장음표시 사용
461쪽
a QIcut in libro IV. & III. causae eiviles ,-e o viliter tractandae, ita in libro hoc V. proponuntur causae criminales eriminaliter persequendae, seu delicta in ordine ad poenas delinquentibus infligendas. Et sicut in libro II. ordi. natus est Processus Iudiciarius Cloilit , ita hie agitur de Processici Criminali, qui in plerisque convenit quoad modum & ordinem cum Ci vili, sicut videre es apud Rosbach in Processu Crim, nati per tot. Initio hujus libri exhibentur modi, quibus delicta in Judicium deducuntur seu bene seu male, tum a Titulo IIl. usq;ad tit.XXXl Tvaria delicta in specie, cultui Divino & Religi, ni, cnaritati erga proximum, & rebus sacris ad veriantia, cum tuis poenis a Iure statutis , dein modus te purgandi, & . sis suis innocentem se Probaverit, actio iniuriarum , demum sequitura tit. XXXVII. de paenis in genere, ac in sphcie de Centuris excommunicationis &c. Ultimi duo tituli, quia vagantur per totum Ius, per modum Appendicis annectuntur.
TITULUS I., De liscusationisus, Inquisetionibus , di
a In hoc Abro tractatur de De Actis, O Paenit
a auibus mi dii delicta demamur in judicium.
462쪽
De aeragat. O inquisitionibus Oe. Ira Quid, se quot uplex sit Deli chum.
o Quid sit Accusatio. 2 8 s io Quinam accusare possit , se aerugari . 11 uuis sit ejectus Arrcationis. ix is Quid, o quot uplex sit Denuntiatio.
I Quinam teneantur denuntiare.
is Quid, ese quotuplex sit Inquisitio. 16 uuid requiratur ad eam instituendam. i' Quando Processus inDiationis sit nullus.18 An , quando obligetur Iudex eam inclituere. is Quis sit essectus inquisitionis. to Quomodo practice instituenda sit. a Res praecipue modi existunt , Fiect quibus inchoatur Processus cria minalis , seu delicta deferuntur
in Iudicium: nempe vel ad instantiam Partis, Ac tunc est curatio, aut Denuntiatio: vel ex
ossicio Iudicis, & tunc est Inquisitio: proin in hoc ordine ageinus de singulis, &, quia obj chum eorum est solum delictum , ideo aliqua
De Delictis in genere. s.Dico I. Delictum in genere, quod in Iure communi & usu saepe dicitur crimen , maleficium , flagitium , facinus , Peccatum , scelus , in ordine ad forum externum definitur esse liberabi exterius sensibilis transgressio Legis , sive id
fiat per commissionem, qua aliquid latenter & v Iuntarie agitur contra legem prohibentem, sive per omissionem, qua aliquid omittitur contra Ie gem Praecipientem , naturalem , divinam, vel humanam. Delictum virum est , quod ex dolo vel culpa vera procedit : quasi delictum , ub intervenit culpa selum praeiumpta a Iure.
463쪽
qrx Lib. V. Titulus L Dico et . Dellistum dividitur I. in Publicum& Privatum. Illud est, quod ob enormitatem suam a Lege , vel consuetudine, effectum est Publicum , h. e. publice vindicandum , & certos a Iure statutos essectus habens , nempe quod regulariter cuilibet permissum sit illud accusare et quod restulariter non admittatur procurator ( fiagatur de crimine capitali pro Accus tore, dc
Reo: quod ex eo condemnatus regulariter fiat infamis: quod accusator ab accusatione desistens Puniatur Poena tergiDersationis et quod admittat Inquisitionem: qui tamen effectus plerique fere ab usu fori hodie recesserunt. PriDatum vocatur squod nec a Lege nec a Consuetudine elevatum est
ad dictos effectus. Delicta putat a censentur eia se haeress, simonia, sacrilegium , crimen laesae Majestatis& perduellionis, adulterium , homicidium &c. pridata autem fere quatuor tantum,
nempe furtum, rapina, injuria, & damnum injuria datum . Dei reliquo saltem vi consuetudinis in foro Canonico juxta communem omnia delissa habentur pro publicis: imo Ac in foro Civili vix amplius superesse discrimen inter privata & publica testantur Farin. Deciam & P. Piring. h. t. n. v. saltem furtum & rapina habentur pro publicis . Si crimen in Jure certum nomen , &Poenam non habet, vocatur extraordinarium ,
