장음표시 사용
71쪽
si haerede qui venit ab intestato , praestanda . Ceterum codicillus, a pareo Codice appellatus, licet ordinarie fiat in scripto, & sit charta iaItimam voluntatem explicans; potest tamen etiam dari nuncupativus , seu clausula quaedam vel dispositio oretenus Prolata.ao Dico I . Substitutio est secunda haerediginstitutio, seu unius ( vel plurium) in alterius
locum in ultima voluntate docatio. Primo igitur vocatus vocatur haeres institutus, secundo autem , tertio &c. loco vocatus dicitur haeres substitutus
Dividitur in directam & indirectam. Directa est, quae fit verbis directis ita, ut substitutus cons quatur haereditatem (vel legatum immediate ab ipse testatore sine alterius ministerio suum justransmittentis, ut si testator dicat , Crium imsituo haeredem , si dero haeres non erit ( quia
forte non volet , vel non poterit morte Praeventus, aut lege impeditus 3 Titius sit haeres meus: vel brevius , Cajus sit haeres meus , mi Titium fui lituo. Subdividitur in Dulgarem, quae quilibet a quolibet substitui potest, & expiraradita haereditate ab instituto, vel moriente su stituto ante institutum: in pupillarem, qua Pater filio impuberi, in patria adhuc potestate comstituto , si forte ante annos pubertatis moretretur, substituit v. g. Cajum, ac finitur, si filius vivo adhuc patre egrediatur annos pubertatis, vel patriam potestatem: atque in exemplarem, qua pam ter vel mater liberis mente captis, vel a jure prohibitis testamentum facere, substituit alium haeredem in eventum, quo in tali statu morerentur. Quando testator instituit plures haeredes, eosque sibi invicem, ac mutuo substituit, ut , si unus eorum non sit haeres, eius portio accrescat alteri , vel aliis, appellatur substitutio reciproca.
11 Substitutio indirecta, uti obliqua, aut si- dei,
72쪽
eoommissaria, ut passim vocatur, quam hodie frequentissime fieri videmus, est, quae fit verbis indirectis, quibus haeres immediate institutus , vel ab intestato succedens, gravatur seu obligatur haereditatem, vel totam, vel partem, vel rem certam alteri suo tempore restituere vel relinquere, ut si testator sic dicat, Ceus est haeres meus, rogo tamen ( idest, mando ut morum rus haereditatem meam (vel partem ) relinquat Titio:avel , ut cedat Sempronio. Proin in hac substitutione haeres substitutus non immediate ab ipso testatore consequitur haereditatem ( vel legatum) sed mediante primo instituto, jus suum transferente in ipsum, seu primum consequitur ab haerede gravato, vel obligato sibi relinquere , qui vocatur siduciarius, vel haeres fideicommissDrius, quia ejus fidei committitur haereditas alteri suo tempore restituenda, scilicet sdeicommissario, ut appellatur substitutus , sine addito haeres fideicommissarius. Unde , si haeres directe&primo institutus a quo jus transmitti deberet in substitutum, haereditatem non adeat, rem
gulariter evanescit haec substitutio indirecta, quae etiam vocatur fideicommissum, & quidem uni- de ale, quando fiduciarius jubetur vel totam haereditatem alteri restituere, vel certam illius quotam 3 v. g. tertiam, quartam partem : particul re vero, vel stingulare, quando rem certam in Particulari vel in singulari. Particulare hodie non differt a Legato a. 3. inst. de Legat. l. I. q. de L gat. IIbi et per omnia exequata sunt legata fide Pom-miis, di licet differant quoad modum relinquendi, nam legata directe, fideicommissa indirecte relinquuntur . Quando substituitur tota familia, ut frequentissime fit apud Illustres ad familiam in splendore conservandam , fideicommissum
dicitur Familiare vel oratilitiam , & quidem
73쪽
'Primogenitura, si primogenitus alicuius lineae, .cc cum tota sua linea destendentium, ista autem extincta secundo genitus cum sua linea &c vocatus seu substitutus sit et majoratus vero, si testator ordinavit, ut semper succedat natu maximus de familia, si ve is descendat ex linea ultimi possessoris, sive sit ex alia linea, ejusdem tamen familiae. De reliquo sisPommissum saepe sumitur objectiis pro ipsa re fideicommissa
vinculo ligata, sic enim dicimus: hoc castrum, haec Hos marchia , hoc praedium , haec domus c. est s deicommissum , seu bonum ex volu tate constituentis necessario relinquendum aliis, nempe substitutis, qui omnes a primo fideicommittente jam sunt jus reale consecuti ; quod proin ipsis interverti aut gravari ab haerede , vel postessore actuali, nequit per alienationem, hypothecationem &c. exceptis quibusdam casibus, qui sunt a. si solvenda sint debita ipsius
testatoris fideicommittentis. t. Si res servando servari nequeant. 3. Si alienatio sit necessaria pro competenti dote. q. Si alienatio sit utilis, Ut si permutetur res cum utiliori. i. Si omnes
substituti, jus aliquod in fideicommisso habentes, consentiant. 6. Si fideicommissum siticon-etitionatum, & conditio necdum evenit , licet in hoc .ultimo casu alienatio post eventum conditionis retro annulletur tota. Vid. Κnipschild
