Nic. Cragii Ripensis De republica Lacedæmoniorum libri IIII

111쪽

quod Herodotus sensisse videtur Delphos tantum mittebantur Pythi j sed etiam ad Iouenia Ammone ira, di Dodon uni ambos colui uim Laced .cmonios codeni loco testis Cicero jidem O μέ - .ue inquat de hi tue a m b. Lymfer aut Delphis Oraculum , aut a ' - 'ne uia Dodona ius bant. Et quidem Iovi Ammon gratam isse Lacedaemoniorum Ebo, in αν, quam i L 12U pri casioncm corum Plato interpi latur, adeo ut limc relicitas eorum cxti te rit ita bellis acribit idem Alcibiade 11. Erat autem ipsorum precatio solemnis talis, qua rogabat Deos,ut honesta bonis addendo cumularent. Qua de re plura ibi Philosophus, io aliquid hista dicenius. GA X. Te Froxenis. P Roxenorum magistratus etiana , sicut reliquorum cryona nitim , nomen abiissicio manavit. Suntinim ideo dicti O ξ ,οi,quod hospitum cura gereret, qui ξένοι Graeci sunt. Quan d citi. quam V, Lacedaemoniis hostes ellent, ut testatur Herodorus. 'oria imitatione Festus ait, Hos i veterem gruscatione a sua.

Laced monios Regibus ipsis,legcbanturq; ad hoc muneris ex civibus quos illi volebant. Na ita de Regibus scribit Herodotus in vi. -οξ ν c δέκνuso τουτωm MDα - - Nλι ό άζωνβd est, i attributum fuisse ex civit in Proxenos creare tuos olli ni. Quod in orimis ita fieri conueniebar.Nam quum legatis ad F.eges primum accedendum esset, Gliorum prepc i

litin precipue cura esset Pro Xeni Sc Omisia, mori eo Res designabant,quo rurn opera hac in re ter L Ui. Erat ita uel pro

xenorum olficium, seu ipsa ' ξ νία se quodammodo ex iam

112쪽

r iis prospicerent. Deinde corum etiam ut curam agercnt, dum ibi degerent. Quamuis non dubitem etiam pro Xeno Lacedaemoniorum in hoc qi quemcubuisse, ut viderent ne quid Contagi a peregrinis in Rempub pcnctraret, quod moic Sc disciplinam bene constitutam labes actaret. Id enim niali vix cu rari poterit,commeantibus in urbem aliquam frequentibus pe- regrinis, nisi quibusdam magistratibus peculiariter hec cura mandetur. Caeterum suere praeter unismodi Proxenos, quales hi erant Lacedemoniorum,ali item Proxeni dicti; sc d an etiam L acedaemone non fatis habeo ut affirmare ausim. tales fere erant. In magnis ciuitatibus quidam aliis ciuitatibus publico

quasi hospites c procuratores erant,omnium Corum CVram g rcntes, qui inde venerant, Vt honorifice reciperetur prouidentes etiam quo pacto ad populum introducerentur, sedes mTheatris consequerentur. Ita enim fere Pollux, cuius haec vel-ba: - - ς λοταν λεως ἡ σπιοι πωξεν πις, -- - λει ων, εὐαι ν πέλατρω.Talis fuit Polydamas Lacedemoniis inThessalia,ut est apud Xenophontem lib. vi. Sed tales Proxeni, ut dixi,an aliqui fuerint apud Lacedaemonios non constat, etsi fui fleverissimilius est. Nam reperio fuisse priuatim multos,quibus cuLacedaemoniis ius hospiti erat Isicut Pericli cum Archidamo aliis. Qua de re non hic dicendi locus. CAp v XI.

bonat autem quas ius alterius nomine defendens, vel alte rius ius usurpans, eaque significatione vulgo accisitur. Sed Laph,-- cedaemoni aliter nomine hoc Vsi. Nam quum τὸ res rem in i enere tutor vocetur apud Lacedaemonios tamen tu ris Regi datus dicebatur. Vnde Hesychius et ii ctiam cxponit πτερπd, o Plutarchus itaque in Lycurgo Prodicos Lacedaemoniorum recte describit, inquiens: - Τὸ omis Triλέ