innominatum, vel stellionatus, I. s. β.flectionatus. Dividitur et . a n Exceptum, quod non continetur sub generali dispositione Legis , & ad
cuius accusationem admittuntur , qui in aliis criminibus, etiam publicis , accusare non se mittuntur, modo non sint aperti inimici , uti sunt haeresis di simonia, crimen perduellionis, quando quis directe in Principem, vel Rempublicam aliquid machinatur, v. g. Per conjurationem proditionem, seditionem, item crimen
464쪽
Iaesae Majestatis in specie, quando quis solum in- directe delinquit in Principem vel Rempublicam,
v. g. in Ministrum, vel Imaginem, vel Dignit tem Principis, vel cudit monetam, privatos habet carceres, utitur sigillo Principis aut Reipublicae &c. Unde apparet a contrario, quid sit delictum non Exceptum. Dividitur 3. in Nometorium , Muod ita manifestum est vel ex confessione Dropria delinquentis, vel ex probatione Iudiciali , vel in conspectu populi commi Osum, ut excusatione celari aut sine impudentia negari nequeat . Notorio opponitur occv rum . Dividitur g. in Capitale , quod meretur Poenam mortis, vel naturalis , vel civilis per deportationem, damnationem ad metalla &c. 3c non capitale, quod meretur mitiorem Poenam , v. d. relegationis, pecuniariam .s Dico g. Reum delicti & poenae se facit non solum, qui physice illud patrat per se, sed etiam, qui mandat, consulit, vel antecedenter illud rati habet , itaut secluso mandato consilio, vel ratiliabitione praevia delictum non fui stet patratum , adeoque , qui moraliter effective , &non Tantum affective, influit, licet per alium Patretur, LM6. pr. l. set. MI. ede furt. 13. q. de vi se di arm. l. Is x. β 2.ssi c.s Io. R. I.
in 6. Quin imo reus etiam fit delicti & poenae, qui delictum non impedit, cum posset; pro s
To tamen externo solum tunc, quando delictum
est contra Justitiam, & ex Iustitia datur obiugatio impediendi, per I. g. s. vlt. O16. s.8.ῆ.dere milit. Lx. θ. de Lege Pomp. de Parriciae
6 Dico . Accusatio stricte sumpta dicitur e se delatio reminis apud Iudicem ad vindictam ... v et pu-
465쪽
q; Lib. V. Titulus I. publicam solemniter facta . Solemnitas consistit
tum in oblatione libelli, in quo tamen omittitur conclusio seu petitio certae poenae, tum in inscriptione accusatoris , qua se obligat ad poenam Talionis h. e. ad illam pynam subeundam, quae probato crimine foret infligenda ) si in probatione deficiat. Sed neutra vi consuetudinis requiritur, & ultimae, nimirum inscriptioni, hodiernis moribus saltem in foro Civili successit p*na arbitraria, ac insuper cautio de prosequenda lite usque ad finem Judicii, de expensis, damno di injuria causatis accusato, si accusator non sistis probaverit delictum, seu in casum succumbentiae et quam cautionem idoneam si praestare non valeat, arresto vel carcere detinendus est. Hodie rara est accusatio formalis , etiam verbalis tantum, sed delicta solent deferri in Judicium vel per denuntiationem Judicialem, vel per sim-Plicem querelam, vel Procuratores fisci ad id
constitutos, vel per inquisitionem. Dico s. Accusare possunt omnes, qui non specialiter prohibentur, Z8 ff. h. t. Prohibentur autem de Jure canonico I. Clerici in Iudicio saeculari. 2. Laici Clericos, nisi crimen sit immane , vel cedat in grave praejudicium Ecclesiae. q. Pallani, & haeretici non tolerati, Christianos di Catholicos . h. Inimici capitales , vel alias valde infensi. s. Excommunicati, c. s. Neta
. ccc. S. q. S. can. q. me. 6. q. I. cum c. p.
