장음표시 사용
11쪽
IL L u D in vestibulo, benigne Leehor,monendum te putavi,verba & textum Roberti Hu ij, qualis antehac editus fuit, majusculo charactere, nostra Vero, quae pasSim interspersa sunt additamenta, typo minore expressa esse. De polis quoque & Sphaera reela,quod ex Lerio ad pag. et 3 indicavimus, in phaera nimirum ejusmodi, utrumque polum, Areticum & Antarchicum,ut voluit hactenus comunis opinio, haud videri, id etiam ex eodem Lerio observatum CL. V. Abrahamo SchultetO. Qui Sphqricorum libro primo cap. 7 pag. et et haec insuper addit: Q uterque polus in sphaera recta non cernitur: quos Zonae terrestres respondent caeh- bus: quod Fin ens mutetur inutivo loco: quodsen bilis Finiens ab intelligi- bibi di fri omne id eo fit, quod terra as nos collata maxima est. Itaque ratione nostri occisurit is oriuntur dera: ratione nostri disserunt sen bilis es ra
tionalis Finiens: ratione no tiri mutatur idem niens, cum remem terra nil ni punctam referat cum coelisph. erusi morasum praesertim comparata. dico cum steriori us, quia ad Iuliam aliqua terne proportio ,sed non aequὶ adstellassu-
Postremo ad pag. 63 versu as quod annotatur de Sinensibus de Cathaia, hoc totum ad paginam 6 s referendum: ubi de Asia sigillatim agitur,&Cathai ς regionem distinctam & semotam a Sinensi bus cum Tartaris & Mos
covitis Asiae borealiora occupare obiter monstratur. Atque haec praecipue erant, quq studiosorum animos ne γtasse remorarentur,praemonenda censui. Tu Lector vale
12쪽
PR AE e A τ i o ,ubi antiquitas es praestantia Globorum prae eaeteris instrumentis indicatur, eorum forma praestant ima ad coelita terrae imasinem exprimendam. Rotunditas tcrrae contra Pa trici, seliramenta a ruitur. Montium celsitudo quantum setrahat rotunditati terrae.
Luid Globus, quae ejus partes,ta se circulis extra Gli sum, quis m, pn,quae in materiussi Globorum hori onte des ribantur,quid meridia
nus,quid poli 2 axis,quis cacius ta Index homi ius.
De circulis qui in Globorum superficie Lenineuntur, quid aequator me aequinoctialis, quis dies, tum naturalis tum ait cialis item horae aequales es inaequales .Quid Zodiacim et ec prica. 2uid annus,ejus statissim indeterminatum, multorum de eo sententissem itorum item errores. Luis aequinoctium es solstitium. orumseses mutatae, ta ansic, patio in calendario multis offerpatis confirmara. Sigenia ta Iulii caesaris error in aequinoctio de sitan D. Colari quid .Stellarum xarum Ionsitudines ta decuinationes mutatae ossematis probantur.Ptolemaei locus T. cap. l. r. Geograph .as injurijs interpretum mindicatus SStrabonis autoritate confrinatus. Quid Tropici, eorum declinationis mutatae narratio .Quid circulivi Ar ficus V Antarcticut .auid verticales circurita quianans altitudinis.
De Sphaerapam inem,obliqua, ta earum assession ut .
13쪽
INDEX.C A p. IIII. De Zonis es earum numero. Antiquiorum se Tonarum qualitate deliria antiquis testimonijs ta recenti experientia reiecta.
De Amphiseis, Perifcijs GHetero sic'.
De Periaris, Antae cis, Antipodibus V eorum comparatione.
De ijs 3 propria sunt coelesti Globo, utpote de stellis: ac primo de
planetissipe errantibus. CAp. II.
Hemisth j Boreans constentiones.
Henustiueri, Austrini eues,acprimo in Zodiaco.
Hem 1lli erit Austi uti conjstellationes extra Zodiacum. CA p VII. Defessis in Gloso non expressu. cur stellia interdum plures, albis pauciores,quandoque majores, saepiri minores con stiriantur impiae quorundam rationes refutantur. Americi Vlluccij: cardani ta Patricij fidesinam m
14쪽
IN DE X. deliramenta, de mustata magnitusinoessarum Austram orsis, nostra expellentia rejecta.
