장음표시 사용
11쪽
a Disp. Prosmialis Arti I. Quaest. I.
hac quarta acceptione dumtaxat usurpabimus, maxime in nisputatione praesenti, quam pro instituto nostro, ac ordine, tres in articulos distribuemus: quorum Primus aperiet Sacramentorum essentiam, necessitatem, seu existentiam, dinumerum: Secum I eorum caulas, virtutem, & effectus .
Tertius illorum subjectum,praevias dispositioues, & praecellentias explicabit.
De essentia, es, existentia , is numero
o Uamvis ordo dominae stulet, Mus
que religiose hactenus a nobis fuerit GDicrvatum, ut prius resolvatur an res sit, quam quid fit, illiusque existentia prior , quam essentia appareat 3 nihilominus quinniam stabiliri vix potest Sacramenti necessi- eas, & existentia, quin prius affulgeat eo sentialis ipsusratio; inde merito heologiae Principes Sacramenti essentiam prius inquia
Iunt, quam illius existenciam, .seis necem.
ratem aperiant, ac stabiliant: Quibus ut morem geramus, Praesentem articulum auspicabimur ab investigatione essentiae Sacramenti, ac postmodum ad aperiendam illius existentiam, de stabiliendum Sacrament Ium numerum, gladu faciemus
De natura , seu essentia Sacramentio
CUM ea sit serum corporearum , ac sens sibilium radio, ut natura duplici, physica nempe, ac metaphysica constare videam tur 3 Ac enim homo metaphysice spectatus e stiturius ex genere, ev disterentia; physiccautem componitur ex materia, & forma, anima vidulicet, & corpore et inde fit, quod bacran qncu P ratione pari considerari 1oleat a Theologis, secundum constituti nem, vel metaphysicam, prout genere, ac differentia conitati. vel physicam, quatenus ex materia, di forma sibi conveniente integratur. De priori Sacramenti institutione sermo erit in quaestione praesenti de posteriori vero disceptabitur in sequent . Notandum pruni, Theologos invicem con . venire sacramentum habere rationem signis CVm aurem varia fit, ac multiplex ligni ratio, ac distributio, non concordanc invicem quaenam ex eis Sacramento quadret
Quid autem cum subtili Doctore vetios
censendum sit, ut evidenter appareat, repetendum est ex Philosophia, signum in genere esse id, quod aliud a se potentiae e gnoscenti repraesentat: seu, ut loquitur sanctus Augustinus lib. a. de Doctrina Christiana cap. I. Signum es res , quae praeter speciem, quam ingerit sensibus, aliquid aliud
fuit in cognitionem ventre. Quae utique definitio convenit ex aequo vocibus, actionibus, dc rebus; voces enim, sive soni,
aliquid aliud interdum significant, sic gemitus , & singultus sunt signa doloris . Actiones pariter sunt signa et nam , inquit
S. Augustinus mox Iaudatus cap. 3. Et ri nes omnium membrorum motibus dant signa quaedam scientibus, is eum re is eorum qum si fabulantur . Res tandem ipse intercium ligni rationem obtinent; fumus enim tagnificat ignem latentem, &C. Notandum secundo, signum esse multiplex, aliud enim est formala, aliud istrumenta te. Formale dicitur quod licet incognitumarii tau .Cognitionem parite sic species imtelligibiles , Ac sensibiles , licet ignotae,
ducunt in cognitionem objectorum , quae sentiuntur, aut intelliguntur . Distrumem late est illud, quod prius cognitum m cognitionem alterius deducit , ut loquela , quae prius cognosti debet, quam conceptus per eam eli pressus notiscetur. Hrne Ap ilolus i. Corinth. Id. Si neseiero virtutem D
cis , ero cui loquor barbaras . , qui loquis
sistrumentale dividitur in naturala , de arbitrarium. Primum est, quod ex natura sua , & independenter ab hominum instituto vim habet idem significandi apud omnes nationes 3 sic gemitus sunt signa Iatentis doloris, risus signum laetitiae, &mbecundum est, quod ex solo hominum in--stituto vim habet aliquid significandi; siepulsus Lampanae est signum futurae lecti Hii, orationis, prandii, dic. aerii , signum rursus dividitur in ' - curat, & speeulativum. Primum est, quodnabet vim efficiendi i l , quod significat , sic nubes gravida , ev opaca est signum pluviae, quam diffundit . Secundum est , quod rem quidem significat, eam vero rum cnicit; sic lumen est signum praesentiae botlis. Insuper utrumque hoc signum dividitur in Demonstrandum, Rememorativum, de Pru'sicum: Primum est, quoa rem prae-
12쪽
lentem, secundum, quod rem praeteritam, tertium quod rem futuram indigitat 3 sic adorandum Eucharistiae sacramentum tria haec complectitur, ut de ipso canit Ecclesia: Primi enim recolitur memoria Passi nis Christi. Devnta mens impletur gratia nutritiva, qpae per species panis, & vini significatur . Tertsi futurae gloriae pignus
Notandum tensi, certum esse, quod sacrammenitim non sit signum formale: cum enim necessario debeat esse sensibile , ut mox dicemus, etiam prius cognosci debet, quam nos in alterius notitiam deducat, ac subinde non potest esse signum formale, quod incognitum aliud notificat. Certum est pariter quod non sit signum naturale : Tum quia gratia , quam signum istud repraesentat, est orditiis supernaturam
Iis; res autem naturalis ex sua conditione nudespectata, non potest repraesentare rem supernaturalem et Tum quia si sacramentum csset signum naturale, ejus significatio omnibus esset nota; nam gemitus apud omnes signum est tristitiae, quemadmodum risus fiagnum laetitiae : sed aperte constat significationem sacramenti non esse omnibus notam. Tum denique quia naturale signum habet aliquam conjunctionem naturalem ad rem significatam, ut sumus ad ignem, radius ad talem, vestigium ad pedem; at sacramentum non habet ordinem naturalem ad gratiam , quam lignificat : quippe cum naec non sit illius eflectus, nec proprietaS naturam Iis; dici non potest signum naturale. Habet tamen aliquam analogiam, & similitudinem cum effectu, quem repraesentat et Si enim , inquit S. Augustinus epist. 23. Sacramenta quamdam Mititudinem earum rerum , quarum sint sacramenta, non haberent, omnino sacramenta non essent.
