Nic. Cragii Ripensis De republica Lacedæmoniorum libri IIII

181쪽

tim nudara

ali in 'as oculos coniicientes, illicit amoris flammaSCOn perent. Quod S bi dierno die quaedam gente obseruat, rationem hanc potissimum Ccutae. INSTITVTVM XII.

Inpompi certamin)bM um 'serissum irgines nudae sint. V Irginibus S pueris italcs vestes fuerint, iam e Xplicatum ii 8 Vis

tierunt p opalams exuen res ok0s, Tnxcrunt, quum olim etiam in olympiaco certamine Athletae ubi acuti Circum pudenda habentes pugnarint.

cst in Apophthegmatis Lycurgi. Nam reprehendentibus qui-

182쪽

i 8 DE REp. LACEDAEMO IO VMbus iam virginum in pompis solemnibus nudationem, causamque eius requirentibus: Ais, ase institutum, ut eadem cum iri exercentes studia, neque Ἐmbvis corpo si sanitate, neque animi contentione Nirtute ei cederent,popularemque opinionem de se deI picerent. Heitaq; cauis nudationis. De exercitiis autem communibus pueris S virginibus infra dicetur.

TABULA SEPTIMA DE DISCIPLINA ET MORIBUS.

Nemini liceat ex o arbitrio vivere sede legumpraescriptosi

mileό mores discant. o m. Ibertas quidem summa fuit Lacedaemoniis sed non

tamen faciendi, nisi quod legibus d institutis ipsorum, consentaneum. Quare stic instituebatur, ut omnc Mina mundo torum disciplinam eodem modo seruarent. Erant enim legibus prorsus mores omnium adstricti, ut consimiles iidemque omnidus cstent. Nam ita Lycurgus initio de disciplina sanxit Testatur Cicero in Bruto, ubi scribit disciplinam Lacedaemoniorum a Lycurgo legibus adstrictam. Docet item Plutarchus Lycurgo II αφωάρος ου ἐέουλήτο ν ά- οῖον se τε τοπέδω τηπολει 'ν 'o' ωυσψρἱ-- δ τυζίω ἀ- τα κοινοι. o oλω νομίν ς, αλλα νηὶ τρύδὸς τέλο- , Id est, Nemini licebat 'ro, arbitri vivere, ed 4rbe sicut in cus, lata lex Ῥitae erat, o in Repub. occupati prori que in animum induxerant, patriaese, non sibi ipsit e senatos. Quod in primis ita conueniebat.Nam Rasi his quorsum eundem ictum, eundemque Vestitum prescribere at--- - tinebat Amores discntirent Mores diuersi contrarij,animos in contraria ducunt Merit itaque id etiam de moribus sanxit, ut omnes ad easdem leges maiorum disciplinam eos consor

marent.

183쪽

LIBER TERTIUS. IS' INSTITUTUM II.

Maiorum imperium libenter pati omnes a siue iant.

Adite omnia sic crudiri uniuerses Lacedaemonios voluertit, ut obedientiam superioribus pro starent. N a sine ea manes . ML lege. magistratuum irrita iussa, quomodocunque bene coim μ' stituta Republica Hoc itaq; iispiam alibi, Spartae certe quam is. maxime operam dabant, ut parendi studium omnium animis

insereretur. Vnde existimant Spartam a Simonideo α ρο-- appellatam,quod maxime per assuettidinem obtempcrante rimia legibus ciues,mansuetosque,sicut equos o a prima aetate O siubpuria. micos redderet,ut testatur Plutarchus in Agesilao Quare haec prima institutio, ut imperium pati discerent, tum ut labores tolerarent deinde etiam ut vincerent Vel occumberet,Vt ait idem Plutarchus, de quoru posterioribus suo loco agemus Caeterum

intelligendum hic imperitim non solum magistratuum, parcit

tum,magistrorum:seci etiam quorum iis aetate maiorum, Nam . u. monita quorumvis horum accipere secuit,nec ulli eorum obe-- , dientiam detrectare licuit. In obediendo enim iudicabant pro e Usus salutem Reiput, sitam potius, quam imperando. Et reuera a fib . Reipub. conducibilius habere ciues ad parendum institutos Mpromtos,quam magistratus ad imperandum idoneos. Nam mi Θαναγκη seu parendi necessitate . extorta obedientia qui Ggentur, si non fraenum sensim ubi conuenit laxetur, tandem id

rumpunt. Recte itaque Theopompus. Nam dicente quodam, Spartae salutem inde proficisci,quod Reges ad imperandum' beret idoneos, Respondit eam non esse causam odo uod ciues obedιν nossent Plutarchus Apophthegmatis, de ciuili institutione, de vita Lycurgi. Quod non lumin hac, sed in omni Repub.