De Geosraphica descriptione Globi terrestris, ta partibus ter cos uitae. Ptolei nisi errores de Australi Africa ta Asia temque Boreali Europa termino, ex Antiquorumscriptis, ta recentiorum maria
experientia damnantur. . C A p. II. De ambitu terne ta mensura univisadus mane opiniones Graecorum, Eratosthenis, Hipparcti, Pοι dou j, c homedis, ta Ptism i: diverse Arabum: item Italorum, Germanorum Anglorum ta Histanorum. Posidonius 2 Eratosthenes exsuis ipsorum obser atis taesumptis rejiciuntur.Ptolen isententia caeteris praelata,a Mauro γci calumniis uberatur. Mauro cui taxatur, quod perperam β em ει - ἱmo,inique Lamnavit Ptolendicum.
De inmenienda L itudine,tanta lime, distantia, e 'positionis an-sul'mel tu locorum in terrestri Gloso expresiorum.
C A p. II De latitudine locorum , C A m. III.
De distantia duorum locorum V angulo postionis mei tu inve
De aetitia ne Solis aut Stellarum.
15쪽
De inmmundo Solis loco ejusque seclinatione ad diem datum.
De in emenda loci latitudine ex offeriata Meridiana altitudine Solis aut se arum.
De Ascensione recta ta o liqua Solis lasellarum invenienda,ia datam quamlibet loci latitudinem ta tempus.
Quomoct inmeniatur ad sutum tempus ta lacum disserentia soli-ηontalis inter Meridianum, b circulum verticalem Solis aut Stele a-hcuset, quam vocant Aormutb.
lamenaenda hora, itemque amplitudine ortu i ta occasui Solistas sturum ad datum tempus ta latitudinem alicujus loci.
De ii phici orta ta occasusessarum.
De inmemendo crepusculorum initio et ne ad datum quosvis rem p*ita latitudinem luci. λC A r. XII. γῆ 'modo ad durum asi uostempus ta locum inmeniatur quantita diei artificialis aut noctis, mel quantitus pana eo Solaris quae supra noti ni mane quaeque lacta lutetiam etiam deflesta aliqua inie-
De inmententa hora diei ta noctis tam quasi quam inaequalia datum quodvis tempus et latitudinem loci.
16쪽
De inmeniensa hii tudine,latitudine et sectinatione essurumDarum,ut instoso exprimuntur. C A p. XV. interiensu defexione acus masnericae a meri meridiani situ, quam mulso vocant nostrates compasii variationem,ad datam quammis latitudinem, ubi multorum errores Blesuntur, qui ignarunt acria masneticae certum aliquem meridianum, et xum aliquod punctum quod re stiriat et intueatur : et qui aequabilem faciunt ac regularem hujus se- sexionis mutationem,horum autem variae conjecturae, ta male hsumpta bpotheses, ex certioribus tum nostris tum aliorum obser atis refelluntur. C λ p. XVI.
Quomodo per Glosum construatur forologiumscioteritum, as tam quamlibet lori latitudinem.
De Rumbis in terrefri Globo selineatis,ubi eorum natura, origo et usia innamigandi ratione tractatur. I. HONDIUS. Postremo adjunxit auctor lusulam ographicam,quam nos quos meritati minus consentanea misebatur omisimus, quamvis globos da quibus loquitur, ipse auctorigeographice caelaverim. 3 3 PRAEFATIO.
17쪽
DUo sunt instrumentorum genera, quibus totam coeli terra que faciem 'mira & multiplici varietate distinctam, quadam quasi Syriopsi exprimi &sensibusobjici commodissime pota
se,censuerunt artifices. Alterum quod in solido rotundo ideam hac proponat,Globus vel Sphaera vocatur: Alterum quod in Plano,exprimat, Planisphaerium vocarunt. Vtrunque ab antiquis admodum temporibus excogitatu, ad nostra usque secula continua quasi traditione deductui suas semper per successionem temporis cepit accessiones.Sphaeram sive Globum cjusque usum Atlantem Libycum primo invenisse refert Diodorus Siculus: unde orta fabula, coelum numeris suis sustinuisse. Alij hoc inventum Thaleti tribuunt.Excoluerunt autem postea Crates, cujus meminit Strabo, Archimedes, Proclus ιmaximo omnium Ptolemaeus: ad cuius praecipue mentem& praecepta sphaeras solidas a posteris fabricari solitas Leotius tr dit Mechanicus.Recentioribus seculis plurimum excultum est hoc instrumentum a Gemina Frisio & Gerar. Mercatore,quorum industriae & diligentiae magna est accessio in his Globis, qui Londini
diti sunt Anno 13 3, ut vix quicquam ulterius addi posse videatur. Planisphaerium quidem praeclarum inventum mirum habet artificium, si ex Geometricis & Opticis fontibus deducta sit fabricatio
miram etiam cocinnitatem,suam item jucunditatem habet. Sed alterum illud natura prius & antiquius,forma convenientius,intellectui& cogitationi magis accommodum : ut mittam Venustatem &delectationem c proprijs enim & genuinis formis res ipsas exprimit . Nam coeli formam,quin esset rotunda,vix quisquam vocavit in dubium. De forma etiam terrae utcunque multae apud veteres Physi cos divulgatae sint opiniones talijs planam, alijs cavam, nonnullis cubicam, caeteris pyramidalem contendentibus : haec tamen sola explosis reliquis,summa cum ratione obtinuit, ut rotunda censeretur.Rotundam autem dicimus,ut habeat suas inaequalitates,in tanta eminentia montium &depressione vallium. Terram esse forma Globi, non ut torno facti, sed qui habeat quasdam inaequalitates, dixit Eratosthenes.Strabo .l. I . soluti orbis figura terrae non inest in tanta montium celsitate & camporum planitie: recte Plinius i a.