Restat igitur determinandum ; Primo, utrum sacramenta sint signa. Secunia, an sensibilia : Tertio, utrum sint dumtaxat speculativa, vel praetica : suarsi, an sacramentum possit definiri, di quaenam sit genuina sacramenti definitio, quae insequentibus Conclusionibus expendemus.
CONCLUSIO PRIMA.S Aqx mentum is firmaliter signum. Pro
batur primo ex bS. Patribus qui unanimi calculo sacramentum appellam signum,
de symbolum . hic sanctus Dionysius lib.
de coelesti hierarchia c. 12 Se bilia saeramenta , inquit, simulacra sunt intelligibilium,
ad quae manu dueunt, ae viam sternunt: Sic pariter S. August.epist. q. ad Marcellinum: Signa , inquit, eum ad res divinas pertunent , appellantur Sacramenta. Quam utique veritatem luculenter expendit S. Be nardus ser. I. in coena Domini n. a. Sacramentum , inquit, dicitur sacrum signum, sve sacrum secretum; multa siquidem fiunt propter se tantum et alia veta propter alia dei gnanda, b ipsa Heuntur signa, is, sunt. in
enim de usualibui sumantus exemplum, datur annulus abso ut propter annulum , is, nulla est significatio: datur ad investiendum de his reditate aliqua, is, signum est; itaut iam dicere possit , qui accipit, annulus non valet quidquam , sed haereditas est , quam quaer bam et iis hunc itaque modum appropinquam Passioni Dom nus . de gratia sua investiri curavit suos, ut invisibini gratia rivo aliquo visibili praeparetur: ad bre autem restituta sunt
Confirmari potest haec veritas ab enum ratione: Nullum enim est Sacramentum scui ratio signi non conveniat. Sic Circumis cisio, Genet. I . dicitur signum foederis inter Deum, & Abraham, & Rom. . vocatur signaculum ustitiae fidei: Sic Rom. 6. B ptismus dicitur significare Christi mortem, sepulturam, & Resurrectionem et stulaumque, (inquit Apostolus) baptietati sumui tu Christo Iesu, in morte tesus Oaptietati sumus. Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in
mortem, ut quomodo Christus surrexit a momtura per gloriam Patris, ita is, nos in muntate vita ambulemus. Sic pariter Euebar stia celebratur ut signum rememorativum
Passionis Christi, juxta illud Lucaeaa. Hoc
facite in meam commemorationem : Idem diacendum de caeteris, &C. Dices primo: Uuod habet rationem vero causae respectu alicujus effectus , non potest habere rationem signi respectu ejusdem; sed sacramenta habent rationem causae respectu sanctitatis, cujus dicerentur signa et igitur, &c. Major constat. Minor vero probatur: bacramentum enim dicitur a sacrando, licui medicamentum a medicando: sed medicamentum habet rationem causae respectu sanitatis, quam efficit , non autem signi: ergo & Sacramentum . Distinguo minorem: habent rationem cauissa phylicae nego: moralis concedo: Unde ad probationem nego paritatem . medica
13쪽
s Disp. Prooemialis Art. I. Quaest. I.
mentum enim dicitur a medicinas medicina autem se habet , ut causa effectiva sanitatis; inde sit ut medicamentum, quod ab ea denominatur, importet aliquam causalitatem physicam : at vero sanctitas . aqua Sacramentum nominatur, non habet
se per modum causae efficientis phvsicae lsed per modum causae formalis, vel fina.lis; est enim forma rei sacrae, forma sanctificans, & efficiens hominem sacrum , ac sanctum, & sacramenta novae legis sunt
finis omnium Sacramentorum Iegis antiquae: quapropter Sacramentum , quod ab ea denominatur , potius obtinet rationem signi, quam causae.
Instabis : Sacramenta denominantur ab eo, quod magis spectat ad eorum quidditatem, & rationem genericam et sed ratio causae magis speetat ad quid litatem, & rationem geneticam sacramenti, quam ratio signi. Probatur, quia illud magis pertinet ad quid ditatem, & rationem geneticam sacramenti, quod est in eo perfectius; sed perfectius eu esse causam gratiae, quam dumtaxat illius signum: igitur este causam gratiae potius est de essentia , & ratione generica sacramenti, quam esse illius signum.
