장음표시 사용
151쪽
LIBER TERTIV s. 27 diebus concedit peregrinis ibi morari. Caeterum hanc legem tandem,Vt plerasque alias, neglectam destrequentibus exemplis violatam fuisse scribit idem Xenophon. Et Pericles apud Thucydidem mittendos censet legatos ad LacedaemonioS, petituros inter alia,ne Atheniensibus, bciisque,ac peregrinis aliis usu suae urbis interdicerent. Verumtamen perdiu mansiit Lox, sicut prorsus isti Reipubi necesJacia fuit neque aliter aboleri poterat, quin una cum illa conciderent multae praeterca aliae, ut ex diligenti collatione intelligi poterit Romanis non erat multo diis milis lex Licinia QMucia, cuius natalia mentio, cum alia S, O L-- tum etiam apud Ciceronem, qui eam seribit mimus fuisse hii.
Ciuium peregre,nisi belli causa, eat nemo.
FRustra praecedens lex lata fuisset, nisi&ha Cadiecta. Nam . D. ci quorstrinopus fuit peregrinos arccre , nemores ciuium ab - eorum conuictu inquinarentur, si ciues ipsi ad exteros com- ιτα incarent, atque inde luxuriae S reliquorum vitiorum documenta afferrent Rccte ita i α ex constituta,ne ciues temere ad quasvis gentes,Vtilibrium Commearent. Est autem huius in F -- stituti ratio satis aperta S plana, videlicetne peregrinitatem - ' μ' morum in urbem inueherent peregrinantes Plutarchus insti
α - - πιταχωm , Id est , peregrinam lup non licebar ne aliquos mores peregrin0smin cita tae instituta sui r ni Meminit idem, in vita Lycurgi S apophthegmatis. in prorsus Lacedaemonios decuit peregrinitatem nullam asciscere , quod id sine morum corruptela, legum extrema pernicie fieri non Doterat a Quibus solis Reipublicae salus pendebat Obser se reuandum autem quod Isocrate hoc ad Iro militare tan- .
ium. Qui locus extat in laudatione Busiri Quum Har pocration tamen contra lexico hetoriise , dictione dimon, ex Aristotcle rcferat hoc ad quo suis Lacedaemonios pertinuisse
152쪽
tria mi ιus emanens. rorum institutio
128 DE RE p. LΛCEDAEMONIORUM pertimuisse dian τελα inquit, ἐκ Gilia. φκων - δε κεῖν τοῖς λα- κερδημονιοις. πως iii ytaei ντα αγλων νυν ων ἶδε φιλοι ri ιδρ ι σι κω ζς αὐχ δ Πλντος κώλυε iam δημώ ν , Iam AO ἡ-λG, si παντας λαφυδωμρνιους φαστο. Quam magnorum istorum auctorum dissensionem iam non disceptamus,etsi nobis Aristotelis verior videtur sentetia Meminit huius instituti etiam Nicolaus de moribus gentium apud Stoborum, qui ait non licuisse απαρτιατα camτ οριν. a terum quod de nihilo hoc institutum non fuerit documento esse poterit Pausanias, qui diutius patria emanens in cum Persis congrediens, prorsiis eorum moribus accessit , ut tandem patriae uoti Graeciae scruitutem inducere cogitaret. Vt taceam amiconidam Lysandrum& totum eius exercitum Athenis reductum, totumque exercitum Agesilai ex Asia reportatum, quibus multa vitia diutina Xtra patriam commoratio astricti erat, Vt tantum non Reipub perniciem secun aduexerint. Externi itaque mores non admittendia saluam v limus Rempub. Notus versus ille nunquam satis laudatus: MOribi antiquis Re ut Romana misi ue. INSTITUTUM .