c.2I.Terram cum aqua Globum constituere,non ut coelum,sed non
multum ab ea forma aberrantem,voluit Strabo l. i. Astruitu r etiam
18쪽
rationibus terrae cum interjecto mari rotunditas. Orientem & Ο cidentem versus Globosam esse probant Sol, Luna &stellar, prius Orientalibus posterius Occidentalibus orientes & Occidentes .Pe sar ad ortum habitantes,prius horis quatuor Solis radios excipiunt quam Iberi ad occasum habitantes. Cleomedes l. i. Eclipses praecipue Lunares) evincunt,quae eodem tempore faetid, ijsdem horis, eodem diei tempore non sunt observatae,sed posterior est hora observationis Orientalibus quam Occidentalibus. Eclipsim quae nora quinta in Arbelis accidit, Carthagini hora secunda conspectam
refert Ptol.l. I .Geog.c. .Desectum Solis,quem Campania inter septimam & octavam diei horam vidit. Corbulo dux in Armenia inter decimam & undecimam visum prodidit Pli .l.2.c. o.In Austrum& Boream qua vergit, rotunditatem eius demonstrant occultationes, emersiones,elationes,& depressiones stellarum &polorum. Lucidum illud sidus,quod dii summo Argus gubernaculo conspicue fulget Canobus Graecis nominatur in in R nodo aegre conspicitur, aut certe ab editis locis,in Alexandri quarta circiter signi portione supra horizontem extante,conspicue admodum cernitur,influit Proclus in fine libelli de Sphaera. Logo enim, conspicue cernitur, non ut vulgo, prorsus non cernitur, utcunque reclamante Graeco codice & invito Latino interprete. In Eclipsibus Lunaribus quae fiunt adventu Lunae in umbram terrae) Husdem umbrae extremitates rotundas videmus: quod ab alio quam rotundo & Globoso corpore fieri non posse probant optici .Unica haec ratio major est omni exception quod ex alto mari terram petentibus, primo se prae bent conspicienda montium cacumina, radices non nisi cum propius accesseris,propter intervenientem terrae gibbositatem. Cava, cubica, pyramidalis & plana forma propter quas causas rejecta si Ptolemaei interpres, Theon, Cleomedes, vulgati prope ad unum Sphaerae autores,prolixe declarant .Planam terrae figuram,tanquam cramben recoctam,ad usque nauseam appositam novo quodam apparatu denuo obtrudit Franc. Patricius se id is quibusdam rati nibus & male intellectis experimentis planitiem comprobans, rotunditatem destruens. Praecipua ejus argumenta obiter attingam, neque enim in eorum refutatione prolixius insistere nostrum patiatur institutum. Adversus terrae rotunditatem facere videntur montium eminentiae, vallium profunditates, ab aequali camporum planitie.