Respondeo: concessa malore, negando minorem ad cujus probationem nego majorem; siquidem in homine justo gratia san-Hificans est id, quod in eo periectius est:
siquidem nulla res creata illam qualitatem supernaturalem potest in excellentia, & dignitate aequare et non est tamen verum ,
quod homo justus constituatur essentialiter Per gratiam; quippe cum sit illius accidens. Adde quod sacramenta veteris legis non
habebant veram causalitatem respectu gratiar sanctificantis: non enim illam causabant, sed dumtaxat conferebant quamdam sanctitatem legalem; veram autem sanctitatem tantum significabant, ac praefigurabant, per sacramenta novae legis conferendam . Dices secnndo : Sacramentum significat
quid occultum, Ephes. 3. suae sit mi pensario sacramenti a randi a saeuos iae Deo: sed
cae absconditum, est contra rationem signi: quia tignum ex S. Augustino, praemcer speciem, quam ingerit sentibus , facit aliquid in cognitionem venire. D metuo majorem: Si sumatur lati iis, ut idem cli ac sacrum Arcanum , concedo :quia secundum Antiquos lacra , sancta , et s1cr sancta dicebantur , quae violaria non liccbat: quales erant muri civitatum, magistratus, aut aliae personae in dignitatibus coiistitutae , Imperatorum epistolae , & similia et si proprie sumantur , ut hic a nobis, nego, Dices tertio: Iuramentum aliquando Sacramentum appellatur. 2.2. q. S. C. parvum
ii : cui semel periuratus fuerit , nee tectis sit
postea, nec ad Sacramentum , id est, ad iuramentum accedat; at juramentum non est
in genere signi, nam est confirmatio veritatis, seu contestatio per aliquid sacrum . Nego minorem: Quia juramentum habet aliquam habitudinem ad res sacras , la taliam quam Sacramenta , de quibus agimus. Unde Sacramentum non dicitur uni- voce de sacro arcano, juramento, Ac ritu seu signo rei sacrae: nec tamen aequi voce, sed analogice: quia significat proportionem, quam habent ea tria ad unam sanctitatis formam, iecundum varios respectus. Dices quarto . Genus, & species , puta animal, & homo sunt in eodem praedicamento ; scd species Sacramentorum , ut
Baptismus, & Confirmatio non sunt in
coclem prirdicamento , ac signum et nam
signum est quid relativum: Baptismus, de Confirmatio sunt actiones, aut passiones: Baptismus enim est ablutio , Confirmatio est unctio. Ergo , &C.DFinguo minorem: Secundum suas naturales substantias, & entitates , concedo lsecundum rationem formae, nego: nam eorum forma, ut Sacramenta sunt, est significare gratiam cum certis effectibus , unde sunt eaten iis in genere signi, ut statua ratione substantiae naturalis est in genere su stantiae: nam est lignum, aut lapis; ratione formae artifici osae, est in genere qualitatis, nam est figura , aut imago sed ratione repraesentationis, &similitudinis, est in genere relatorum . Adde quod ratio formalis signi cum sit relatio rationis , non reponatur in praedicamento. Dices quinto: Si signum est de integritate Sacramenti: ergo quod non signat , non est Sacramentum, &quod non signat huic, ei, cui non signat , non est Sacramentum et sed Sacramentum Baptismi nihil significat parvulo et ergo parvulo non Est
bacramentum: ergo dum parvulus recipit Baptismum, non recipit Sacramentum: Ied
hoc est absurdum: ergo signum non est de
Re pondet Seraphicus Doctor in q. dist. t. quaeli a. Quod hac tamentum non signat is
14쪽
i, parvulo, dicendum quod signum dupli- cem habet comparationem, S ad illud, si quod signat, & ad id , cui signat . Sta prima est essentialis, & habet ipsamri semper in actu, secundam autem habet,, in habitu , & a prima dicitur signum,
non a secunda: unde circulus super ta- bernam semper est signum, etiamsi nul-,, lus aspiciat: sic Sacramentum semper estri signum, quamvis nullus cognoscat, sed M tamen adnuc non solvitur; quia quam- , , vis sit signum , non tamen signat huic.M Ideo dicendum, quod sicut parvulo sucta ficit fides aliena, ita susticit , quod s- gnificetur ipsi parvulo: unde quamvis, non significet ei in se, significat tamenis in alio.
CONCLUSIO SECUNDA.S acmme'tum es signum dissile , stu sensi-
. bui patent, siue per se , De ratione tancusus auiuncti. Haec est pariter communis apud Iheologos, de prohatur. Primo quidem ex decreto Eugenii ad finem Concilii Florentini, in quo decernitur bacramen ta constare rebus, & verbis , tanquam materia, & forma; rebus, inquam & verbis corporeis, & a sensibus perceptibilibus. Id pariter constat ex Concilio Trid. tota sest. U. Idem docent SS. Patres et imprimis S. Dionysius lib. de Ecclesiastica hierarchia c. i. Nostra , inquit, saeramenta ordinandi ritus fimbalteus existit, sensibisibus signis opus habens, ad diviniorem nostri ex illis ad inte Idibilia sublimationem. Subscribit S. Chrysostomus pluribi; maxime vero homil. 6O. ad populum Anthiochenum, ubi loquens
de adorando Eucharistiae Sacramento, ait siuoniam Herbum dieit: me est corpus meum, assentiamur,Heredamus, cyn intellectua libui ipsum oeulis intueamur. rebit enim insensibile nobis Christus tradidit , sed sensibilibus quidem rebus: at omnia intelligibilia . Idem O, in baptismate . per rem , nempe sensibilem aquam, Gnum eon retur : intelligibile vero, quod perficitur, generatis , lan renova tio. Isi enim incorporeus esses, nuaa , θ' i*corporea tibi is set ipse dona : sed quorumlamonima corpori eonsrta es , in sensibilibus intelligibilar tibi praebet. Idem clocet S. Augustinus tract. 3. in Joan. dum ait: accedit
verbum ad elementum , is, , si SacrameWium. Illud autem elementum est res sensibilis ; nimirum aqua Baptismi , de qua loquitur: igitur, &c.