Si qui ex civibus in tutionempuerorum nonpatitur ura
ciuitatu non 'serpet. Oluit Legissator quenquam ciuium exemtum commimitur , sed omnes potius iis dein legibus subiectos esse. Qui in liberos indulgetior erar, quam Ut eos cuin reliquis publicae institutionis disciplina educari pateretur, is ciuium iure excidebat Plutarchus institutis Laconicis: Mλιάν eis ,- νητοῖ et πα/ὸλ άγωγλ, με iόν Ἀζπολήω iis ν, Id est, Qui unque ciuium non patitur puerorum mistitutionem sera ciuitati non partu pet. Qt d non ratione caret eque enim vidcbat tiridoneus ciuis suturus, ac caeteris par quit m pari curo in disciplinae everitare, sic educatus. Et in parentibus ipsis habebatur probrum, si ita ignaui abiectique animi essent ut liberorum a morem patriae caritati legumque patriarum Obseruation ante ponerent. Omnes itaque in niuersum ciuium liberi publice eodem modo educari debcbant nec ceptis quidem Rogiis hiaberiS,
153쪽
licit, tota Plutarcho supra retulimus. Nam qui ad regnum educabantur, iis legis huius venia dabatur. inade re etiam ante dictum est.
Nisi qui civis P, o quidem optimo iure, nemopubbcum
PEregrini magistratus non capiebant in ciuitatem asciti, Vtia D. M. in reliquis participabant, ita ccius gerendi magistratus consequebantur Tyrtaeus poeta dux Lacedaemoniis fuit adlicrsus Me senios, sed prius ciuitate donatus Plutarchus Ap Ophthcg- fisci, mali S. Pausania quaerenta cur Tyrtaeum poetam spartani lunassent MM-tate Responditri ne unquam ille remur peregrino situ e. Eodem modo de ali multi,Terpader, Thales, Pherecydc aduene, quia eadem ac Lycurgus alsidue canebant A tractabant, honores habuerunt Spartae eximios, ait Plutarchus vita Agidis. Quod prorsus decuit ita fieri. Nec enim conuenicbat libertati Sparta norum ut ipsis peregrinus dominaretur. Neque item peregrini lege fac instituta nosse poterant, secundum quae imperandum, nisi in Repub diutius versati,i ius usurpandici Uitatem nacti. y Sententiae tamen dicenda ita peregrinos habuisse Xllit mare
licet Nachi leus Tegeat Ephoris consilium dans, eos in suam G. M. adducit sententiam, ut est apud Herodotum lib. vltimo. Nisi ta meni ipse prius ciuis famis inter peregrinos autem ab Historico relatus,quod non natus ciuis,sed Tegeata. Nec satis cratii ueni esse, qui magistratum Vel ducatum caperet sed oportebat inter ciues primarum classium&potioris notiῖ csse. amnimio quantum pauperes a publicis muneribus erant rein O i, Ut supra a mi ex Aristotcle retulimus. Quod etiam in multis aliis Rc buspub. obtinebat, in quibus per quam tenuis fortunae qui essent, Rem T. , 'piab. non gubernabant.
154쪽
INSTI Tu TVM Spartanorum nemo Lebs ludi. V 1 vita accepta a natura, alteri vitam tradere recusat, iniurius est, Gnaturae ingratus. Non enim ei satisfacit, mutuum quod accepit reddens Hoc videns Logi sator sapientissimus,luisit ciues si uos omnes liberis opera dare. Quod si qui vero a coniugio abhorrebant, eos proposita poena exstipis a is mulabat. Erat autem haec poena in coelibes tLidruplex Prima, exubesq-a quod media hyeme Circumducebantur coelibes per forum ve-ν - , stibus spoliati. Ita enim Plutarchus Lycurgo de his ait is
Diis Id est, Bruma ex magistratuum edicio iubebantur coelibes δε-s,bubila m sinu spoliati obire Secunda poena, quod in se probrum ipsi
saeua ingerebant, Cantilenam de poena sua concinentes Plutarchus eodem loci: οἱδ et hi iοντε c, inquit,ν δον, αυτ α δλυ πινα -- ω λυυα - γοιεν, Ora τοῖς νομsic απιιλυm, id est , siti ita se ibant, a cinebant in secantionem compositam , qua fatcbantur se usu pari quod legibu non parerent Tertia poena quod e X cludercntur aspectaculis gymnicis, Vbi Virgines nudae decertabant Plutarchus apophthegmatis A ξου δὲ τοαὶ tota, ci: mc γυμνcet is
δε arenae, Id est, Ludorum nudo ium I pectaculo interdicens cael bibus addensi que ignominiam,accurate prouidit, rut ciues libem procreandi γε ram
dispent. Quod 'ita Lycurgi refert. Quarta pana erat, quod honore Senibus debito itidem priuarentur Plutarchus apophthegmatis&vita Lycurgi ld O ar σύ--οις αρῶ ον, ἐςέροντο , Id est , Honores cultu quem tuu n sci nio-nbm exlabent, prauabantur. daapropter non est reprehensim, quod iuuenisqhii iam Dercyllidae accedenti, Duc inprimis in clyto,exprobrans ατεκνίαν, te sede sua non eder Ct: Neque tumi
la, inquit, eum qui cessarios Vi salsi.τ si itaque illa δ ά D, se,
155쪽
- ου te quo est apud Cleme iuem Alexand. secundo stromat.&Plutarchum vita Lysindri in fine.
