장음표시 사용
51쪽
Lib. m. Titulas oras. I. Quid se questiplex sit ultima doluntas, maxime testamentum. Ubi etiam de requisitis affhujus valorem .i TI Ltima diluntas in genere dicitur esse O gratuita dispositio de bonis in tempus mortis , seu post mortem . Firmatur , & viam
suam obtinet post mortem, per quam aufertur ultima voluntas; in vita enim semper est revocabilis pro libitu, L . q. de adim. g. ibi: ambulatoria enim est voluntas defuncti usque additae supremum exitum. Ejus species sunt testamentum: codicillus: substitutio directa binaei.
rem: legatum: donatio mortis causa. et Dico I. Testamentum definitur quidem L. r.
β. qui testament. Dc. sic: est Duuntatis nostrae justa sententia de eo , quod quis pili mortem fuam seri desit; quia tamen haec definitio non satis exprimit disterentiam a reliquis ultimis voluntatibus, nisii per to justa diem significet, ac legitima , seu , directam haeredas institutionem continens , cum jugia l. s. g. de his, quae intestament. delentur, nullum testamentum valere possit, quod haeredem non habet, & quidem directe institutum , s. r. In i. de fideicommi f. haeredit. ibi: opus eri ut aliquis recto jure testamento haeres instituatur ; ideo clarius & rectius
desinitur esse ultima voluntas, directam haeredis ira Itutionem continens. Haeredis autem inclit tio est subrogatio haeredis in universum jus, quod tempore mortis habuit testator et directa autem erit quando haeres ita est institutus, ut haereditatem immediate ab ipso testatore consequatur,
non mediante alio, seu sine interventu &ministerio
52쪽
Da Testamentis ibo.sterio alterius, jus suum transmittentis , ut sit testator dicat: Cajus sit haeres meus.s Dico et ., Testamentum dividitur in Serianum , quod ab ipso testatore, vel ejus jussu &nomine ab alio in scriptis factum , vel saltem
subseriptum est, vocaturetiam clausum, quia iri eo necesse non est illius tenorem, vel institutum
haeredem manifestare testibus, sed lassicit, si testator iisdem dicat , in hac scriptura contineri
suam ultimam voluntatem. Et in nuncupatidum,
quod sine seriptura & subscriptione fit, oretenus tantum nominato coram testibus haerede; sive dein Notarius hanc ultimam voluntatem inscripturam redigat pro memoria & faciliori probatione , sive non. Dividitur utrumque h. in fo-lemne, seu perfectum, quod habet omnes solemnitates a Iure requisitas : & in insolemne , non solemne , seu imperfectum , aut privilegiatum, quod nullas, vel non omnes habet solemnitates Iuris , nihilominus tamen ex speciali Iuris privilegio sustinetur & valet et cujusmodi sunt sex I. Testamentum pium , seu ad causas
pias conditum. 2. Testamentum inter liberos factum a parentibus'. 3. Testamentum militis in expeditione bellica . o. Testamentum rustici . s. Testamentum tempore pectis . 6. Testamentum publicum , quod nempe fit coram Principe aut ejus deputato, vel eidem offertur et item testamentum Iudiciale, quod etiam subinde publicum appellatur, & fit vel coram Iudice dcvο-catur apud acta, vel saltem Iudici offertur, dc
dicitur ad acta datum. Quaeres, quaenam de Iure solemnitates requirantur ad testamentum solemne 3 R. I. Ad testaementum Scriptum de Iure civili sequentes. r. Debet esse redactum in Scripturam vel ab ipso testatore, vel ejus jussu ab alio nominatim ex
53쪽
Lib. III. Gitulus XXVI. presso, &, si ipse non scripsit testator , debet
postea coram testibus subscribere, aut vocare tC-stem octavum , qui ejus loco subseribat. E. --bet testator per se, vel alium, specialiter rogare testes septem, seu convocare ad testificandum , vel, si alias jam sunt praesentes , rogare , seu monere, ut velint esse testes sui testamenti. 3 Et quidem testes idoneos, quales aliqui de Iure non sunt, uti servi proprie dicti: mulieres, impuberes , furiosi, & prodigi declarati: muti, sumdi, coeci, infames infamia Juris: inviti &coae cti, in potestate testatoris, vel alicujus tethis , constituti, uti filiusfamilias in testamento patris, cum reputentur Pro uno corpore familiae, harures ipse, & generaliter omnes intestabiles, qui
nempe ob improbitatem morum testes agere nequeunt in aliis negotiis, intestabiles active, qui propter delictum facere testamentum, & int stabiles passive, qui haeredes institui non possunt.
