장음표시 사용
91쪽
Iorem intensum sanguinis , de diu in eo pers
Verantem, praecedit effervescentia inordinata,ut superius ostensum fuit,& per hanc calor in sanguine augetur,&spiritus in copia separantur, Consequenter calorem ab istis auctum efferves. centia praecedit, etsi calor cordis a uetur a calore sanguinis per spiritus, cum hic hi posterior'
effervescentia, multo magis ille cordis auctus,& ita verum est in Febre calorem cordis augeri, in eo tamen non consistere essentiam febris, seclesse quid consequens, ad effervescentiam inordinatam sanguinis, quae est essenxia Febris,cum sit prior caloro cordi . XLIV. Nec differre puto ab antiquis He vim ii sententiam intime ponderatam: In suo enim Irad . de pluribus in locis concludit Febris formale, esse Archei indignationem, perturbationem,uel aestum, calorem verb esse quid consequens Febrem, & sic tanquam sign4
demonstrativum existentis Febris,non verb ta' quam constitutivum,in Medietna esse recipiendum. Archeus,ex ejus doctrina,est aura vitalis vitae directrin, quam antiqui spiritum vitalem dicerent,nec illie auderet negare, suum archeum explicans, per illud faciens impetum Hipp. ut D ad . .Mor sche. n. .cta lithiasi n. I 6. de 6.n. I. impetum vero faciens Hipp. est solus spiritus vitalis,consequenter Archeus erit solum spiritus visa iis,quem ex sanguine gigni,& in eodem arteriis detento inhabitare docet, in D ad .auravitalis, 3c ide confirmat Dari de magmulner. Curat.n. 9 . antiquos imitatus, spiritum vitalem a sanguine genitum, & in aIteriis res, dentem
92쪽
dentem profitentes. Archeum vero indignari, perturbari, aestuare, quid aliud est, quam inor-d nate moveri,& consequeter inordinate esse vescere, & fermentare, pro ut inode ni clarius explicant Hesmontio tamen facem praeferente, &spiritum unum cu sanguine faciente, illo inordinate effervescente, hunc effiqni motu pertumbari,negari non potest hinc recte deducitur Heia. nimio ex inordinata sanguinis effervescentia in Febre. abArcheo indignato, perturbato,&aestuante,calore igneum proficisci;colligitur ex ejus doctrina: quia spiritus vitalis, qui est archeus, habet conjunctum calorem, du spiritus ille est Iumen vitale,in quo vita inhabitat, ut asserit intract. aura vitatis, vita vero in solo calore fudatur,& hoc recepisse videtur quado in tradi.in hem Averbis mussus o c.cadore nostru no esse nisi i men asserit,& quando intris. Blas humanu fassus est calorem nostrum,esse m natura lucis solaris, re ita dum spiritum vitalem vult esse lumen, MCalorem naturalem, per lumen explicat, debet admittere spiritum vitalem, & calorem naturalem vel esse ide, vel simul conjunctos existere,quod apertis verbis declaravit intract.aurae vitalis,dicendo, lumen in nobis est calidum,
α Ioquitur de spiritu sub forma Iuminis, dum
vero archeus est indignatus, perturbatus, aestuaris,debet etiam intense,& praeter naturam alefacere,cu non sit nisi spiritus vitalis calidus,M hoc aperte determina vir lae febribus c. l. n. 27. Iocendo piritum que hominein naturaliter in san rate