INSTITU TvM IL atrimonia omnia legitimo tempore contrahantur.
Uluit Legislator ciues suos ccchbes csse,nec tamen permi sit cuiui quoi clic anno a talis, VXO rem ducere. Annus autem ita fuerat non uatienio. Si diuinandum cst in re obscura, fuerit mea sententia, is paulo ultra illum annum, quo inter viros r ferebantur qui Crat aetatis trigessimus. Sicut&apud Platonem 4 annus pra finitiis coniugiis Infoemini autem minor, nec forte citra vigesimum. Certe lege S ad trosque pertinuisse videntur: auctores Consentiunt, Una matrimonia Lycurgum sitis Concellisse, quum corpora citent adulta, aetate fatis corroboarata. Xenophon de Repub Laceda moniorum -- re υτ ιονο α νον ι ων, Id est Potestate adempta ne singuli a xores ducerent, quum ipsis lubitum est et iussit dum gerent corp0ra , matrimonia contraherent, idque ad rectam procreandi rationem conducere hqrabat. Cum quo conuenit etiam Ap ophthegma Lycurgi. Nam terrogatus cur tempus ineundi matrimoni utrique sexui constituisset, Respondit: vi valida nascerenture persectis corporibus. Sediti praefinitus annus erat intra quem V XPrem ducere non licebat: ita nec ad prouectam aetatem proferri poterat coniugium. Quare dc δίυ ὀ αυίου crat, cuius etiam memini Pollux Plutarchus, itemque Clemens loco iam citat secundo Stro-
Coniuges ut sint quodammodo inter se pares,strouideatur.
TAm sancta mere coniugiorum utra Vole etiam requireret diligentem circumspectionem in eligedatori consorte. Nec enim in qualitate magnam inter coniuges existere voluit,
156쪽
ist REp. LACEDAEMONIORUM ne inde dissidia orirentur, neve soboles minus produceretur ab P ὰ, imparibuS generosa Quamobrem crant 'κ im, test apud Pollucem de Plutarchum Eis Iosiphus lib. M. Contra Api ema acedaemonios accusat si 4 τοις γαρ sis, An
tua diximus Agidem multatum ab Ephoris,quod pusillam uxorem duxisset,quae Regulos non Reges ei ncrct Visum est im--Em ii par Coniugium,quod Contrahente, statui a client impare S. UUίet M quae ha exigua quaedam inaequalitas Maior autem inaequalitas dolis,
' morum, virtutis, roboris, quae foret idcirco magis etiam Q nae obnoxia. In diuitiis certe non est reputata in aqualitas meq; carum ratio in coniugiis habita. Itaque qui fidem dederat Lysandri fili ,comperta post mortem patri cius pata perrare,quum sponsionem factam irritam facere conaretur,ab Ephorice nomine punitus cst. Neque enim Laconicae integritatis X istimarunt,VC Graeci animi, mortuo amico gratiam non praestare in pactis fideque diuitias potiores habere. Qua de re est apud Plutarchum in Lysandro,& Elianum lib. V l. Casei V. INSTITUTUM IV.