vertim. Nam ut artis equestris est eqtium placidum obsequentem reddere ita superiorum in primis hoc munus, subiectos ad spontanctim parendi studium adducere. INSTITVTVM III.

Spniores a iunioribus quouis mori hqnorentur. 3 D sb Agistratibus in primis honos habitus,tu parentibus, quos natura iubet reuereri:post eos aut , Ut tale quin pro. ue.

184쪽

16 DE ppvB. LACEDAEMONIORUM uectior,itari honoratior. Nam diuitia. potentiam non tam magnifaciebant Laccdaemoni), quam aetatem. Ustinus lib. Q. de gibus Lycurgi loquens Maximum,inquit, honorem, non Dinitum p 0rhntium hodprogradu aetiis enum duit Nicolaus de moribus gentium apud Stob. Ser CXLV τι- γονται πιλλονται

Senibis tiberos cuius ure monendi ius r.

n. s. Iximus supra liberorum quas commilitionem Spartae suis at o se,ita ut parentes Cipub. cos esse potius quam suos existi-γί naarent. Vnde facile cosequirur hoc, ut cuiuis in puero S omneSibi suo si animaduertere liceret. Quod Panacia Senioribus in primis com- petebat, lini id ita usurpabant, ut paternum animum declararet, ac perinde erga alios a lecti erant ii alios in suos. Item se crere vellent. Itaque quilibet prouectiorum non suos modo, sed aditiorum quoque liberos quocunque loco monere, Merudire poterat,t aquam qui illis praeesset aetatis quadam praerogatiua Xe- is phyn de Repub Iacedaemίλ ρ 'ς οπι πχία Ἀου με νοcisceta ηδ ν β πιοντες πιο αυρι τί πολ- λ λων άγαθον,

. Nuritate in

mone

185쪽

i in

mst tutis Laconicis etiam retulit his verbissρ m ερ

communionem dc curam mutuam refert, id latius patuisse n hi videtur. Narn haud dubie haec potestas omnibus concessa, ne vi , in loco monitores doctores iuuentutis deessent,uti hac ratione quam optimis moribus assuefierent, semper praesto ha

Curcunque sinum delinquentem puerum videns non increpat,

eadem poena cum delinquente teneatur. Non solum liberum erat cuiuis, Iuniores monere repre s Dene hendere: scd osticium hoc subici na requirebatur jam

qui negligens increpando timet, puniciat Uri, Citam In C, per-I'Mi os r-

inde atque si ipse culpam commisisset Plutarchus institutis La Conicis xuη rara, ct , &pποζάum αιορ ΠΣνοντα ἐν γ II cIίσω di n/ μ ωψερ υ - ρτανων, Id est, si is praesente delinquen- rem non incripat, eidem poenae obnoxius erat,cui is qui deliquera Existimabat enim legislator socordis esse,&parum de Repub seliciti, Ninii 'l Ulateretur Corrupto Sin res adolescentum Emcicbatur et 's/ μ', iam hac ratione ut adolescctes, si qui essent praefractiore animo, moderatius ferret maiorum commonItiones, quum scirent ne cessirare quadam adigi ad increpandi officium Spectat itaque eo haec lex, ut tollat simul seniorum indulgentiam, & iuniorum impatientiam. INsTITVTvM VI. 6 D.

