장음표시 사용
181쪽
Ium cordis augere, dum per ilIud circulatur, ultimo calorem sordis auctum, majora effervescentiae incrementa sanguini contribuere. VII. Non dissimili ratiocinio explicatur generatioFebris malisnae abliis qui solam putredine hujus genitrice tuentur.Nam vel putredo est in massa humorali, Febre in sbi initio malignitatis argumera prae se ferente, 6 tunc humoreS putre dinali calore serventes,naturalem cordiS augenteis in suis sinibus instiliati, per assiduam & successsiva circulatione , quod exoressit Mina ovi lib.
de Febre. Malg.c. I . resonsione ad quintum Argrmientum, dicendo, cui erat mirum 'ttredinem no bis incomporibus venentibin genitam, o per humores in mii salem corporis moLm, atque in cor tandem raptim, ct renidatione proinde destitutam , ct praeterea calore humorum ue piavitate infectam , posse ct cordis subsantiam
aliquam extentinare , . vita instrumentum calorem,
o Piritum enecare φ Et forsan melius expressit cit. Don reffossione 'ad 3 .Argumentum, scribendo , 3. currimis,nus adscriber aera, ct mortiferasmplomata huic putrefientias ipsa ex sesela rita nostra inimicissima est, nas, arterias cor viscera omnia invadens, ct seditionem in humoribus in calore, in spiritibus existens, ipsam- qui tandem cordis substantiam selidam labefactans, a que demoliens. Ubi nota illa verba, seditionem in cal. re, & spiritu, quae calorem praeter naturam exprimunt, & seditionem in humoribus, quae Illorum effervescentiam inordinatam osten& ad explicandam virium resolutionem, in senarabile hujus Febris accidens, a caloris nativi inreritu denendens, sublimguit, quartis,cur non εμ acter etiam fatebimur posse heri temporis statio ν
182쪽
tim eripere , si1is Iesi in ea quod vehementem non habeat actnmas ct cor ipsium nati inmνου calorem v 'hementi e non commate
VIII. Vel Febris incipit primo benigna, esse combustione , vel putredine secundum
quid,vel ebullitione humorum,ut multoties in praxi observatur, dum praedicta ad humorum . putredinem terminantur, vel in alios humores illam introducunt, & tunc malignitas putredinis soboles, calor aliorum partus censeri Potest, nisi in eodem subji cto coi tigerit putredo absoluta , in quo erat effervescentia simplex, vel putredo secundum quid, Ac tu c coiisid randa est , &effervescentia ,& mal gnitas , prout unicuique patere oorest, cum si H duae caiisae distinctae quarum unaqueque : per se sola, Febrem essicit,una magis eis r escentia, & calore, altera putredine. Nec do benti molicare hujusmodi causae conjunctae ad generationem FGbrium praedicto modo, si non implicant in aliis Febribus, ut in Hemitriteto, & s in praedicto e si non erit distinguibilis Febris mali rna, per debilitatem pulsus, & moderationem in se 'Mentia acceleratam & turgidiorem factum, ab' effervescentia aliunde proveniens, erit distinguibilis a resolutione virium, quia spiritus ab immoderatiori feruore excitati, non possunt1Rpplere interitui illorum a putredine eontingeriri. unde necesse est vires deficere, & resolui, Verum alio etiam charactere esset distinguibilis, nemve per urinas turbidas, ouae ab inordia nata effervescentia eum putredine ut pluriamum fieri puto, dum a secum o piat s. d. nati,
183쪽
per effervescentiam agitato, tota massa sanguiuriis turbatur, & magis serum majorem sedimen ii putredinosi partem absorbens, non aliter aq aqua limpida ab agitatione limi in fundo existentis turbatur.
