipse coronaS Imp nebat. His ornati ludos spectabant, in triumpho s debant. Equites equo publico in transvectione annua iis usi: in judicium quoque & discrimen interdumi exoducebant VirtutLostentandae.
145쪽
M8. ANTIQUITATUM ROMANARUM L. CAP. XV ΙΙΙ. De Acie Romava. Non uno semper modo Acies instructa fuit , sed
diversis. Quo die pugna erat cum hostibus committenda, signa in castris Romanis proponebantur , tunica pussurea aut coccinea super Praetorium ex pansa. Post, ubi jam ad bellum exeundum, & exercitus castris educendus esset, signa militaria in castriscia captatis auguriis evellebantur e terra. Educto castris exercitu acies instruebatur. Romani primum phalanges Macedonicis similes habuere in ac1e; dein manipulos: postea plures ordines: quorum primus Hastatorum, secundus Principum, tertius Triariorum qui ultimo subsidio venerunt: unde proverbium Res rediit ad Triarior, cum laboratur. Extra ordines pugnabant Rorarii & Accensi. Sunt vocabula ali quot militaria, quibu instructa certo modo Acies appellari soleat: quales sunt Frons, Subsidia, Cuneus, Globus, Forfices, Serra, Alae, Turres, asimilitudine istarum rerum. CAP. XIX. De Devotione.
Q I periculum aliquod imminere videretur, & Η
ruspices nunciarent Deos non placatos esse, tum unus aliquis ex Romanis sese pro exercitu devovebat licebat autem Imperatori se , vel alium quemlibet ex legionibus Romanum civem deVovere. Quod ad hunc modum fiebat: DeOS omnes, praecipue belli potentes veniam victoriamque Romanis, hostibus terrorem autem & mortem rogans appella . baia
146쪽
IV. COMPENDIUM ABSOLUTUM. II cibar: quo facto ni moreretur, sese in medios hostes
I Ocus clausus vel oppugnatur ex itinere primo impetu: aut langiore oppugnatione capitur. Subitae expugnationes fiebant scalix musculisque squibus 1 ossae aggere completae solidum iter essicerent'; ) sive ambulatoriis turribus. & cratibus paratae. Quod si propter sessarum latitudinem, murorumque altum idinem, aut munitionem repentino impetu urbs ex pugnari non posset, vineis actis, aggere jacto, turribus concitatiS oppugnabatur.
C A P. XXI. i Vocabula Instrumentorum 2 operum pertinentium ad munitiones Castrorum , Er oppid-rum oppugnationes. Agger ex terra lignisque extollitur contra murum, de quo tela jactantur. Vallus sive vallum erat stipes ramosus in summa parie aggeris defixus, ad aggerem confirmandum, S loricas extruendaS. Loricae erant eminentiae illae aggeris sive murorum quae pectus defendebant: fiebant autem ex cratibus EM viminibus, interdum ex asseribus. Cervi erant stipites cornicula eminentia habentes , ad commisi iras asserum atque aggeris, & ad impediendum ascensum. Lilia erant stipites ab summo praeacuti ad similitudinem fioris ejusdem nominis nondum aperisti .
147쪽
ti sed oppressi , & tegebantur viminibus & vr guttis. Cippi erant stipites tricipites, aut quadricipites de
libratis & praeacutis aluminibus, ab infimo revincti transverso longurio, ne avelli possent. Haec ad munitionem castrorum fiebant: ad oppugnationem requirebantur. Turris mobilis sive ambulatoria: erat illa machina instar aedificii ex trabibus & tabulis, interdum decem contignationibuS extructa : intus erat Aries , quem suspensum milites in hostium murum impellebant : ex superiore parte pons demittebatur; in eundem murum, &scalae confestim injiciebantur. Tota autem machinatio subjectis rotis a militibus circiter quinquaginta introrsus promovebatur, cum muscu- Ius aut vineae praecederent, sub quibus fossores rastris& ligonibus viam muniebant, aggeremque uti diximus , solidabant, ut moenibus turris propinquare posset. Totudo tabulatum erat ex trabibus pluteisque sactum, S coriis & ciliciis contectum, adversus flammam & incurrentia saxa, sub qua latebant milites, qui viam turribus aut vineis muniebant, saxa de via
removebant, solum aectuabant ac muros tentabant.
Musculi erant machinae quibus recti milites apportatis lapidibus, lignis, & terra fossas complebant, ut turri ambulatoriae viam munirent, aut muros subruerent, lapidesque vectibus subducerent: hi interdum, subjectis rotulis impellebantur. Vineae machinatio tabulatis cratibusque constrata, quae subjectis rotulis impellitur, cujus tecto muniti obsidentes murorum fundamenta subruunt: dictae, quod, ut vineae sepibus, ita hae tectis vimineis muniri solebant. Post eas etiam milites occulti sequebantur
ad praelium: hinc sub vitem praeliari est sub inea militari pugnare Fest.
