장음표시 사용
111쪽
causam putredinis ponere in caloris naturalis debilitate,contra Arist. & Gal. qui in calorem externum refundunt, intelligendus cst de causa formali, quae per ipsum Arist. est interitus caloris, essicientem causam implicite comprehendendo , cum calor non fiat debilis sine causa, quae communiter est externus calor, internum naturalem extra evocans, vel frigiditas interna, quae sunt duae causae ab Arist. traditae. XXI. Kergerus lib. de fementationesec. 2. cap. 1. definitputredinem esse resolutionem mixti factam ari externa , qua formas c, ca infrmior plurimas sui corporis partes deperdit, qua ct ipsa in putrilaginem fatiscunt, ubi per resolutionem mixti cum GH.MArist. qui hanc admittunt ex dictis,in hoc solum diversus, quod iste Auctor re tutionem mixti pro formali statuit, quod praedivi non faciunt,
in hac tamen comprehenditur illorum formale putredinis,quod exarist.est interitus calam na- ruras, & ex Gal. mutario subsantia, dum impos sibile est mixtum resolui, & ejus calorem internum non perire, neque ejus substantiam non mutari, dicit a vi externa, & extrinsecam causam putredinis Admittit, nec ullam determinat, multiplicem judicando cum Fernet.loco citato, &Joubertop. I 3I.formae specificae deperditione secundu partes vult, quia ex toto formas interire non permittit; &divisibiles iacit, patrudinique obnoxias,formam vero ex toto non interire probat citato lib.sec. I. cap. . multis rationibus & Antiquorum auctoritatibus,ex quo
novitas in tali sententia vidulux excludi.
112쪽
. XXII. Dividitur ab Arist. putredo inputredinem sicundum totum , quae &,putred' ab Iolute dicitur, & in putredinem secundosn partem x. est putredo quae opponitur generationi immediate ,&est cum resolutione mixti in sua principia,una cum deperditione formae principalis, eo modo quci superius dictum fuit , & hule adaptatur desinitio si pra explicata. XXIII. Putredo secundum partem sub dividi tur, in eam qua competit elementis in principio eorum mixtioris, quando sunt in proxima ispositione ad gen rationem, tunc si recedant a sua nat ara secundum gradus qualitatum in eXcessu, vel defectu dicitur putredo elementorum secundum partem ad quam constituendam quilibet recellus ele
mentorum a sua natura non est , si faciens, sed requiritur. ut cum Praeternaturali elementorum alteratione, calor in inchoata mixtione. dominans ita depravetur, ut humorem non regat, & hic congruenter non terminetur, quia per talem depravationem calor ab inchoata mixtione evocatur; d frigidum ob caloris defectum pret valens illius reliquias extinguit,hurimido fluente I & non terminato per quod rhixtio . impeditur, & . inchoata dissolvitur: Hinc est quod hujusinodi putredo generationi inchoatae dicitur opposita, & sub definitione putredinis allatae includitur, quia in utraque est interitus caloris innati in humido a ca-Iore externo, clim hac solum disserentia,ciubd illa mixto advenit persccto , haec in
IV. alia putredo secundum partem competit
113쪽
mixtis perfectis, & si quandaistorum qualit
tes a natura mixto debita sensibiliter recedunt, ut sensibiliter vitiatum remaneat, & praeterna turali affectione contaminatum, naturalem bor nitatem, & perfecti onem amittendo, ita tamen, ut integritas formae servetur , & mixtum alteratum non mutatum dicatur; Ex quo colligitur differentia hujus putredinis ab ea quae secundum totum dicitur in mutatione temperamenti , at formae corruptione consistens, actquam perveniret, si ulterius qualitatum alteratio progrediatur,unde Videtur recte podia de- ' finiri putredo secundum partem, alteram mixti' secundum qualitates primas vel secundas per ιμ- nitur adpuli edinem secundum totum , ad quam vid tur se habere velut via ad terminum, quapropter per alterationem contrariam potest corrigi, & ad suum naturalem statum redigi. 