113쪽

LIBER fg cvNDv s. 'rum tutores Lacedaemoni Proditas appellabant. Talis sui Lycurgus Charilao fratris filio ut est apud Plutarchum in Lycurgo. Idemque munus gelu Pausinias impubere adhuc Leonida, ut est a pud Thucydidem in 1. Nec non Aristodemus item Agesiipolidis pueri tutelae ita pr positus fuit, v cst apud Xenophontem tib iv Hellenicon Magnam autem fuisse hanc tutoriam digni P tatem, v c solius Pausaniae exemplo patet. Qui quod tutorem O . Regis ageret, etsi leges multis modis transgressus, insuperque ma mproditionis suspectus esset, poenas tamen locissicio consti hq tutus euasiit, nemine audente vel accusare vel damnare, ut est apud Thucydidem. Munus aute eius magistrarus in his praecipuὁVersabatur, ut res pupilli Regis tueretur, ipsius educationi co-suleret. In primis aute munus Regiti Prodicus pupilli sui nomi-- ,δὶ, ne administrabat,ita vibium alia,tum etia bella gereret,quae pu pillo si adultς aetatis foret, iniucta fuissent. Ita Pausanias tutorio ' 'nomine bellu edicti aduersiis Mardoniti confecit,potitus memorabili illa victoria ad Plat as .unde salus extitit totiusGr ciet. Vt nihil dica de Aristodemo,qui aduersusThebanos eortiq; socios itidem tutorio nomine rem gelsit Legebantur aute ad hoc Prodisin munus Prodici, proximi agnati Regum pupillorum quibus re et gnum lcbcbatti morte pupilli, ut quorum esset molumenti spes,usdem S imis incumberet. Quod cxemplis superioribus apparet, in quo hoc vel maxime est admirandum , quod quum Prodicus omnia in potestate haberet,nullus sere tamen co munere fungens inuentus, qui pupillo suo insidias struxerit, vel ius suum ei teruertere conatus sit. Quod adeo verum, ut Lycurgus,quum iam octo menses Rex fuisset, sponte se abdicarit,to ex fratre filio postumo, cuius regnum crat. Nec passus est a ph. ρ matre nuptias regnum offerente, filio necem parante, ne V

fario scelere sibi id tradi sed pupillo superstiti rcgnum insigni

iusticiae exemplo conscruauit.

CApvT XII. To paedonomis. P Edonomi, seu pueris instituedis & regendis praefecti,etiam Palmo publicum ossicium gerebant.Neque enim Lacedemon ij, ut reliqui taeci mercenarios, vel cintilios seruos, ad pueros suos

114쪽

'o DE REPUB LACEDAEMONIORUM instituendos adhibebant , sed publici quidam crant horum magistri. Itaque Hesychius ait; δενο ρος ρ, re M λαικα cxi Le' ebantur hi magistratus cx optimis Quibus iue Viris, S QuorUm .d.,b i. citent spectat mores. Quod Plutarchus Lycurgo docuit: πα δε- νοπις inquit C rymλων is ἀγαθων - λω Viser ad est, hae δε- nomu exhoneylt o boni vim creabatur. 'in Xenophon scribi Paldonomos suille cciis quorum erat niax uiuis magistrat US e rere. Ita enim altarit υρμώs e V kίς ic rare λαγ ιἀ δε

καθ αντα ,ὁς δη - πυδενηυς υλῶτα Id sh, II mir Winpro eo, quod aliyleo sum inguia paeda rogos fervos iciunt, a trum cupita serioluit ex eorum moro,a de magustratu maximis ciuntur, si vocatui paedon mus. Constat autem magistratum maximum ex virtute conscr-Qc ri itaque eadem ratio predi nomos creandi. Ac talis quidem pseclonomus unus unamus tutacui tamen suberant X piis pueris prouectioribus lecti alij,tanquam inscriores pardonomi qui tot erant, quot puerorum ἐγελ seu classes Nania cuique clasti v-nus praeficiebatur,qui visus callidior, animosior reliquis Plutarchus loco supra indicat, αρ 'ντα viri di me α τον τύφειν ν φερον GH Θυμ ιδε ιτο α - μώχD , Idcir, Horum puerorum cohorti cuilibet praescctum ireum, ingenis ruipraecellaret, in pugnis animosi 'mus erat Xenophon scribit hcε cτον πρω πεπν οὐρενων torte his ν αρχε di, Id est, his, betaia acerrimum quemque sirenum perare. Inuenio autem pia Hesychium hunc puerum dictum βου - σι Ita enim in L cxico incinebat, Vt ueri nunquam sine prλα optore honitore es

-- sent Et quidem uti magis hac in parte coii sustum esset, cuilibet virorum potestas erat eos reprehendendi 5 monendi, tan- F. iis quam commune scillant omnium patres, liberi communes

