Enchiridion historiae ecclesiasticae universae : ad recognitam et auctam editionem neerlandicam alteram in latinum sermonem versum

151쪽

93 Papae et ultimi principes e gente oliensiaufica. etc. I 3

impositum i). EpiSCOP omneS, Uno CXCepto, Paruerunt. Quod moleste feren rex Sesadinum beatum praedicavit, quod non esset sub Papa Debuit tamen dare manu et pedetentim, anno

Principis Alfinsi, regni Lusitan haeredi S Connubium anno 120 cum Urra C Castellana, ConSanguinea Sua re Publicae CauSa initum, epiSCopus ortus-Callensis Oporto invalidum declaravit. Quem perseCUtUS Si princepS, Inno Centiu Saulem defendit Solemniter facta excommunicatio refragantem principem ad parendiam et Subjiciendum Se redegit. Itidem Alphon si, Legionis regis matrimonium Cum Berengaria Castellana, a Caelestino III invalidum declaratum et Solutum Si atque excommunicatione et interdicto

1204 insanam pervicaciam fregit Innocentius. Ad omnia

3'. Romae et in dominio papali auctoritatem Papae QStituere Innocentius valuit. PraefeCtu imperatorius et Senator Romanus obsecundarunt. DuCatu Spoletanu et terrae RaUennatenSeS AnConensis regio et Romaniola brevi spatio recuperata et Papae Subjecta Sint ). Regnum autem utriusque Siciliae magno Papae unguStia peperit. Constantia, Henrici Ιvidua, filium suum in regnando ocium SSumPS erat ei PRPamdederat tutorem, regnumque iterum seudum Romanae Ecclesiaed laraverat. Quapropter Inno Centius juvenem redericum tutari debuit Contra inimicos ejus. Quod paulatim ProSpere SucceSSit, ita ut re clerici auctoritaS, anno 1208, Sati eSSet firmata regnoque quie reddita. Etiam ad orientem strenuus apa prospexit. Expeditione CruCigerorum, ab eo Provocata, institutum est Constantinopoli imperium Latinum, quem quidem eventum initio non intenderat Inno Centi US. ς'. rima ejus cura fuerat reformare aulae Suae diSCiPlinam1. ConSectabatur simplicitatem, affabilitatem, atque integritatem

3 Mansi XXII, 70 sq. 710 de forma interdicti.' Gesta Innocenti III, o. 58. Mi ne P. L. Tom. 214, 10 Sq. RegiStr. II, 76. Migne, bd. p. 610 Sq.

152쪽

144 eriodus Altera Caput Primum.

a Severa poena petiit ab OmnibuS, qui ex avaritia pretio vendidis Sent aut Corrupi SSent ocumenta publica Salubris hoc reformationis Studium prae se tulit praesertim in synodo

oecumenica XII 1215 ). Amplius et o prelati et legati interfuerunt Damnatis prius haeretici Waldensibus et AlbigenSibus, doctrina S. Sacramenti enucleatiu est declarata et nomen franSSubstantiatio approbatum. Dein annua ConfeSSi et Commiani Praecepta, ne fierent Connubia ClandeStina interdictum,conSanguinitatis impedimentum ad gradum I re Strictum Tandem PraeSCriptum Si ne novi ordine religiosi instituerentur. Dum Conabatur Inno Centius haec et alia hujusmodi decreta CXSequi, dum XPeditionem Sacram praeparabat et luctamina Cum Joanne Angliae rege Componebantur, die 16 ulio 1216 morte interceptu est. Quidam illius aetati auctor CriPSit geStΟ-rum ju gloriam fulgere Romae et in univerSO terrarum orbe. 5'. Qui ei Successit, e gente avelliorum, Sibi nomen

dedit onorio III 121 7 1227). Principia Innocenti IIIPTOSequenS, non iSdem tamen ingenii dotibus neque eadem invicta fortitudine usus est. Anno 1213 Frederi Cusci coram PrinCiPum OnSeSSU, Egrae, , benefactori Suo ac fusori Innocenti III. promiserat liberam fore episCoporum abbatumque electionem et faCultatem appellandi ad S. Sedem, jus seolii abrogatum iri, liberas fore functiones CCtesiaStiCAS, PraeSidium adversus haere Se datum iri et tutelam bonorum Ecclesiae

Romanae ). Nihil harum rerum omnium Servavit reX. LiceteXPeditionem SaCram perpetuo distulerit atque Conatus Sit in Seunum Onferre regiam utriusque Siciliae et imperatoriam auctoritatem, tamen adeo Sque blandimenti uSuSeSty), ut eum anno