cui tresgenueritii rosa custodia munere liber se, qui quatuor
. De praue Icut poenς constitiatae erant in cothbes,ac sero vel perperam matrimonium contrahente, ita praemia cis proposita qui citauisas m Uitatem prole aUXissent Aristoteles politico ii hanc Spartiatis
et legem smile fieri a Lycurgo datam,qua existitaret ciues ad
'in' procreationem sobolis numerosioris βουλιυδ ας ονο 6οΘinc , in quit,ως τλ tacet τρα απαρπιαπις Nά τ τοι πολίτας ora' si ς nisi ' πη ς- ῆ γαρ αυτοῖς νομος - ω νησαν τρεὶς αr5υs P τον - τετ αει όατελλα A-ν, Id est, volcns eri fato quamplurimos elye pamara , in ' tu ciues ad plurimos liberos pro , andos. Est enim ipsis lex, eum qui ζ nuerit tres libem a custodiae o re immunem esse , et praesidi gratiam habere Eum qui ouatuor, ab onmitus oneribus liberum se. Quae lex clata est etiam ab Eliano lib. vi. variae historiae cap. I. Uamui Sis aliquantulum variat. Nam quod apud Aristotelem est quatuor liberorum parentibus tri bui immunitatem, cam Elianus quinque liberis concedi ait.
157쪽
irgines ne dote nuditum dentur. SV perioribus prorsus est consentanea haec lex, ne dos in con
rugibus respiciatur. Nam si dos spectetur, Cod libatus non vi tari poterit, eruntque quaedam mala, naedam sera coniugia , ut mittam alia absurda contra lcges, qua vitari non pos Crant Vcrum itaque dotis dationem a legislatore sit blatam suasi, virtutemque solam , cum generosa indolesta bene compositis mori bus pro dote cum esse voluisse. Quamuis apud Aristotelem est, mulieribus amplas suille datas dotes. Elianus lib. v I paucissi mi verbis hanc legem concipit, scribens iustiis Lycurgum γα- μω u vis Ratio autem huius legis reddita ab ipso Lycurgo apud Plutarchum in Apophthcgmatis. Nam literrogaria cur Virgincs sine dote nuptum data ullisset, Respondit: ne vel ob inopiam aliqua manerent innuptae,VCl propter Ope e Xpeterentur , scd unus m mores puellis intuens, Virtutem In delectu sequeretur Iustinus huius legis vim causam in alia re collocat.
Ita enim scribit lib. III. Vir ncssi e dote ut ere ut si, ut uxores etiagercntur, n0n pecuniae suo siue matrimonia sua viri Co rferent, tuum
nudi doti fremue tenerentur. Vtrumque horum haud dubie respexit legislator Certum enim sublatis dotibus Virtuti an coniugiis magis locum esse, desin si, lentiam muliebrem minui, si dote pecuniaria careant. Notum quid hac de re Iuuenalis Satyres i. scribat, ubi inter alia mulierum etiam ex dote superbiam perstringit. INSTITUTUM VI.
taxores raptu ducantur, spronuba adornentur. V Xores quidem rapiebantur ex hoc instituto , non tamen prorsus in uitae, neque inuitis parentibus sed iam antea patactae sponis,ut existim a Neque enim aliter conueniebat,ne naturae leges transgrederentur,4 multas disiensiones, odia in testina, infinitas caedes concirent rapientes. Quod prorsiis con tri niugii finem. Erat nihilominus raptus secundum legem
158쪽
rs REPVB. LACEDAEMONIORUM usitatus. Ita enim Plutarchus Lycurgo γεγα/υ, si δὲ - γης ου est, xores duc bant raptu , non pusiris atque 'matura , cd adulta maturas. Quae postrema addit, ut intelligatur non Lusi raptu mtantum imbecilliorum , sed etiam ad ultiorum, robustiorum. Ra, Pertinere autem legem eo existimo, ut assucserent Spartani in kpimi, hoc sicut in reliquis fere omnibus raptui. Deinde conueniebat quodammodo hoc verecundia muliebri, ut ad tam familiarem conuictum cum viro, non nis raptae perducerentur. Ac fori Canctiam boni ominis existimabant uxores sibi rapere, sicut Ro-sh.U. . . imani Scibina rapienteS. Porro ornatus sponsa qui fuerit,doccinatu quo idem Plutarchus Lycurgo. Raptam,inquit,abducebat pronuba,s' capillos eius cute tenus circumtondebat, inde tunica virili S calceamentis induebatur, tum in toro sine lumine sola collocabatur. Quae quamuis ridicula videri possitnt, habebant tamcnpeculiarem iram significationem,ut ego opinor. Rasura status quasi mutationem designabat, ut cogitaret sponsa se in aliam
domum migrare,dominumq; idcirco commutare, aliisque moribus vivendum csse Vestis virilis, vel bonorum commiani cationem notabat, vel ortean sumedum animum virilem adic tamen Venereum. Quod lumen eXtingueretur, de vero undia
commonefaciebat, quae bla custos pudicitiae. Sed de his liberti cuique suum facio iudicium. Id saneic quam laudabile, quod non volucrit legislator sponsam magnifico .cxquisito cultu exornari, sed simplici potius S vulgi fere in modum.