Me acis, in febre aestuare, quod est proprium casiris
Irarer naturam accens:alia enim differentia
93쪽
non potest assignari inter calorem qui naturaliter calefacit , & eum qui aestuat, nisi q iodille est mitis, hic intensus, .igneus & ardenS,& si ille calor qui in sanitate naturaliter calefacit, est idem cum eo qui in Febre aestuat, ut jam concellit Helmon. necesse est ut concedat, illum fieri ignelim, & urentem: quod concessu citato lib. cap. I. n. 16. quando dixit Archeus iratus se ipsim accendit propria thymos, ergo in Febre
per Immon. reperitur calor accensus ,& igneus, spiritus, &sanguinis inordinatam effervessentiam concomitans. Spiritum vitalem posse igneum fieri, probat in citato tradi. aura vitalis, in fine, scribendo errores enim alienigenorum siminum violentiis adscribendi sub Ouibus vitale lumen degenerat, non secus atque compresso faeni ignem excitat: concludendum ergo est mimontium eum aliis recentioribus convenire, Effervescentiam ino
dinatam sanguinis , & calorem igneum in Febre admittendo, & etiam cum antiquis, ob dicta superius ad concordiam illorum cum aliis recentioribus : nec in subjecto Febris ab aliis discrepat Helvumius,dum sedem vitalis spiritus in corde ponit, Trant. de Magnet. Hulner. curat. n. Io'. unde si spiritus Effer, escit in corde hoc contingit, & ita habemus inordinatam sanguinis effervescentiam in corde, juxta mentem recentiorum aliorum, & Antiquo
94쪽
De Causis Febrium Secundum Antiquos. Ommvis causarum genera quadruplicia ter distinguantura si ilosephis, nempen causam efficientem, formalem, materialem,
e finalem, Medici tamen in determinandis ebrium causis de sola essiciente loqunturi ex o quδd materiam & formam selius compseitae substantiae intrins as causas agnoscant,ita
lates . Controver. 3. Merc. Tom. I. lib. 3. ρ- I. s. a. n. I. Simon A camp. in Com. lim,es, de dissereinus Febrium Tex. I . cum Vero Fe- ,ris sit accidens, quia morbus, ex Gal. Id. de πηbi temporibus cap. I. aphor. Comem. I
inuitur non esse quid componium ex materiMk forma, & ideo inter ejus causas istae non onsiderantur e & si accidens ex sui natura ex :it materiam ut eXistat, hanc non tanquam itiud componentem, sed sustentantem agnoscita inalem omnes Medici a morbo excludui cum tales.& Μerc. loco Cit. Santorei in ante ax. lib. cap. 2. eo quia morbus est desectus, & impe ectio, ob quam nullum agens per se operatur,
inde Dyonis. Lib. De Divm. Nomin. enu nuciavit natum carere fine, natura ,& essiciente, cum inullo optetur, unde clim Febris sit morbus,ine etiam caret, ut docet Μercur. lib. 3. de Te-πι - cap. 3. hinc solam causani essicientem sibi
95쪽
considerandam proposuerunt Medici, & ratione utilitatis, & necessitatis ex ea provenieritis, quia ex ejus cognitione natura Febris,& rectus curandi modus illustratur. - II. Ideo cum Gad. r. dedilrentvs Febrium cap 4. 9 de caus Morb. cap. a. quinque essicientes Febrium causas numerant.