122 Papa diademate imperii insignierit. Urbs Damiata interea christiani periit 122 1), qui fuit magnus Honori dolor ε).

Iterum debuit Papa ad annum 122 differre CruCigerorum XPeditionem, quam tamen non vidit, morte interceptus artio 122T. Vir Ptu Si fortis rerum peritu Su Cessit ei, Gregorius X 122T-1241), Innocenti III patruelis. ViX VectuS, Xhortatus est Frederi cum II ut expeditionem Sacram aggre-

153쪽

93 Papae et ultimi principes e gente Ohenstaufica. etc. I45deretur et PaUCO tempore OS Ut CaSte viveret λ). Noluit obsequi Frederi Cu S. Quapropter 29 Sept. 122 excommunicatus est Moleste tulit rederi CUS ConqueStUSque S Se injuste punitum Quum anno 122 iteraSSet XCommuniCationem regorius debuit Roma aufugere ne vindictae rederici succumberet. I filium Suum ConStituit ibi SuCCeSSorem regni,

Iecit foedus Cum amet Sol dano et diademate regio

Hierosolymitano honoratu egi, dum ju Praefectu Raynaldus adoriretur armi Patrimonium Uictae Sunt Copiae PapaleS, cum Frederi Cu II ipse adveniens aciem duceret. Anno tamen 123 pax ad S. Germanum facta est, Cuju quidem leges Frederi Cu non Servavit δ). SeveriSSime egit adversu haeretiCOS, Sed graviter ConqueStu est Papa, quod titulo haeresis uteretur ut Catholico Sibi inimico perderet Attamen, im-rico Contra Patrem rebellante, a Partibu patri Stetit Gregorius Compescuit Fredericus filium degenerem 1235), qui obiit in carcere 1242 . Uicto filio, aggres Su est Lim g o Naadiam, quae auSam HenriC defenderat eamque per Egellinum, Virum crudelem, depopulavit. Dein filium suum naturalem Eri et ii meis, anno 1238, regem ConStituit Sardiniae, quod erat eudum papale. Quo facto, anno 123 altera Vice XCommunicatione Frederi Cum obstrinxit Papa Quae CauSa fuit luctationi gravissimae, terminatae interitu genti Holiensiaufi-Cae. In eXCommunicationis documento retulerat Papa articuli 1Timperatoris crimina δ). Contra Pataviae Coram imperatore orationem adversus Papam habuerat Petrus de in eis. Inde querelae utrimque mox tamen imperator a verbi ad faCta

proceSSit Dum in Germania Alberto de Behaim mandasset Papa ut de alio rege eligendo ageret, dumque Tartari Europam orientalem impeterent Fredericus invasit Italiam, ubi multos habebat sibi infensos. Prope insulam Elbam praelatos GallicoS100 Comprehendit, ne cogi posset synodus univerSalis. Iam Stetit ante orta Romanas, cum Gregorius X 22 Aug. 1241

defunctuS St. y Ibd. . No. 884 7972 Ad coelestia animum erigat, amorem ad mentiS delicia traducat neque se voluptatibus terrenis detineri permittat. Perre, Leges II, 269-272. - nat s Annal. ad ann. 4239 No. 2-11 Liber inscriptus: De tribus 'OStoribus, non est illa aetate confectus. f. Hefele, Bettrage, I, 339 Sq.

154쪽

146 Periodus Altera Caput rimum.

caelestinus IV solos dies I regnavit quo mortuo SedeSPontificia vaCavit menses viginti. Innocentius IV I 243 125 ), e gente Fie S Chiorum, pacem desideranS, hortatu mi re-deri Cum ut episcopoS, in insula Elba captivos libertati restitueret bonaque rapta redderet i). Conditiones paci descriptae sunt 12qq), sed diffidentia et suspicio ablata non St. CommΟ-vebat Fredericus Romam impediebatque liberum Papae

Commercium. Qui profectu Narnium, ut Cum imperatore Congrederetur, per Genuam aufugit in Galliam ibique Lugdunum Coegit, in diem 24 unium 245, synodum oecumenicam XIII.