IX. Vel in parte determinata putredo humorum contingit, ut aliquibus placuit, primas vias malignitatis Febrilis mineram determinando, &sphacet i, & ulcera maligna comprobant a quibus Febres malignae pullulant, evaporationibus ab his partibus elevatis, sana guinique & cordi communicatis, id praestantibus, quod immediata putridi humoris substa tia, eonfert scilicet seditionem in calore,& hu moribus introducendo, & spiritus innatumque eali dum destruendo , evaporationes autem id
posse certum est , clim eandem naturam cum putrido humore retineant, & hoc docuit
Cen d m,exemplo sint exhalationes ista putrida que aspha celato membro in cor feruntur, quae, unde uti se obser varinin propter putrem substantia proprietatem repente ise, vel brevi certe remporis spatio, interimeresolent, si vero cori communicamur non potest mn particeps ist xum ieri anguis per istud circulos, ct easdem recipera inpia qua nudiat inter cor O mineram Tebris cum prevenas ct arterias cordi deferri sit probabile, ct cum hoc inscitur etiam sanguis existens intras aeram activitatis Amminera, unde quoque evaporationes putridi humoris s=argentis, ex μo citissime totus sanguis depravatur, cum brevi tempore totus per istam s errem transeat cir culando.Et cum Mina o debent in his convenire
omnes qui Febr malignas a putredine assii
184쪽
'ant, & sanguinis circulationem admittunt. ., X. Hoc fundamento Febris malignae symp- tomata dilucidantur. Primo enim aspectu hu-pusmodi Febris apparet mitis , quia humores nec multum fermentantur, nec combustionem p tiuntur, sed putrescentes paulatim exeunteiulorum calido , corpus etiam parum incalescit, coadjuvante humiditate, quae calido evap ranti conjungitur , & illiu cutiem retundit.
quia putridus sanguis misso spiritu vivifico, illas sustinere non potest, deficiente suo pabulo, nempe spiritu. Pusurparvus, o frequens sit, quia per putredinem se
suis consistentiam amittit, unde in sui rares dione non tumescit, nec arteriam per hoc in magnum spatium dilatare valet , facultas cor ex ouitur , dum suae conservationis subsidia a sanguinis spiritu extincto deficiunt. XI. 4 Qui verb malignitatis fundamenta,venenatam qualitatem cum putredine conjunctam putant, ab hac calorem, ab illa vero tera omnia symptomata derivgnt. XII. Quomodo vero putredo secundum quid, vel secundum partem progignat, aggressus est expbicare is Caesar Benedici lib. .
. Epist. ubi convictus ab Hippocratis testimoniis, Febres generari humoribus in secundis qualitatibus depravatis, modum gςnerationis refundit in formam humoris, tali qualitate secunda male affecti, quet virtute insita habet FG
brem adcendere, sed hoc in ignotum, pctaeque ignotum explicare. Clarius expressit. Augeniis ἔ. Em. Maedictaib. F. Epist. a. docendo. --
185쪽
rant Iesi ethn eulidi in uen M, G uitionem istias in cre H , Or foco putredinis, cum impetu factam a natura, tremia ei Lam morbosam vel concoquat, vel expellat, esse causam Dbris, & hoc probat autoritate Gai. Morionabi s , qus apud ipsum videri possunt, MCum hoc sentiunt cit. cap. I. n. 36. & qui affirmant in variolis & morbi liis, Febres eonsistere in ebo Ilitione, & effervescentia farigi inis, ,
natur motu conaritis materiam pravam san- mem coinquinantem expellere excitata, Min horum numero sunt Gregor. Horst. Din. 2. lib.6-GIese. de Taran. lib. . cap. I S. Boccari geltab . de Feb. ma cap. 36. Marcellus Donat. naisis, Et multos in hane sententiam conVenire testatur Sennertis lib. 4. de Teb. e . ra. & estgommunis sententia, Febrem in statu morbi,&imminente crisi fieri majorem,a pr dicto natuatae motu,quod sensit etiam Gal.lib. I. de cris. p. Ita ubi ai t ,sc in Anaxione quamlan exprima illa crisi Asecta relictum erat , hoc rursin esserpsens in coctonis stempore fecundum insim generauit. Et d i ista se tal em senten iam probat Horique dissutatiione a . de T . Feb. cap. In hac seritentia, duo includiap Daret, motum natu u in sanguine, O actionem ma