ΙΙΙ. Primo, Motum , noti selum localem corporis, sed animi, in quό passiones consistunca. viciniam rei calidae 3. admixtionem rei calidae . obstructionem s. putredinem: quatenus istae omneS valent calorem pri ter naturalem in corpore inducere, in quo Febrium essentiam stabiliunt. III. Motum esse caloris causam ita noturis est, ut in adagium transierit, & plurimis ex perimentis probavit Arist. lib. Probis. I 3. 9r . Probi. o lib. 2. de Calo cap. I. Text. a. 9 lib. 1 Meteor. . 3. motum non solum calefacere, sed
ligna, lapides, & ferrum ignire, ita ut plumbeus sagittae mucro, motu qua ab arcu emissa fertur sagitta per aerem, ita calefit, ut lique- fiat. Quomodo id contingat sub altercationibus indecisum manet: omnes Medici in hoc Concurrere Videntur, quod motus per se id non
agat: ita valles lib. . Contr.,Senner.lib. I.de Febr. cap. 2. Tacui. de 3 etc. Princ. Hist. lib. . Ηφ. s. Santorei. in anteprax. lib. 2. cap. II. experientia'
edocti, ferrum ignitum, in manu hominiS velocissimὲ currentis, vel supra volantem rotam infixum praecipiti cursu circuriaactam, citius refrigerari quam ferrum ignitum non motum, quod non contingeret si motus ex sui natura calorem'
96쪽
alorem excitaret, observantex etiam velocisi me mota minus incalescet ei, quam quae lenthnoventur, ut patet in rora in qua partes magis listantes a centro 'elotrus mo 'entUr tar-lius illae . quae centro sunt p Oximores, nihil-iminus in motu primae non incalescunt, se- undae verb maxime, ita ut quandoque i nemoncipiant, consequenter motus pqr se non est ausa caloris , quia quae Velocius imo 'entur, leberent incalescere magis, quam ea. quae tar- ius moventur. Plura alia possunt videri expe' imenta hanc Veritatem comprobantia apud
ageniosissimum in suis meteoris lis ι expositione Tex. 1 6. quaest. I. dc apud vales citatu
IV. Caloris a motu pro Ven en is causamicillime reddunt, qui elementa actu in m xto onunt, asserendo partes igneas ἡ mixto telis:scentes per motum excitari, & a reliquis se- rari, quae simul unitae lignum calefaciunt, si1hue in eius substantiam permane fit, Ubi ve-
γ in unum conglomerarae,ab ea. exierint, flamiam exhibent cum torali ligneae substan taeissolutione: partium calidarum separatio ha etur a confricatione , qua unio earurn laxa-ir,& distractae particulae separantur, naturam motum a soluto compede exerc nres, leti tum ab aperta in laxitate unionis via adim
V. Alij docuerunt,motum locasem et ' om-um motuum principalissimum, ideoniae ha-:re primam qualitatem , quae est calor ev seo ducere. Cuius falsitas ex supra dictis e
97쪽
perientijs convincitur. Alij censuerunt a confricatione partium, quae in motu semper conjungitur, aerem intermedium ita attenuari , & rarefieri , ut acquirat dispositiones igni necessarias, ideo stat i m ex aere ignem produci,quae sententia omnino improbatur, ex eo quod ad generationem ignis ex aere, non tum requiritur introductio maioris tenuitatis in eo,
sed intensio maioris caliditatis, & productio siccitatis correspondentis naturet ignis, cum Vero in motu nullum appareat agens potens producere praedictas qualitates, patet non posse sequi aeris mutationem in ignem. Sennertus loco cit. censet calorem in corpore Vivente per motum excitari ob spiritum, & sanguinem, natura sua calidos ad partem motam in magna copia fluentes , quae sententia videtur concurrer cum I. chna admittat calorem fieri a re calida, in corpore moto existente, & summe valet in reddeda causa quomodo ab aliquibus passioni-b' animi,ut ab ira, & gaudio corpus intense calefiat,moto nempe sanguine,ut spiritus ab eo in maiori copia quam antea extrahatur insito calore sanguine, & corpus excalefacietes. Ex his patet motum, non primo & immediate calolorem excitare,cuilibet sententiae adhqreas, sed mediate solii na, nempe vel aerem attenuando,& rarefaciendo, vel ignem separando, vel spiritus dc partes calidas ad motum provocan