Eet Unum adhuc observa, quod in casu subostitutionis directae vulgaris, si liueres institutus, non habens liberos , ingrediatur Religionem , 1lta succedat, non substitutus et item quod in casu substitutionis indirectae , si haeres fideicommisto universali gravatus , non habens liberos
saltem si sub conditione, si sine liberis deras Ierat, fuit vocatus ) ingrediatur Religionem ,
74쪽
De Testamentis e. 6sista rursus siccedat in perpetuum excluso substituto . Utrumque sumitur ex cA. de prob. auth. ingressi C. de M.tiari. auth. Nisi rogati C. ad S. C. Trebe . ubi favore Religionis sublata sunt om nia substitutionum genera. Si tamen fidei commissum fuisset purum, & absque dicta conditione erectum, Religio excluderet substitutum solum tamdiu, quamdiu naturali vita fruitur in gressus Religionem, ut communior cum Moli na limitat. Ulterius nota 1. quod in casu substitutionis fideicommissariae, si directe & primo institutus non adeat haereditatem , substitutus non acquirat jus succedendi, nisi substituta sit causa pia, quae succedit,ut habet communis. 2. Quod haereditas non adita non transmittatur ad haere- deS Lun. s. s. C. de cadue. to . Excipe, nisi fideicommissum sit purum, & insuper alii expresse non substituti; tunc enim transmittitur ad haeredes fideicommissarii, licet iste moriatur ante haeredem, vel aditam ab ipso haereditatem. as Dico I s. Legatum est quaedam donatio a defuncto relicta, & ab haerede praestanda j. I. inst. de Legat. Per to quaedam insinuatur, quod Legata respiciant res particulares in specie, vel, Philosophice loquendo, in individuo , fierique non possint, nisi circa rem certam ac determina- tam: sic domus , vel pecuniae quantitas , quae legatur, debet esse certa . Per to a defuncto relicta innuitur, quod legata robur non habeant , nisi post mortem legantis, qua eveniente O habreditate adita, statim ipso jure & absque praevia acceptatione transeunt in legatarium quoad dominium L 3χ. ff. de Leg. II. l. s. sit. V quando dies legator. sub conditione tamen nisi a Legatario postea repudientur: si autem repudiarentur, retro non fuissent illius V. s. 6. st siquid in fraudem patroni. Denique Per to ab h Ure-
75쪽
cs Lib III. Titiaus XXVI. de praestanda indicatur , quod legatarius sub
Poena amissionis nequeat propria auctoritate occupare legatum, sed expectare debeat, donec ipsi tradatur ab haerede I. s. C. de legat.2g Dico I 6. Donatio mortis causa qua quis intuitu mortis (cujus expressa fieri mentio de-het aliquid revocabiliter donat, habendum i revocabiliter post mortem donantis, & prius nori revocantis. Communis quoad rem ex s. i. inst. de don. Differt a legato, cum quo fere coincidit, per hoc , quod requirat acceptationem donatarii vivente adhuc donatore arg. I. Io. m. eod. Unde , si quis donet intuitu mortis , dc moriatur ante acceptationem donatarii , legatum erit, non donatio mortis causa. De hac jam diximus plura ad tit. de donat. Dico I . Ad valorem donationis mortis causa legati, fideicommissi particularis, Ac codicilli, si iste fiat sine testamento, requiruntuc s. testes simul praesentes , & quidem per modum solemnitatis, non praecise ad probationem. Ita verior contra Harpprecht & P. Pirhing. Prob. ex Isn. s.fn. C. de codicit. ibi: in omni ultima Doluntate, excepto testamento , qui que testes in uno eodemque tempore debent ac hiberi . Sed ad probationem praecise iussi cerent duo vel tres testes: ergo, cum jus requirat s. testes, eos requirit ad valorem dc per modum solemnitatis substantialis , sicut taliter requirit . testes in testamento. Unde& pacta dotalia, quae fiunt in vim ultimae voluntatis (quod col-
Iigitur , si sponsus dc sponsis ea ineuntes sibi
bona vel Partem eorum relinquunt tanquam haeredibus , vel utantur verbo successionis: ad sui valorem opus habent s. testibus , & valide, saltem a contrahentibus , altera Parte etiam inscia, per se revocari possunt Strych. de
76쪽
Vstites. test. c. et . a s. Eg. & alii communiteram. L p. C. de pacI. cono. O I. gi. s. 3. q. de innat. lnt. Dir. se uxor. Quia nempe, si dicho modo ineantur, sunt vere aliqua ultima voluntas . Obj. In c. q. b.t. approbatur legatum, quod nudis verbis est relichum: ergo, si aliunde constat de legato , testibus non est opus , & si aliunde non constat, non nisi ad probationem requiruntur testes. R. Ibi est sermo de legato Dio, ad cujtis valorem nec nos requirimus tectes , sed solum ad probationem. Si vero evinisceretur , quod ibi agatur de legato partim profano, tamen plus non dicitur, quam quod legatum fieri valeat oretenus & per verba, quod iterum non negamus ; & quia de numero testium ibi nihil disponitur , recte quoad legata profana dicitur jus Canonicum non distentire a jure Civili , s. testes requirente ad valorem . Ceterum, si haeres ab intestato ipse audivisset, ultimam voluntatem legantis, utique testes nul-Ii , etiam ad probationem dumtaxat, opus forent s.fim inst. de Deicommes. taria. I. . C. e sdeicomm. Pariter si haeres jam solvit Iegatum sine s. testibus relictum , revocare nequit Per l. 2. et eoae se l. I S. C. h. t.