Actum ibi est de terra Sancta, de ChiSmate Graeco, de haere- SibuS, Sed praecipue de gestis Frederi Ci II. Accusatus est de haeresi, de sacrilegio de amicitia cum soldano, de libidine, de violato jurejurando etc. Thaddeu de Sue S S a ConMUS defendere prinCipem Suum, patribus non persuaSit SeSSione III Coram epiScopi 250 Innocentiu imperatorem damnavit

Subditosque ejus fide data liberavit ). Tum Thad deus de

dies irae, calamitatis e miseriae D'6'. Renuntiata Sic amicitia est imperatori, qui ad alterum Pontificem Synodumque vere Oecumenicam pro Vocavit, petiitque S. i di, ii vim Galliae regem, ut intercederet. I vetuit quidem Contra imperatorem pecuniam Colligi in Gallia, at frustra iterati vicibus reconciliationem tentavit, dum nihil in vitae ratione immutabat redericus Electus in Germania rex Romanu est Henricus Ra Spe 1246), Cui anno inSequente mortuo, SuCCessit Gulielmus ollandiae comes I 247 δ). Bellum Sacrum in Frederi Cum praedicatum St. Ad Prin- Cipe omne miSit Innocentius litteras, praesidia Gud e -- petenS. Qui jam Spoponderant in terram Sanctam e ProfecturOS, militando adverSu Frederi Cum promiSS Solvebant ε). Dum tota Germania Sic bello conflagrabat, dum Conrad US,

Frederici filius internecivam luctam agebat cum Gid ii iis ,

i Peris Leg. II, 342-344. Acta apud Mansi XXIII. 605 sq. Natalis Alexander demonStrare conatur imperatorem a solo Pontifice SSe damnatum Saec XIII, diSS U, Tom. VIII,

155쪽

93 Papae et ultimi principe e gente HolienStaufica. etc. 47

dum pugnabant inter Se uelit et hibellini atque Italiam

vastabant, dum Certabant Papa et imperator Ummo Xa Sperationis ardore, die 13 Dec. 1250 Florentini in Apulia obiit 4 e di

suo profeSSUS St, Uelle e CCteSiae SatiSfacere ) Dotibus ceteroquin naturae eximii ornatuS, fuit tamen Fredericus vir dominandi CupiduS, SuperbuS, RSCiVUS, perfidiΟSUS atque, nonnullorum mente, in rebus fidei incerta animi Sententia. T'. Conradu bellum perSeCutu eS in Germania Primum, done proelio ad Oppenhemum victus est a Gid ii iis , dein in Italia, ubi suam recuperavit auctoritatem. Cum in eo S Set Ut reconciliaretur Papae et in Germaniam rediret, obiit Amalphiae 12Sq), anno natu 26. Conraclinus, ejus filius, infans duorum annorum, ultimu fuit e gentemoliensiaufica. Gulie muS, Hollandiae Come S, a Carolo Andegaven Si,,aquarum reXV UocatuS, ne fidem neque auctoritatem Sibi Conciliare ValenS, morte Conradi vi quidquam profecit; CROSUS Si proelio Contra risones 1256 ). Amplius anno ante eum defunCtu erat Inno Centiu IV,

13 Sept. 1254. Sustinuerat pontificatum turbis et difficultatibus Plenum, Sed gloriosum Frederici I sane vitio factum est ut ageret aCriter, hin inde severe. Oui ei successit, Alexander IV 1254-1261 in luctam incidit cum anfredo, rederi Cifilio naturali, administrante utramque Siciliam Conradini nomine Succubuit Papa, ita ut Italiae magna par in dictionem PoteStatemque anfredi redacta sit. Insuper Conradini imperium in utramque Siciliam sibi arrogavit Mani reduS,SuStinuitque Alexandri I reluctantiam, donec Oblatum ab Urbano IV II 6 I I 264 et Clemente V I 265 1268 regnum utriusque Siciliae accipiens Carolus Andegaven Si S, cum valido exercitu in Italiam profectuS, Manfredum vicit ter-

156쪽

148 Periodus Altera Caput Primum.

raSque eXPuginavit 1266). Qui tamen animi Cructe itate, iniquitate et dominandi Cupiditate regibus e gente HolienStaufica minime

fragio Richar dum Cornubiae Cornwallis et Al-Phon Summa Stellae, utrumque Peregrinum, ConStitu 2runt, qUorum neuter UCtoritatem S Sequi in Germania valuit, ita ut re et facto fuerit inferregnan i). oenam excommunicationis proposuerat Alexander I ei, qui Conradinum RomanΟ-Tum regem eligeret, et fruStra Urbanus V tentaverat ad ConCordiam et reconciliationem eleCto permovere ). Ingent fuerunt, Sto tempore, ECCleSiae in Germania aerumnad. Italiae quum CCleSiastica tum Civili rerum Conditio oppreSSatenebatur crudeli imperio Caroli Andegaven Si S, qui tirannorum more monita Papa re Spuebat. Desiderabant Hoheristavi, COS TOUOCaveruntque ad Conradinum, regnantem in Suevia. Is inde ab anno 126 sibi dans titulum regi Siciliae, poStero anno Italiam petiit, Contra monita matri et vetitum Clement a IV, qui XCommunicatione eum Obstrinxit InconSulto animi ardore motuS, Venit juveni in Apuliam, et proelio prope Taglia-COZZam a C a modi victu captusque est. Quamvis ad Clementiam Papa hortaretur, et judice omneS, uno CXCOPto, Senteritiam venia dediSSent, ultimum e gente Holiensiautica rex CrudeliS-Simu Neapoli supplicio interemit 29 Octobri 1268 . Per Suam ipsius insolentiam gens ista nobili interiit.

