장음표시 사용
101쪽
consequenter putred , generationi opponitur, idcirco scuti in gen ratione calor naturalis vi- ita in putredine, oppositionis lege, debet Interire, sicuti in generatione caloris debita proportio, est ad formae acquisitionem necessaria dispositio, ita putredo quae est via ad cor- ' ruptionem in qua forma dep.erditur,debet consistere in caloris interitu , qui habetur vel per resolutionem, vel separationem a caeteris qualitatibus, vel labstantiis in quibus subjectatus.
unum componebat.' III. Dicitur a. ejus γi propriis est, ct naturalis Olar. quatenus enim calor constituit mixtum, Sillius compositionem essentialiter ingreditur: dicitur proprius mixti, quia nullum est magis proprium quam illud, quod dat esse. Quatenus veris calor perficit operationes mixti, dicitur . naturalis . cum natura sit principium operationis, εο nnotus , hinc videtur Arist. considerare calorem naturalem tanquam instrumentum formae mixti, & isti unitum: Nam est naturalis,quia perficit operationes naturales determinatas a forma principali, cujus est instrumentum , quod ex sua natura exigit esse unitum agenti principali, consequenter calor naturalis ut naturalis, unionem cum forma a qua tanquam ejus instrumentum dirigatur,praesupponit, hine coaligitur ad interitum caloris mixti, formae illius destructionem subsequi, sive consideretur ut proprius, sine ut naturalis, nam consideratus ut proprius cum aliis quaIitatibus imitus ,eisque dominans mixtionem absolvat ,
ideo intereunte , dissolutionis mixti necessi-
102쪽
as provenit, cum formae destructione, cujus 1ermanentia ab unione qualitatum mixti d erminatur. Si vero corrasideretur ut naturalis,
um tali modo sit instrumentum principale, M 'tecessarium formae,non solum quo ad actiones,ed etiam quo ad illius existentiam, ita ut ab:jus integritate dependeat, tam quo-ad esse luam quo-ad agere, patet si intereat, non posse ormam permanere,& si calor consideretur tan- tuam instrumentum formae ad actiones, eo pe- eunte amittet forma rationem actiis,&respectu iujus interiisse dicetur, qui secundum entitaten materia permaneat, quia omnis actio ejus erit bolita ex defectu instrumenti, & permanentian materia, erit in ea tanquam in vase ad solamonservationem ejus entitatis , non ad actu tonem materiae , loquendo de formis materi ibus, qua propter ad interitum caloris conm erati sub formalitate proprii, vel naturalis, equitur formae wrruptio, Vel quo ad entit em, vel quo ad rationem actus. IV. Dicitur 3. in uno quoque humido, & des natur causa materialis patredinis, quia calor,ujus interitus est causa formalis putredinis, 1.c principaliter subjectatur in humido, id circo oc dicitur subiectum putredinis : est autem umidum primum, & principale subjectum aloris, quia hic respectu humidi habet rati em formantis, & terminantis, illud incras.