. Et testes ita debent esse praesentes, ut testa torem audiant atque videant. s. Coram his testibus testator per se, vel per alium, assirmare debet, in charta, quam exhibet, contineri suum testamentum & ultimam voluntatem suam. S.Cui chartae debent omnes testes sua nomina subscribere Propria manu, v. g. hoc modo: ego Titius testis rogatus testamentum Sempronii propria ma-
subscripsi: vel: testor, quod a Sempronio t
Fatore audiυerim, in Praesenti charta contineri suam ultimam Doluntatem &c. Videtur autem
lassicere (saltem de Iure Bavar. si primi duo
vel tres dicto mcdo subscribant, reliqui autem hoc modo , idem tector se ego Cajus, vel, ego Titius tector, ut primi duo &c. Si qui ex testibus nesciant scribere, conceditur ipsis, ut alii conis testes eorum loco subscribant , expresse addendo , se rogatos aliorum loco subscribere. r. Iidem
54쪽
De Testamentis see. testes debent apponere singuli sua sigillat si aliqui non habeant propria sigilla, alius, vel alii contestes sua pro illis apponere valent , & sic
his vel ter exprimere , imo carens sigillo pe mittitur apponere sigi lium extranei; oportet tamen exprimere & fateri , se alieno signaculo sibsignasse. 8. Atque totum hoc negotium ablatui necesse est in Uno contextu, h. e. nullo actu , qui ad testamenti factionem non pertineat, interposito, & coram testibus omnibus simul con gregatis ; si tamen actus brevis impertinens ,
quem urgens natura, vel corporalis necessitag, aut ratio sanitatis in testatore vel teste exigit, interveniret, nihil obesset. Denique consuetum,
imo dc consultum est adhibere Notarium publicum , specialiter requisitum, ut nempe securior sit testator de solemnitatibus rite adhibitis, Ac testamentum , si Notarius super illo conficiat Instrumentum Authenticum, vel sua subscriptione & sigillo authenticam fidem faciat testamento Instrumenti publici instar, minus habeat periculi , ne corruat, quod subiret, si contingeret unum vel Plures testes emori ante testatorem. Sumuntur hae solemnitates ex s. 3 sqq. V. de testam. ordin. l. I 8. 2o. x I. β. qvi testam. Dc. poli. I. s. EI. . C. h. t. Recess. Spir. de anno Isai. Jure Bava r. rit. 3 .i R. 2. Solemnitates testamenti nuncupatidi de MIure civili sunt har. I. Etiam in hoc adhibendiiunt . testes idonei, rogati, seu ad testificandum requisiti. 2. Debet testator eosdem jam praesentes per se vel per alium monere, quod intendat facere testamentum , & quidem nuncupativum . s. Tum coram iistem simul praesentibus voluntatem suam circa haeredem , & legata, si quae facere velit, oretenus per se, vel per alium , inani se- stare, aut ' charta praelegere, consequenter in C et hoc
55쪽
hoc testamento celari haeres non potest, adeoque non se it, si testator se referat ad schedam, in qua descriptum ait esse haeredes; quamvis id procedat in testamento scripto; cum talis sche-da censeatur esse pars testamenti scripti. q. Totum rursus negotium in uno contextu , ct eodem moraliter tempore & loco peragendum est. Proin eaedem fere solemnitates necessariae sunt, quae ad testamentum scriptum, excepta subscriptione & subsignatione testatoris & testium , atque specificantur in I. 11. β. l. hac consulti sina, S. C. qui testam. Dc. poss. l. hac consultissima, et I. s. 2. e . Eo. 2s. C. h. t. Notarius etiam in hoc testamento propter dictas superius rationes consulto (non necessario) adhibetur.5 R. 3. Ius canonicum discrepat a Jure civili, & duos tantum vel tres testes ad testamentum requirit in c. cum esse Io. h. t. ibi: quia viro a DL
Dina lege, A SS. m. institutis , se a generali Ecclesiae consuetudine id (nempe subscriptio vel
praesentia septem vel quinque testium in testamento & ultima voluntate ) noscitur esse alienum, cum scriptum sit, quod in ore duorum des trium testium stet omne verbum , praescriptam consuetudinem improbamus et se testamenta, quae parochiam coram presister uo ( nempe Parocho tribus Dei duabus aliis personis idoneis tu extrema fecerint doluntate, firma decernimus permanere. Ex quo textu aliqui inferre volebant, quod Jus canonicum correxerit Jus civile quoad numerum testium, itaui neque in foro civili & in terris Imperii requirantur ad valorem testamenti tartem testes, ted lassiciant duo vel tres cum vel sine parocho ( hunc enim non determinate requirit Jus canonicum , sedlatum occasione faeti, quod Pontifici propositum erat, mentionem
Parochi facit , ara per modum decisionis j quasi