19쪽
nitie. Quis serat, inquit Patricius, altissimos Nomegiae molite
Montem sub polo Stotum mundanorum omnium eminentissimum, ejusdem esse superficiei cum subjecto marit Praecipua haec cum sit ratio, qua terrae cum interjecto mari rotunditas corruere videatur, minutius paulo discutiamus: quantaque sit haec eminent: ut de aequalitate hujus Globi detrahere videatur,perpendamus. Multa quide a de altitudine Athonis montis Macedoniae, Casij Syriae,itemque alterius eius nominis Arabiae,& de monte Caucaso,admiranda& ad fabulam proxime accedentia, ab Aristotele, Mcla, Plinio, &Solino commemorantur. Inter miracula notarunt, quod Athos mons, e Macedonia, in forum Myrrhinae, in Lemno insula oppidi, umbram projiciat, cum Athos a Lemno s6 milliaribus distet. Sed cum Athos mons ad Occidentem Lemno sit, ut tabulae indicant Ptolemaicae, non adeo miramur, ad tantam distantiam umbram jaculari; quoniam oriente ut etiam occidente Sole umbras longissime projici,quotidiana testetur experientia. Hoc fabulis magis annumerarim,quod Plinius & Solinus de eodem monte referunt,adeo clatum esse, ut credatur altius, quam unde imbres cadunt, surgere. Cepit autem inquiunto opinio fidem, quia de aris,quas in vertice sustinet,non abluitur cinis, sed quo relinquitur aggere manet. Accedunt huc eclogae e fine vi r .lib.Strab.quae tradunt, ejusdem motis verticem incolentes videre Solem orientem tribus horis ante eos qui mare accolunt. Aristoteles Caucasi montis celsitatem celebrat, quod ipsius summitas ad tertiam noctis parte cum mane tum vesperi radijs Solaribus illustretur.Plinius & Solinus aeque fabulo-sὰ de Casio Syriae monte referunt, stimmo vertice a quarta vigilia ortum Solis ostendere, quod de Casio etiam Arabiae Mela videtur tradere. Haec autem omnia fabulis annumeranda,Petrus Nonius eRipsis sontibus Geometricis acutE comprobavit .Ridiculum est quod Eustathius tradit,Calpen & Abennam columnas Herculis dictas propter celsitatem miraculose Iebrari a Dionysio Perlegere: n que tamen assurgere ultra ioo ulnas,hoc est unum stadium. Ad tantam. altitudinem assurgunt Pyramides AEgyptiorum teste Strabonemd majore arbores Indicae, si qua fide corii digna est relati'qui apud eundem Strabonem referunt, . ad flumen Hyarotidem arbore
iccisse umbram Meridianam stadiorum quinque. Antiquorum fabulis accedit recetioris seculi vanitas.Tenariisem unam e Canarijs ad xv
20쪽
ad xv Leucarum celsitudine affingere; quod efficiat milliaria plusquam 6o,ex quorundam narrationibus refert Scaliger.Patricius his non acquiescens,ad 7o. milliaria,effert.Celebrantur & aliorum motium eminentiae utpote Andium Peruviae & insulae Pico Acorensium,at non aeque ac Tenarissis. Quam fidem mereantur hae relationes, disquiramus.Tenarissim quide adeo exsurgere multorii testantur narrationes, ut probabile sit orbe terrarum editiore non videre ne excepto quide monte Stoto, quem quisnam viderit mortalium ignoramus,praetcrquam quod de mago quodam Necromantico codelato fabulantur. Ea tamen altitudinem attingere non posse quam refert Scaliger maximam fidem facit,quod perpetuas fere nives jugo sustineat, vix enim uno, saltem altero aestatis mense, nivibus immunem tradunt Hispanorum scripta. Nives autem generari ro aut etiam 5o milliaribus supra aquae aut terrae planitiem, nunquam persuadebunt, cum summi vapores, ex assumpta etiam Eratosthenis mensur terrestris ambitus 8 milliaria non attingant,ex Ptolemaica autem mensura, vix i milliaria adaequent. Cardanus quidem &alij quidam ex professi, Mathematici, ad 288 usque milliaria vapores attollunt: at non mediocri labe sui nominis, has nugas scriptis Uandarun . Atlantis montis cacumina ad usque lunaris circuli viciniam assiugere refert Solinus : at suum ipse prodit errorem, quod ejus verticem nivibus operium & nocturnis ignibus lucentem fatetur.Non dissimilia sunt,quae de ejus altitudine Herodotus, Dionysius Aphe ejusque Scholiastes Eustathius tradunt: unde & coelorum columen vocarunt. Sed vanis ac prodigiosis his relationibus omisss, accedamus ad ea, quae majus fidei argumentum prae se ferunt. Eratosthenes instrumentis dioptricis, ex dimensis intervallis, deprehendit,perpendiculum ductum a summi montis cacumine ad imas valles non esse majus stadijs X. Cleomedes refert non inveniri montem editiorem stadijs xv,atque tantae altitudinis praeruptam &excelsam in Bactriana rupem fuisse, quae Sisimitrae Petra dicta fuit,
lib. xi suae Geographiae memorat Strabo.Thessalicorum montium cacumina arrectiora esse, quam usquam proceritas montana attolli valeat,tradit Solinus.At si Plinio credimus,Dicaearchus regum cu- a montes permensus,deprehendit Pelion caeteris excelsiorem non lexsurgere ultra passus ias hoc est stadia Io.At ulterius progredi
mur, ne restrictiores in his videamur esse, aut arctioribus quam par