Suadetur etiam ratione multiplicii Priamo quidem et Sacramenta sunt caeremoniae
Religionis, seu sacri ritus , quibus homines in unum corpus mysticum coalescentes invicem adunantur ad Dei cultum, &o sequium; sed ex S. August. lib. Io. contra Faustum c. II. In nucum nomcn Religionis
seu verum . seu falsum coagulari possunt ha-mines, nisi aliqua sacramentorum , vel signorum disibilium consortio colligentur. Qualiter enim (addit Guillelmus Parisiensis lib. do
Sacramentis in genere c.2. circa medium: se invicem socios habebunt, si se non ,, noverint esse socios p qualiter autem si hoc cognoscent, nisi communione visi- obili, a signo aliquo , quod non potest is esse nisi visibile ; igitur sacramenta de- tabent este sensibilia. Secundδ. Quod inducit hominem in cognitionem intelligibilium, & spiritualium,
est res sensibiIis3 Deus enim, sicut caeteris rebus, ita etiam homini providet secundum ejus conditionem , es statum : nam Sap.8. Disponit omnia suaviter. Et Matt.2S, Dedit unicuique secundum propriam virtutem Est autem homini connaturale, ut per sensibilia veniat in notitiam intelligibilium, &spiritualium: Unde spiritualia describuntur in Scriptura Sac. per similitudines sensibilium, ut ossicia vitae, & fidei mystcria per
Parabolas, de alias figuras et at sacramenta manuducunt hominem in notitiam spiritualium, nempe gratiae sanctificantis et igitur debuerunt esse signa sensibilia. Teris, Instrumenta debent esse propotationata causae principi: at causa princeps,& universalis nostrae salutis , est Verbum Incarnatum , instrumenta autem , quibus virtus talis causae ad nos pervenit, sunt sacramenta: igitur ut haec aliquam limilitudinem haberent cum sua causa pr incipe; conveniens fuit, ut essent visibilia ligna, sub quibus divina virtus salutem nostra operaretur, suarto, inquit Seraphicus D stor in breviloquio parte o. c. I. Homo aegrotans Mest, non tantum spiritus . nec tantum M caro , sed spiritus in carne mortali . MMorbus autem est originalis culpa, quae M per ignorantiam inficit mentem, & per u concupiscentiam inficit carnem. Origo Mautem hujus culpae, . licet principaliter tafuerit ex consentvirationis, occalionem
tamen sumptit carnis . Ad hoc ergo , pa quod
15쪽
se quod medicina correspondens esset om-- nibus supra dictis, oportuit , quod non ,, tantum esset spiritualis, verum etiam ali. si quid haberet de sensibilibus signis: ut ,, scut haec sensibilia fuerunt animae occa-,, solabendi, ita ei essent occasio resurgen-- di. Quoniam igitur signa sensibilia, quanta tum est de se, non habent essicacem ordi-M nationem ad gratiam, licet habeant lon-H ginquam repraesentationem de sui natu- ra, hinc est quod oportuit, quod ab ,, Auctore gratiae instituerentur ad signifi-D candum , Ac benedicerentur ad sanctiq-,, candum: ut sic essent ex naturali simi-,, litudine repraesentantiar ex adjuncta in-,, stitutione significantia et ex superaddita is benedictione sanctificantia , de ad gra- tiam praeparantia , per quam curare;ur, H de sanaretur anima nostra . se Rursus: Quoniam gratia curativa non se datur elatis , incredulis, & fastidiosis ,, ideo oportuit haec signa sentibilia divi-,, nitus dari, quae non solum sanctifica-- rent, & gratiam conferrent, ac per hoc
,, sanarent; verum etiam significatione eru-- dirent, & susceptione humiliarent , &ri diversificatione exercitarent et ut sic perta exercitationem exclusi accidia a concu-- piscibili: per eruditionem exclusa ignori rantia a rationali et per humiliationem ,, exclusa superbia ab irascibili, tota ani-H ma curabilis fieret a gratia Spiritus san-H cti, quae reformat nos secundum hasta tres potentias, ad imaginem Trinitatis,
Diras primi: Sacramenta ordinantur ad Dei cultum , & regnum 3 instituta sunt enim, ut homo Deum coleret , dc ejus gloriam obtineret: atqui res sensibiles non pertinent ad Dei cultum, & regnum; nam Jo: q. Spiritus est inui; is eos, qui adorant eum, in spiritu ,-veritate vortet adorare. Et Rom. I . Non est regnum Dei esea , peius: igitur lignum sacramentiae non congrue dicitur, esie sensibile, Distinguo minorem: RessensibiIes non spectant ad Dei cultum, & regnum si considerentur dumtaxat secundum suam naturam , ut sunt in seipsis, concedo: si spectentur quatenus ordinantur ad significandas res spirituales, in quibus cultus, ad regnum Dei consistit, nego: Nam, ut inquit Apostolus I. ad Timoth.a. Corporalis exercitatio ad mo. eum titilis est ; si nimirum non habeat ordinem ad spirituale. Enim vero quidnam
imrodest jejunium, & abstinentia, de qumus sermonem instituit Apostolus , si spectentur dumtaxat, ut corpus exercent p M
dicum quidem conferunt ad salutem : sea ad id plurimum deserviunt, quatenus ordinantur ad finem spiritualem 3 nam monebat idem Apost. ad Rom. ia. Obsecro vos fratregper miserieordiam Dei , ut exhibeatis corpora infra , hastiam viventem, sanctam, Deo placentem , rationabile obsequium vestrum. Hinc Tertuli. mirum in modum Christiani corporis impensa Deo obsequia , dc ad salutem animae emolumenta sic effert lib. de Resurrect.Carnis c. g. videamus, inquit, nunc de propria etiam Christiani nomi- rinis forma, quanta huic substantiae frivo- Miae ac sordidae, apud Deum praerogati-
va st: & si suffceret illi , quod nulla ,, omnino anima salutem possit adipisci, is nisi dum est in carne, crediderit: adeo G caro salutis est caro, de qua cum anim Mma Deo allegitur, ipsa est quae essicit, ut Manima allegi possit. Sed, & caro ablui-
tur, ut anima emacuIetur. Caro ungitur, Hut anima consecretur. Caro signatur , ut ri& anima muniatur. Caro manus impo- Msitione adumbratur, ut, & anima spiri- ritu illuminetur. Caro corpore , dc san- riguine Christi vescitur, ut,& anima Deo rilaginetur. Non possunt ergo separari is in mercede, quas opera conjungit: Nam ,,& sacrificia Deo grata . confligactiones ridico animae, jejunia, deseras, & aridas is escas, de appendices hujus ossicii sor- des, caro ae proprio suo incommodo is instaurat. Virginitas quoque, & vidui- istas, & modesta in occulto matrimonii Mdissimulatio , de una notitia ejus , de Mbonis carnis Deo adoIentur. DCertum ast igitur res sensibiles, de co poreas plurimum inservire ad salutem in-ilaurandam; ac subinde recto ordine Christum Dominum instituiste sacramenta in
rebus sensibilibus , ut essent signa gratiae invisibilis.