157쪽

94 Lucta Ecclesiae in Anglia. I 0

Lucta Ecclesiae in Anglia.

1'. Dum apae defendebant se adversus Frederi Cum Barbaros sana, Thomas Becket, archiepisCopu Cantuariensis in luctationem incidit cum Henrico II, Angliae rege. Natha anno 111T, Cientiarum doctrini praesertim uri Canonici eruditus est Thomas quum in Anglia tum in Euronae Continente. Nuncupatus Si archidiaconus Cantuariensis et 1156 cancellariu Henrici H. Moribus ipse integri et ChriStiana Elegi consonis, facile patiebatur CaesaropapiSmum regum Angliae, ut vel ab episcopo suo moneretur ne juribu ECCleSiae ProSpicere Cancellarius negligereti). Anno 1162 petente Henrico, ad Sedem archiepiscopalem Cantuarien Sem UeCtUS, Vitam ard Ue CetiCam ViVere Coepit, acerrimuSque factus eSi jurium ECCleSiae Propugnator ). Amore ejus Henricu primum CeSSit orta dein prima contentio, Cum in synodo estinon SterienSi H e n- DC in violaret rivilegium fori postularetque ut a Cum archidiacono magistratus regius de clericis judicaret,i grave Crimen, facta ecclesiastica degradatione, a judiC Saeculari puniretur. Refragantio hi mini rex an alteram poStulati artem Con-CeSSit, Sed Xigen ut SerVarentur , ConSuetudine aVitae ' HAST h oh ara eoque suadente alii omne epiSCOPi, Se tantum Ser-Vaturo teStati Sunt ,Salvo ordine nostro et jure CCteSiae. VIra Commotu re omnem viam ingressus est ut mi mra eanimum flecteret. Imo vero falsae Paparum epiStolae Prolatae

158쪽

15 Periodus Altera Caput Primum.

Sunt Thom a demum Clausulae Salvo ordine etc. V Substituit: , bona fide V, quod tum quidem satis habuit rex. 2'. Januario II 64 Ctus est Oi Ventus claret clonensis. Consuetudines visa indagandas et articulis 16 Scripto exarandaSCUrRVerat rex exegit ut probarentur. Urgentibu episcopi Con-Ceg Sit T hi mori ut consuetudine observarentur bona fide i). Quarum PraeCipuae fuerunt 1'. Lites de patronatu ad judicium regium pertinent. 3'. Clerici, in judicium saeculare vocati, non fruentur praesidio judicii ecclesiastici. ' Episcopi aliique vasalli regno

non egredientur nisi rege Permittente. q. Vagalli et magistratus regii Censuri astringi non possunt niSi rege permittente neCCuiquam licet ad sedem apostolicam provocare nisi permittente rege. 12'. Beneficia PiSCoporum, quae Vacant, in manu regiSSunt eleCtio pro Sede Vacante fieri debet concedente rege in regi Sacello electu debet ante Consecrationem facere juramentum eudate et juramentum fidei salvo ordine suo ). Non quidem sine adjunctione paruerat Thomas Sed quae eSSerat habebantur approbantis testimonia Nimis cum reliquis epiScopis indulserat. Sed quum articulos decem reieciSSet Alexander III papa δ), confestim Pontificis Sententiam defendit ii mori, sibique ipse, indulgentiae poenam, SuSP nSionem a sacris inflixit. Solatii verba scripsit ad eum Papa mandavitque ut Sacrum faCeret ). Contra H em Hii in Crimine majeStatiSaccusavit mih a m qui quum regi refragaretur, fruStraque petiSSet ut liceret Anglia exire, mense Octobri 116 aufugit in Galliam Quum deinde Alexander III recusasset Thomam de Sede sua dejicere, rapuit Henricus Thomae bonaminatuSque est fore ut pareret Paschali III antipapae, quod

tamen, reSiStentibu alii episcopiS, exsecutu non eSt. Tum Papa ConfeSSorem audentem legatum Constituit in Angliam UniverSam,