Seniores obuiam Iunioribu acti, quo vadan rationem

S deliquissent iuniores, a Semoribus increpabantur: sed, ab princtio. iisdem reprehendebantur, si aliquo iter sacerent, cuius non

186쪽

162 DE 'Ep. LACEDAEMONIORUM probabilem redderent causam. Nam ideo querere volebant Seniores ab iis, quoties in aliquos inciderens, quo pergCrent, cum iusque negoti causa huc vel illuc commearent. Ac iunior cS VC-

, si prs ex Πω comminisceretur, increparcnt. Hac enim ratione ac suefiebant, ne quo furtim scelerum causa abire auderent, quum timendum semper, ne Scitiorum alicui obuiam facti, eis reddita ratione itineris minus satisfacere possent. Itaque hoc in primis lege ista spectatum, ne quo abirent adolescetes, ubi delinquendi occasio est cl. INSTI Tu TUM VII.

Praesentibiose oribus suum pueros re reprehendat, z modum ut, ab tu castigetur.

o Vi renes dicti sint supra ostendimus, videli Cet, qui duobus

annis a pueris excesserant. Mi pucris praefecti, eos delin-mbis,ia si quentes plectcbant coram senibus, quasi eorum auctoritate v-garentur tentes, itidemque cirenes ab ipsit Senibus plectebantur, quum,

, non ut decuit,ossicium fecissent Plutarchus Lycumo πολλάκις Lyc

multantem, verum digres pucris plectebaturpia ierim p/am portuisset, aμt con msit . um dic Fct HAEC itaque omnia eo pertinuisse apparet, ne quid isti puerorum reprehensi, res temere committerent, siue per petulantiam aut iracundiam grauiusquam par crat poenaeo Sassicientes siue per socordiam S im peritiam delicti enormitatem parum aestimantes, cnius. Qua Utione voluerunt a tenera aetate suos asiucfieri ad exactissimam oc

187쪽

LIBER TERTIUS. 6s& aequissimam iusticiae regulam in exigendis poenis Atque hoc adolescentibus quasi tyrocinium magistratus gerendi S iusticiae admuaistrandae.

INsΤITu Tu VIII. Iuniores a gariones maiorum non aegreferant. Staiores libere monebant&puniebant uiniores illi assueti surrepatienter,ut nec moleste pati, ne que Di possent. Qui . . a

traicebatur obiurganti,dedecore hoc tu bat, seu A MA κλωο -- -ribvi tu, inquit Plutarchus. Quin plagis acceptis quum aliquisf ' puerorum ad parentc hoc quereretur, ii pueris in more est, Habat itidem alterastatatas poeta a patri Xenophon de Repub. Laceda: m. hi Am mille ποτε πλη et λαέων ὐάλλου τί πη προς το --υι, ιυχρον Γῆ μηόκχιλλας πληγαci Aάλλειν miisse, Id est, Quodsi puer aliquando caesum ab alio, patrisuo id annunciet turpe est non eidem alia insuperplaris addere. Idem fere refert Plutarchus insti

αει ελ τοῖ τεκνοιc, Id est, Puer ab aliquo punitin, si id patri renunci per urpe huic erat, bi audiuisse non alia verbera illi infigere. Sibi enim muOὸ fidem habebant, ex patria disciplina, nihil turpe liberis su simperarambisse. Quod institutum ad concordiam parentum, de fidem mutuam inter se pertinebat,ut ait Plutarchus. Quamuis id etiam eo fiebat , ne liberi disciplinam maiorum ut rcfractarhaspernantes,in parentum indulgentia spem consolationis de veniae collocarent. INSTITUTUM X.

Iuniores non nisi in tempore loquantur, nec temere aliquid

proferant. Modestiae erat adolescentum non interpellare Seniores, ' Desecnec loqui,nisi quum res tempus sinerent dque umor '

188쪽

pueri ut non nisi tempore loquerentur, neque Nucem emitrerent, quin aliquam'tique sententiam complec feretur, notatu dignam. Crmon Cm itaque in tempore eos habere voluerunt silantium in cnapo

re non improbarunt. Huc enim facit illud Archidamidar diam reprehendenti cuidam Haecate uincibi his tam quod in Systitium receptus nihil diceret Ignorare mihi videre, dixit, quod qui di cere nouissempm etiam dicendi non ignorat. Hi eminsipientu tamsic ire quando loquendum, quam quid dicedum Stolidi autem impudentis vel lesemper blaterare,nec Tnquam conticescere posse. Itaque D cmaraitis quum uaterrogaretur in quodam consessi, ob fatuitatem, an Otius ob inopiam materi .dicendi,taceret 2 spondens inquit: γquisiuitis tacere non potest. INSTITUTUM .