Sam utique veritatem luculenter e it S. Bernar. fer. i. in Coena Domini n.2.Sacramentum, inquit, dicitur sacrum ,, signum, sive sacrum secretum; multa si- ,, quidem fiunt propter se tantum: alia ve- Mro propter alia designanda , de ipsa di- sicuntur signa, de sunt. Ut enim de uiua - , , bus sumamus exemplum: datur annulus,, absolute propter annulum, &nulla estis rignificatio : datur ad investiendum de Hsi haere
16쪽
haereditate aliqua, Be signum est: ita ut jam dicere possit qui accipit i annulus
non valet quidquam, sed haereditas est, quam quaerebam. In hunc itaque m dum appropinquans passioni Dominus, de gratia sua investire curavit suos, ut
invisibilis gratia signo aliquo visibili pr3-
staretur et ad hoc instituta sunt omnia is sacramenta, &C. Dices seeundo: S. August. lib.a. de Iiber. arbit. C. II. ait et Species quorumlibet eo mrum , sine quibus recti vivi potest , minima bona sunt. Sed sacramenta non sunt minita ma bona, nec sine illis rectc vivi potest: ergo non sunt species corporum , seu res sensibiles.
Res viso S. Augustinum nihil aliud lignificare , quam quod species corporum ut sunt in sua natura, seu spectata secundum vim, & proprietates naturae suae, sunt equidcm minima hona, concedo: ut assumuntur ad significanda spiritualia , de inserviunt iis assequendis, quae sunt maxima
Dices tertior NicoIaus Summus Pontifex, ut refertur ' .ap. c. a. decrevit, quod si ciat secundum legem solus consensus ac matrimonium, de quorum conjunctionibus
agitur; sed rumonsensus non est quid sensibile
ergo ad sacramentum matrimonii non re. quiritur aliquid sensibile. Di novo materem: Solus consensus par tium contrahentium per aliquod signum ex ternum declaratus suffcit ad matrimonium etiamsi non adsit consensus parentum, nec Larnalis copula, aut alia ejul modi, concedo: Consensus solus nullo sensibili signo declaratus, nego r Et similiter distincta minore, neganda est consequentia i nam ad matrimonium requiritur, ut contrahentium,
consensus exteriori signo manifestetur, Puta verbis, aetibus, aut nutibus sensibilibus, ut constat ex c. Cum apud , bc. de Don, Iasibus. Nec aliud certe voluit Sum. Pontifex , cum ait, quod consensus solus matrimonium effciat et haec enim profert , ut is excludat nccessitatem copulae carnalis :M quia, inquit, consensus cohabitandi, & ,. individuam vitae consuetudinem retinen-M di interveniens conjuges faciL. Dices quarto: Contritio est pars Sacra,
menti Poenitentiae, de corpus christi essi.cit sacramentum Eucharistiae: sed illa non sunt sensibilia et igitur sacramentum non nccessario debet esse sensibile. Distinguo minorem: Ista non sunt sensib
lia per se, concedo: per aliud, nego: nam per accusationem peccatorum, per tunsi nem pectoris, per lachrymas, & gemitus, de alia similia externa, contritio declaratur, ac manifestatur, quemadmodum cor pus Christi manifestatur per consecratas species Eucharisticas 3 ac proinde neganda est consequentia. Confirmatur haec responsio 3 quia tria in sacramento distinguenda sunt, nempe res
tantum, sacramentum tantum, de res ac sacramentum simul. Res tantum significatur,& non significat; ac subinde potest e insensibilis, quae per sentibilia manifestetur dac significetur: signum tantom est id quod aliud notificat, hocque necessario debet esse sensibile: ex his autem duobus integrum perficitur sacramentum, non quidem integritate significationis, quod solum pertineat ad materiam, de formam sensibilem 3 sea integritate perfectionis; quia signum non habet completam, ac Perfectam tignificati nem, quando non adest res significata. Non dissiteor tamen Deum statuere potuisse aliquid mere spirituale, puta solammentalem Christi D. passionis meditationem, piam cogitationem,affectum mentis ininum. internam delictorum detestationem, in peccati remedium, & essicax gratiae confere dae lignum . Uerum dico, quod ista non forent proprie dicta sacramenta 3 haec enim non solum sunt peccati remedia; sed etiam Religionis caeremoniae, divinae voluntatis erga nos dilectionis argumentum, de nostri cultus erga Deum pignora . Unde hic nobis non est sermo de mediis , quae Deus instituere potuisset ad gratiam Angelis impertiendam , sed de mediis a Deo praescriptis ad restituendam, de cons endam hominibus gratiam.
S aer memum est signum practicum Sancti m
iis , non legAlis. , externae: sed internae .
non futurae, sed praesentis , is in ipso susci
piente. Haec conclusio tres habet partes , quarum prima communis est apud heol ros, nempe quod bacramentum sit signum practicum , id est, effectivum, sive moraliter, sive physice illius gratiae, quam significat; estque definita in Conc. Florent,in decr- unionis, ubi hoc statuitur distrimen inter sacramenta veteris, de novae legis, quod
17쪽
io DIp. prooemialis Art. I. Quaest. I.
illa non eatisebant gratiam, si deam solam perpa em Christi dandam esse figurabant: haec vero nostra es, continent gratiam , O, ipsam digne suscipientibus conferunt. Similiter Concilium Trid. sest . I. can. 6. ita decernit :si quis dixerit sacramenta nodae legis non con
tinere gratiam, quam si Imant, is, gratiam
istam non ponentibus obicem non conferre, quasi Ana tantum externa sint, acceptae per Faem gratiae , vel linitia , es, notae quaedamCbrigianae profestionis , quibus apud homines disternuntur Meles ab infidelibus , anath. f.