56쪽
nempe Ius civile plures requirendo testes foveat Dcccatum, cum textus dicat, id a Divina lege , duos tantum vel tres testes exigente pro omni negotio, alienum esse . Sed contraria sententia est communis & vera; cum perto alienum a Disina lege nihil aliud voluerit Ius canonicum dicere, quam quod sit praeter, non contra legem divinam, juxta quam quidem sussiciunt in quo- Iibet negotio duo vel tres testes, non tamen Prohibetur ex justis causis plures requirere; alias Tridentinum , requirendo ad valorem matrimonii Praeter duos vel tres testes insuper parochum, egisset contra Ius divinum. Pontifex in d. c. ID. rescripsit ad Episcopum Hostiensem, qui existit in territorio temporali Papae, atque ideo ejus dispositio praecise territorium temporale Pontificis, uti & forum canonicum, respicit, ad quod pertinent testamenta pia, & testamenta Clericos rum etiam ad causas profanas testantium; nisi in his aliud obtineat consuetudo, non vero assicies terras Imperii & forum civile, imo nec potuit eousque se extendere; cum in Pontificis potestate non sit leges civiles in causa mere profana, &Peccatum non concernente, pro foro civili immutare . Igitur juxta communem regulam statuendum: ubi Jus civile & canonicum in mate-l ria profana & peccatum non involvente inter ses discrepant , quodlibet est observandum in suot foro & territorio, consequenter quoad testame i ta Ius civile in terris Imperii & foro saeculari rc Ius canonicum in territorio temporali Papae, atque in foro ecclesiastico, ad quod utique etiam pertinent Clerici . Quaestio tamen est, an duo vel tres testes, quos requirit Ius canonicum , requirantur per modum solemnitatis, ac ad valorem testamenti, an vero ad probationem dum
taxat Ego censeo, di C s et Dia
57쪽
et Dico S. Duo vel tres testes, quos requir tJus canonicum in cit. c. Io. probabilius pertinent ad solemnitatem substantialem, ac ad valorem te amenti, dc non praecise ad hoc, ut Per eos probetur ultima voluntas Proin, licet de hac voluntate testatoris aliunde , v. g. Per manum te statoris agnitam, satis constaret, si tamen duo vel tres testes, & quidem idonei, ac specialiterrogati, non intervenissent, aut negotium non in uno contextu sui stet absolutum , testamentum
sexcepto pio non valeret. Abb. Couar. & teste P. Schmier, licet adversario, de suec . haerea.
c. t. n. 28. major DD. numerus. Prob Ius canonicum in materia adiaphora seu indisterenti, ubi diversum a Jure civili nihil statuit, sequitur Leges civiles c. I. AN.O.N. Sed Ius canonicum quoad testamenta nihil diversi a Iure civili statuit praeter numerum testium, pauciores requirendo et ergoesin materiae testamenti quoad aliae sequitur Leges civiles, quae proin etiam in foro ecclesiastico, & in territorio Papae, sunt observandae, excepto solo testium numero: atqui Ius civile r. testes idoneos & rogatos requirit ad valorem dcisubstantiam testamenti ac per modum solemnitatis substantialis et ergo dc Ius canonicum ad substantiam dc valorem testa menti requirit duos vel tres testes, eosque idoneos , dc speciaeliter rogatos dcc. Objic. Pontifex in c. IO. cit voluit reprobare solemnitatem Juris civilis ad valorem testamenti requisitam: ergo credibile non est, quod ipse voluerit prascribere novam solemnitatem substantialem 2. vel 3. testium; praesertim cum se fundet in Lege divina , vi cujus in ore duorum Dei trium stat omne derbum: sed de Iure divino hic numerus testium utique non requiritur ad valorem per
modum solemnitatis substantialis, sed solum ad
58쪽
Da Testamentis De. dyrrobationem actus. R. dist. ant. voluit reprorare selemnitatem Iuris civilis aliquam, videlicet quam expressit, consistentem in majori numero testium. C ant. aliam quoque, quam non
expressit, ct omnem solemnitatem. ant. Ocons omne jus correctorium est 'odiosum &stritae interpretationis, atque ideo non censetur plus correctum, quam sit expressum . Pontifex allegavit quidem Ius divinum, duos vel tres testes non requirens per modum selemnitatis substantialis , exinde tamen non sequitur , quod Pontifex illos non requisiverit per modum so- Iemnitatis, quia non expressit, quod velit recedere a Jureticivili, testes s quos quidem exigit
Plures, quam Ius canonicum, de quidem idoneos , ac specialiter rogatos requirente per modum solemnitatis substantialis 8 Dico g. Testamentum imperfectum ex parte actus seu voluntatis ( id quod intelline de quacumque alia ultima: Iuntate 3 seu quod quidem aliquis facere decrevit, vel jam inchoavit, vel stepius dixit, se velle hunc aut illum instituere