indo,ut omnes mixti partes in unum, aequisia erassitie, tanquam vinculo colligare valeat;
aΙori verb impossibile esset humidum termia are, & incinnaret nisi in eo subjectaretur,ideo
103쪽
dicitur humidum esse caloris 1 bbiectum, quod non di cetur de sicco, quamvis & calor illi dominetur. cum illud termino proprio non a-' ctio te caloris sit terminatum, hinc recte di eitur, putredinem esse interitum caloris in humido. Nisi magis placeret dicere calorem interire per humidum, quia putredine primum quod patitur est humidum, quod attenuatur,expirationi caloris viam sternens. V. Dicitur ..ab ambiente extrinseco.Et causa eri ciens designatur,animad, ertendum tamen est,
per calorem ambiente non intelligi sotu calore aeris, sed quelibet calore illi mixto extrinsecti& alienum a condidionibus insui caloris. Dum enim per ant peristasim calor ad internas illius partes unitur. putredinis rudimenta concipit, ex toto postea subsequente nisi calor transpiret, quod 'certe non contingit vi caloris aeris ambientdi , sed ab intensione iunt, i caloris, anteperistasis effectus, & tunc calor innatus dicitur calm extrinsecus, quia alienuS ac n-dititionibus requisitis ad integritatini mixti,& aptus potius illud putredine condemnare , quam conservare: quomodo verb calor ambiens sit eausa caloris insiti interitus, explicandum est, non per hoc quod eator extrinseeus, Vel alienus insitum destruat, climcalor in ratione caloris , non sit contrarius alteri calori , consequenter neque destru-- ctivus alterius caloris , sed per hoc quod a calore ambiente mixtum ita alteretur , ut calor ab eo expirer , qui tunc dicitur
interire , quia non est in mixto , & rq-
104쪽
iei tu eius is a se habet . ac si interiisset , det nihilum redactus fuis t. Alteratio quq i
ruit expirationi caloris, fundaturisin te inuitate, & raritate humidi a caloru ambien-S effecta, qua omnes mixti partes laxantur, a perfecta unione deficientes dilatatis po-isitatibus , apertam calori ad exitum Viam linquunt. Ad diminutionem interiim caloris mixti, interna frigidita conario libera praevalet , & sester o mixti Iminio caloris reliquias submittit, & disi at , & ita frigiditas innata ad caloris
teritum concurrit , quod expressit Arist. lato loco subiungendo, putredo erit commmis sectio , tum propri1 frigoris , tum alieni caloris,
e tamen ut . calor alienus principaliter concurrat interitum caloris mixti , frigiditas vero propria undario, nisi enim a calore alieno evocametur calor
itus, frigiditas inurna isti non pra leret, se conmenter non posset agere in illam actione destructiva. VI. Hinc patet ratio , ωΥ ea qua putrefiuntini calidiora, qui3 a calore alieno, & externo calescunt, & caliditas interna, &insita mixdum evocatur, redditur magis activa, ideorpus putrescens a duplici calore actuatus, agis incalescit. VII. Secundb, Cis res putrescens fiat humidior, ita linmidum a calore tam ambiente quam in no liquefit, & ditatuitur, unde quod con-ins,& crassum erat,fluidum,& Iiquidum euat, quo magis humectat, & etiam quia hu-idum a calore evaporato derelictum non re-tur,nec determinatur, unde diffluit in alieno
105쪽
Corpore suum quaerens terminum, ideo totum Coypus pu escens humido fluido tanquam Iiquamine perfunditur. VI M. Tertib,cur remimata putredine,res putref- 'erens fiat sicca, ct ad cineres reducatur ' quia tractu temporis evaporat etiam humidum, cujus pars major ab evolante calore rapitur, & ita nisi terra & einis , partes mixti fixiores, & evapor tioni ureptae, remanent. 'IX. Quarth, Cur frigore rigente, putredo dis MiksAccedat' Quia calor insitus non evocatur ad partes exteriores ab eo, sed magis corrobo-vatur, per unionem caloris a contrario extrinseco operatam. Humidum etiam a frigore non raresit , idcirco mixtionis vinculum non tolli-τur, ut calor possit abire, sed per frigus humia dum tenacius condensatum , coirpora putrediani obsistentia reddit,arctius calorem elleris partibus unitum eoia sex rando. X. Quinto, Cur ea qua stim conglaciata non puer s- inia si putredo hi a calore externo , dein re conglaciata intensum frigus dominatur, patet hoc calorem externum in activitate excedere & non valere illud superare, qua propter externus calor rem conglaciatam non valet ita calefacere ; ut ejus humidum in halitus dis. Olvat, & cum eo calorem maporare faciat. XI. Sexto, Cin calidissima; ut aromaeta non putre Fomes quia quae dominantur in mixto sunt, quae mutationem in eo efficiunt, & quae non dominantur, non possunt mutationem facere, eat rerum intense calidarum non dominatur a ca-
Iore ambientis, qui est illo debilior,quapropter
106쪽
alor ambientis, vel extrinsecus in his nilllam otest operari putredinem, quae mutationem altem in qualitatibus involuit, praeter quamluod quae sunt calidissima, sunt etiam siccissina, & consequenter mixtionis vinculum in is est adeo tenax, & validum, ut nec a calorexterno , nec interno possit laxari , sed integro inviolato semper manente , earum calor initus semper conservatur, & cum eo ab omni,utredinis labe res ipsae. XII. Septimis, Cur qua moventur docilius pu- resecans, quia minus subjacent actioni calorismbientis, suo motu illius impressionem eviantia, Mab acre ventilitata, & refrigerata dum
noventur, majorem resistentiam ad putrescentum acquirunt, quia calori extrinseco magis esistunt.
