M. T. Ciceronis, Epistolae familiares, cum commentariis clarissimorum uirorum, Hubertini Crescentinatis, Martini Philetici, Io. Baptistae Aegnatii, et Badii Ascensii. Item Georgii Merulae Alexand. & Angeli Politiani obseruationes scitu dignissimae. H

발행: 1545년

분량: 757페이지

출처: archive.org

분류: 로마

151쪽

' EPI S T OL ARV MFAMILIARIUM

timerem. Postremo non tam mea spo te, quam potentissimoru duorum exem

plo, qui omneis Cassios Antonios complexi sunt ,hominem adolescenteincesse est, mutari eni non potest. De Ocella parum plane ad me scripseras,& in a

ctis no erat.Tuae res gestae ita notae sunt,

ut trans montem Taurum etiam de ma

trimonio sit auditum. Ego nisi quid me Ethesiae morabuntur,celeriter ut spero vos videbo. Vale.

sui, sed tamen questorem meum & nobilis, imum adolescentem,& qui compositis moribus ommu fere pol sit esse exemplum. Neq: erat,subaudi quilpiam. Viri functus. Superiore , quam hic Casti. Quem praeficerem,id est quem possem praeticere prouinciae,& est lentus,non erat aluis qui fuisset in maiore honore,aut di- -

gnitate quam Caeli.quem praeponerem, praeponebatur a no tam allic re Volul,quam alienare no-

enim qui essent usi rixatoribus honoribus, ut ostendet sui I Ioctum euin consilium laudex ne-

in epistola penulti ina huius seeudi libri ad Therinti cudicit. Habes enim neminem honoris gradu superiore. Pontinius,antipophora est,quia occurrebat Cael re potitutu in Potinium potuisse praefici:dicit eum e prouincia discisis neque Quintum fiatrem uoluisse remanere neque etiam sine reprehensione sua eum relinqui potuisse. Impetraui,obtinui, ut praeesset prouin-Frater ciae me discedente. Alterum me dicitur enim frater fere alter ego non uisus fuissem discedere. Fortasse alia caula, quia frater eius ante triennium Asae praeuiis senatum aut e uoluisse eum praeesse prouinciae, qui antea non praefuisset. Denique, concludit se longe melius praefecisse Caeli. adolescentem prouineiae quam sta trem. Omnia,infamiam, reprehensionem, & reliqua quae de seatre possunt timeri. Postremo excusat factum suum imitatione aliorum,&maxime Pompe &Caeli. Complexi,scilicet amauerunt charos habuerunt. Cassios,ad Pompe.resertur,qui plurimum amauit Caluum. Antonios propter Mar. Anto. quem Caelitis dirarum habuit. Hominem adole liuentem.Caeli. Non tam allicere hoc non tam feei, ut hune Caelium altiorem hoe

