장음표시 사용
151쪽
hota, cum ex noviter detectis deducantur. m.
' XU. Salivam cum praedictis humoribus ad cor fluere ,- non dubitabit qui attente ponderaveri eius defluxum ab ore in ventriculum, ab hoc in intestinum, ubi confluunt tulis' cus pancreaticus, quibus illam admisceri non potest denegari dum videtur impollibile humo--, em transire per viam, per quam alius fluith reor, & ei non misceri, & si saliva praedictis hu-J moribus miscetur, cundem etiam cursum cum ' eis tenere concedendum est ; Et quia jam ostensum fuit illos iti' cordis sinus penetrare, tale privilegium salivae denegari non potest, & eo magis permittendum venit, dum cum alimen- 'tis in ore contritis perfecte miscetur, nec ab eis praeparatis separatio intenditur; alioquin frustranea redderetur,unde conjunctim ad illorum terminum, qui est cor, rapi necesse est. Salivam a ventriculo in intestinum defluere convincitur, ex eo qubd cito impleretur ea Ventriculus, eontinuo sui defluxu, nisi viam ad existum inveniret per inserius orificium illius, unde clim ea vacuum ventriculum ostendant absentia distensonis ejus,fluctuationis, gravi- . tatis, & in vomitibus longe a cibo deficiens copia , ad inferiora etiam descendisse persuadent. A mixtione salivae cum alimentis, colligimus sal 'tatem asserentium esse merum & inutile excrementum, quia nimis improvida fuisset na- . tura, si huiusmodi excrementi unionem cum alimentis vermisisset , quae ab excrementis mundare assectabat, & necessitas pro optimo conficiendo alimento exigebat, quapropter
152쪽
moderni naturae admiratores pariter ac de sensores, unanimi fere voto decreverunt, esse excrementum utile alimentorum fermeutationem adjuvans in ore O stomacho. Et hoc non est ab antiquis discord re, sed , eritatem sequi, & rationum emcaciam , a quibus antiquitatis affectio& veneratio retrahere non debet. Qui enim nos antecesserunt, non melioris indolis mentemsittiti sunt, sed cum liostra fallaciae & errori subjectam obtinuerunt, quapropter ubi ratio,& experientia imperat, ab eis discedeernee Ve- Tecundum, nec incuriosum est, imo justum, dc utile, foveam in quam alii ceciderunt evitare. Cum ergo manifestam fit per anatomicas obsese vationes , & ratione bilem, salivam , ct fiuccum pancreaticum sanguini misceri, & aditu in cordis Tegiam honorari, mentem etiam nostrari, ad hoc credendum & sustinendum inclinare debemus. Q od si vera concordia desideretur in saliva pituita recognoscatur, in succo pancreatico melancholia, clim hic in acidit te, sit ei similis, & vere possi dici sex sanguinis ,cum post
multas ejus mutationes, & digestiones ille generetur: salivam verro inter pituitae species antiqui numerare non renuent, sicuti lympham, quia alimentalis est , nec tam calida sicut sanguis, pituitam alimentalem, vel serum nutritivum dicerent. XVI. Secunda causa a millisio assignata est, quando principium quoddam seu elementum sanguinis calidum. Silicet spiritus aut sulphur ejus J ultra temperiem naturalem evehitur, & efferatum evadit, qu o particulae illius
153쪽
non congeneres caeteris a mixtione soIuuntur,
se Iutae plus debito impetum faciunt, & nullo moderatae fraeno , sanguinis liquorem exagi- ltant, & inordinate effervescere faciunt: nec 1edatur hic motus donec sanguis diuturno Febris incendio deflagraverit, quo spiritus & sulphuris particuIae leparatae dissipantur , & extra sanguinem eiiciuntur. XVII. Adverte tamen, quod ista principii a mixtione solutio, illam designat qua partes possunt cum similibus ataciari, remanentibus tamen in mixto confusis, & juxta positis cae- steris partibus. Ita ut respectu harum solutae di- Cantur, non in ordine ad totum , in quo adhuc
Inorantur sua exequentes munia.
