장음표시 사용
351쪽
χ et Lib. Im Titulus 'Lipli Legis poenalis, dicens et quoties in pratet
delicti imponitur, ut contingit, in Lege irrita mete matrimonium ob uvoricidii, , adulterii criamen cum promissione futuri matrimonii. Eir ex toto titulo (de eo, qui duaeu dcc j constat, irrita rionem esse poenam. Ergo impedimentum inimianis non incurritur ab iis , qui ignorant, a Iure annexum illud esse suo delitto, seu qui ignorant hanc legem penaliter inhabilitantem; quia nempe non is ansgrediuntur hanc legem qua paen
lem , cum ut talem non cognoscant . E. Ign
rantia facti excusat ab impedimento Crimini et sic mulier ignorans virum, cum quo peccat, es se conjugatum, illud non incurrit , c. I. t. de s tentur Adveriarii: ergo & ignorantia Iuris e cusat Nec objicias Regulam juris i p. in s. ubi dicitur , ignorantiam iacti quidem excusarct , non item ignorantiam Iuris . quia istae regulae non procedit de ignorantia saris poenalis; cum
universaliter poena non incurratar a bullo ignorante . S. Irregularit Ates ex delino, v. gr. h micidio illicito, non incurruntur ab iis, qui ignorant eas dile annexas suo delicto, ut habet pro-haebilis multorum gravium BD. Panorm. Innoc Nav. SEnch. GR. Pal. &c.( quamvis ego ipsis non assentiar, quia hae irregularitates non pr,ncipaliter ut poenae sunt statutae, sicut impedimentum
Criminis, sed ut inhabilitates j ei goetiam Pr babiloeest, impedimentum Criminis noniincurri ab ignorantibus, illud esse annexum suo delaedo .
. Reservatio Peccatorum , saltem Poenalis, non datur apud eos, qui ignorant, sua delicta esse reservata, ut passim docent Theologi recrgo &c.
s. Excommunicatio Ac aliae censurae non ligant ignorantes, ut commaniter tradum ex c. de
constit. in 6. quia sunt poenae' ergo dcc g Obj. I. Impedimentum affinitatis ex copula
352쪽
De eo, qui duxit, quam pollicit Set 3 3
illicita, quamvis involvat peccatum, Ac rationem poenae habeat, tamen allicit etiam ignorantes Legem: ergo etiam Impedimentum Criminis et . Consuetudo & praxis est optima Iuris dubii interpres: sed pro opposita sententia stat praxis de consuetudo tribunalium, maxime Romani: ergo. 3. Nostra sententia nec in foro interno potest deduci in praxim, cum , ubi agitur de valore SA-cramenti, debeamus tutiora,sequi: ergo saltem practice non est probabilis. R. ad I. N. cousq., parit. nam impedimentum assinitatis ortae eccopula illicita non est introductum in poenam d licti, saltem principaliter, ut vel inde Patet a quod a Tridenti no propterea, quod interveniat gelictam, potius rei lictum sit, & quidem ad secundum gradum, cum tamen assinitas ortum habens ex copula conjugali Ac licita dirimat m trimonium usque ad quartum gradum; sed est introductum tanquam inhabilitas propter simi lem rationem , propter quam introductum est: impedimentum assinitatis ex copula licita ortae, de qua ad tit. XIV. infra. Ad E. Illa consue.tudo & praxis Tribunuium t si tamen ubique, recepta sti innititur sententiae probabili com- mamori, atque Pro foro selum externo procedit , Pro quo praesumitur scientia juris maeni sti ac certi, quamdiu ignorantia nou probatur: inde tamen non infertur, quod, qui certus est de sua ignorantia: Legis , impedimentum dir1- mens statuentis in suum delictum , decurus uoast in foro interno, pro quo nonduin probata, est consuetudo contraria , Jus dabium explicauis, . si quis absque dispensatione dueat in conje-gem , cui vivente propria uxore Promiser et matrimonium cum interventu adulterii . As 3. Probabilitas speculativa nostrae 1eate utile negari ma potest propter allata rationum murum
353쪽
3- I S. IV. Titulus numenta et practica autem infertur manifeste et dictis ad tit. i. n. 3I.