Nouus marit urtim adstonsam accedat, breusque ad
suos redeat. n. jum Ictit Verecundia muliebris superiore lege sancicbatur cita
circa coniugia ingenuum quendam pudorem crere, vult. Non enim facit potestatem sponso,vcl nouo marito, commeandi ad sponsam Curio iam nuptam , quandocun que vellet aut quamdiu libebat commorandi sed noctu tantatum peracta iam maxima diei parte apud Caeteros coaetaneos,ad
quos statim ctiam redeundum Crae uod tam a nouis maritis, quam
159쪽
temporis tu agebant 'dabitu etiam liberos ris tulerunt, quam miserent uxores Iura interdiunt legislator pudorem virilem limitibus hisce circumscribere, Oluit. Sc d praeterquam quod pudoris est et hoc institutum . ut intelligi potest ex iis quae diximus, iudicat ipse Lycurgus etiam id ad alia multa Conduceres, ut explicat hoc a 'pophthegmate. Namintranti cuidam cur nouo marito concutabitu cum sponsa interdix illet,ac iustisset cum maiorem diei partem solamque fere noctem cum equalibus degere, cum sponsa autem furtim S caute congredi: Eo inquit, haec tendunt, ramaudi corporibus maneant,ues ursatieta incessat m amor semper sit recens pr6l niue eiata ab iam Maiae cauta etiam adducuntur loco perius adducto ex vita Lycurgi. Meminit huius instituta etialii Xenophon, qui fere easdem rationes adfert, sic kribens: εm Dulis se υνδρα ελ 6 --οα ιαμοις τον ἄστυ του κον-α-τ ne
160쪽
136 DE ME pvB. LACEDAEMONIORUM
suescere, hac etiam in parte quiddam diuersumstatuit. Namsanxit pudore Nirum praepediri debere quo minus ad xorem et accedens , vel discedens ab ata conjiciatur. Hoc modo js consuescunt, maiori eos desideri reneri necesse est, foeti si quos procreentfert alentioris, quam si satiemi ter eos irreperet. Erat itaque hoc institutum t sim pudoris, tum sobrietatis& castitatis quaedam meditatio. INs ΤΙΤvΤVM VIII.
Oxorsenis adolescenti a marito daripoterit, quipartum
s. D. υωο- Ecle in alia quacunque Repub videri posset abs , navel rum ρm xl absurda. Nam ipsa uxorum communicatio quasi quadam ἡλ)phista pro ititutio, quam bonae lege alibi poena aniciunt. Sed Spartani adbisse te tamen ab hoc probro alieni, facileq; id institutu tolerabant, qui tantum ab uxoribus prole requirebant, non Voluptatem. Quapropter tia Reipub causa non recusabant uxores, quas ipsi ma- praegnare Vel per aetate,Vel per in ualetudine non poterant, aliis
tradere. Quod eo tolerabilius ipsis iactu, quod liberos non sibi Mati his ipsis acii Reipub procrearet Na huc institutum in primis perti- i nebat,ut ciuitas sobole amplis aretur. Quamuis videri potest etiam' respexisse laginator,n cautiores ciues suos redderet legendis uxoribus, ne videlicet eas ducerent, quas pos aliis tradere necesse esset. Tribuitur autem hoc institutum Lycurgo
a Xenophonte lib. de Repub Lacedςmoniorum, ubi sic scribi
496 Misommotio ,Id est, quodsii su eniret, triscis iuuenem via xorem haberet, quia complures esse,qui, ores diligentisme observent a Ddebat, etiam hac in parte contrarium quiddam; tuit lugit enim, senex cuiuscunque iri animum incorpm admirare , eo ad Ῥxorem adducto,