장음표시 사용
221쪽
XII. De ratiociniis operum publicorum , & de patribus civitatum P Ars est tituli superioris , & hoc habet , ad
praesidiis provinciae officiem non pertinere , Ut cxcutiat rationes operum publicorum , puta animpense respondeat structura , sed ad curatorem Reipublicae , sive patrem civitatis, de quol. 3. insta de his quisp. mun. succ. & Obs XII. c. 3o. Et ut qui ultro pollicitus est se Reipublicae opus facturum suo sumptu , eo perfecto ex sua liberalitate qua qualicuisque contentam esse Rempublicam benignum est 2 non inquiete- . tur , quoa quantitati promissae opus non suppetat , vel quod non operi constat virtus , qua
XII. Enarratio. VI tro pollicitus est Pollicitatio enim est
offerentis solius promissum, l. 3.D. de pollicitat. Servius in I. Eneidos vel su 24 I. Pollicemur sponte , rogati promittimus.
XIII De pignoribus & hypothecis.
. Vide tit. I. lib. 2 o. F. Postquam a titulo vigesimo octavo lib. 3. conditor limus Codicis instituit pertractate dicere de aftionibus ,& dixit jam de multis in rem , quae sunt de proprietate rerum , & in pcrsonam , quae de obligatione personarum , de de missis tam in rem, quam in personam s&
222쪽
de praejudicialibus , quae sunt de statu liber
rum & servorum , & in rem esse videntur , &de actionibus ex causa interdictorum , qx ae sunt de possessione rerum & in rem etiam csse videntur , ab hoc titulo incipit tractare , de qua ante non tractaverat , de actione hyp thecaria, quae est de obligatione rerum debia toris mobilium vel immobilium , corporalium vel incorporalium. Et in renractio non qu dominus , aut quasi dominus, rem esse suam , vel quasi suam petat, sicut actionibus in rem ante
propositis, scd qua creditor rem debitoris sui adscrat pro debito sibi esse Ohligatam , & possessi
. Nem eiuS avocet jure pignoris. Et quia pigraius aut re contrahitur , aut nudo pacto , & ad utrumque genus pignoris haec actio pertinet quatenus pignus persequitur nudo pacto contractum , praetoria est actio: quatenus pignus persequitur re contractum , civilis , quia & pignus Te contractum civile negotium cst, & hanc di- '
stinctionem adhiberi volo , ad id quod generaliter est scriptum in Instit. actionem hypothecariam ex ipsius praetoris jurisdictione capere sub- . stantiam. Quamvis autem pignus & hypotheca . mihil inter se distent praeter syllabarti sonum,quis etiam lingua Latina discernitur a Graeca tamen docendi causa ita placuit Iurisconsultis distingui proprie , ut hypotheca acciperetur pro pignore nudo consenui contracto , pignus prh pignore re contracto , vel hypotheca , rei imminibilis ,rignus mobilis, qualem etiam Chrysostomus in Psal. 38. differentiam facit inter hypoth cam , & his verbis , ο
223쪽
μηντο γνυμνώqα -Et Jurisconsulti separarunt hxc duo nomina eadem Iicentia , qua oc apo'.
cham ab acceptilatione , & qua medici quidam anthraca a carbunculo,& Theologi Penteco1hena quinquagesima , licet inter sic nihil diltent praeter diversum sonum , & diversam linguam , ut de pignore ει hypotheca Martianus scribit in l. res i. vlt. D. de pign. Si de aliis D. Augustinus lib. de magistro Itaque a proprio usu recedentes saepe generaliter & pignus , Sc hy2othecam dicum qualiacumque conventionem , sive
consensit perfectam , quae res quascunque , Vel jura debitoris creditori obligat increditi vicem. id lingua mater a vocamus uuadium,a vade proculdubio : Dams dei optimus vas est res pignori nexa, ut tegula juris ait, plus cautionis eise in re quam in periona. Sunt tamen & in hoc titulo Constitutiones quaedam de actione pigneraticia, quae de pignore dcbitori restituendo datur, ut l. 19. & ao quia & huic & hypothecariae est idem ad scelus circa eandem rem , & ut Justin. ait, altera alicii est aemula.
XIII. Enarratio. IN rem esse videntur s. praejudiciales , de
Praetoria est actio Idem scribit ad g. item
Serviana, de actioria hcham ab acceptilat. Inter apocham tamen & acceptilationem aliquid intere se se ibit Ulpianus, in L si accepto I9. D . dc acceptilat. Disus Augustinus libro de ma g. in Cap. II. Q. Tom. m. Κ
224쪽
XIV. In quibus causis pignus tacite
contrahatur. Vide tit. Σ. eod. libro. PIgnus non tantum expresse contrahitur, quod manifestarium pignus dicitur , sed etiam tacite , & cx praesumptione juris, legeliit. h. t. nam & pacto contrahitur , quod non nuntis recte fit tacite quam ex prcste: S tacitum pignus tacitamve hypothecam sex inducit, auti laesumit, quasi de e a tacite convenerit, Ut l. 3.1oc titulo l. 3. & 4. D. eodem, quasi silentio convenerit, ut loquitur leg. ea lege , D. loc. ac primum.quidem fiscus semper tacitam hypothecam habet ex causa tributorum, & ex catlsa contractuum suorum , non ex aliis causis:
nam causia primipili, vel alterius publicae functionis , quae etiam dotem uxoris debitoris fiscalis apprehendit, non lassicientibus bonis debitoris , vel fidejussoris , aut mandatoris aut nominatoris ejus, causa contractus est. Sunt etiam tacite pignori nexi fiuctus landi nominatim pignerati quos debitor vel heres ejus Percepit: nam quos alius percepit, veluti emptor praedii, non jure pignoris veniunt in ac-xionem Servianam , sed arbitrio judicis , si exstent, & praedium non sufficiat, leg. si fundus f. in vindicatione, in s. D. de pign. qui. autem ipse creditor percepit, imputat in usuras, S post in sortem Ieg. 9. supra tit. proX. leg. 2. infra de par. pig. Item ex lege penult. bona s
225쪽
cundi mariti, cui contra fidem jurisiurandi denupsit mater, quae filii impuberis tutelam susceperat non perito alio. tutore, nec restituta tutela, pupillo pignoris jure tacito intellectu tenentur: quia si quid forte filio intercepit mater, id omne praesumitur pertulisso,ad maritum, dum cupit novo marito ornatior & divitior apparere :postremo locato fundo ob mercedem iocatori fiuctus tacite pignori obligati sunt, non invecta & illata, nisi id convenerit nominatim : locatis aedibus , puarum reditum constat in seu, ctibus non consistere , sed in mercedibus tan-wm , quae ipsae pro seipsis pignora esse nequeunt , invecta & illata ab inquilino tacite pig- noli obligata sunt.
XIV. Enarratio.QUod manifestarium pignus dicitur.) Ut
apud Plautum manifestarius fur , manifesta. M S moechus , o manifestaria res. Ex causa tributorum. Universa bona eorum, qui censentur, vice pignorum tributis obligata sunt, I. I. censentur , -ῖ. μωΤοι . Glossae: , cen λor, &: Κπ-2ροῶμαι , censeor.
Vel alterius pubi. functionis. J Vide titulum Ixxiii. libri via. ubi de primipilo.
Denupsit mater. Suetonius Neron. cap.XXIX.
cui etiamsicut ipsi Sporus, ita ipsie devii t.Dictys
Cretensis: eo tempore Nestoride pia erat. Divitior apparere. utuntur Plautus, Tercntius, LucretiuS, Cicero, Cornelius nepos.
Tacite pignori obl. sunt. Vide Cujac. ad LD. de furti
226쪽
22o Parantia in lib. VIII. XV: Si aliena res pignori clata sit.
INcipit ab hoc titulo tractare de rebus , quae pignori obligari non possitni : namque eius nicidi sunt res alie ae , ut specialitor pignori da--tae sine mandato,aut voluntate domini non obligentur : quia ut rem alienam non pollum facera
tuam jure dominii, sic nec pignoris jure tibi nectere quod nexum mihi non est. jure possessionis
possum facere tuam, quia postemionem etiam non domini habere possunt & hac ratione rei alienae emptio venditio ab initio consistit , propterea qυod contenta est traditione vacuae poli essionis , non pignus , vel hypotheca. Servitutes rusticorum praediorum , qu. e piguori obligari postilit, ab iis , quorum praediis debentur, non sunt aliena jura Redemptus ab hostibus non est pignori, sed quasi pignori , & non civiliter , sed naturaliare r. Res mihi debita vel obligata , non tam ipsi est pignori, quam obligatio.
XV. Enarratio. NAmque ejusmodi sunt res alienae Vide
Cujac ad leg. I. D. de pignerat. act. libro Ii I. Quaest Pauli in fine. Nectere quod mihi nexum non est Nectere, est obligare in I. ult. hic. Nexum , inquit, non facit praediorum , ius persona quae jure potuit obli lare. Basilica : ου υ υ et ει μ: Nemo rem obligat , nisi qui obligare potest..Traditione vacuae possessionis In pigncra hoc agitur, ut constituatur jus, quod constitue -
227쪽
re non potest qui millum jus habet in re. At in venditione rem tra 'i si. fficit. Fud ,sius.
Quam obligatio ) Jus quod in ea habeo. Vide recitat. ad sit. XXII t.
XVI. res pignori obligari pol-
. stini, vel non,& qualiter pignus .
contrahitur. Vede titulum tertiuin lib. 2 o. g.
REbus alienis , quas pignori obligari non
posIe superior titui. Osicndit, laic titulus ad icit alias plerasquc , vel vii monum nrum , l. 3. & ipem praemiorum ex sacris certaminibus l. s. aut ipsemet praemia secta , quae consistebant in annonis , obsoniis , pensitationibus , quae athletis nobilibus pro indepta victoria de publico tota vita praeliabantur ex dic , quo in suam cisitatem invecti fulti ent qua ex re αλα- dicuntur 9 non per porcam civitatis, scd disjecta parte muri, ut Suetonius sci ibit in Nerone , & Pinius in epistolis, & ait l. s. privata pactione: nam, judicis auctoritate debitori condemnato , si alia bona non suppetant, his praemiorum commodis interdici potest: , l. commodis, D. de rejud. At si ca commoda privata pactione obligari non possitnt , hoc quidem est consequens , ut nec generali obligatione .non contineantur , non dicam specialiter obligari non polle. Praeterea liberi homines pigno- ei obligati non pollunt eadem ratione , qua lo- relisiosa , aut praemia lacra , quia in bonis debitoris non sunt. Sed neque servi, aut boves aratores , licet in bonis ciuS sint , aut vo-
228쪽
meres , Vel aratra pignori capi privata pactione, aut publica auctoritate possunt creditoribus vel executoribus , aut exactoribus tributorum , propter utilitatem agriculturae , atque etiam fisci, cui debita tributa minuuntur, si ablaris aratoribus agricultura cesset, ea maXime tributa, quae pro fructuum anni modo exiguntur, lege et . & 8. Observandum autem est , hunc tI-tulum non tantum esse de his quae pignori obli- axi non possunt, sed etiam de his quae possunt, e quibus tamen dubitari poterat, ut de nominibus , l. 4. quae hodie obligari possunt invitis debitoribus: olim non poterant, leg. 3. & leg. Postquam, sup. de her. vend. Additur in rubrica: Et qualiter pignus contrahitur , quo pertinet,
XVI. Enarratio. ΙΝ Nerone. Capite XXV. Et Plinius in epist. Epistola cxl x. & seq. Iibro X. ad quas vide Conradum Rittershusium , Petrum Fabrum Agonist. lib. II. cap. X. &cap. xv 1. & Cujac. ad Nov. IIII. Si alia bona non suppetant. Sic etiam veteres interpretes acceperunt legem commodis, Azo, Joannes Faber. Aut boves aratores. Vide Observat. lib. Iv.
Vt de nominibus. Nomina seu ut est in Basilicis cautiones debitorum pignori obligari possunt. Quo pertinci lex secunda. In qua empti nos sunt instrumenta emptionis , ut in Basilic.
229쪽
Codicis iustiniani. 223XVII. Qui potiores in pignore
habeantur. Vide tit. 4. eod. lib. IN hoc titulo ostenditur , ex duobus aut pluribus creditoribus , quibus diversis temporibus separatim eadem res in solidum pl.gnori obligata est , vel universa bona , quis praeferatur in exequendo jure pignoris hac poti stimum regula constituta , Priorem tempore praeferri posteriori, in qua ne nos ambiguitas nominis ducat in errorem , admonendi sumus priorem ei se eum , qui prior data pecunia mutua , vel promissa solemni stipulatione pignus accepit , vel pepigit. Exigo , ut pecuniam dederit , vel daturum se itipulanti promiserit,
nam si neque numeraverit , neque promiserit: quamlibet lpe futurae numerationis pignus acceperit , vel pepigcrit , in eo non est potior illo, cui idem pignus postea obligatum est pro pecunia quam numeravit , quia hic in causa pignoris magis prior ella c isetur : nec enim
prior .aestimatur ex ' tempore dati pastive pignoris , sed ex temporc habiri contradius,&ne sotii principalis , Icsc 8. hoc titulo te. I. l. qui balneum , l. potior In pr. & g. I. D. eod. leg. Pen. D. quae res pig. oblig. At secundum illam regulam , quae ut dixi potissilinum in hoc titu lo proponitur , differentia est inter adtiones personales & hypothecarias nam in personalib. privilesia aestimantur cx causa dcbiri, non Ex temp. l. privilegia, D. dcrcb. auc. jud. in hypotheca- ritS. ex tempore. Itaqxie prioris creditoris hy-
230쪽
potheca firmior est , tametsi nihil prior posteriori offerat l. s. hoc titulo, posterioris infirmior , quia in id tantum essicax est, quo summa pignoris excedit summam prioris sortis , & posteriori creditori non confirmatur in totum , nisi priori stiluta omni pecunia debita, vel oblata , obsignata, deposita debitore ipso , vel a posteriori creditore. Et regulae locus est , non tantum in pignore conventionali, sed etiam in praetorio , si modo ex causis titulisque diversis creditores veniant , vel si ex his qui sunt tituli ejiisdem, unus in actione personali privilegiarius hi: nam praetorium pignus sequitur jus personalis actionis. Item regulae superiori locus est, non tantum duobus aut pluribus creditoribus habentibus idem pignus conventionale , vel praetorium , sed etiam uno habente generale pignus , altero speciale, nisi sit posteriori specialitor obligata res pecunia ejus comparata: hoc enim casu regulavi datur, & aliis plerisque , uti. 7. Pen. & uir.
XVII. Enarratio Q Uamlibet me fui. numerat. J Quamlibet
i 'ro , quamvis, uLitur Plinius.
Magis prior else censetur J Potior est , qui
IJt l. penuit. J In a&ionibus hypothecariis , qui nititur publico instririnento quod in Baslico dicitur, seu forense I licet posterior sit creditor , potior est eo , qui nititur pri- . vato instrumento, quod d citur in d l. pen. An aliasius in Historia Ecclesiastica : Et fecerunt scripta propriae manus. Theophanes a quo Anastasius , αυτῶν.l dein Theo-