Aod Vtcrq; scriptor in nominatus etiam testatur. Caeterum a b duci ad paedonomum sepicianes pueri ducebantur, ac statim in classes ribliti cum aliis ni cibum capiebant, colludentes ex-.Abari, Crcebantur. Nam ita legituna pueros educandi rati , eri eba

115쪽

dere in or Q. studii vitare docuit. Ac fuit haec institutio admo

dum rigida& sevcra, cumque dura castigatione coniuncta. α'.Nam Xenophon addit de paedonomo ita inquiens τουτον mei so

socio λοι, Id est, Penes hunc paedonomum esse Oluit conuocar pueros, si quem sex se nitentim ruere , in eum aMte animaduertere. Eidemque ex Ephebo quo tam qui flagella ge-

Iarent adiunxit, ut quum res posceret poenati in irrogarent. Talis itaque patat Onomorum magistratu S.

CArv XIII. De L. mostis o Armina nomen ab adem origine est, unde Harmosyni, Videlicet a verbo ous δειν vel Vt supra diximus a Aructu offici ratio loge dioeria In Gloris exponitur tu captator possumus es in doratorem dicere Rationem nominis red di Vlpianus, Schbliastes Demosthenis tu oratione coistra Leptinem. Ita enim de iis scribens inquit si αλ αὐτο - , ,αι so τι 1Θη τ νολι ἀν τοῖc λ M ut νί bia Ces armosa γο-ca n quod ciuium uisu praeerant i res ad Lacedaemon i conforma ret O uod de prouincialibi harmonas tamen intelligendu Nam in uena Harmos arti duo genera,Vn Vrbanu Harmostcn cofert Halicarnasseus MactatoreRoma- no: qui tu ut ait creabatur,qUOtiesLeges a iusticiam: aut qui magistratus curatione R ipui, gereban ooe ferre legibus non poterant: aut quu tempUS Ulta in nouaS, amplecti cogeret institutino tam optima stad praesente rerum statu accomodatissima,n5 bluimprouisisca situ aduersitatibus,

116쪽

92 DE REPUB LACEDAEMONIORUM verum etiam in immodicis prosperitatibus, quae bona Reipub. constitutionem corrumperent, celeremque ex unius arbitrio correctionem postularent. Tum enim necessc erat Regias tyrannicas potestates in medium proferre, couelatas honestio

ribus vocabulis. Tales Thessali ρ , Laceda moni o 6ςαις

vocabant. Verebantur enim Reges&tyrannos nominai c. Ad

hunc modum ille. Itaque hic auctor est, huiusmodi Harmostas etiam apud Lace monios fuisse. Ac talis videtur factus Ages laus, quum perplexa Respub d consilli anceps ci legum potc-

statem faccret ac vi de poena Trelantum, Uae Una magno periculo publicae salutis coniuncta crat, illes lus suo arbitrio decerneret, iustis Atque hanc potestatem allectauit Agis, quum Rempub. ad leges I curgi restituere conaretur. Nam quum nouas tabulas 3 alia intes, ducere vellet, eam tyrannidis merce dem appetere ipsum criminabantur. Vtrumque horum apud His sa Plutarchum At Harmostae X terni erant,qui ad prouincias re- ις 'ri' gendas mittebatur, aut victis ciuitatibus cum imperio praeficie bantur. Harpocration άρ-α οἱ λαπι i ctra ciuitates e Lacedaemonm mittebantur magistratus Eodemque fere modo Suidas Hesychio dicuntur etiam άρψ ρεc Regebat autem Lacedaemoni),ut docet Plutarchus in Lysandro, alii multicita prouincia dc ciuitates, Ut eas quidem liberas relinqueret sed ad politiς formam tamen adciacerent Aristo craticam, insti tuta decarchia,cui ex suis Harmostern tanquam Ducem prepo fuerunt. Perinde fere ut Romani in municipiis passim Decuriones crearunt, prouinciis suis pro constites aut propraetores dabant. Sed enimucro S sic ci ciuitates quandoque Lucos a La-His o cedaemoniis sponte petebant,quo etiam Harmostas seu ora pes

π.. -- vocarunt.' Tanta de pserum Virtute apud omnes cxcitata . . Misa opinio Quadere pr clare Plutarchus invita Lycuroicirc fi ,s nem, ubi in haec fere verba scribit Lacedaemoni non obedientiam, sed desiderium in undebant alijs tuos sequendiis obtemperandi. Nemporosulabantper legatos ab ipsis non classe, non pecuniam,non cum sed Nnum Spania tam ducem. Quem nacti rebanture cum honore fis

IM Gylippo Sisuli,s brasida chalcide i, Lysindro, Callicratida,

117쪽

ι b.