Reliquae de Testamentis. Ubi etiam de H erede, se Haereditate , Legitima , SCHIco Testari , seu testamentum fa-I cere, possunt generaliter omnes , qui nullo jure prohibentur II. C. de SS.raeses ibi exHil enim est, quod magis hominibus debetur , obter Comp. Pars II. D quam
77쪽
68 Lib. III. Titulus ora quam ut supremae voluntatis-liber sit 'lus, Olicitum , quod iterum non redit, arbitrium . Prohibentur autem aliqui jure naturali, uti mente destituti, item muti & surdi simul, qui neci
I ui, nec auditu percipere quidquam possunt, . adeoque nec voluntatem suam satis exprimere et preterea nihil habentes, quo referre potes a jure humano rerum suarum dominio exutos, quales sunt rei criminis laesiae Majestatis, contrahentes incestuosum Matrimonium quoad certos tu
redes: Religiosos, item filio familias quoad bona profectitia. Alii jure Canonico, uti usurarii manifesti, excommunicati propter haeresim, ubi haeresis non est tolerata (quamvis alii excommu nicati, etiam vitandi , sint capaces testandii percussor Cardinalis, & Clerici de bonis bene ficialibus superfluis, etiam ad causas Pias. Demum alii jure Creui, uti prodigi declarati, impuberes (licet habeant sufficientem usum ratio nis) ne quidem cum consensu tutoris, quia jus
non permittit testamentum pendere ab alieno ambitrio, consequenter nec tutoris; quamquam Puberes sine consensu curatoris testari valeant; fi lius- familias quoad bona adventitia regularia, de irregularia, rursus ne quidem cum consensu Patris, quia juxta Legem Iet. tabularum factio testamenti ad patrem- familias pertinet, licet aliud si de bonis castrensibus vel quasi-castrensibus, respectu quorum habetur pro patre-familias; condemnati ob famosum libellum, damnati ad mortem , vel ad metalla seu ad perpetuos carceres , deportati & banniti, seu ex toto Imperio Romano proseripti; denique omnes de jure intestabiles, h.e. quibus ab ipsa Lege fides testimonii ferendi adempta est Lx6. J. qui restam.fac. p . Coecus non est quidem inhabilis ad testandum, sed Praeter =. testes debet necessario adhibere Notae rium
78쪽
m Testamentis see. 6yrium, vel , si Notarius haberi nequeat , ejus
Ioco octavum testem l. 8. C. eod. Ceterum qui
de solo iure Civili sunt inhabiles ad testandum, facere testamentum ad causas pias non sunt prohibiti: sic filius-familias testari potest: de bonis adventitiis ad causam piam dcc. quia caeusae piae non subjacent dispositioni juris Civilis . Favet quoque l. I. C. de M. Ecclesiobj. r. Filius-familias de bonis adventitiis , saltem eum consensu patris, potest donare momtis causa etiam ad finem profanum O. s. q. h. de donat. ergo etiam testari. a. Clerici habent plenum dominium bonorum beneficialium, etiam superfluorum, atque de his valide disponunt per actus inter vivos , etiam ad caulas profanas, uti docuimus ad tu de pecuLCleric.ergo etiam valide testantur de iisdem bonis tam ad causas profanas, quam ad pias. R. ad I. IX.consinam donatio mortis causa, quia requirit acceptation donatarii , aequiparatur actui inter vivos, in ideo ex alieno arbitrio consensu patris j pendere potest; non vero testamentum Per I. s. se 1 s. g. I. . C. qui testam. Dc. p . Ad i. Neg. iterum cons quia testamenti factio specialiter Clericis reperitur prohibita in can. Episcopi s. cail. I T. q. l. c.f. h. t. At
2 quaeres, an consuetudine introduci possit, ut Clerici de honis beneficialibus superfluis non modo ad causas pias, sed etiam ad profanas , valide ac licite testentur/ R cum Couar. Nauar. Ricc.Viviano, Gare. Agor , & Barb. f.E. I s