beneficio quam alienarem, negando ei quod merito possem praestare. Hoc tu, familiariter cum a mi eo loquitur,dere enim ae a deliberare stultum est. Consilium rutum quia maluerim praelicere prouinciae Cael. quam Oeella alium. Necesse est,quia mutari non potest quod ipse deelarat. De Oeella,quidam uolunt blandimenti causa appellatam uxorem Cael.ego uero puto esse nomen proprium non uxoris,sed cuiusdam uiri qui aliquid ii, Drbe egisset quod esset distium referri in am,quamuis relatum non esset,&de eo a Cael. non satis plane ad se scriptum,& hie posterior sensus magis probabilis uidetu nam si de uxore intellexisset, dixisset de Oeella ma. In achis, in gestis publicis,quae acta dicebantur.Iuue.Fient ista palam, cupient Scin acta referri. Non erat, choe patet quod non intelligit de uxore: quia mactis non ponebantur nisi ea quae ad reipub. rationes pertinebant. Res tuae gestae,omnia quae agis. Notae celebres,elare. De matrimonio,quod inter Dolabellam & Tuli bitii liam filiam tuis aulpiciis est sactum. Trans Taurum montem. Taurus mons Ciliciae, qui ut inquit Sotinus 3 ab indico primum miti sivit deinde a scopulis Caelidonis inter Aesvptum di Pamphiliam pelagus obiectus septentrioni dextero latere, leuo meridianae plagae: occidenti Obuersiis seonte prosilia. Is quoque uersus mari alluitu procedit in prominentias,&progentium&linguarum uarietate plurifariam nominatur,eius nomi-hilles e na uideantur apud ipsum Solinum, tibi de Cilicia seribit, de de hoe monte longe multa. Ethesiae, uenti quos strabo libr. iii .eoidem iubsolanos id est euros appella hos uentos tibi.xvii. idem dicit incipiente aestate flare δ' Borealibus plagis,& a pelago apud AleYandriam Aegypti urbem, quare Alexandrini optimam aestatem agunt. Diodorus idem uidetur sentite dicens. Nilum crescere in ei pere lolstitio aestitiali,non dii in ethes s flatibus eum decrestat aequinoctio autumnali eisdem ethesis quiete entibus. item agirmat Pomponius Nella libro primo, ubi de inere metito Nili tractat. AscrN. G O spero Dolabellam sit p. fore, id est futurum esse, generum iucundum nobis. Tua hii manitas iuuabit nos multum in eo. Respui,laea, id est satus reipub scilicitat ni e valde. Ego faveo Curioni, qui Cadarem opeugnat. Ego cupio honestisit me, id est ut honestiti ima eontingat Caesari, possum, id est eo animo sum, ut ossim emori pro Pompeio sed tamen nihil est mihi eliarius reptibi. in qua tu non iactas id est ostentas,te Dale. Tu enim uideris miles esse distrimis id est arctatus ne libere aga, quod id est quia tu e,, ct id est simul bonus cinis S ita nihil uis contra rempublieam agere,& bonus amicus, ilicet eorum,qui cum repulatici contendunt.&ita nihil uis contra eos agere. Ego decedens prouincia,scilicet Cilicia praeposui prouineiae Caeli. scilicet alterum quaestorem,id est qui erat csupra,praepoluisti prouinciae pueriim,sitem at exemplum sere omnium. Neque erat supple alter in exercitu usus superio praeficere scilicet prouinciae. Nam Pontinius discesserat multo ante & non poterat impetrari a Quinto fratreicilicet meo,ut praeficeretur quem tamen si reliquissem,iniqui dicerent me non deeessisse ex prouincia plane post annum ut senatus uolui uet,quoniam refouis scilicet inprouincia alterum, quia frater dicitur quasi fere alter. Et supple iniqui adhaerent sortasse illud senatum uoluisse eos praeesse prouinciis,qui non praemisissent antea, Ssupple fiat rem meum praesiisse Asae triennium, id est per spatium trium annorum. Denique ego non sum nune nee solicitus & si reliquissem pro me in prouincia fiat rem, ego timerem omnia. Postremo non tam sponte,id est propria uoluntate,&inclinatione mea, quam exemplo duorum potentissimorum, sei licet Caesa.& Pompe qui complexi sunt id est charos habuerunt,&souerunt omnes Casitos,ut Pompeios re Antonius,ut C ar ego non tam uolui allicere scilicet in amicitiam meam hominem adolescentem,scilicet Caelium quam nolui su p. eum alienare a me. Necesse est sue.tit tu laudes hoc consilium meum, non potest mutari id est aliter 1 eliabere quia iam iactium est. Τu seri pleras ad me pariam id est non satis plane, id est Ilene, de Oeella id est de actis Oeest & non erat sciliret factum eius in actis scilicit ad me missis. Res tuae gellae, itassint notae, ut sit auditu in etiam de matrimonio,scilicet tuo trans Tauraim montem, scilicet maximum iu confinio Ciliciae. Ego uidebo itos celeriter, ut spero nisi Ethesiae, id est uenti illi subsolani .i. Eurit aestate tamen a Boreati parte santes,morabuntur,id est distinebunt in mota me. . F. AT om

152쪽

LIBER

T omnium fere exemplo. Nonnulli se ita hune loeum, qui mendoliis erat, castigasse aiunt, de quo cum prTRasilis non pugnamus,neq; tame surti nos reos agere statim oportebat, praesertim cu in Oibus manu scriptis nul viCTO.lo dis erimine quemadmodum legi debetieraptu invenerimus. Praeter antiquore eodicum fidem ita illam tra- CAs Ti.ctauimus, ut diu nos,diligenterque de ea quaesiuisse planum omnibus fecerimus.1OQV l omnes Cassios, Antoniosque complexi sunt. Sunt qui in sensu horum uerborum tradendo non pa..pETRlrum decepti sint:non enim narrat Cicero, se iccirco Caelium praeposuisse prouinciae, quod uellet sibi gratiam vicTO. reliquorum eiusdem tam iliae conciliare,neque arbitratur Pompeium & Caesarem id conflaum in praediciendis c As Ti. Quχstodibu, se tos fuisse, sed inquit,se id pene fecisse eoactum exemplo potentissimoru uirorum, qui Qus

stores suos omni ratione,qua potuerunt,ornarunt,ti illorum gratiam omni beneuolentiae genere intuerunt:

id enim est C o Μ P L E x l SVNT, ut paulo ante cum de App.Claudio sermo esset.Quid est eausa cur mihi non si in optatis,complecti hominem florentem atate, pibus,&e. Nisi enim Quaestorem S ipse praepotuisset, timebat illum iratum,qui iniquo animo tulisset te honore illum a Cicerone impetrare no potuisse: quem antea Quaestores Cassius S Antonius a suis proconsulibus & I m p. a epissent. Quod autem Casio, & Antonio, numero multitudinis dixit, non nouum est apud Ciceronem, sed usitatu m & elegans: ut in epillo. ad Paetum .cxxvii . itaque te cum uideo, Omnis mihi Gramos, omnis lucisos, uere ut dicam, Crassos quoque, & Lxlio, uidere uideor. Sed etiam domuimus ti politissimus scriptor Plato in symp. s . a. Utχη . . o Haia λιγυ. Hanc esse lententiam huius loci inde etiam intelligi potest, quod epistola ad Quint. Thermum Prop.quae penultima huius libra est,Cicero magnopere ei sua sit,ut prouincia praeticeret Quaestorem: docens id rectum esse,& fieri debere ostendentque, nasiata reeisset, multas tortasse molestias,ae perieula illum sbi conciliaturum esse quod quaestor ignominia assectus merito illi semper iratus erit,di nactus aliquam aetasionem nocendi cum sibi id iure posse facete uideatur,nunquam illam dimittet.