TITULUS VIII. Lla Conjusto Leprosorum, SUMMARIUM.t sit lepra , se morbi huic aequirasente
x Lepra Sponsatibus superveniens est causa re silienisi .s Non vero dissolvendi Matrimonium Ratum ,
imo regulariter nec divertendi quoad thorum. I T Epra , quae a Paulo Zacchia praestanti Mel . dico Legista desinitur esse cutis asperitasTum pruritia & corporis colli quatione, depascens profundas corporis partes orbaeulatim, atque Piscium instar squammulas ex sese emittens, non quidem est impedimentum matrimonii dirimens: imo nec impediens, cum duo leprosi simo & sanus & leprola) valide ac licite contrahant matrimonium , ut supponitur . 2. h. I. quia tamen Pa
ti sanae , si superveniat sponsalibus, resiliendi , , quandoque , si superveniar matrimonio iam contracto, divertendi a thoro & cqhabitatione Potestatem tribuit ob periculum inlectionis, &foeditatem, intercalariter hae ponitur ante Impedimenta ipsas personas asscientia. Leprae in hac materia aequiparantur alii quoque morbi con- ragiosi, uti pestis, lues Venerea, quam vocant morbum Gallicum, &phthisis, quae ultima tamen periculum iniectionis solum respectu j nioris conjugisea seniori habere diciturba Pau-M Zacchia, non vicissim: quare dc de his in-
354쪽
De eonjugio leprimorum. 3 stelligenda erunt ea , quae de Ieria ssicemus o De qua igitur a Dico et . Lepra sponsalibus superveniens idem est de praecedente, at ignorata) praebet iustam causitan resiliendi, c. fiu h. t. cam utique Iepra superveniens vel p aecedens isti rata) talabenda pro mutatione notabili personae , ita ut , si praecessisset & cognita fuisset, utique a.
sponsalibus 1bsterrere potuisset. 3 Dico S. Lepra superveniens matrimonio, e iam Rato tantum t vel praecedens ignorata) non distatuit murimonium quoad vinculum . E. Rexulariter nec quoad cohabitationem & thorum .
Pars prior est certa ex c. I .h. t.b c 2 .rit ibi:quoniam
nemini licet s excepta causa fornicationis j uxoremisimittere: constat, quod, siue mulier lepra n Ossa suerit, seu alia gravi infirmitate detenta , non est a iuro proptereaseparanda, des etiam dimittenda i quia nimirum matrimonium, etiam Ratum, ex natura sua est indissolubile. Pars posterior ex eod. c. ubi textus sic pergit: uuod si virum , ne uxorem , leprogum seri contigerit , , im firmus a Iano carnale debitum exigat , generagi praerepto Apia , quod exigitur, est solven-
um et cui praecepto nes n hoc rara exceptis invenitur. Sed hoc non immerito DD. intellia fiunt contra Schambogeu h. c. n. i de lepra communi , di non admodum contagiosai; si enim Medicorum iudicio lepra sit talis', ut pericumlum gravis inseruonis post se trahat , vel ut gravem horrorem ob se itatem pariat, ut ii est lepra leonina, ut vocant, & faciens membra computrescere, item quando praecessit matrim nium , ct ignorata fuit a parte sana , iuxta . communem separatio quoad thorum de cohaebitationem persittitur ; quia nempe pars sanaam c et M obligasse ad tam grave in
355쪽
etionis periculum, ut salva non sit proprii in dividui incolumitas, quae meretur Praeferri alienis solatiis, nec ad tantam dissicultatem , ubi di si in contractu matrimonii decepta sit o Objic. i. In c. sv. h. t. ad quaestionem, an sponsus compesti debeat ad consummandam maritalem c usam cum parte in lepram incidente, respondit PapE, quod ad eam accipiendam cogi non debet, cum nondum inter eormatrimonium fuerit consummatum et ergo filiarem matrimonium Ratum ex causa leprae est ditatui. t. In can. I 8 ca D. q. p. Poutifex dedit marito potestatem ducendi aliam, fiuxor , infirmitate correpta , non valeat debitum viro reddere : ergo lepra sussicit ad di solvendum matrimonium , saltem Ratum . R. ad I. N. cons. quia in textu illo non est sermo de matrimonio Rato , sed de sponsalibus tantum , quae ibi dicuntur nondum fuisse matrimonitim consummatum, h. e. sponsalia nondum fuisse executioni data per contractum de Pr,
senti; id quod etiam indicant verba, ad eam noripiendam (scilicet in con jugem 3 cogi non de- set . Adet. quod Probaret nimium, nempe non solum ex causa lepra , sed etiam cuilascumque infirmitatis, quae impedit usum matrimonii , istud dissolvi , & miti sanae ad alias nuptiasi digredi licere, aio, per illam infirmitatem intelligi impotentiam perpetuam ad copulam ,
Quae praecesseraei, atque ideo matrimonium num-
Mugm valuit. Alii cum Glosis Barb. & Pont..i spondent , ibi a Pontifice dispensatum fui sse quod nos ipsi ex gravi causa permittemus tuo Io propter supervenientem conjugis infirmia ratem , usui matrimonii obstantini et quae re sponsio videtur esse aeque bona, vel melior.
356쪽
TITULUS IX. De Conjugio Ser rum. SUMMARIUM.t Semi proprie dicti quinam. et 3 An , quando valeat coujugium cum fertio de ancilla initum, des non Daleat, se quo J ure.
r C Ervi stricte dicti, de quibus solis hic se
is mo est(non de adscriptitiis, originariis, di hominibus propriis, qui absolute sunt liberi, licet actius, quam ceteri subditi, suis dominis adstricti sint , & quamdam servitutis speciein praeseserant) sunt, qui ex Iure Gentium vel Ci- e vili contrae naturalem libertatem alieno domi- . nio ita subjecti sunt, ut instar aliarum rerum di patrimonii possideri,uendi,& alienari possint quidquid acquirunt, dominis suis acquirant , 'iisque ad perpetua servitia obstricti sint. Fiunt tales vel eae nativitate , si nimirum nati sunt ex serva vel anello stricte dicta , seu ex femina propriae servituti obnoxia: vel ex captivitate, si nimirum in bello iusto, cum exteris Nationibus gesto , capti Ac servati sunt. Inter Chrilitanos non amplius dantur , sed servitus proprie dicta hodie in reverentiam Christianae libertatis, in quam Christus nos asi eruit, sublata est , licet Turcae , Centiles , di Pagani , si ae Christianis in bello iusto capiantur, vere sant hodiedum servi Christianorum , quamdiu non fuerint baeptigati . Conjugium servorum proprie dichorum, item servi cum libera, ac vicivim , de Jure Civili non habetur pro matrimonio legitimo, sed vocatur Contubernium l. 3. C. de incest.
357쪽
m 3 8 Lib. IV. Titulus Innupt De Iure Canonico autem dari potest verum matrimonium inter servum & ancillam, etiam invito domino contractum, item inter liberum seu ingenuum cum ancilla, aut inter ancillam &Iiberum, modo persena libera alterius conditionem seu statum servilem prius sciverit, can. 2. .
nicum & Ecclesia considerat personas in ordine ad matrimonium quoad naturam ium, secundum quam omnes sunt aequaliter liberi . Quamvis nec de Jure Canonico valeat inter liberum &servam, ac vicissim, si pars libera alterius se
vitutem ignoraverit tempore contractus. Unde
hoc loco statuitur Impedimentum Conditionis , nimirum servilis, & ignoratae, de quo et Dico. Irritum est matrimonium, quod homo liber contrahit cum persona conditionis servilis ignoratae , sed Jure tantum Ecclesiastico , non Naturali , c. 2.c Fn. h. t. Quamvis enim haec ignorantia&error de se sit tantum circa qualitatem & streum per nae accidentalem, & non circa substantiam ac individuum persense, Ecclesia tamen , tanquam pia Mater , noluit sic tirrantem indisblubili vincula constringere pro-
Pter nimiam inaequalitatem contrahentium, ac
Praejudicium, quod persenae lyberae, imo & ipsi
alui matrimoniali crearetur ; eo quod perih-na servilis possit perpetuis a domino laboribus
occvari , in remotas mitti provincias , vendi&c. quo pacto usus matrimonii multum impeditur, vel omnino tollitur.3 Objic. I Servi non habent proprium vella &nolle, ac independenter a consensit domini I. q. g. de F .I. sed ad matrimonium Jure Naturali re- Quiritur velle proprium, seu voluntas ct consensus proprius: ergo independenter a consensu d mini non contrahunt validum matrimonium Jure
358쪽
De natis ex libero Dentre, S pNaturili . 2. Error circa qualitatem redundantem in ipsam persenam dirimit matrimonium Jure Naturali; uti docuimus ad tit. I.ῆ. g. sed error circa conditionem servilem est error circa qualitatem redundantem in ipsam personam; cum servitus assiciat statum personae, illamque faciat in sensiu morali aliam et ergo R. ad I. dis. ma. non habent proprium velle & nolle in iis , quae sunt Juris Civilis, rein quibus praejudicatur domino quoad servitia Personalia, quae exigit servitus , & quoad lucram temporale. C. aut. in iis . quae sunt Iaris Nataralis, uti est matrimonium, & in ordine ad actus conjugales, ac generationem prolis N. ma. Usus igitur matrimonii ita est tempera illus , ut servi non notabiliter praejudicent domino in exhibendis debitis: servitus , & vici Xim dominus ita occupare debet servos conju-Les , ut suo tempore non impediantur ab usa matrimonii . Ad E. N. min. sicut ignobilitas ponis tenorata, licet assiciat statum personae, non redundit in substantiam personae, ita nee servilis conditio.
1 a. Nati ex Abera sunt liberae conditionis . 3 Nati ex parte hesbili sequuntur hujus conditionem xa in Mero ventre meantur, qui ge-λ niti sunt sin vel extra matrimonium ex matre libera seu ingenua, non serva seu au-cilla
359쪽
aso Isb. IV. Titulus aecilia stricte dicta . Quia vero contingere posset, ut liber duceret vervam, &vicissim, gnarus conditionis servilis, quaestio est, cujus conditionis sint Iiberi, liberae an servilis. x Dico, Nati ex matre libera sunt liberi , licet pater sit servus; & sufficit, modo materfuerit liberae conditionis aliquo tempore, quo proles vel concepta, vel nata fuit, vel intermedio: sicut econtra nati ex matre ancilla sunt servi, si nempe illa nec tempore conceptionis , nec partus, nec intermedio ruit liberae conditionis : adeoque quoad servitutem vel libertatem proles sequuntur conditionem vel statum matris. Ita textus aperti in '. inst. de Ingenuis, j. . ivst. de Iure person. l. i. g. 2. S. p. lt et .st. defletu hom. c. uv. h. t. Ex quibus natum est commune brocardicum, partus sequitur de trem , nempe quoad servitutem vel ingenuitatem . Nisi nimirum aliud haberet loci consuetudo, ut est casus in c. 3. de conjug. ferDor.3 Quaeres, an proles quoad familiam, honores, nobilitatem sequantur patrem vel matrem p R. Patrem, ita ut, si pater sit nobilis, mater plebeja , etiam proles sint nobiles , modo sint ex justis nuptiis: sic quoque, si pater est civis vel patritius, etiam filius erit talis, licet matersit peregrina &c. Text. & et . in I. iv. m. de stat.
hom. Imo de Iure mater, scit uxor, etiam dignitatem sequitur viri , Is pr. θ. de Senator. I. I S. C. de dignit. lib. I r. noυ. Io S. c. E. pr. Sed objic. Si proles sequitur patrem quoad nobilitatem , matrem vero quoad servitutem, idem filius poterit simul esse nobilis & servus et sed hoc est absurdum. Resp. IN C. maj. vel dist. Simul poterit esse nobilis & servus, ita tamen, ut nobilitatis splendor obfuscetur, & nihil valeat, quamdiu servitus non tollitur. Cone. me. ita ut stante
360쪽
De cognatione spirituali. 3 si servitute nobilitas splendeat, & aliquid valeat.
N. maj. Facta manumissione& sublata servitute, quasi iublato velo, incipit splendescere nobilitas. Fere sicut filius naturalis, qui extra matrimonium a nobili eg matre plebeja procreatus est, primum pro nobili habetur, si postea parentes inter se contrahant: matrimonium, & ipse legitimus fiat. Dices: etiam filii naturales habentur pro nobili-hus , si pater sit nobilis: er o non opus est, ut inter parentes postea sequantur justae nuptiae. R. I. aut habentur proinobilibus de consuetudine, transeat. de Jure Communi. N. ant.
De cognatione spirituaIi. SUMMARIUM.1 Quid fit cognatio spiritualis , , unde oria
x Inter quas personas dirimat matrimoni .s An habeat locum, quando Baptismus confertur non solemniter in casu necessimis . An uicini maritum, qui baptietat vel levat propriam sobolem. i in eam contrabat Patrinas, quid requiratur. 6 An contrahatis qui ierat per Procuratorem. I TNter impestimenta matrimonii dirimentiast numeratur etiam triplex cognatio , Diritualis , legalis , se carnalis , ad quam quoque refertur asinitas , de quibus tractant sequentes
o Tituli. Cognatio spiritualis, de qua hic, est
propinquitas personarum, ex collatione D fuse pirone Sacramentorum Baptismi Gin Conmmationis refustans , ac Iure Ecclesiastico dirimen