, ib

ρ omnes qui am incolebant appostantes idos Hannosa Suhi ο-nistis ad est, Rectores S moderatores populorum4 magistra

tu tim. Caeterum sempe ciuitatem Lacedaemoniorum ceu mugiit Lam vel

praeceptricem Onsae vitae compositae Reipub. re=piciebant. Hax ille. Sed quum priores Harmostae certi temporis essent. Isterio rum qui prouinciales fuerunt, videtur fuisse magistratus in an- η riuum pactum lege constitutus. Id quod docere voluisic existi' mo Xenophontem lib. I M.quum scribit, Dercilis dae, exacto an-DO,in sequentem prorogatum fuisse imperium. Ac Harmo ita. m stahabuisse exercitum,praesertim si prouinciae ciuitatusquem pro- tapinquo hostes haberet,Thimbronis,ac dicti Dercyllidae exemplis, ut alia fere infinita omittam,manifestum est. Porro id peculiariter de Harmostis notandum, quod qui mitteretur ad Insulam Lacedς monio tam Cythera, liceretur proprio suo nomine tincta c. ta cnim Hesychius 4 υ Ο άρ mc ενιμ, δὶοικοῖτευ Nam ad ius dicendum bis qui hanc insulam inhabita

Te s iis ullussam militaribus, quatenus res,)rban,

a in rarunt. DRaeter magistratus iam explicatos, erant quidem alis milita Mina res dicti, quorum tamen aliqui, non solum belli muneribus vacabant sed domi creata, inibi ctiam offici sui aliquam partem Lia cxcrcebant. Hi erant Hippagretae, Iolemarchi, desquibus δε-q- paucis restat nobis dicendum. Et primum quidem de Polem ar- chis,quiac digniores. 3 i. Fuerunt enim Polemarchi Regum per omnia quasi admini i istri, vicar13. Sed eorum qi e domi egerunt, praecipia unita .' hoc fuisse obseruaui, ut tum moribus urbanis, tum etiam Sys sitiis praeestent, atque mitterent absentibus portionem quae debebatur, si legitima ex causa non praesto essent. Quod tum licebat, si qu1s venatui operam dedisset, aut sacrificasset. Qui,

118쪽

9 DE RE P. LACEDAEMONIORUM . u besto,quo Athenien si deuicerat apud uxorem esset uenare,portis-nem postulanti non miserunt Polemarchi cui, quodpostridiesolemnia sacra oston vis nonfecisset, Ephori multam dixere. Sedad alia multa iis

Polamar commissa, quae ad bellum pertinebant, Vt arma publica, exerci--- a bellica desalia: De quibus tamen nihil fere ab auctoribus tra-

Cretenses quum habeant quidem nomen ab equis colligendis: oas ' equis tamen apud Lacedaemonios carebant, Vt testatur Strabo. aarei Hesychius eos a praefectura grauis armaturae militum do finit. Scribit enim sic: ἱ-αγρέται ira Eλεχ νίπλι- των Id est, Hippa reta magistrati delectis armatis praefectu . Erat au-Hiva re tem Hippagretae numero tres,qui legebantur ab Ephoris ex iis,p . . . clxii lam adultam aetatem attigerant. Xenophon;έροια ται b. o ἐφοροι eκ se Ἀν- τρειζοινάλους ob is ιππαγρέτα Gηλοαυ- Quibis, Praefecti hi fuere trecentis illis qui in ciuitate optimi habe py βς φ bantur,quos & hi quidem legebant,alium ali pr serentes, addita censi, rae suς ratione. Vnde illi λογάδες dicti Herodoto. Iare&Xenophon de iis loquens superioribus haec adiungit τουτων πιμα, υἰ- τοδεκιγι se θι,Id est, Horum Hippagretarum quilibet centum asti, os legit, edisserens qua de causa alios quidem in hoc hono e prae fer alios repudiat. Vnde Virtutis,Vt idem ait, magna aemulatio cYTr c.no titit, quod quilibet in hoc numero ccia scri cuperet. Nam hic ' ψά. . primus honoris gradu in ciuitate erat, Vt scribit in apophthegia is l. 3 pri malis Plutarchus. De quibus intelligendum illud Pae daret sci- o tum. Nam quum non allectu esset inter trecentos dii laris ac reta a nidens discellit Reuocatu autem ab Ephoris, tuum rogaretur,