XVIII. Hanc Sententiam a Martiano desumpsisse videtur Ille enim in lib. dera lnat. hins. II p. nina. 272. Rhes ab humorum vistre- gasione probar, & quid intelligendum sit nominedia regamnis explicat in interpretatione Aphoris his verbis, di regationem humorum intestigimus, non exactam separation unius ab alio, ita utriversa occupent, sed dissolutionem illius mixtionis, qua mediante corriguntur 9 contemperantur ad invicem, quae concordant cum dictis praecedenti n. XIX. Disi regationem esse Febrium causam, deducit ex sententia Hipp. in lib. de veteri Medicma, in qua humorum ad morbos causandos extollit, dum ait. At ubi quodpiam horum
secretum fuerit, ct perse extiterit, tunc ct conssisuumst, ct hominem molesba asscit, cum vero humores in Febre naturae sint molesti, aliquos disgregatos esse putandum est, & si dantur Febres cum coctione
154쪽
coctione humorum, a disgregatione huic contraria oriri demonstratur, concoctionem esse disgregationi contrariam colligitur ex Hipp. in 'cit. lib. ubi concoctionem eX permixtione mutu que temperarura provenire fassus est, diagrega vero cum consistat in dissolutione mixtionis iuti contrariari manifestum apparet, pluribus etiam Hipp. autoritatibus suam fententiam confirmat, ut videre est apud eum citisc. X X. Di regationem concedunt Antiqui, quando docent Febrium causam esse appar tum bilis,vel pituitae , t melanchesia, vel horum putredinem qua ab aliis separantur, de praecipue si in determinata minera putrescant, & dispositi ad putredinem disgregationi subiiciuntur, quia si essent intime mixti cum aliis, praedicta carerent dispositione, ubi ab hae male affecti iuperniciem animalis, a mixtione recesisse ostendunt, & disgregatione aliorum consortium respuere: proprium existens humoris malae indolis in sui sebjecti damnum conspirare sola disgregatione,sic elementa, licet in se contraria,& inimica per mixtionem perfectam , tamquam sacro amicitiae vinculo colligata , in ania malis & mixti conservationem .unanimiter Conveniunt, ubi vero vinculum illud frege rint disgregatione excidium mixto praepa
XXI. Multb minus disgregationem hum
rum reiicere possunt, qui Febres ab eorum combustione asserunt, quia non potest humor comburi, nisi disgregetur, quod patet in lucerna , MCandela, in quibus partes olei, dc cerae in flam-
155쪽
mam aecensae, & in fumum elevatae sunt ab aliis particialis separatae, sparationem Verbpraecedit disgregatio, tamquam via ad termi- numinari pacto non potest humor comburi nisi prius disgregetur, & ab aliorum consortio alienetur,& ita habemus disgregationem seu exaltationem alicujus partis calidae consanguinei liquovis, esse uniformem Antiquorum & recentiorum dogmatibus, & ab utri' ue pro causa Finriti mediata , vel immediata acceptari. Etenim si cum antiquis, putredinem humorum Febris caiisam consideramus, haec non corris
piendo humores, nisi prius disgregati fuerint, istebuntur disgregationem esse causam mediatam Febris, succedente putredine, quae est causa immediata illius auxilio, Sc recentiores putredinem secundum quid in humoribus non concedenr, nisi praevia disgregatione,qua faci1-
Iime a natura bonitate recedunt, a causa mor-bifica alterati , deficiente resistentia valida, quam ab aliarum unione recipiebant: nec alio , modo putredinem seς dum totum vel abso- Iutam admittent, quia eum, per eos, in integra partium separatione consistat, patet hanc praecedere disgregationem, consequenter cum Antiquis convenient, hujιismbdi disgregationem assignando pro causa mediata Febris, dum Pendenter ab hac putredo utraque proximior Febris eausa habetur, & si Wistisivi disgregatio- .nem seu exaltationem principii calidi in sanguine recenset, tamquam causis, immediatam Febris . clina doceat Jangvinon per eam ad esse . rascenumprater naturalem impelli, quae est Febris essentia,
156쪽
essentia,per hoc non discrepat ab Antiquis tu rum aliqui determinaverunt Febrem syn cham imputrem , ab effervescentia sanguinis provenire, quae cum consistat in motu partium Componentium, earundem disgregationem im- . mediate antecedentem supponit, cum hac sola , partes in liquidis ad inordinatum motum habilitentur , & ita concedere debent & ipsi disgregationem partium calidarum in sanguia . ni, esse immediatam causam illius effervesce
Et si qua tur quomodo incombustione humorem sta
cedat di gregario, pondetur'ius ab extrinseco agente ca-tido 1 timidum mixti comburendi attenuare cum eo xtionis vimulum laxari.