rhing. Enget, Reifienstuet, P. Franc. Schmier ,& communem antiquorum, assirmative. Quoad crucis pias facile conspirant adversarii nobis cum, quoad profanas probatur T. quia Clerici
sium domini redituum superfluorum, & ex solo
79쪽
praecepto Ecclesiastico tenentur superfluos erogare in causas pias, ut tit. depecul. re. ostendimus, ac insuper factio testamenti ipsis solum prohibetur jure Ecclesiastico: sed omni praecepto dc juri Ecclesiastico per consuetudinem rationabilem & legitime praescriptam derogari Potest c. . de consuet. ergo. 2. Quidquid est obtini bile per privilegium Pontificis, obtini bile quoque est per consuetudinem , saltem im
6. sed per privilegium Pontificis obtineri potest potestas valide & licite testandi de superfluis ad causas tam profanas, quam ad pias, &defacto tale privilegium Clericis in districtu Romano concessum est a Sixto IV. in eonstit. Et unioersis a Iulio III. in const. cupientes a Paulo U. in const. in eminenti & ab Innoc.XII. anno 16yi. simile privilegium est datum Jodoco Edmundo, Episcopo Hildesiensi. g. Ab actu ad
Motentiam est bona argumentatio: sedoctu talem consuetudinem in variis Dioecesibus, prae sertim vicinis, hanc ipsim consuetudinem vigere conspicimus, eamque jam pridem in Dioecesi Constantiensi viguisse supponunt Constitutiones Synodales ejusdem dioecesis, quamvis m neant Clericos , ut in suis testamentis piarum causarum rationem habeant. Nec hujusmodi consuetudini reclamant Episcopi aut S. Pontifex ; quod tamen facere tenerentur, si illa esset illegitima , aut contra jus naturale vel Divinum. Obj. Haec consuetudo non potest esse rationabialis: ergo. R. N. ant. Rationabilis vel inde refditur, quod per facultatem libere testandi res roenetur Clericorum luxus, Pompa , prodigalitas, item quod inde alliciantur viri Nobiles, aut aliis dotibus insignes , ad amplectendum
statum Ecclesiasticum, si sciant , se suis, quos
80쪽
m Testamentis seo. ramant, ex reditibus Ecclesiasticis aliquid posse post mortem relinquere. Alia adducere objectae supervacaneum duco, quia pleraque fundantur in falso supposito , quod Clerici non sint domini redituum superfluorum , vel saltem eos teneantur jure naturali vel Divino in pias causas expendere. Dico Io. Essentiale est omni testamento', ut in eo instituatur haeres aliquis, unus vel plures f. . in se. de haered. inst. l. 3 ff. de his, quae intestam. delent . non potest, ibi: non potest ullum
testamentum valere, quod haeredem non habet. Unde institutio haeredis dicitur esse basis & fundamentum testamenti. Videndum tamen est I.quinam possint institui haeredes. r. Quinam debeant S. In qua re. q. Et quo modo. Sed prius is Quaeres, quid & quotuplex sit Haeres 3 R. I. Iaeres dicitur, qui vel ex dispositione legis, vel ex voluntate testatoris vi testamenti , succedit in universum jus defuncti, seu in omniae jura. activa & passiva , commoda , & onera seu debita, defuncti I. 3 .st. de acquir. Des omit.haered. Li s. ff. de A I. Unde & pro eadem cum defuncto persona habetur. R. E. Haeres, qui succedit ex dispositione legis, vocatur haeres ab intestato: qui ex testamento , institutus. R. 3. Qui necessario debeti institui, saltem in aliqua parte bonorum, vel, si justa adest causa, ii minatim exhaeredari, dicitur necessarius, ct , si
tempore, quo mortuus est testator, fuit in ejus potestate patria, suus; quia potius retinet haereditatem, quam succedat, utpote eadem cum defuncto, cum adhuc viveret, persona ex tali ne juris: qui autem instituitur, itaui potuisset non institui, appellatur Doluntarius, vel etiam extraneus , quamvis stricte loquendo extraneus in jure opponatur haeredi suo, licet alias D 3 nem