de judic. b c. io. h. t. De Jure civili autem
i. pupilli, mulieres, milites, quos ultimos prZxis admittit . E. Magistratus . S. In fames, dc
suspectae fidei, &qui aliquando falsum in Judicio Testimonium dixerunt, atque Pauperes, quos honesta vita non purgat a suspicione infamiae . r. Valde conjuncti sanguine , vel O
466쪽
De aerasai. O inquisitionibus sec. ncialiter ad gratitudinem obligati, uti liberi, fratres, libertus patronum, alimenta accipiens alentem, servus vel vastulus dominum. Habentur haec I. S. seqq. m. h. t. I. rg. O 18. C. de his, qui accusare. Notandum tamen, quod hi omnes, eXceptis fere solis. excommunicatis, capitalibus inimicis, & rationis usu destitutis, accusare permittantur, quando suam vel suorumi nempe conjunctorum usque ad quartum gra dum ) causam persequuntur , I. I r. g h. t. &quando crimen est valde atrox , vel in grave praejudicium Reipublicae aut Ecclesia cedit, aut accusans nec a Judice repellitur , ut notant DD. Adde , quod , licet accusare nequeant, fas tamen ipsis sit denuntiare , vel simplicein querelam deponere apud Judicem, qui postmo dum instituit Inquisitionem. 8 Quaeres, an aliquando sit obligatio accusandi R. Solum tunc, quando ex omissione accusationis immineret Reipublicae vel homini privato damnum, alia ratione, T. g. monitione privata, denuntiatione &c. non impedibile vel reparabile. Si tamen delictum ellat occultum , nec tertio inde immineret damnum, vel si privata monitione illud crederetur impediri posse, lex saltem Iustitiae non exigeret, ne Per accusationem diffamaretur delinquens.s Dico 6. Accusari regulariter iterum possunt
omnes, i. m. pr. J. h.t. Excipiuntur tamen H-Lexeti, & qui Reipublicae causa absunt, item Magistratus majores, quorum ossicium est temporale, L . cit. multo magis ipsi supremi Principes, superiorem non recognoscentes, uti Papa, Imperator, Reges. a. Absentes a loco Iudicii in ordine ad poenam relegatione majorem, can. s. causZ. c. 8. I. θ. de paenis, ne quis inauditus condemnetur: accusati tamen citari possunt in ordine
467쪽
s6 Lib. V. Titulus Lad eorum bonae annotanda, &, si contumaces non comparuerint, confiscanda, l. s. q. de requir. oelabsentib. Hodie tamen consuetudo habet teste Brunnem. ad d. l. s. ae paenis , ut contra Ebsentes
etiam in gravissimis delictis fiat Processus ad
Bannum usque: de Iure canonico autem c. g. de dolo, ubi agitur de depositione vel degradatione, contra absentem , qui sub poena Censurae citatus non comparuit, proceditur usque ad sententiam definitivam. 3. Mortui, I. 6.gis pubLI . excepto crimine haeresis, c.8. de haeret. in s.ct crimine laesae Majestatis, L .feq. C. ad L.Jul. N.f. in ordine ad bona fisco applicanda . q.Semel in Iudicio absolutus super eodem crimine,
modo non intervenerit praevaricatio vel colluso, aut absolutus non fuerit praecise ab observatioire Iudicii l. . II. I . q. c. 6. h. t. Pariter s. condem
mnatus & poena delicho commensurata astechus denuo super eodem crimine accusari & puniri, etiam in alio foro, non potest, c. sn. de Except. in S. D c. s. de parnis, in s. quia datur exce-ytio rei iudicatae. 6. Qui accusationi jam p-- scripserunt, ii e. si a tempore commisit delicti, quod totaliter transit, & continuata non constat malitia, jam taxit tempus a Iure determinatum ad extinguendam accusationem . Sest quantum debet esse hoc tempus 3 R. r. in stupro, adulterio, & quocumque carnis delicto inisi sistuprum violentum , vel adulterium cum incestu conjunctum susticit quinquennium, Lis. s. s.f. g. l. 28. C. . L. Iutis adulter. R. 1. In alii Sdelictis vicennium , seu to. anni, l. 3. β.de requi et elabsint. damn I. I t. C. ad L. Corne . defalsis'. Id quod recte asteritur de omnibus delictis, nullo excepto, licet multi DD. graviorum dem lictorum, puta haeresis, Iaesar Majestatis, par-
1icidii, falsificatae monetae, suppositi partus Rc,
468쪽
De aerasat i inquisitionibus, sec. ci accusationi nunquam praescribi tradant. Siquiadem 1 3. cit. dicitur, quamcumque quaestionemro. annorum silentio praescribi . Et L Ir .cit. sic rquerela falsi temporalibus praescriptionibus no exiscluditur,unisi et O. annorum, sicut cetera quoquet nullum excipit j fere erimina . Accedit ratio, quia, si delinquens et O. annis a delicto abstianuit, recte jana creditur emendatus , nec amplius imminere periculum turbandae Rei publiacae , vel seductionis aliorum ex pravo exemplo,&c. Propter quas causas poenae a Legibus sunt
statutae. Certe spes obtinendae per tot annorum emendationem veniae valde videtur apta ad coe cendum a novis criminibus.