I, qua de Cauu is nox,Rς spondit Congratulor, ita quiens, ciuitati, T . .. quod habeat ire Ciatos ciues me meliores&p stantiores Attasio. quem fortean etiam domi Regi operam dabat, cumque obseruabant. Nam in bello hos suille qui Regem semper stiparunt,

infra dicemus. Et qui cum Leonida prosccti trecenti ad angustias Thermopylarum contra Persas obstiticndas mihi peritia

deo etiam suisse huius ordinis Ab his deductus etiam Sparta honoris causa Themistocles,Vt scribit Herodotus lib., a. Sed quod Herodotus Mesychius meminere quorundam , qui di-

119쪽

m dij quasi benefactores, vel re bene gesta emeriti, eos

existimo huc etiam pertinere.Quos describit Hesychius,Vt iam Herodotum praetermittamus,in hunc modum, inquiens αγκ-

Θ ρ ρὶ οἰῶ ολ - ον me πεν. υ lest, Pithoerra dicti qui x quitum ordine ei e' sunt quotannis quini. Nam hunc O di nem,equitum nomine ab eo intelligi existimo , etsi equis c rebant,ut supra ex Strabone retulimus. Sed de his aliquid mira. Atque haec nobis de magistratibus iam sint dicta.

LACEDAEMONIORUM

LIBER TERTIUS. hic liber dabitur Legibus Lacedaemonio LM.d. fui, de quibus eis difficilioris operae nobis videtur

scri r quod ipsi scribi ea noluerint. Faciundum Σ .hi. .n ei. quandoquidem magistratus declaram mus Vt eis etiant leges suastribuanaus, quibus Rempub Mbernarint, Nam sine di illa bus magistratus munus n0men inane erit,nec que ossic' a-ti satis intelligi poterit, Sed quunt ulum C Uteri hucusque - ἡ-- corpus istarum lcgum,nec quisquam eas in tabulas digerint,&tamen mustis muliae earum laudatae Visum nobis quas sparsimnuentas,& hinc inde collectas habuimus,m hunc quali pande

cten conferre ex auctoritate Veterum scriptorum addita earun

duodeeim quasi tabulas, ita ut quaelibet Leges inter se quo iada: odo consentancas ised tabulas singulatim postea promulgabimus, dicturi prius loe juste de ii quae nobis ad uniuerias iacere Videbuntur. E amus autem quatuor esse,quae potissimum de iis con z- u

D Legibus seu i tutis ingener .

120쪽

ε 'Ep. LACEDAEMONIORUM 4 ibus sontibus petitς,quales eae fuerint,& quanta denique earum auctoritas. De quibus ordine videbimus. ,s in Ac primo quidem auctorem harum legum, Lycurgum fuisset, , is Lacedaemonium,Regle stirpis Virum, Euonomi videlicet Regis, finis filium, nullus non Veterum scriptorum, tam sacrorum, quam profanorum,qui huius meminerunt, agnoscit. Nam de reliqua Reipub. constitutio ei tribuitur SI, μου, misellegum ipsarum latio in primis illius fuiste perhibetur. Anicium cro Regum arbitria pro legibus erant. Itaque a pu motus, saepe seditiones excitatae, ut pestimessiit administrat Rcsput, quemadmodule- statur Herodotus. Ac quidem quum in tali statu fluctuaret Lacedaemon ij, e peregrinatione accersiitus cst Lycurgus,Vt Rcmpub. capesseret,Regibus ipsis nilnime a lucr antibus. Acquisierat enim lam per magnam sapietitiae gloriam , ita V ctiam Ora D Qς-r culi Delphici testimonio Deo gratus Deusque hoc nomin C sit Iis declaratus. Cuius Oxaculi memincre Plutarchus Maiij, extat liapud Herod tum lib. I. his versibus s)riptum.

Hoc 0rinatus elogio, quasi Laccci noniis commendatu domum rediit, ad Rempub. accessit. Ac primum de consilio

constituendi Rempub priuatim cum amicis communica Dc- inde adiunctis sibi ciuitatis primoribus triginta, forum armatis septum occupat, ratus ad grauem diuturnum morbum violanto opus remedio inmitillet, νομdioin sua felici auspicio inchoat instituto primum Senatu, post redactos in ordinem Reges, deinde reliquis masti stratibus. Quae omnia sunt apud Herodotum, Plutarchum in

ita Lycurgi:&praeter eos meminere Plato, Aristotelcs, X cnotaphon,