148쪽
IV. C OMPENDIUM ABSOLUTUM. 121
Plutor inacia inae mobiles & ambulatoriae ex tabulis vimine & corio constratae, trinisque rotulis adigi solita: di muros, quarum una in medio , duae in capt- tibus apponamur , ita ut in quacunque partem quis Velit, more Carpentorum admoveri possint: quos obsidentes applicant muris I eorumque munitione protecti sagittis , fundis vel missilibus defensores Omnes de propugnaculis oppidi exturbant, ut scalis ascendendis facilior praestetur occasio. Cuniculus est meatus subterraneus suffossus: 'ducta similitudine aut ab ejus nominis animali, quod subter fossa terra latere est solitum; aut a cuneis, qui in omnem materiam intrant findentes. Balisa svnibus, nervis, chordisque ita tendebatur , ut quanto majora brachiola haberet, sive quanto major esset, tanto spicula longius mitteret.
Onager quo lapides dirigebantur: quod asini seri ,
Cum a Venantibus agitantur , ita eminus lapides post: rerga calcitrando emittunt, ut persorent pectora sequentium, aut capita displodant.
Scιrpiodietiis, quod parvis subtilibusque spiculis
mortem inferret, Scorpionem posteriores appellabant onagrum. Aries abies vel ornus excelsa, cuius summitas dum de prolixo ferro concluditur, arietis essiciens prominulain speciem: unde & nomen: hanc suspensam asseribus & ferratis, quantum mensurae ratio patituis multitudo retro rePellens rursus ad obvia quaeque rumpenda protrudit ictibus validissimis. Qua crebritate veluti reciproci fulminis impetu aedificiis scissis in rimas, concidunt structure laxatae murorum. Malleoli manipuli sparti pice contecti, qui incensa alit in muros, aut in testudines jaciuntur. Falx muralis erat trabs intrinsecus in testudinό ν quae adunco serro praefigebatur: Falx vocabatur ab eo quod incurvata de muro extraheret lapides.
149쪽
Muricer, aliter Triboli sive Tribuli, erant machi nutae ferreae tetragonae aculeiS extantibas in itiae , quae spargi solebant adversus eruptioneS hostileS. EC A Ρ. XXII. De Evocatione Deorum Tutelarium, ct Devotione Urbium atque Exercituum hostilium. Romani cum obsidebant urbem hostium, eamque
iam capi posse confidebanr, certo carmine evocabant Tutelares Deos ; quodaut aliter urbem caPI posse non crederent, aut etiamsi posset, nefas existi- inarent Deos habere captivos. Unde & ipsi Romanitum Deum, in cujus tutela Roma est, tum ipsius u bis Latinum nomen ignotum este voluerunt, caveruntove ne quod ipsi saepe adversus urbes hostium fecisse se noverant, idem ipsi quoque hostili evocatione valerentur, si tutelae suae nomen divulgaretur. Evocatis Diis tum ipsam etiam urbem & exercitum ii stilem devovebant.
Agna clementia Romanorum ab initio usque suit in devictos hostes. Integrae Regiones devictae in Provinciae formam redigebantur , & a Pop. m. missis in eas praesidibiis gubernabantur , qu ipsi traditis armis deditionem faciebant, sub iugum mittebamur: quod ad hunc modum fiebat. fixis duabus hastissuper eas ligabatur tertia, sub iis victos da cinctos transire cogebant. Qui vero sese non dederent, sed caperentur, ii vel alia assiciebantur poena, vel sub corona veniebant. Sub corona venire dicun-
150쪽
tur, quia captivi coronati solent venire ; & corona. signum captivorum venalium. Nonnulli hanc huius phrasis rationem adserunt , quod milites cinoatae causa captivorum venalium greges circumstarent, eaque circumstatio militum corona appellata sit. .
De Coloniis, Municipiis, Frafecturis, Foris,
Provinciis, ct eorum differemus. Cotoniae oppida suerunt quo populus Romanus cives suos ad incolendum deduxit. Coloniae sex potissimum causis deducebanturi
1. Ut priores populi qui eum locum, in quem Colonia deducebatur, inhabitarant, coercerentur. 2. Uchostium incursiones reprimerentur. 3. Ut stirps Romana augeretur. q. Ut plebS urbana exhauriretur. - s. Ut seditiones Romanae a plebe motae sedarentur.i6. Ut praemiis milites veterani assicerentur. Quacunque de causa deducerentur, Senatusconsulto opus suit, aut rogatione aliqua populari, quorum utrumque uno legis nomine comprehenditur, quae Lex graria vocata est: haec aseum dividendum definivit,
ει quibus, ac quam multis hominibus, & per quos, M quo modo, & quibus limitibus esset dividendus praescripsit. Cum de Colonia deducenda ad Senatum aut populum relatum esset, tum ii qui agri cupiditatu tenebantur nomina in Coloniam dabant. Quod si
plures aut pauciore. quam lege praescriptum erat nomina in Coloniam essent professi; tum ad sortem cor fugiebant, ut ex omnibus educerentur qui agro ac-' cepto exirent. NumeruS autem Colonorum pro agri
amplitudine in quem deducebantur , scribebatur et quo factum est, ut modo bina, modo terna, modo quaterna millia atque amplius scriberenῖur. D-dsceis F a han ux