M. T.C. Imperator. M. Caelio Aedil1 Curuli. S. P. D. 1 Agno dolore me affeci L

sent tuae literae, nisi iam &.tratio ipsa depulisset om- ne is molestias ,& diu tu ina desperatione rerum ob

duruisset animus ad dolorem nouum. Sed tamen quare acciderit, ut ex meis

G perioribus literis id suspicarere,quod scribis, nescio. quid enim fuit in illis

praeter querelam temporum, quae non animum meum magis solicitum haberct, quain tuum Nam non eam cognoui aciem ingenii tui , quod ipse Videam,

te id ut non putem videre. Illud miror, adduci potuisse te, qui me penitus nos

se deberes, ut existimares , aut me tam

improuidum,qui ab excitata sortuna ad inclinatam & prope iacentem descisce-

Tcm,aut tam inconstantem, ut collecta in

gratiam florentissimi hominis effunderem,a mel ipse deficerem, & quod initio, sempei, fugi, ciuili bello interesse.

7 Agno dolore. Functus Cic. magistratu pro Suinciae eum in Itala a uenisi et ouendissetq;

si iam bella ciuilia exardere inter Caesarem pompeium, in Cumanum se reeeperat, g quia cum non esset locus in urbe auctoritati uirorum,quia pudebat eum esse in urbe cum eo , temptiti qui inprouincia triumphum meruisset, quem tamen noluit,quia existimauit indignum patria lugente triumphareueri plerat autem ad Nareum Caelium literas,quibus conquerebatur de temporibus ita turbulentis quibus lectis existimauit Casus Cic.contra Cae-12.esse animatum pro Pompeio, deinde quia erat in locis maritimis lusticatus est eum elegisse illa lora ut e

modius posset aci castra Pompeii nauigate, quare hortatus fuerat ipsum Caelius ne immiseeret se his bellis ciuilibus,maxime eontra Caesarem,idque faceret sui ipsius, di filii tui MariCiee.&generi Dolabellae,& filiae catila ad uae omnia ita retrodet Cie. plene, ut ostendat Caelium fallo omnia de se 1 uspicatum, seque nihil unquam magis cupiuisse quam pacem, quam etiam si consequi nopolsit, uult tamen ut omnes intelligant se fugisse bella ciuilia. Reliqua uidebuntur in textu epistolae..Tuae literae quibus declarasti mihi magnas discordia a ciuiles, &perieula reipubl. Ratio, prudens & considerata eo iatatio, ratione enim docemur non esse ineonsolabilito dolenda quae necesse est pati. Depulisset,amouisset ex animo meo. obduruisset, indurat' esset,& assuefactus, ct iam quodammodo ut ita dixerim) ealum feeisset. Ad dolorem tolerandum. Diuturna, longi temporis, quod enim desperatur necisse est aequo animo serre.Nam lut ait seneca) Stultum est timere, quod uitare non possis. Desperatione, quia uidebam n ullam esse de republici spem , ideo induruerat animus meus ad dolorem . sed tamen nune ostendit eum salso suspiratum esse Ciceronem studere partibus Pompeianis, uel prosecturum ad bellum. lateris superioribus, non puto eas literas esse in hoc uolumine, quicquid alii dicat. In illis litetis meis. Quaerelam temporum . querebat enim de temporibus quibus eiu es ita esse ut inter se di-

seordes ut nullam haberent rationem reipublieae. Qua querela. Haberet Glicitum praemeret sollicitudine. Quam tuum,a quo lςio amara rem p uel legatu haberent, & tunc intelligemus suae tempora no magis asserrent mihi solicitudinem quam tibi. Nam non, probat animum eius non minus solicitum, quam tuum,& est seni us esto non noui ingenium tua tale iit non putem te uidere,& cognostere, id quod ego ipse uidea. Eam aciem id acumen. Eam .i talem &tam hebetem. videre, pracviete. Illud, accurat eum, φ facile erediderit Cice. deserturum .ut faueret Pompe. Addue persuaderi tibi. Penitus intus I incute, ut dicitiir. Nosse. prudentem Aeonsideratum. improuidum,ineonsideratum. Desciscerem,deficerem ascederem. Excitata,

erecta scilicet Cae.qui iam coegerat Pomp. ex Italia distadere. