Epitome juris canonici juxta Decretalium libros Gregorianae collectionis explanati, quam, in usum maxime discipulorum, e suis libris collegit auctor ipse, nempe r.p. Vitus Pichler ... Pars prior posterior

431쪽

gro Lib. M. Titulus XVII. nobilitatem , ad successionem in seudis , ves illis bonis in praesentia legitimorum &c. proin in spiciendus est tenor privilegii . In foro a tem Canonico papa indulget privilegium I gitimandi Legatis,Apostolicis , & quandoque

etiam Proto-Notariis. Quaeres, an Summus Pontifex numquam Iegitimare extra suum territorium temporale v

leat in ordine ad effectus temporales, v. g ad successionem haeredjtariam g Antequam respondeam , distiuguo duos casus, primus est, si imter, parentes iIlegitime nati numquam coaluit matrimonium:Lalter, si inter Parentes contra Etam est matrimonium, at invalidum Propter impedimentum Iuris Ecclesiastici, v. g. consam utilitatis. Jam R. ad I. casum, regulariter de

directe non potest propter defectum iurisdictio nis i potest tamen extraordinarie & indites e ,

quando causa valde ardua, periculum Religionis Catholicae concernens, v. g. si in integro regno vel provincia periclitaretur Religio, nisi fialius Principis illegitimus habilitaretur ad sacce sonem in tali provincia. Catholici DD: comis

muniter tum propter textum in c. I S. b.t. v. mrmn etiam, tum propter steneralem potestatem

Pontifici a Christo datam sol vendi & ligandi, ac oves Christi pascendi in ordine ad salutem aeternam. Matth. I 6. Jo. x I. R. ad h. casum: si

velit Pontifex, dispensare in radice Matrimonii, ut loquuntur,'idque exprimat, tollendo nimiis rum retro impedimentum dirimens , h. e. non solum pro nunc, seu pro tempore, quo dispensat in impedimento, sed etiam pro tunc, seu Pro tempore, quo matrimonium fuit contractum, ita ut fictione juris declaret, nullum tempore contracti matrimonii ad fuisse impedimentum FGomnino potest. Ita passim Catholici cum Sancheoe

432쪽

sui filii sint legitimi . I. I

tra Nav.&PereE. Probatur: illegitimitas prolis pro utroque foro descendit ec illegitimitate matrimonii: sed in potestate Pontificis est legiti mare matrimonium, seu reddere validum, ubi solum adest impedimentum Iuris Ecclesiaestici , dc quidem etiam retro, ut fictione auris cenaseatur initio contractum sine tali impedimen

los. ut Patet ex Clem. uat. de Immunit. Ecclesitem eL communi regula , quoa id ae jure fingi politi, quoa pote vel potuit esse . Rarb. &Tabor. in locis commvn. l . 6. c. I S. aYiom. E. D mit. S. O axiom. i. in s. quo casu idem opera tur fictio , quod operaretur verit , axiom. s.cit. ergo Pontifex potest ad effectus utriusque

fori , etiam Civilis saltem indirecte , legitimare , si dispensare velle in radice matrimonii , idque satis exprimat ; quod facere censetur , si prosein declaret legitimammeae tunc rvel dicat , habeatur legitima ex tunc et vel, , ut aliqui volunt , si sciens , prolem ex matrimonio invalido susceptam esse , dispenset , ut Parentes in eci permanere possint . Confirmatur .: sicut Pontifex , constituendo impedime tum dirimens, essicere potest indirecte, ut Pr Ies , ex tali matrimonio nata , sit etiam ille gitima quoad temporalia, ita ct contrarium e licere poterit tollendo impedimentum , ct diis spensationem retrotrahendo , ut proles sit legitima etiam quoad,temporalia Sancti. d. p.

8 Oete. i. Factum infectum fieri nequit: ergo, si matrimonium ab initio fuit nullum & invali dum , Papa dispensando nequit contrarium etiaticere. t. Papa non potest prolem ex fornicatione natam a quando nec invalidum praeeellie

433쪽

i chet Lib. IV. Titulus XVII. matrimonium , legitimare ad effectus civiles rergo neque , quando praecessit matrimonium

invalidum , quia nullum praecessisse matrimo nium , & invalidum , paria sunt . 3. Teste Nav. cons t. h. t. Gregorius XIII. respondit , se non posse dispensare in radice matrimonii. R. ad r. quoa probaret nimium , nempe Pro- Iem , semel illegitime natam , nec per subsequens matrimonium legitimari , quod est contra clarum textum in c. f. h. t. & contra omnes , dist. anteo. factum non potest fieri inseactum physice & in veritate. C. ant moraliterct fictione juris . ant. O cons nam hoc posterius fieri posse, constat etiam ex Jure Civili , s. p. IV. quib. mod. jus patia pol. sola. l. Iet. s. s. I. I 6. β. de captivit. O post lim. re-ne . Ad r. iv. coas se parit. In priori casu subi nullum praecessit matrimonium nihil datur , circa quod posset exercere suam jurisdictionem Papa, dc in re sibi non subiecta disponeret tribuendo effectum a solo jure civili d pendentem , adeoque ad effectum civilem legitimaret directe, quod ipsi nullo jure'est concessium, atque ideo n. praeced. negavimus Ponti

fici potestatem legitimandi ad effectus civiles

directe dc ordinarie . At in posteriori exercet jurisdictionem circa matrimonium suae iurisdictioni subjectum , dc circa legem propriam , qua statuit impedimentum dirimens, illam revocando , quoad Personas invalide contrahentes , retro & pro tempore initi matrimonii rqua lege & impedimento retro sublatis cellat illegitimitas etiam pro foro Civili. Ad 3. Ego, in mea editione non reperi hoc Navarri testi imonium : si id alicubi habeat Navar. non de potestatis Pontificiae , sed de sufficientis causae desectu tutelligenduin est.

Diuo

434쪽

Qui matrimonium Necare sec. Dico Judex competens in causa natalium relegitimitatis est Ecclesiasticus privative, sive dein principaliter sive incidenter ea deducatur

in judicium. Communis & certa ex V, p. h. t. quia decisio dependet a valore vero vel putatilio matrimonii, quod est unum ex p. Sacramentis, adeoque causa spiritualis .

TITULUS XVIII. Qui Matrimonium,accusare Possunt , UNcontra illud testificari. sUMMARIUM.r x suinam, squo ordine, accusare seu impugnare se sat Matrimonium. s Conjugibus impedimentum auegantibus an

eredendum.

Quis sit udexm causis Matrimonii annexu.x A Ceusare non sumitur hic stricte pro a

diu cusatione cri minali, sed pro impugnare , quod fieri potest I. ad impediendum matrimonium, necdum contractum , quod omnibus permissum , imo praeceptum est , qui norunt aliquod impedimentum inter contrahere volentes : de quo tamen hic non agitur . T.

Ad semel contractum rursus dissolvendum veIquoad ipsum vinculum. 3. Vel quoad thorum di cohabitationem. et Dico I. In ordine ad dissolvendum matrimonium totaliter & quoad vinculum acci are (&contra illud testificari) regulariter possunt omnes non suspectae fidei, sine ulla praefinitione tempo-xis , servato tamen aliquo ordine Nisi impedimentum , propter quod impugnatur matrimo-- nium,

435쪽

rq Lib. IV. Titvlti 'M III. Dium , sit impotentias, vel defectus consensus

unius; tunc eniin ad solos pertinet confuge, . Pars 1. sumitur ex c. 3. O fin. h. t. De jure Codicis omnes quidem extranei , & non con sanguinei, ab accusando videntur arceri, IS . C. ad L. Iul. in adult. non tamen de jure Ca nonico in citi. m. Dixi I. 1uoad Dinoulum . nam ili ordine ad divortium quoad thorum &mensiam solus conjunx , & quidem innocens per c. q. de uduit. ci c. s. de procurat. Dixi et .

testificari, modo non sint abstentes, & testim nium serre (vel accusiare non per Iitteras V Iint , c. 2. h.st. Dixi 3. regulariter ; qui enim

tempore denuntiationum matrimonio praenii sarum tacuit , non admittitur ad accusandum

per se ipsum, e. Fn cit. nisi probet', se tunc ignorasse impedimentum , & dolo non agere . Dixi 3. Sinesulla praefinitione temporis ; ade

que etiam post So. vel qo. annos, cum agatur de vitando peccato: qua de causa nec sentenistia pro vel contra valorem matrimonii lata umquam transit in rem judicatam . Dixi g. Ser. to tamen aliqtio ordine , nam post maritum Prae ceteris admittendi sunt parentes conj gum , tum Proximiores consanguinei , Proese tina si objiciatur impedimentum consanguinistatis vel assinitatis &c.qc. 3. cit. quia Prae Ceteris maiorem censentur habere notitiam, & ipsorum interest magis quandoque . Pars E. fundatur in e. q. , p. de frigiae ubi permittitur conjugibus impotentia Iaborantibus cohabitare instar fratris Ec sororis, si velint et item in c. q. h. t. c. 2. infin. de conjQ. fordor. & in hac ratione , quia illi , qui prius debitum consensum ratione erroris , metus , fi mulationis non Mosuit , integrum manet de novo consentire ,

suoque favori , vel actioni renuntiare et si tu

436쪽

Qui matrimovium accusare sec. grytur impedimentum sit tale, quod solum favorem respiciat conjugum , his solis permittitur, merito impugnare matrimonium , nisi forsan ex metu reclamare non audeant ipsi.

S Quaeres, an in Judicio credendum sit conjugibus , si unus vel uterque asserat , seu confiteatur, inter se dari impedimentum dirimens, vel non dari 3 R. Si petant matrimonium:di solvi , ct alio modo non probent impedimentum , non est ipsis credendum Propter Pericu- Ium collusionis, c. de eo , qui cognoυit . Si vero non petant dissolutionem , sed dispensationem in impedimento, oportet ipsis credi. Dico E. In causis matrimonii, eique connexis, nempe sponsalibus, impedimentis, conjugum juribusJ& obligationibus, sive principa- liter sive incidenter in Judicium deducantur ,

Judex competens est Ecclasiasticus privative , nimirum Episcopus , ejus, Vicarius vel Genera- Iis vel Specialis , Capitulum Sede vacante .

o. ref. cit. I U. junct. Clem. t. de Iudi . . I. de frigid. c. II. , Id. de Majorat. Sedi Obbo. Causa dotis, alimentorum , haereditariael successionis , est causa matrimonio connexa sta tamen pertinet ad forum saeculare; ergo &sponsalia, matrimonii impedimenta &c. R. N. c. , parat. quia illae causae manent meretemporales , licet aliquo modo , extrinsece , vel per accidens resficiant matrimonium ri Econtra spontalia, impedimenta &c. respiciunt matrimonium per se, di intrinsece .

437쪽

xis Lib. M. Titulus XIX.

TITULUS XIX. o De Didortiis. SUMMARIUM.

et Divortium quid, se quot lex.5 3 Matrimonium Chroianorum con ummatum est indissolubile quoad Dinculum. Ratum vero solii potest non solum per Professionem Aesese m , sed etiam pradictenrationem Donidicis. e Nou iter eontractum debet dissolii re quomodo.

8 Disortium perpetuum quoad thorum, habitationem manente vinculo institui propter adulterium potest;quando quomodo.' Divo1tiam dero temporale etiam ob alias causas.ao quo ex conjugibus separatis alendi sint iberi. et uortium est legitima mariti & uxoris s paratio. Si haec fiat quoad vinculum matrimoniale , voeatur dissolutio: si praecise quoad thorum & mensam , vel quoad cohabitationem, dicitur didortium specifice, aliudque est perpetuum , & aliud temporale. 2 Dico I. Matrimonium Christianorum semel valide contractum, & consummatum ( nempe Per copulam carnalem perfectam) in novo Test mento est indissolubile quoad vinculum, licet unus conjugum commiserit adulterium ., adeoque Per solam mortem ciissolvi potest. Est de fide

Ex Trid. t . can. s. p. de Sare. Matr. & textibus Scripturae Sacrae : Omnis, qui dimittit lixorem

uiam , se alteram ducit , moechatur g se qui imissam a vito ducis , mae batur . Luc. I s.

438쪽

De d ortiis. et Zo..i8. Similia habentur Marc. Io. Matth. Is De . 6. O s. Item i. Cor. p. - . Io. II quos textus Ecclesia intelligendos declarat de matrimonio consummato. Accedit, quod juxta cap. f. ED. & communem interpretationem matrimonium consummatum significet conjun- monena Christi cum Ecclesia per assumptaonem carnis humanae, quae conjunctio est indisesolubilis ; & quod Christus in novo Testamento sustulerit libellam repudii , seu licentiam repudiandi uxorem propter adulterium , olim Judaeis concessam . Matth. s. D. 32. c. I P. D. S. s. Proin innegabile est, tale matrimonium in novo Testamento pro omni casu esse saltem

jure divino ( si non naturali j insolubile quoad vinculum , consequenter nulla aut oritate humana, etiam Pontificia, disti vi posse . Extendit se assertio non solum ad matrimoniae Haereticorum, qui sunt Christiani , sed etiam Infidelium, seu non baptigatorum, eXcepto umnico casu , quo unus infidelium se convehit ad Fidem Catholicam, alter autem ei cohabitare non vult, vel non sine injuria Creatoris ut habet communis interpretatio trituS , S.

Pauli in I . Cor. I. D. II,3 Objie. r. Et principaliter: Christus Matth. s. dixit et Omnis , qui dimiserit uxorem suam , excepta fornicationis causa , Facit eam moechari , , qui dimissam duxerit , adulterat . Idem repetit Matth. I s. inquiens et quicumque dimiserit uxorem suam , nisi ob sorviacationem , ese aliam duaeerit, m batur et ergo Rcontrario , qui ob causam fornicationis , seu adulterii, dimittit uxorem, & aliam ducit vel dimissam ducit , non adulterat , non moecham tur : ergo matrimonium dissolvitur propter fornicationem uxoris quoad vinculum; quia P

439쪽

.18 Lib. M. Titulus XIX. Tisaei interrogabant Christum de omnimoda di solutione matrimonii . Hos duos textus valde urgent Haeretici . 2. In lib. I. r. b e. m. de dimori. O lib. 8. Cod. de repud. Passim Permittitur di stolutio matrimonii quoad vinculum vel mutuo consensu veI per libellum repudii,

ex variis causis dato et ergo . 3. Haeretici imtendunt contrahere matrimonium non in ratione Sacramenti, sed tantum in ratione contractus Civilis , adeoque solubiliter juxta suae Sectae principia , & morem loci ; atque ideo passim permittunt di ssolvi matrimonia, & quidem non solum propter fornicationem, sed etiam propter absentiam, &inobedientiam conjugis in reddendo debito conjugali , aut Propter mutationem Religionis &c. ergo . Rem. ad i. Verba Christi accipiunt explicationem tum ex verbis recitatis Luc. 26. O Marc. I . ubi sine ulla exceptione fornicationis prohibetur dimissio uxoris ita, ut alia, vel dimissa ab alto duci non possit valide , consequenter di solutio quoad vinculum prohibetur: tum ex T. Cor. p. ubi S. Paulus ait : iis , qui matrim nio juncti sunt, praecipio non ego , sed DominuS , uxorem a diro non diccedere ( Eni abso

lute loquitur quod si discesserit ( nempe ex

Justa causa adulterii a viro commissi, propter quam licet instituere divortium quoad thorum manere innuptam, aut iuro suo reconciliari: e no nec propter causam fornicationis licet aliud inire matrimonium, tum ex universali Ecclesiardi SS. PP. interpretatione: tum ex ipso ordine verborum observato a Christo; non enim post verba: qui dimiserit uxorem propi, fornicati nem , Dei ex causa fornicationis, posuit verbum

adulterat, moechatur, sed post verba, dimissam xerit, aliam duxerit i ergo indicavit, licere

prom

440쪽

- De Adortiis . clypropter fornicationem dimittere uxorem, scilicet quoad thorum, at non aliam ducere, aut dimissam ducere sine adulterio consequentermsinere adhuc vinculum matrimoniale ; alias enim ducens aliam non adulteraret, non moecharetur. Imo Matth. v. b rs. Christus elare sustulit m bellum repudii. Judaeis promissum propter duritiam cordis eorum , ab initio enim nouerat se, addens verba et dictum est antiquis: quicumque dimiserit uxorem suam, det ei libeletum repudii. Ego autem dico Dobis et quia omnis, qui admiserit uxorem Oe. Ergo Christus aliud ordinavit, quam Moyses, & reduxit matrimo nium ad staetum primaevum, ubi a Deo ita institatum est , ut quod Deus conjunxit , homo non feraret. Iudaei duo interrogabant Christum, unum, an liceat dimittere uxores, alterum , ara proprer quamcumque causam , intelligendo de omnimoda dissolutione 3 Respondit Christus ast utrumque, concedendo dimissionem propter unicam causam fornicationis , at negando licen illim duce udi aliam, Ac sic permisit divortium quoad thoram, at non dissolutionem omnim clam matrimonii seu quoad vinculum . Ad x. Ias Civile in materia spiritualis , qualis est matrimonium . postquam a Christo elevatum est ad rationem Sacramenti, nihil potuit dispone in . Dein Ius recentius in Nod. I . cap. t. videtur correxisse antiquas Leges , dc solum propter causas ibi expressas indulgere conjustem domo expellere , lideoque separationein qαoad thorum, di lucrari dotem, vel donationem propter nuptias concedere. Ad 3. Haer

lici , nisi explicite & prorsus malitiose veline

contrahere matrimonium aliter, quxm Christus instituit, quod non est prae sumendum, censen- tua contrahere matrim3nium co modo , quo Ha T a Chri-