Quam utique veritatem ex Scripturae sacrae, & SS. Patrum oraculis confirmare licet: nam passiim asseritur sacramentum
novae legis habere vim causandi gratiam, de remittendi peccata: Sic Jo: 3. Christus Dom. ait: Nisi quis revatus fuerit ex aqua, es, Spiritu sancta non potest introire in regnum Dei, ubi regeneratio spiritualis, quae fit per gratiam baptismo, dc Spiritui sancto, tamquam causae tribuitur 3 Spiritui S. quidem , tamquam causae principali, baptismo vero
tamquam instrumentali; unde S. August.trae .M. in Jo: sius es tanta virtus aquin, ut corpus tangat, icti eor abluat Cui su
scribit S Leo ser. . de Nativitate, ubi ait: omni homini renaseemi aqua baptismatis imsar es uteri Hirginalis, eodem Spiritu replente fatem, qui replevit is, Hirgidem; ut peccatum, quod ibi evamavit sacra Conceptio , Me so dat ablatio. Idem dicendum de aliis Sacramentis , ut fusius probabimus infra ,
dum sacramentorum emcacitatem expen
Secunda parI, nempe quod sacramentum proprie dictum conferre debeat sanctitatem internam ; Piobatur contra quosdam Theologos, Des negantes cum Cano in r laetione de Sacrament. par. I. esse de ratione sacramenti, quod conferat sanctitatem internam , sed suffcere quod conferat aliquam sanctitatem, sub disjunctione nempe , aut legalem, de externam, aut Evangelicam, de internam: in afferentes cum Suarcet disp. I. seist.2. quod ad rationem sacramenti requiratur ut conferat aliquam
sanctitatem saltem legalem , & significet
veram, & Evangelicam justitiam. Probatur inquam Primo, quia ad rationem sacramenti requiritur significatio, quae ipsum distinguat ab eo omni quod non est sacramentum et sed sanelitas legalis, & imperseeta non distinguit sacramentum ab omnibus, quae non sunt sacramenta : igitur sacramentum non potest significare sanctitatem legalem, & externam. Major est evia dens: sacramentum enim debet essentialiter differre ab eis , cum quibus convenit in
ratione significandi rem lacram, quae tamen non sunt sacramenta. Minor vero probatur et nam in veteri lege plurima erant, quae
legalem sanctificationem causabant, de tagnificabant, nec tamen erant sacramenta,
ut colligitur ex illo ad Hebr.y. ubi Apostolus loquens de veteri lege , ait et Juxta quam munera , is, hostiae osseruntur, qvae non
possunt iuxta conseientiam persectam farare se
Dientem, solummodo in eibis . in potibus,
is, in variis baptinatibus, is, iustitiis rarnii
ad tempus corre ionis : nemo autem dixerit
omnes illas caeremonias , ablutiones , dc justitias carnis, fuisse sacramenta; ac prominde ratio sacramenti non potest consistere in sola significatione sanctitatis legatis. Fecundo, etiam in lege gratiae plurima sunt,
quae habent rationem caeremoniae si crae, nec tamen sunt sacramenta , enim vero Prima tonsura est caeremonia sacra, per quam homo cultiat divino mancipatur , quae proinde
aliquam sanctitatem confert, & significat, nec tamen est laci amentum. Similiter aqua lustralis, Ac signum erueis cum sint caerem niae sacrae, conferunt suscipienti sanctitatem aliquam, delent enim peccata venialia, Ac inserviunt ad abigendas infestationes doemonum ab animal nec tamen sunt sacramenta 3 igitur ad rationem formalem sacramenti non lassicit, quod significet, de conserat aliquam sanctitatem in genere, sed requiritur quod conferat aliquam sanctitatem internam, in eo, qui sacramentum suscipit. Unde Probatur tertia pars contra quosdam Tho-m istas docentes ad rationem sacramenti su ficere, quod significet sanctitatem aliquam de faelo collatam per sacramentum, dummmodo praefiguret, ac praesignet veram sar initatem per aliud conserendam. Qua ratione contendunt sacramenta Veteris Iegis veram habuisse rationem sacramenti , dc univoce cum sacramentis Novae legis convenire ; quia illae significabant gratiam per Christum conferendam se Probatur, inquam, primo c inquit Gone-tus ex S. horna q.6o. ar.2. docente quod sacramentum est lignum rei saerae, in quan- . tumes sanctifans homines, nempe suscipientes sacramentum , ut colligirur ex solui. ad 2.ergo censet de ratione sacramenti esse,
18쪽
quod significet perfectam sanctitatem in
actuali usu, & susceptione sacramenti suscipienti conferendam. Unde in q. dist. I. q. I. ar. I. quaestione I. ad docet serpentem aeneum a Moyse in geserto jussu Dei elevatum non fuisse sacramentum I & rationem assignat dicens: Duamvis serpens mneus esset signum rei Iherae sacrantis, non immen in quantum saerans est actus et quia non ad Me adhibebatur, ut aliquis sanctificationis effectus perciperetur. Probatur secundo ex variis definitionibus, quas bb. Patres, ac sacri Doctores pros runt de sacramentis; nam S.Isidorus lib.6. ethymologiarum, sacramentum sic definit: Sacramentum est, per quod sub tegumento rorum visibilium divina virtus seeretius salutem operatur. Quam utique definitionem Gratianus I. q.I. c. Multi saeuiarium, &c. tribuit S. Gregorio 3 illam vero S. Thomas in m dis .i.q. I.attribuit S. Augustino. Re- ipsa Quidem utriusque dici potest , licet uoad formam verborum sit S. Isidori: at
ivina virtus per sacramenta sese effundens,& explicans, salutem non operatur , nisi quatenus haec gratiam sanctificantem revera significant: igitur, &c. Idem constat ex definitione, quam tradit Hugo victorinus lib. I. de sacramentis par. o. c. a. ubi ait et Sacramentum est corporale elementum foris semsibiliter propossum , ex similitudine repraesentans, ex institutione significans, is ex sancti-Fratione continens ira bilem , is spiritualem
gratiam . c. Ad idem conspirat definitio, quam tradit Magister in idis . I. ubi ait: Sacramentum est invisibilis gratiae visibilis forma, eiusdem gratis smilitudinem gerens, is causa existens. Unde concludit: Non ergo signia ficandi tantilm gratia sacramenta instituta sunt, sed etiam sanctificandi; quae enim significandi gratia tantum instituta sunt, s Ium sunt signa , & non sacramenta: sicut
fuerunt sacrificia carnalia, & observantiae caeremoniales veteris legis, quae numquam poterant justos facere offerentes; quia, ut ait Apostolus Hebr. P. Sanguis hirco- Mrum, & taurorum, & cinis vitulae asper- Mius inquinatos sanctificabat ad emunda- Milonem carnis , non animae , DTandem id etiam patet ex definitione Cathechismi S. Pii V. ubi dicitur: Iacr mentum est invisibilis gratia signum visibile ad nostram susti ationem institutum. Constatisitur ex nis definitionibus, quod sacramen-
tum debeat formaliter sgnificare sanctitatem veram in suscipientel vera autem sanctitas ea est, quae per gratiam consertur rigitur, dcca
Probatur insuperi Nam cinquit Hiquatus in Commentario ad praefatum locum Doctoris:) Omnia, quae in Iege veteri fiebant , significabant gratiam per Christum
conferendam, quia I. ad Corintb. 2. omnia
ipsis in hura contingebant, & ad Coloss. 2.ait Paulus legem fuisse umbram futurorum et
illa autem omnia non fuerunt sacramentat
ego significare sanctitatem per aliud conis ferendam , non est ratio constitutiva sacramenti .
confirmatur, Agnus Paschalis, & manna significabant Eucharistiam, transitus maris rubri erat figura gratiae baptismalis , serpens aeneus passionis Christi, & Redemptionis humanae: Omnes, inauit Apostolus, in Mase baptixati fiat in nube, is in mari,
is omnes eamdem escam spiritualem manduis caverunt . Item omnia sacrificia, oblati nes, expiationes Icgis , significabant gratiam sacramentalem per Christum conferendam, ut docent Plorent.in decreto unionis, Trid. sec. q. de sacramentis in genere ,
non fuerunt tamen lacramenta: sic sacrificium Abel, Abraham, & Melchisedech ,
conjugium primorum parentum, missio com lumbae super Christum baptietatum , significabant Spiritum S. scut & ignis descendens super Apostolos. Idem patet de crumce , ct multis aliis caeremoniis in lege noviva institutis, quae tamen non sunt sacramenta, ut omneS admittunt.
Reponunt, susscere ad Sacramentum , quod instituatur ad cultum Religionis , & significet veram sanctitatem. Contra primo. sacrificia legis naturae totum hoc habebant, non fuerunt tamen sacramenta , ut ipsi concedunt. Antecedens patet de sacrificio Abel, qui sicut sese sit figuram Christi , ita etiam sacrificium ipsius, quod fuit placitum Deo, figura fuit sacrificii Christi. Idem patet de oblatione Isaac, & vervecis , quem Deus substituit, in quibus passio Christi figurabatur .
Secundo: Crux, & multae caeremoniae I gis novae , ut exorcismus , in suffationes , tignificant gratiam per Christum collatam,& victoriam contra doemonem , sunt cimiam initituta in cultum: ergo in his duobus etiam conjunctim sumptis non consistit ratio specialis sacramenti.
19쪽
Teris Sacramentum eatenus spectat ad cultum Dei, quia est usus rei materialis , di externae assumptus ad effectum ipsius cultus, quem significat: sed effectus cultus divini, ad quem significandum actum itur Sacramentum , est nomin is significatio: igitur,&c. Major constat. Minor vero probatur: Triplex in genere est usus rei materialis asesumptus ad effectum cultus Dei significandum. Primus est, quando offertur Deo immediate, vel mediate in attestationem excellentiae suae, & sublinionis creaturae ad ipsum, ut sunt oblationes, sacrificia, templa, altaria, decimae, & hujusmodi. Secundus est, quando anumitur aliquid divinum in nostrum usum, in quo subjicit se homo Deo: sic ordi- Maric contingit in juramento, quando assumitur Dei nomen ad confirmandam veritatem ,& sc subjicitur homo Deo, tamquam
Primae regulae veritatis, ex cujus reverentia operatur. Tertius modus contingit, quando
ossumitur aliquid divinum ad nostram sanctificationem, ut homo magisdispositus, de id meus reddatur, ut ei serviat, & hic usus est
sacramentorum e ergo sacramenta eatentis
faciunt ad usum Religionis, quatenus sanctificant hominem et sed non sanctificarent hominem, nisi causarent sanctitatem in ipso: ergo hanc causare spectat ad essentiam sa-
ramenti, quatenus ex sua institutione facit ad cultum Religionis, & secundum
hanc rationem tantum est diversus usus
eorum & particularis, ut distinguuntur isacrificio, & aliis, quae instituta sunt in cultum Religionis.
Reponunt secun , de ratione sacramenti esse, ut quidem significet sanctitatem veram, & simpliciter; & saltem causet sanctitatem secundum quid, nempe legalem. Contra, Sanctitas legalis est tantum sanctitas exterior corporis, quam conferebant
legalia, ut sanctificati possent ingredi templum, & admitti ad sacrificium, ut ex S. Augustino observat Magister senti dist. I. his verbis: Nihil aliud intelligo per inquinationem , quam lex mundat, nisi contactum mortui hominis , quem qui tetigerat, immundus erat3septem diebus , sed purificabatur se
eundum legem die ita mundus erat, is ut sam intraret in templum: igitur in oris dine ad talcm sanctitatem legalem non d
sumitur ratio Sacramentii Sacramentum enim
ex nominis e thymologia dicitur , quasi sacrans mentem , seu sacratio mentis : sacrifi-sia autem veteris legis nullatenus sacr bant
mentem: sed dumtaxat corpus mundabant, ut docet S. Paulus ad Hebr.o. his verbis: Si sanguis hircorum, is cinimitulae aspersus inquinatos sancti at ad emundationem carnis ,
quanto magis junguis Christi, qui per Spirit.
anctum, semetipsum obtulit immaculatum Deo, emundabit eanfrientiam nostram ab operibus mortuis p idio. Quibus verbis Apostolus discrimen statuit inter sacramenta veteris, dc novae legis, quod illa tantum conferebant sanctitatem corporis, haec vero animae. Unde immunditia Iegalis non habuit alium effectum, quam eum, quem habet excommunicatio, & aliae irregularitates, quibus
quis excluditur a sacramentorum perceptione, administratione , Ecclesiae ingreciu , &c. ac proinde absolutio ab illis non
Vera : Concilium Florent. & Trident. ne non & plurimi e SS. Patribus , sacramenta veteris legis appellant sacramenta sine ulla limitatione, aut distractione: ergo supponunt illa veram habui ne rati
nem sacramenti, ac univoce cum sacramentis novae legis convenire. Nego antecedens: Nam susscienter SS. Patres, ac Concilia hanc limitationem declarant, cum alunt sacramenta veteris legis non causare gratiam sanctificantem et sic enim susticienter notificant illa sacramenta non habuisic veram rationem sacramenti, nec univo , sed dumtaxat aequivoce cum
nostris sacramentis convenire.