Io Objic. I. In Lult. β. de Lege Pompeia de
parricid. habetur, semper accusetionem parricidii permitti, & in I. Iv.ff.de Leg. Cornes. defa D accusationem depositi partus nucta temporis r.escriptione depelli. 2. Ind. l. 12. additur vocIimitativa fere: ergo sunt aliqua crimina, quorum accusationis Eo. annis non praesicribitur .
g. Iniquum est, reum atrocis delicti lapsu temporis liberari a metu poenae . R. ad I. illae Lenes post in t intelligi de delictis permanentibus, ut est crimen suppositi partus. Vel dic, tosmper, &, nulla temporis praescriptione, non Grammaticaliter, sed in sensius uris accipienda esse,
h. e.Zquod semper & perpetuo, nempe usqu dum completum sit tempus extinguendis accusationibus a Ius e praescriptum, quod a Jure minjus praescriptum non reperitur, quam Eo. annis generaliter definiti, sicut actiones in causis civilibus dicuntur perpetuae, quae durant So. vel go. annis, de postea extinguuntur. Item quoa regulariter nulla praescriptio temporis, quod min est xo. annis, sufficiat. Ad E. to fere facit hunc sensum, quod quidem aliqua crimina temPor
469쪽
Lib. V. Titulus I. ii praeseriptione & breviori tempore tollantur, uti vidimus, ordinarie tamen, regulariter, &cetera omnia Eo. annis; non vero quod dentur talia, quae nunquam omnino tollantur, ne quiadem ro. annis cum in Criminalibus Iongius aempus ad praescribendum in toto Iure non reperiatur. Ad 3. negatur assertum.1I Dico . Effectus accusationis in I. ut Reo Iegitime convincto per sententiam infligatur po na , vel ordinaria, siqua a Iure determinata reperiatur, vel, si a Iure definita non sit, extrao dinaria, seu arbitraria, quam Iudex condignam
xstimaverit. 2. Ut accusatus regulariter Penden- . te processii promoveri nequeat. c. q. h. t.
De Denuntiationibus. Ix Dico S. Denuntiatio in genere est delaetio plex criminis, des criminosi, de utriusque , . gitimefacta Superiori. Communis quoad rem . Dixi I. simplex, h. e. sine ulla solemnitate, re cautione, per quod differt ab accusatione, uti Acct per hoc, quod ordinarie non tendat ad vindictam publicam & necessario. Dixi t. Facta S periori , sive ut Patri sive ut Iudici, de quo a d rahit definitio, ut conveniat omni . Unde IJ Dico s. Denuntiatio dividitur in Emmelneam, quae fit Superiori tanquam Patri, sic dicta, quia in Evangelio a Clinsto praescribitur Matth.8. in hunc modum et si peccamerit in te frater tuus,
Dade, se corripe eum inter te , imum solum: si
re audierit , lucratus eris fratrem tuum : si autem re non audierit , adhibe tecum adhuc unum , vel duos, ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum, suod si non audierit eos, die Ec- Nesiae, h e. denuntia Superiori, vel Iudici Ecclesiastico tanquam patri, ut corrigatur: cum illi, tur ,
470쪽
De accusat. O inquisitionibus, sec. sytur spectetur praecise emendatio delinquentis , ct fiat ex charitate ac praevia amica moniti ne duplici, fere occulta , vocatur etiam Ch ritativa, Paterna, Fraterna, vel etiam Correptio fraterna. Et in judicialem, quae fit Superiori tanquam Iudici, ut is judicialiter procedat ulterius inquirendo, ac re cognita puniat, vel ad satisfaciendum condemnet , vel rem dium afferat. Et haec vel est Canonica, quia a jure Canonico introducta, & fit judici Ecclesiastico vel ad impediendum peccatum, vel ad tora landum standalum , vel ad resarciendum damnum &c. ut si denuntietur impedimentum matrimonii, ne contrahatur , vel ut contractam di olvatur, si denuntietur inhabilitas eligendi ad Praelaturam, vel ut malus Praelatus emend tur aut deponatur , petatur , ut laeso infra dimidium justi pretii satisfiat &c. Et alia Ci Ditis , utpote orta a jure Civili, quae iterum du- pleg est, nempe mirata, quando quis ex alieno delicto inique gravatus recurrit ad Superiorem tanquam judicem persequendo suum interesse Acssatisfactionem, eo quod de iure actionem Proprie dictam non habeat, uti laesus infra dimidium, vel quando oppressius a potentiore denuntiat juffici suum gravamen, ut ex officio remedium asterat. Et 'PublIca . quae tendit ad vindictam vel poenitentiam publicana, ad avertendum damnum commaue Reipublicae vel Ecclesiae , per crimen laesae, sicut accusatio; cui successit, & a qua parum differt, nisi quod denuntians non teneatur se inscribere ad poenam Talionis, ad crimen Pleue Probandum , & ad causam judicialiter Prosequendam, modo Iudici suggerat indicia, dc probationes, vel testes nominet ; st haec denuntiatio, quae fere fit a Ministris publicis ad id deputatia , vel Fucalibus, aut etiam a Prim