gratae noxia in eundi m : nam natura non potest
determinari ad ev pulsionem alicujus humoris, nisi praecellen re actjone istius, qua molestiam Experiatur ,& damnum pertimescat, hAncaetior ena per belle expressit Ilipp. I. de morb. temz8. dicendo. Oscilicet botis ,s commota ad venas, ct sanguinem ingressa fuci in sanguinem ex consueta comρι , ac motione dimonet. 9 liso facit,u calefacit, catafacta minu totum coum eri per loci currus
186쪽
certe non poterat explicare actionem bilis,qua tenus est noxia sanguini: Et quod de bile dieitur , de quolibet noxio naturae in sanguine permanente dicend um est. Ab actione noxii, se a m tu naturae, facile explicatur modus generationis Febrium a putredine secundum quid, quia humor suis qualitatibus depravatis sanguinem alterat vel in motu, vel in substanti , vel intemperie, natura molestiam ab his persentiens,& in sanguinis depravatione, suum praevidens interitum sibi confidens ,&propriae conservationis sellicita spirituum copias colligit, calorem unit, & noxiam extraneamque materiam,
Cum impetu aggreditur, eam propulsat is. Cutit, movet, & impellit, ut separationeina reliquis partibus obtineat in hac actione ope motus, & spirituum, & caloris operata,neces.se est sanguinem agitari, perturbari, & inordia
nate effervescere, succedente huic calore prae ternaturali, cum Febre. -
XlΙ1. Nec facit dissicultatem allata Hipp.
autoritas , qua demonstrat bilem calefacere sanguinem, unde arguendum esset noXia, quae sunt in sanguine, Febrem excitare calefaciendo, nam tollitur oer ea quae ex mente Hipp. relata sent cap. 4. & latins Caesar Benedictus loc. cit.
hanc dissicultatem multis debit irat rationibus,& quamvis debile, quae est calida. dissicultas pr dicta sustineri pollit, nulla tamen erit in aliis
humoribus, excessum caliditaris non patientibus, praeterquam qubd non est certum bilera solo calore sanguinem calefacere , crim amara,
sicuti est bilis , potentitana sint ad calorem
187쪽
inducendum & Febrem generare ex Hipp. mcis.
XIV. Combostionis natura, &quid ditas, modum quo Febris ab illa proficiscitur diluci- dat, cum enim consistat essentialiter in evapo-yamone multa, turmatim, & subitb facta partium ignearum , patet etiam his, & ratione multitudinis, & ratione caliditatis corpora Vicina, in quae cum debita approximatione tendunt calefacere. Quando ergo humoribus hujusmodi dissolutio contingit, pervenientibus igneis partieulis ad sanguinem & cor, utrumque intense, & ultra naturae leges calefaciunt; Patiuntur autem hanc dissolutionem humores, ut notat Misadsis lib. cit. cap. II. per obstructionem, in qua prohibita humoris conclusi ventilatione, admodum incalescit, rarescit, igneae particulae disgreg ntur, &facto impetu acer-Vatim erumpunt, & velut in flammam attolluntur ad cor , hinc illius alteratio caloris, Mintensio, a quo Febris, & sanguini etiam extra
cor insinuatae eum intense calefaciunt, ut ad Cor perveniens, majorem reddat in eo calorem.& ab lioc vicissim catenistus , totum corpus postea, per quod dispergitur illud , ignea caliditate perfundens, juxta tradita sever- n. 3.&ita eombustio ab obstructione proveniens, Febrem accend t, nec aliter succedit , quando putredo primb incipit per obstructionem, succedente postea combustione, ob exhalationem partium ignearum, non sensim, sed in copia factam, dependenter ab earum impetu, &amixtione subit, dissoIuta, ut adnotavit Mina-dous
188쪽