XXII. Ab exaltatione principii calidi, vel ejusdem disgregatione,facilis est ad combustionem transitus, imo non potest dari combustio sine tali exaltatione, quia non est nisi subita di coacervata exhalatio partium ignearum,accensionem subeuntium ; in quibus disgregati nem prius licet considerare : quomodo enim amixto exhalarent , nisi a caeteris disgregatae fuissent φ Tunc vero exaltationi praedictae su cedit combustio, quando disgregatae seu exaltatae particulae cum impetu , & copia a mixto erumpunt, quod facile assequimtur propria Virtute, & impetu, laxata nuxtionis claustra disrumpendo, & agmine facto evolando, unde sine magno praeiudicio potest principii calidi exaltatio, & disgregatio acc pi, & considerari pro causa primaraa & necessaria Febrium ex combustione humorum, &m hujus causae a
157쪽
ceptatione trahere Hesmontium & S ii , cunicumbustionem in Febribus non renuant, ut d monstratum est superius cap. . n. s. 9 66. XXIII. Causae disgregationis seu principit calidi exaltati, plures colliguntur ex Wilis inter quas consideratur molin, qui majorem Maturali effervescentiam efficiendo,' prout subsequens pulsus frequentia demonstrat, unionis etiam vinculum diversa sanguinis principia iii unum nectens laxat, principiis magis acii vis,& praepotentibus quale est sulphur, &spiritus) ad inordinatum motum elatis, separati nem molientibus magis ad libertatem, suae sphaerae quietem, tamquam bonum proprium tquam unionem cum aliis ad solam mixti perfectionem conspirantibus; Quapropter colle ctis viribus, cum hac naturali inclinatione, eo conatu, &activitate quibus valent, incipiunt ab aliis disgregari, dc continuato impetu, de conatu a caeteris principiis separatio succedit,& cum partibus luae conditionis agglomerantur, 3c turmatim erumpunt, in modum combustionis, non aliter ac in rota currus quae permotum accenditur, particulae sulphureae,& igneae in ea existentes, ratione motus plurimum commoventur, &densius agglomeratae
quod disgregationem importat ), facto velut
agmine, caeteras partes amovendo, & separando, illico catervatim erumpunt,& discessu suo incendium producunt. Ita similis. lib. de fermen. cap. I . A motu fermentationem promoveri majorem , ut possit esse causa disgregat innis,c ocent Oenopolae, qui catena ferrea, faeces infundo
158쪽
fundo dolii haerentes agitant,&novam fernaentationem inducunt, quod & faciunt mulierculae, quae cerevisi a fermentationem abnuente, 'vata operculo claudunt, & tantum volutant, donec fermentationem cieri sperent: Vinum novum, &cerevisia, si curru vehantur,& expirandi facultas eis non detur, dolia rumpunt exacerbata,& aucta per motum fermentatione.
Oleum tartari,&spiritusvitrioli confusa,etiamsi deserbuisse videantur, si commoveantur, fer mentationem repetunt. Ex quibus concludi potest, motum fermentationem promovere, Maugere,a qua postea disgregatio efficitur. XXIV. Martianus loco cis. suae disgregationi motum ut causam assignat, & probat exemplo Scytharum ab Hipp. lib. . de morb.sec. 2. propo to, qui sola lactis agyatione butyrum , serum, ac caseum segregabant.