Dices secundo et Plurima sunt signa practica gratiae , quae non sunt sacramenta tigitur sacramentum non habet id peculiare, quod sit signum practicum gratiae. Probatur antecedens: Lignum vita in Paradiso significabat gratiam 3 nam ex S. August. lib.a. de peccatorum meritis, c.ai. M ira
demonstrahat Ammatione, quid per sapientiam,
cujus figuram gestabat, conferretur animae rationali , ut alimento eius vivificata, nequaquam in labem, mortemque inequitiae verter tur: atqui lignum vitae non erat sacramentum proprie dictum. Item immolatio Isaac significabat Passionem Christi. Similiter columba in caput Christi descendens, significabat praesentiam Spiritus S. sed haec non erant sacramenta 3 igitur id non debet censeri sacramentum , quod est signum pra-
Nego consequentiam et Nam differentia sacramenti propric dicti , de qua agimus ,
non est quaeliuet significatio gratiae sancti,
20쪽
tantis, sed gratiae sancti fieantis hominibus
applicatae, dum usus externi signi applicatur: qualia non erant praefata signa, quq fgnificabant gratiam per usum externi signi quibuslibet hominibus , non autem tini dumtaxat applicandum. Urgebis: Sunt etiam aliqua signa practica gratiae, quae illam praesentem significant rusum signi applicatam 3 nec tamen sunt sacramenta: igitur , &C. Patet antecedens ex verbis, quibus usus est Christus D. cum Lucae I. Magdalenae ait: Remittuntur tibi peccata tua. Similiter cum Joan. 2o. dixit Apostolis: Aeeipite Spiritum sanctum , bic. verba enim illa significabant gratiam praesentem , quae conferebatur ex vi signiticationis verborum.. Respondeo negando antecedens; illa enim verba, non significabant gratiam practice, sed tantum demonstrativo; maxime ea quibus Christus Magdalenam allocutus est illa enim non erant signa Practica , sed demonstrativa
gratiae per PCenitentiam, Ac amorem Pers elum causatae: itaui ad ejus gratiae productionem neccssarium non fuerit Uti alio medio extraordinario, quam fidei, & poenitentiae; quod indicant verba subsequentia: Dimissa Aut ei peerata musta, quoniam dilexit multum, &c. Unde S. egoriuS homi I. as. in Evangelia, ait: amando veritatem, lavit aer mis maculas criminis , is, vox veritatis impletur qua dieitur : dimis a sunt ei prae ra musta, quia dilexit multum, & c. Ad se. cundum dico revera quidem , quando Christus Joan. m. illa verba protulit, concessiim fuisse Apostolis Spiritum sanctum; nihilominus verba ista non luisse sacramen..talia 3 nam ad rationem sacramenti non susticit, quod significet gratiam practice, respectu quorumdam dumtaxat, & transito, rie et sed necessum est ut istud significet permanenter respectu totius communitatis , & societatis . in cujus sacram con- faederationem institutum est, de cujus usus fiat per dcterminatum ministrum in ipsa societatc. Quod utique praefati, verbis non convenit; semel .enim dumtaxat dicta sunt.
idque tantum a Christo D. de directa acisolos Apostolos,
CONCLUSIO QUARTA.S Acr/mentum recte definitur , signum
sensibile gratiam Dei, vel essectum Dei ratustrum ex institutione divina effficaciter jHas en Deo . Tom. X.
gnificans, ordinatum ad salutem hominis via-iorit. Ita Doctor dist. I. q. a. num. f. cujus quidem .lafinitionis veritas apparebit ex singularum illius particularum explicatione . Primo itaque dicitur signum. in quo convenit non soliim cum sacrificiis, sed etiam cum aliis omnibus rebus deici minatis ad aliud significandum . Secunia , additur
sensibile , hoc est , in materia sensibili imstitutum propter rationes in secunda conclusione assignatas. Sequitur ex institutiora divina , cum enim res, quae ad sacramentatum usurpantur, non sint signa naturalia. nec naturalem habeant connexionem cum
gratia , quam significant, necessum est quod ad id usurpentur ab eo, qui potest ad dolotum signorum positionem , & praesentiam, gratiam producere, qualis est solus Deus , aut Deus homo Christus D. Subditur, Scariter significans , per quod a vera
ratione lacramenti arcentur non sollim sacra mentalia, quales sunt ccremoniae laci p. nec-non de aqua benedicta, &c. sed etiam sacramenta veteris legis, quae gratiam nouconserebant suscipientibus, sed tantum figurabant. Additur aut effectum migratuitum. ut nempe sacra Eucharistia comprehendatur sub sacramentis 3 Convenit enim Eucharistia cum reliquis sacramentis in eo
quod sit signum rei sacrae, sive gratiae inis visibilis , prout haec significat bonum aliis quod naturae superadditum institutum ad hominis salutem , sive sanctificationem sdisseti autem in principali significato ,
quia cetera sacramenta significant gratiam accidentalem animae inhaerentem g hoc vero significat gratiam substantialem, & gratiarum omnium Authorem , Ac fontem . Insuper caetera sacramenta consistunt in usu , Eucharistia autem, etiam dum actualiter non sumitur, conservat rationem sacramenti, ut
docet Concilium Trid. sest . I S. cap. 3. his verbis et Commune hoe quidem es sanctissimae Eucharistiae cum caeteris sacramentis , s-bolum esse rei sacrae, es, invisibilis gratias mam visibilem : verum illud in ea excellens. Si singulare reperitur , quod reliqua sacramenta tunc primum sanctificandi vim habent cum quis uetis utitur , at in Eucharistia ipsa sanctitatis author vinte usum est. Fateor tamen particulas istas , gratuitissem ui , salva definitionis bonitate omitti postes nam per gratiam potest intelligi tum accidentalis, tum substantialis gratia : licet majoris claritatis causa Doctor subtilis B utram