Lisloc. cit. & si combustio contingat a ealore cordis, cum dispositione humorum ad eam , ut fit quando ille est vade auctus ab aliqua causa calefaciente, & sanguis adeo rarus, & fervidus, ut per cor transeundo inflammetur, Mexardescat non aliter ac spiritus vini candelae accensae approximatus , tunc servor san- guinis, spiritus , , & partes calidas ad motum excitat, & disgregat, raritas ad libertatem dis ponit, & calor cordis illam augendo, & uni nem sol vendo, viam aperit, ut multitudine,& impetu e carcere in apertum egrediantur, instar flammae ab accensis lignis scaturientis: Hinc pars ignearunt particularum in caritat. Ventriculorum cordis remanens, & spiritui vitali ibi habitanti conjunctae, & alite in se stantiae porositatibus penetratae,calorem cordis ad summam intensionem evehunt, & aliae per sanguinem discurrentes, &in ejus superficiem
haerentes, tanquam in carbone accenso, illum adurentem reddunt 3 &hoc deduco a Minados ἐοί. cit. ubi synochos cum combustione recenset. Posse vero hinusnodi fanguinis combustionem , a sola istius dispositione oriri puto,
quando in raritate & calore est excedens, manente calore cordis in suo statu naturali per ali. quod tempus, quia perseVerante combustione, non potest non intendi. Haec sunt quae generationis Febrium moiadum exolicant, ex Arati quorum naence eXcer
189쪽
Momodo contingat Febris generatio, ex R centiorum placitis, Et quomodo cum Ag liquis in hoc conveniunt. I. Ddus agendi causarum Febrilium PIVI. recentioribus admissarum, modum
genetationi 1 Febrium ex eorum mente explia
cabit , idcirco in illius indagationem modo i sisto.
II. Inter primas causas,enumeratur admixtus res extraneasanguim, cultas expulsionis satagens natura inordinato motu toram massam sanguinis exagitat, ut a puriori parte seeernat, non aliter ac grana motu agitata a lolio, & eti-mnia purgantur:commotus sanguis effervescit,& ebullit ultra naturalis effervescentiae Leges, hinc rarescit nimis , & calidiores particulae in majori quantitate explicantur,ab aliorum consortio extricatet, & in unum conglomeratae majorem caliditatem sanguini impertiunt.Idem extraneum sua activitate perturbationem, Meffervescentiam sanguini conciliat, modo precedenti 6. capite explicato. n. a. Ex quo rarescit Mealefit. Hujusmodi dispositione alteratus san- guis, in cordis sinus illabens, a dominante inibi calore citissime, & vehementer, rarefit, &praetei naturalem Febrilemque nanciscitur effervescentiam , una cum igneo calore a sulphureis,
190쪽
reis, & calidis particulis in magna copia sel tis, excitato in praedictae effervescentiae motis qua propter clim impetu, Sc celeDtate, e corde in arterias eructatus, puls S ryrtimum natur Iem amittit, & praeternaturalem acquirit, se quentia, celeritate, inaequalitate, & magnitudine, partibusque distributus sanguis gaeo
quo exardescit calore, eas inflamm at,& quan 'iii praedictam dispositionem a fermento Extraneo contractam , & a naturae motu in expulsionem incumbens , acquisitam sanguis conservaverit , praedictos subibit casus, &s gulae partes eandem patientur incalescentiam.& ita Febris accenditur, & perdurat: hoc e presse docuit Willis lib. de Feb. cap. a. ubi ait, vi esseruesimi cruor ecce effervescentia sangui-nIs extra cor ) magis in corde dissoluitur En esse vescentia major sanguinis in corde) eo recreme ra haec fuliginosa , tum tinestraa haec sunt eritrariea langum l) copiosus aggeruntur, ct cm mmnuia congestionestatim jubgi. oe a crataris mas
cladi nequeant ecce co 'at HS Naturae e X tral hele
pulsioni a oplicatus , i cet iriai iter, seo tamen tempore s issic ens) sanguinis tinge centiam, o E briles esser scemas parium t ecce actionem extranei in Gogii inei De hujusnaod actione 1 cuius est etiam cupiresexto, & de utraque, scilicet extranei, & staturae ach orare, id es L, confirmav t cap. clice ido , vel est humor excrementi-rius in minera quadam delitescens, quisensim, O flatorempore ad Imrementum pro e ιιε, commotus cum
cruore fermentescit ; vel est jaccub numitus esculentorum materia suppedita , Ompondere, O mesura jaη-