In incessu modestes iuniores gerant, oculosis manus

curgidis maudabat Ni in iis manum tranque intra pallium continerent, tacitique incederent,n quam circum Utceren ea tantum Intuerentur, quae

antepedes essent. Haec itaque discebant etiam edisciplina Lycurgi ut videatur nihil omisisse Legislator, quod ad institutionem puerilem pertineret. Ac cautum videtur hoc de gestibus, ne lasciuia&petulantia in gestibus, grauitatem morum lanimi integritatem contaminaret. Oculos enim circumuolucre, aut curiositatis, aut b cordiae, manus iactare stoliditatis .le

189쪽

LIBER TERTIUS. INSTITVTVM XI.

Luxuriam, ebrietatem omnes itent que seruorum ebriorum

exemplo doceantur. Sobrietatem S temper alitiam,magna SViritate Sacctari Lac M. Dὸ tu daemonios in primis oportebat. Id itaque tum re, videlicet tenui victu paucoque potu, tum exemplo puero do Ceri Oluc tua, runt. Exemplum autem maiorum non sum CcrescXistimantes, sidos mores, obscenos sermones, ic formem habitum, inconditos gestus, in seruis ebriis ob oculos eis proponi ui sic rut Quam Ob cautam ipsos seruos etiam ultra modum bibere cogebant,ut ὸ ita pucris eos ostenderent. Plutarchus Lycurgo i is αλλα δό-μ-

Δον τοῖ νέοι , Id est, Et ero caetera agebant cum sic rut aspere sae μῆ-' ue tum multum meri coactos haurire introducebant in conuiuia , Gonden- res iuuenibis quam esset foeda res ebrietas. Quod idem auctor etiam 1 bro de cohibenda iracundia itemque in instituta Laconicis re petit Meminit&Clemens Alexandrinus paedagog. lib. m. his verbi. τοὶ δε ειλωτας οἰκεο νονομώ - ο οἱ ιλ ρ οἱ λακερδου -

μώρτητον, φελουμ οι, id est, HGlores seruorum nomen sunt stilites Lacedaemonis cogentes inebriari sibi ipsis Ob ea quae faciebat obrutas, correctioni emendationis loco ostendebant. lseruantes ergo illorum turpitudinem, ne in idem quod damnabant virium inciderent, ex ebriorum probro hosfructu consequentes quod ipsit non peccaren e refert hoc institutuli Chil. I. Hist. LXXXXm.

Id est,

Lacone inebriansuoseruos

190쪽

166 DE RE pvB. LACEDAEMONIORUM Et illis 6lendentes istos propriis

Ridicule se habentes meraco ebrietate, b omniisios, indecora auertebant, maia.

i invi UiUS instituti ratio ex iis quς attulimus haud obscura. Id ad-1t uratio dendum censui, volui sic Lacedaemonios scruis brietatem con cedere, ut hoc ipso vitium tam seruile cilliberale pueri magis detestarentur: sicut supra diximus, lauticias in cibis cos deuitas se, quod cae est claricruorum. Deinde nec hoc omitte tum quod si Iuniorum causa fieri solitum scribunt, id ad omnes Theolo gum referre. INsΤi TVTu XII.

Ignavus non toleretur, sed ignominia ab omnibis

insecratur.

o. QTupidus, ignauus, institutorumque ccXcrcitiorum impa-1hauis, tiens,ade erat ignominiosus, ut probro omnibus esset,& biclinq; degeret,dedecus ipsum suu cosequeretur it cotra for- ώ -ῖ. tium erat summa gloria. Xenophon de Repub. Lacedaena es mi

in luctu cum eos exercere. micolaus de moribus gentium apud Stobaeum imi δειλω, αλον η συγ LMνας G In quibus autem ita fuerit praxipue ignavorum ignominia, infra Mai. h. CX Xenophonte Cferemus. Udmonendum hoc loco voluisse iis, uuii Laceda monio seuerissimo exemplo. Ignominiae in ignavos statuere, quo omnibu noti eliciat, ipsbrum c6sbrtium declinarent. Nec pariam in eo positum. Nam saepe unius ignaui timidi hominis culpa, magnum periculum aluti communi crea

라틴어 텍스트