Eboraco excepto 1166). Qui multos nobiles, propter rapta bona CCCleSia Stica, excommunicatione ligavit, damnavitque articuloSClarendonenses. Falso insimulatus Romae, aliquamdiu minuS fuit PRPae ratioSUS. Quamquam 2 Februario 11T Henrico interdictum erat minitatus, tamen eodem anno 22 Iulio, PACe et

159쪽

9έ. Lucta Ecclesiae in Anglia. 51

reconciliatione CompoSita, rediit Cantuariam, Cum plausu ubiloque recePtUS. ΜΟ tamen Conqueri Coeperunt nobiles avidi, inter quo Praecipue, nimium regiae gratiae StudenS, archiepiScopu EboracenSiS, qui Ihom vim, inquit, non erit pax in Anglia' Quod ubi audivit rex ira CommotuS, homine igna VOS, exclamavit, nutris in regno meo, qui dominum Suum non ulciscuntur eique reSbyferum plebejam illudere sinunt Confestim equite quatuor abierunt. Re UOCare OS Uoluit reX. Sero.

Trucidarunt S. Thomam in ecclesia cathedrali Cantuariensi 11T0 . Doluit rex de facto, neque cogitavi, inquienS, neque scivi, neque fieri praecesti λ). Quaedam decreta abrogavit 1172)et anno 11T peregrinatus est ad sepulcrum Sancti Thomae. 3'. dentidem ' lite exortae erant inter canonico regulareS Cantuarienses et provinciae ecclesiaSticae epiSCOPOS . Utrique arbitrabantur, ibi jus esse suum eligendi epiScopum DefunCto 1205 Η ibi reti primate, provocaverunt ad Inno Centium III, qui justiorem habere causam declaravit canonicoS Romam

acciti, capituli legati elegerunt Stephanum Langion Cujus rei nuntius iram movit Joannis Sine terra), Angliae regi S 1199-1216 quod volebat episcopum Nor Nichianum nominari.

Noluit probare electum, proturbavitque CanoniCOS. IntentataeXCommunicatione et interdicto Papam et Cardinale contumeliis Oneravit Joanne S, jurans , ster dentes Dei' Clerico omneSexpalSurum et legato Papae, abSCiSSi naribu auribuSque, TemiSSUrum. Si quoque interdictum promulgatum est 1208 δ). Quo facto, iram effudit rex in monacho et CleriCOS, qui interdicto parebant. Episcopi haud amplius quatuor obsecuti Sunt regi, qui anno 120 ipse excommunicatu eSi ε). Papa tamen, reconciliationem tentans, at longa texuit mora β), done tamdem anno 1112 J oram meis regno dejecit mandavitque Pli id ii-Po Augusto, Galliae regi, ut Sententiam XSequeretur. Tum fracta Si regis obstinatio, missisque paci legati Romam, Conditione propositas rex accepit it jurejurando firmavitq).i Martericis, II, 19. Anno 1184, 1193. R Formulam interdicti apud Miene, P. L. Tom. 217, p. 19 Sq.' Potiriast, egesta, I, 3762. si ZM. I, 4392-4399. Epistolas vide apud Mi ne P. L. Tom. 216 p. 772 Sq.

160쪽

152 Periodus Altera Caput PrimUm.

Stephanus Langion in Anglia cum honore et ubilo receptu est et Joannes Angliam et Hiberniam seudum papale declaravit i). Atque ita a ComPOSita. 4'. Privilegia, nobilibus et baronibus ab Henrico I prius

ConceSSA, O deinde revocata 1100 sunt. Anno 1113, ut redderentur, a Joanne poStularunt armati nobileS, Coegeruntque regem edere Magnam Chartam libertatum η). Qui provocans ad Sedem APOStolicam, SSecutus Si ut ab In nocenti III, 24 Augusto 1215, ediceretur bulla, qua agna Charta declarata Sivana et irrita. Quod edictum quum reSpuerent, multi XCommunicati sunt, Stephanus Langio Suspensu et Londinum

interdicto subjectum ). Nobiles regno dejecerunt ira n-mem elegeruntque regem Ludovicum, Philippi Augusti filium, qui Londinum expugnavit Sed excommunicatione 1216

Doena Solvit. Eodem anno iram n e S rex obiit. Huju quoque filium, Henricum III, tuitu est Papa In gratiam regi Simmutata est Magna Charta Capita 63 ad 42 restricta Sunt. Ulterioribus dein mutationibus refecta, Confirmata Si anno 1225 ), ea forma, qua noStra quoque aetate Uiget.

05 Posteriores Saeculi XIII Papae sub niluxu regum Galliae Synodus Oecumenica XIV 1274 .