XIII. Octavδ, Cur sile condita a putredine con- ervantur, quia a sale humidum superfluum, Mi queum attrahitur, ideo remanens magis cran
um, &resistens actioni caloris redditur, unde,utredinis dissicultas. XIV. Ex his etiam explicatur modus quo pusredouccedit. Calor ambientis, seu alienus, debet esse nixto conjunctus, alioquin in illud non possetigere, primus hujus agentis impetus in hu- nidum mixti dirigitur, utpote magis idoneum id hostiles impressiones excipiendas, quia sta-
im a virtute caloris attenuatur, & rarefit,cum: ali intensione,&subtilitate, ut levior factus uiarum partium mixti Inferiorem istius sphae- tam dedignans, sublimiorem suae levitati adae
quatam affectat, & ab aliis particulis divisus
107쪽
ad illam citatissimo motu tendat, & quia in humido calor subjectabatur, vel ejus medio rei quis partibus copulabatur, deficiente cum humido caloris subjecto, & unione, deficit etiam ille in mixto, & quia humidum quod non
voIavit ita laxatur, ut caeterae particulae componentes insito motu pertransire, terebrare,
Iacerare valeant, hinc est quod calidae ad morum magis agiles, & in impetu potentes, humidi claustra,quibus coercebantur disrumpunt ad superiora evolantes, mixtum sine calore derelinquendo: ad hanc humidi divisionem,& caloris separationem omnium partium dissolutio sequitur, quia vinculium humidi quo in unum nectebantur est disruptum , & calor qui eas in unione continebat abiit, unde suae libertati restitutae sine fraeno, sine vinculo, sine rectore insiti motus inclinationem sequentes homogeneis se associaRt , heterogeneas derelinquendo, cum omnimoda mixti dis. GIutione. XV. Ab Arist. definitione non discedit GaI qui lib. II. mei. cap. 8. definit putredinem esse mutarionem totius sub amiae corporis trescentis, ad corruptio
XVI. Per mutationem totius substantia, intelligit alterationem qualitatum temperamentum constimentium, non mutationem substantialem, quae respicit formam,& colligitur ex propositione,ad,cui mutatio refertur,tanquam Via
ad terminum designatum a praedicta praeposition , ad , qui est corruptio, dum dicitur indefinitione, ad corruptionem , ita ut haec sitis terminus
108쪽
terminus, mutatio vero via aδillam, unde ad hoc ut sequatur corru ptio mixti, debet praec dere illius mutatio, sed corruptionem non potest praecedere mutatio secundum formam,
quia haec est ipsa corruptio, & sic sensus es set quod corruptio substantiae tenderet ad comruptionem ejusdem substantiae, quod est ridiculum. Necesse est ergo, ut mutatio quae praecedit corruptionem, sit mutatio secundum qualitates , temperamentum constituentes,
quod pluribus in locis a si anime nomisne desi. gnatW. Mutatio vero secundum qualitates temperamenti facilius contingit in eis quae praevalent in temperamento, hujusmodi a tem sunt calor , & humiditas , propterea mutatio circa has qualitates principaliter debet attendi, & ita Gal. coincidit cum Arist. qui talem mutationem in calido & humido mixti putresceptis alterato, vel consum