XXV. Alteram causam, calorem extim
dicit u istisius, qui humido mixti attenuato 'tinionis vinculum partes ad unitatem reducens
relaxat, unde partes sine debito fraeno, sui juris aliquo modo factae, insito, & naturali mota propensionis , turn homogeneis se associant id primo assequentes spirituosae, & sulphureae,ob sui tenuitatem,& ad motum promptitudinem, quibus facillime fractam vinculi resistentiam
ex toto superant, ex quo effraenes evadunt,
omnimodam libertatem affectantes, inordinato motu, & activitatis violeutia, sanguinem conturbando, & sicuti inenstrua, salina siqilicet. aquae regiae, Vel stygii, metalla, sale minerali referta adoriunturi particulas eorum salinas,
159쪽
utpote cogeneres a mixtione solvunt,sic etiam particulae sulphureae in aliquo mixto disgregatae, Vel accensae, pro Ximas partes ejusdem generis corripiunt, & suo motu distrahendo, Mpulsando ab aliis disgregant ,& sibi uniunt, Mim partita accensione unitim mixti incendium moliunti .' i
XXVI. Huic causae subscripsit Martianus loc. cit. quando dixit, ridem aestate propter excese sum caloris , tac assi pie coagulo insipissari, ct multa esse cum calida, tum frigida, qtra lacli imposita illud co gulam, ct serum a casio separant, separationem autem praecedit disgregatio. XXVII. Quantitas partis calidae in sanguine, est altera exaltationis illius causa , quia quantita tis excessu potens aliis dominatur, perfectamque unionem rernit, dorinium sola affectans, quia qualitate, & Virtute a quantitate auctis aliis super eminet ; ea eniim solum unionis jugose submittunt, quae simul attemperata sunt: hinc est, quod talis pars excedens in caeteras agit, ut a se eXpellat donec dugregationis, de separationis intentum consequatur ; Hanc causam agnovit. II p. lib. de insem. ubi habet si plenitudo inciderit secretio quadam excitatur, quae animam perturbat.
XXVIII. Hujus causae meminit Mamianus loc. cit. quando scripsit, primum est quando aliquis
ιumor, eo usque in corpore augetur, ut caeteros copia lon-gι severet, Pro cujus confirmatione supra citatam Hipp. sententiam producit, &adnotat per secretionim Hipp. non intelligere evacuationem aliquam, sed disgregationem quod probasse in com . illiussententia Idem'
160쪽
. XXIX. Idem praestat defectus ventilationis, &ab eodem Wisti is locaeit. explicatur exemplo faeni madide repositi, in quo sulphuris particulae plurimum. scatent, quae latice aquoso pro vehiculo potitae, sese in motum exerunt, rum vero ob ventilationis defectum, paulatim exhalare nequeant, intus cpercitae,adeoque in exaltationem suana perductae, inuicem magis ρpproximari, & se mutuo incitare valent, dein postea plurimum conglobatae, .sese latius ex plicant, & subjecti claustra porrumpere incipiunt , adeoque incendium: producunt, unod de sanguine proportionaliter dicendum prohibita transpiratione. . A.
. XXX. Lia quomodo in causis exaltati principii enumerandis, recollegit illas ab Antiquis recensitas, motum nempe, calorem, ob'. structionem seri, prohibitam transpirationem , Madmistionem rei calidae , quae in quantitate principii calidi recogn0sci potest, Se expressius
has enumeravit lib. de Feb. cap. '. agens de Febre putrida, dum tempus anni aestivum, quod vi- , ciniam rei calidae exprimit,victum lautum, & optimum , M vinorum divitum lotum assiduum, quae admiXxionem rei .calidae representant, & impeditam respirptionem harum Febrium causas fatetur,pec motum excludit,dum ad hujus Febris generationem reducit on nescausas ephemerae, inter quas motum enumeravit, Easdem admittit lis. i . Prax. Medic cap. II. labia reddςndo causam depravationis bilis, pituita, ct siucci pancreatici, a quibus D mnium Febrium originem trahit, has onines enumς α