VI. Per vismirun rei calida intelligunt medici approXimationem corporiS calidi, quod valeat . corpus calefacere ad cordis usque substantiana progrς-
98쪽
rogrediendo, sui caloris intensionem opera o, ex qRo postea febris, quae ideo excitatui,
x mora longa in balneis calidis, & ad ignem iel solem: aut ab applicatione externi medi- amenti calidi r huiusmodi calorem aiunt
ommunicari, medio qualitatis, quae ab agene calido in proximo corpore producitur, Maec aliam producit, donec in corpore calefa- 'iendo introducatur , ita ut haec duo siimui Ingantur, corpus calidum , & approximatio assi, quia sine hac quae reddit corpus agens ramediatum passo, vel in mediatione suppoti, uel virtutis, non potest fieri actib cales tionis ab agente extrinseco . non sussiciente Ila vicinia, quae non est activa, nec solo a-ente, quod ad calefactionem existentiam pas. i intra sphaeram suis activitatis exigit, is irco agens requiritur tanquam principale ca-:factivum,vicinia vero tanquam conditio sine
VII. Admixtio rei calida comprehendit alia aetata, cibum nempe, & potum calidum, me icamenta calida, quae intus assunapta, varias abendo concoctiones , istarum sedes proprio a fluxu calefaciunt, & in sanguinem transimulta, nativam caliditatem eis homogeneam etinentes , illum summae caliditatis particiem faciunt, hac singulas paties perquas cise utatur intense calefaciendo. Acr etiam indmixtione rei calidae includitur, cum per aspirationem intus trahitur , & per carnis orositates penetrando , omnibus partibus
ii liquidis, quam solidis miscetur, undo
99쪽
si in caliditate excesserit totum calefacere Dotens est. Ab hac admixtione non exclu-' duntur humores excrementiti; , in caliditate excessum patientes, qui sit massae fanguineae admisceantur, illius calorem augebunt, tales humores excrementitios in corpore gigni ex
usu calidorum nemini est dubium , languinimisceri probant tot affectus praeternaturam sanguini contingentes, ex qdmissa in suo sinu
VIII. Obs titio importat impedimentum in venis, vel arteriis existens, quo sanguis stagnare cogitur , prohibita illius ventilatione putredinis initium,& praeter naturalis caloris causa, retentis in stagnante sanguine exhalationibus calidis , quae in suo cursu exhalaxent , cum sui adiacentiurn partium refrige- . rior Ex quo patet, in febre obstructionem non considerari tanquam indispositio morbosa vasorum, sed tanquam causa intensioris ,& putredinalis caloris' sub obstructione venit adstrictio,vel impedimentum claudens porositates cutis, & cogens fuligines ab humoribus,& partibus vi caloris interni, & in exercitio
nutritionis, & aliarum functionum elevatas retro cedere, quae postea suo calore illum ip-terarum parti u augent, quod amplificavit GaI. lib. de loc. assec.cap. 4. de Cubiculo in quo sint accensi carbones, maior enim calor eo clauso persentitur, quia prohibetur calidarum exhalationum expulsio. Ex quo colligi potest, obstructionem non calefacere, neque formaliter neque virtualiter, sed per accidens efluxum s- ' calidae
100쪽
IX. Putredo est causa caloris, ut doeuit Arist. ione et . prob. ro. & confirmavit Hipp. sed . r. A- r. 7. dicendo dum pus conficitur dolores, O fessunt magis quam quando confectum es, &Gal. em sensi; lib. I.de Caus Morb. cap. 2. O7. apbor. . or . vhor. 37. & experientia docet omnia itrida calorem expirare, & vicina corpora ca-
at quia per Antiquos putredo est basis totam brium molem sustinens,& a qua lumina mu- intur ad illustrandam de eis doctrinam, ideorticulari capite istius naturam indagare dein
cundum Antiquos dr Recentiores. Efinitur ab Arist. 4. Mereor cap. 2. putredo, Interitus ejus qui in uno quoque humido proprius ct naturalis calor, ab alieno calore, hic autem ambientiS. II. Dicitur I. quia pulcedo est con-ria generationi, 'quaecumque enim fiunt posito ordine, sunt interse opposita; genera- mixtorum , & putredo fiunt oppositoline quia in generatione dominante cae , siccitas humore terminatur , in pudine humidum non terminatur λ sicco,