XVII. Subjungit ad corruptelam, ut ostendat definire putredinem in ordine ad suum ultimum terminum, qui est corruptio. Arist. veth in sua definitione putredinem solum, tanquam viam ad terminum, seu corruptionem consideravit , dum per simplicem alterationem definivit , quae eX consequenti formae corruptionem includit, ut ostensum fuit in ponderatione verborum definitionis Ar . sub num. praecedentii 3. unde in hoc videtur Galenus ab Arist. differre, quod terminum putredinis, qui est corruptio, explicite designavio, ubi Arist. implicite tantum
109쪽
innuit hic omines putredinis differentias comprehendendo, ille ut ab lutam tantummodo definicet. XVIII. Causam essicientem mutationis, calorem externum assignat cum eodem. Ari unde colligitur utriusque consensus in definienda putredine, quam cum partium dissoltistione evenire non potest negare Gai. cum inseparabiliter mutationi substantiae sit annexa,&a formae corruptione dependens. XIX. Ab istis non dissentiunt recentiores, qui putredinem dissolutionem partium mixtum componentium dicunt , ita millis tib de Fement. cap. 8. definit principiorum prius mutas combinatorum s soluto minionis vinculo ) a se inric separatio, ct in partes secessin, qui motus 'o varia rumpentium diathes cum, vel me fame in putredine vel marcorem demit. Et quis in illis verbis,principiorum prius mutuo combinatoru, temperamentum non agnoscit resultans in perfecta principiorum componentium mixtione, prout docuit etiam spici in definitione temperamenti subiungit a se inricem separasio, & mutationem substantiae exprimit, quae tunc Vere 'mutatur , quando in principia componentia re riluitur , formae corruptionem ultimo ostendens , quando dixit in putredinem dosinit, veΙ marcorem in I. violentam formae deperditionem ostendens, in a. naturalem. Quod fi objiciatur non convenire in causa putredinis, quam in lib. citato cap. cit. refundit in motum principiorum mixti , non vero in aliquod extrinsecum, ut Arist. & Gal. di- c'
110쪽
dico ibi principaliter agere de putredine natu rati , quae a principiorum contrarietate, & -- tu,omnium philosephorum consensu habetur, agens vero de putredine, & dissolutione mixti violenta in subsequenti cap. 9. ait, esse magna selrentia. aqua ct ignis ; ignis si proxime & immediate adhibeatur , corpora pleraque destruit, principia ab invicem abigit, & velut in auras dissipat, quae si intelligantur lente fieri, &a
moderata actione caloris, putredinem exprimunt, ubi cito & a violenta ignis activitate corripiente operatur,combustionem designant,& si plures causas distatutionis numerat, Fe net. secutus est hib.a.de abduis rerum causis, qui calorem , frigiditatem , & alias putredinis causi
X X. Kyperus lib. 2. Instit. Medic. cap. 13. s. I . dicit putredinem esse separationem humidi a sitas, is mixto facta, a propxii, O naturalis caloris di initate, ubi in separatione humidi a sicco dissoIuti partium habetur, una cum caloris interitu,quia videtur necessarium humido separato calorem perire si in hoc subjectatur, & ejus medio cum caeteris partibus colligatur, & superfluum --. istimo iuisse hic addere separationem caloris, quia eo ipso quod dicitur humidum separatum a sicco, includitur separatio caloris, quae facilius obtinetur, quam illa humidi a sicco, idcirco hac posita debet necessarid illa praecedere; dicit ,facta a proprii ct naturalis caloris debilitate, Mibi interitum caloris naturalis cum Arist. eXprimit, una cum frigiditate, quae calori debilitato