haeredem, hoc vel illud legare certis personis &c. morte tamen praeventus , vel aliter impeditus, non perfecit, est nullum in utroque foro, ex & in terno , etiamsi alias esset privilegiatum, nullas requirens solemnitates, uti testamentum ad causas pias, inter liberos &c. Ita communis cum Couar contra Abb. quia tali casu solum datur propositum testandi, vel per ultimam voluntatem disponendi, non ipsum testamentum , vel voluntas de Praesenti, aut actualis dispositio .s Dico s..Testamentum imperfectum ex parte solemnitatis, seu deficiens in aliqua solemnitate ex hucusque recensitis, regulariter est nullum &irritum , saltem pro foro externo, si nempe non sit privilegiatum. Cominu uis contra Bartol. &quol-
59쪽
tam alios , propter claros textus in i s. ret. c. h. t. Dixi, regulariter ; e Eripitur enim casus,
quo haeres ab intestato ipse percepit, ac fatetur voluntatem defuncti, alium pro haerede in tali testamento instituentis, L sn. C. de Fdeicomm. Id quod etiam procedit de legato, vel fideicommisso, quod testator fecit in tali testamento im- Perfecto , & haeres abi intestato scit , ct sat tur, s. sv. inst. de sideicomm. haered. , LIS C. h. t. item L Fn. cit. ubi non tantum de I gatis & fideicommissis, sed etiam de testa mentis , per verba, ne quid salsitatis incurrat penaeuos sorte testes compositum testamentum, sic disponitur. Quod si haeres ab intestato id non fateretur, haeres tamen institutus, aut legatarius, sciret eum praesentem fuisse, quando testamentum , vel legatum fiebat, & audivisse, aut alias, certo cognovisse voluntatem defuncti, alium haeredem volentis, aut legatum relinquentis ait
xi , posset haeredi ab intestato, si prius ipse juret de calumnia, deferri juramentum, quo jurer se nihil scire: quod si recusaret, haereditas devolveretur ad haeredem institutum , vel legatum
ad legatarium, L. . , s.fin citi. Addidi, si non sit privilegiatum, de quo paulo post.2o quaeres , an corruente propter defectum solemnitatis testamento etiam legata, & fideicommissa particularia corruant R. Si sint Pr fana , corruunt, i. 2y. C. de sdeicomm. quia a cessorium sequitur principale . Nec obstat, quod in testamento adhibiti sint s. testes , qui alias ad legatum extra testamentum sufficiunt . Excipe I. nisi testamento apposita fuerit clausula codicillaris , de qua infra, per I. I. g. de Iure codicili. Excipe t. casum , quo haeres ab int stato jam solvit legatum in testamento insol
mi relictum, L . C. desdeicomm. l. 16. est. Di-
60쪽
. De Testamentis SV s IH , profanae nam pia legata subsistunt, quia haec simi specialiter privilegiata , ct ideo per se
stant, nec sequuntur suum principale , utpote quod non est aequaliter privilegiatum . Objic. Legata profana testamento pioinsolemni inserta sustinentur, licet neque testes i. fuerint adhibiti et ergo vice versia etiam subsistunt legata profana testamento profano insolemni & invalido inserta. R. n. cons quia utrobique legata
sequuntur principale, & valent, si istud subsistat, ac vicissim corruunt eodem corruente.
II Dico 6. Testamentum imperfectum ob d fectum solemnitatis probabilius valet pro solo interno, &in conscientia vim habet tam quoad institutionem haeredis, quam quoad legata in eo relicta. Ita cum antiquis Theologis &Juristis
pletisque Sotus, Mol. Sa, Fachin. I. g. csntrodc. s. Reiflens . h. t. n. Ios. & alii contra Cov. Ferd. Vam. Lug. Haun. Arnold. Rath, P. Uvies ner & alios recentiores non paucos. Prob. I. Ex una parte valet tale testamentum spectato Jure naturali, ex altera non probatur sufficienter irritatio a Iure positivo statuta pro foro interno : ergo pro hoc foro valet c E. Leges irritantes sunt odiosae: ergo sunt restringendae c. I s. deI I. in 6. ergo leges testamentum imperfectum
irritantes sunt restringendae ad forum externum,
praesertim cum in sensu proprio intelligi adhuc possint etiam taliter, restrictae, Ec insuper Reipublicae adhuc satis sit consultum , si judices
teneantur tale testamentum pronuntiare irritum, quod legibus humanis, regimen politicum externum principaliter spectantibus , conformenon est. S. Huc applicari possunt argumenta , quibus ad lat. de consit. nu. 23. ProbavimuS , leges simpliciter irritantes , ct nullam menti nem facientes de foro interno, non irritare