'XXV. Hanc divisionem GA. recepisse 'id ἀdetur quando hib. I. de disserentii eb. capite 5. humorum putredinem divisit in eam in qua nat lxa ex toto superatur, & humor ea putred e correptus ad pristinum starum reduci non potest , eo quia propriam amiserit formam , dcchm hac propriam naturam , ad quam accede- .re nullo artis ministerio conceditur, & partium separatione in sordidam abeunte putrilaginem; ad primaevum statum reductio prohibetur, renitentibus partibus eodem mixtionis modo, eadem unione colligari, deficientibus dispositionibus indeficientia, ut i a dicam, seminalis principii , quo partes ad mixtionis unionem determinabantur, & in carentia p*rticularum
114쪽
in putredine longe abeunti ri, quaecum non possint recuperari, nec in numelo, qualitate, quantitate impossibile humoris putridi ad priamum statuni reductionem faciunt sub eadein krma. Videtur tamen ab benigniorem statumi posse transerri,ditatutas partes in putredine remanentes uniendo in diversae conditionis mixtum, ut manifestum fit in pure, quod est quid diversum ab humore putrefacto, ex cuius pamtibus residuis ope naturae coaluit. Ex quo patet hujusmodi putredinem sub ultimo illius gradii contineri,ultra quem alius superior noni invenitur, clini ad totalem partium dissoluti nem, Sc formae corrupti0nem. terminetur, ad qua et impossibilis est regressus, &c sequenter haec putredo est eadem cum pueredine abisnluta, & secundum totum ε
X X V s. . Secunda Disserentia est ea quando natura in humore est se perior dispositionibus putridis in eodem introductis, & dicitur secundi qvid, & attenditur solum penes quali-
taxes alteratas, & temperamentum vitiatum humoris, macente forma substantiali, a qua habet esse in tali determinata categisria; quod soIIigitur ex dictis ipsius Gal. nempe hanc putriamnem contingere se feri natura superante; supponendo formae putrescenti, humoriSintegritatem,quia natura in humore non est nisi forma illius, nec humor valet superare Vitia quibus contamina- . tur, nisi propriae formae actione, quod docuit j-dem Gal. lib. 2. aphoris. com . I exemplo Vini a- cescentis, quod dum incipit putrefieri adhuc servat sormam, quando vero putrefactum est
115쪽
per totalem acquisitionem conditionum acethramisit formam. Et magis dilucidatur ex eodem kal.considerando rationem ebncoctionis quam admisit in supradicta putredinem, ait enim per Vonomonem , humorem hac putredine affectum evadere boni sicut prius erat, ita ut alere possit , ct partes re-
Iaurare, augere,s prius fuit talis conditionis,ctsi hanc
sonitarem nequit recipere, remotis tameti omnibus pravis
qualitatibus , aut saltem represis, o initigatis amittit quod natura ct corpori molestiam inferebat. Idem adnotavit Augenius Tom. 3. Epist. Medic. lib. . Epist. E. tali S Vero concoctio non potest perfici nisi integra manente forma humoris, tam quoad existentiam, quam quoad actionem, nullos nixto a naturali conditione deviante, ad eam se restituere valente , nisi intrinsece formae opera, quod de humore vitiato Ahcivit Brauus resol. medic. par. 3. Di . . sec. 2. resol. 2. 3. dia Endo concoctiosacit cessare putredinem avem or=ΜQui correspondet Claudinus lib. rson. Medic. resp. a. & deducitur a definitione G. i. conc'ctionis,
quae est, concoctis illam qua facis cessare putredinem ; unde hujusmodi concocti' advehit putredini in qua natura est superior, alioquin non cessis et putredo , & si putredo esset cum sermae deperditione . non posset reparari,quia
a privatione ab habitum non datur regressus consequenter putredo, quae admittit concoctionem , suppohit in putrido humore permanentiam formae. Ex quibus verificatur hancΜ-rrerin m esse illam ab Ari' secundum partem appeI- 'latam, & consistere in sola qualitatu ii & temperamenti alieratione. ' .
116쪽
XXVII. Non omnis gradus alterationis est sufficiens ad inducendam hane putredinem in humoribus , sed solum ille per qDem sensi-'biliter a suo statu naturali recedunt, & naturae molestiae evadunt,& corporis actiones sensibiliter laedendo causae morborum fiunt. JX X V III. Consideratur hic recessu in pri-'mis qualitatibus humorum , qua a per alterationem cujuslibet, potest humor a sua natura sensibiliter recedere , modestiam & corpori dam num inferendo, & putredini absolute , & s cundum totum accedendo: Nam qualibet qualitate in humore extincta, vel ad gradum illum redacta, sub quo non est amplius ' ualitas conveniens tali humori, necessaria est hujus corruptio, quia forma afligatur humori per unio nem qualitatum iri tali gradu, qua desciente, conditio necessaria ad existentiam formae deficit, consequenter necesse est ut forma recedata tali subjecto, cum absoluta putredine hu
XXIX. Consideratur etiam talis recessus in secundis qualitatibus, & tam in eis quae dicuntur tangibiles, ut raritas, densitas, crassities Otenulitas, mollities ct duruies , quam in eis quaes-pida dicuntur, ut amarities ,salse , austeritas, ct ariditas, his enim humores naturae bellum in s Tunt,eamque tyrannice agitant. H ne Antiqui tot morborum causas in humorum tenuitate, asestis, raritate, ct densitate quaerunt, sicut amaritiem,
quam principaliter in bile, salsedinem, aciditatem,quam in speciebus pituitae, austeritatem, '&corrosionem quam in melancholia, &atra
117쪽
bile eonsiderant morborum' causas agnoscunt, Oha qualitates putredinem secundum quid Pelsecundum
partem constituunt, quae concoctionena admittit, vincerite natura pravarum qualitatum emcaciam , quamvis illarum ' . itio ad absolutam putredinem possit pervenire, ut patet in vino, quod amarorem prius cotrahit postea marcetacit, &in aceto, quod secundum Gal. per putredinem fit, & eam ab aciditatis priuiordiis inciis. Humores secundum bas qualitates esse naturet molems,corporisque oeconomiam perturbare docuit Hippocrates lib. de veteri medic. scriben- . quod in unomoque potentius esset, o supra naturam humanam, adeo ut ab eo superari nonposset, id la-dere censiuerunt, ct rsilere conari sunt: Est autem valentissmum inter dulcia dulcissimum, inter amara amar
num, inter acida acidissimum, o quod in ri una quaque summum est , hac erim in homine inesse eique nocere ridebant. In homine namque inest amarum, ossum, dulce, ct acidum , ct acerbum , ct insipidum, adiaque flexcenta,qua pro copia, ct viribus varias habent facul- rates , ct hac quidem notione, O mutua inter se contemperatione,neque cernuntur, 1πque quisquam molestia
assciunt, at ubis piam horum secreram fuerit ct per se extiterit, tunc conseimuris, O hominem molestia aH. cit, & majorem potentiani inesse hisce secundis qualitatibus ad corpus alterandum docuit
citatρli4. quando diXit, neque enim calidum siquod. magnam vim habet, tum acerbum,&ιψμdum, tera-
hue de quibus dixi,&clarius idem expressit inferiussoquendo de materia Febrili his verbis, vero . mihi magno argum esse videtur quod neq;calidustas
dire Finicitantio, neque ipsum flum assectionis causa
118쪽
D ,se est O amarum , ct calidum idem , ct catidum,
O acutum, ct sessum, is calidum aliaque in mera ct rursus frigidum aliis facultatibus conjunctam. N X X. In his qualitatibus outredinem secundum quid fundari fit manifestum , ex eo, quod concoctione emendantur , ut pronunciavit Hipp. lib. cu. scribendo, vero ardor narium
tum sedatur, non cum fluxiost in animatio adest,
sed cum humor crassor,se minus acris extiterit, ac concoctus , eique qui aderat malu permixtus , & inferius subjungit. Reliqua autem omnia quae ex humorum acrimonia , ct incommode'raitione oriri assero, eo modo sedantur commoderata, Sc concocta, &inseriti Laddit,quin etiam qua in fauces feruntur, ex quibMraucecines orιuntur, an ηε, eUsipelata, ct pulmonumini rema tiones, hac omnia primum quidem salsa, hu- ,ct acria de trunt, ct in his morbi confirmantur, at . uia crassora, ct magis cocta fuerint, omnemque deposuerant acrimoniam umja , ct Febris, ct qua molestia assciebant demunt. Quae omnia comprobant nu- mores per primas, vel secundas qualitates depravatos corrigi, & per has putredine secum dum quid, vel secundum partem constitui quae concoctione emendatur. Et quoad primas qua-
Iitates humorum naturam contaminantes, & /concoctione correctas, clariorem habomus se tentiam eodem lib. ubi habet,ab ipsa pauca caliditate,
O frigiditare nulliusque alterius facultatis participe, si hac contingerint hac ratione cessabunt, s ex frigido, in calidis, o calido is frigidum commutata fuerint. XXXI. Hujus putredinis naturam, & es sentiam expresserunt recentiores, cum ad Hipp. normam multorum Iborum causas in pria
119쪽
marum,secundarum qualitatum alteratior ne humoribus superveniente invenerunt.U uim IV. de Febribus cap. I. ait, spero auisucci Hibisis su plementum cum reliquo cruore non si congener, nec cum ipsi asilmilatur, pi in res ob con ionis defectum in humore in prorsus crudum diluatur, vel propter ejus exceF. Fum in matra iam retorridam asseris aut isanguis veterascens suas non deponit exuvias, ct novo radit humori, . nutritio propter hujusimodi, inquam , circa hamato ivitia , cruor a debita crast, ct motu aequabili varie pervertitur . evaditque modo aquosius, ct frigidus , modo Hris , inui salsius, modo acidus austerus, aut alia se rem ratione dege T. & eodem lib. cap. 44. de Febre ter-riana intennittente iit Essentia ergo Febris tertiana in
consistit, quod sanguis instar cererim e bram nimis rostoparata , plus sitis acris , ac retorridus fuccum alibi rem , fui e comestis crudus infertur, non cii. subigit,ct
maturat , se plurimum ejus in materiam nitro seriph dieam perperiit, & de quartana loquens Cit. lib. cap. 6.
scribi' yice hujus asserimus , quod in hoc morbo se tuitiis liquor, a natura dulci spiritosa&balsami-
ca , is lacidam , se non nihil austeram instar vini a Femitu tra= t, Quae omnia passim confirmat inducto lis. de Febribus 8 in lib. de morbis conpulseris, prae ripue cap. de Scorbulo, ubi symptomatum Iliadem , hunc rnorbum concomitantium, per qualitates secundas humores contaminanterii dilucidat. XXXII. Sylvius hanc humorum depravationem adrisittit lib. I. pro. cap. II . at n. 6. usique
ad 21. uti enumerat mala quae a bile, pituita, sacco nancreatico vitiose proveniunt, & ω- diuendo de Tebritas citara lib. cap. 29. At n. y. bilis tunc
120쪽
Mmporis vel acrimonia salina lixtra sola, mi insuper insta mabilitate oleospeccare solet, & n. Io. dicit, lympha coni obatarum glandularum inmum, aut ple- Tarumqne salum acrior, ct acidior, &-x3. scribit, succus pancreaticus fecundum se totum dives ode vitia ius, ct acriorfactus G. Ab hoc vitio secundarum qualitatum humorum, non sollim Febrium sed omnium morborum causas emanare peridiarium colliget, qui ipsum attente legerit. XXXIII. Helmon huic opioni subseripsit in tram Elas humanum n. 2. dicendo, rectins ergo
quam Gail. Hipp. dixit, non caluium, aut frigidum i morbi, sed acidum, acre, amarum, O pomicum Per quae Hipp. sequacem, & fautorem se facie morborum , origines in qualitatum secundarum alteratione, quae putredinem secundum id constituunt, indagando. XXXIV. Haec quae unanimiter Antiqui&recentiores asserunt, de putredinis natura,& essentia, & differentia, ultra qubd unitatem sententiae ostendunt , conducunt etiam ad ostendendam in Febrium causis determinandis concordias, & quia combustio videtur putredini similis, & Febris etiam causam esse, ideo de ea aliquid dicere necesse indicavi. XXXV. Definitur ab Arist. combustis .Meteor. cap. 3. mutatio in substantiam , sipararis partibus humi dis, O renatibus asiccis , crassis, a calore externo ct
X X X VI. Dicit r. mutatio in Fub lotiam, &mutationem substantialem designat, quae informae de perditione consistit , per ustionem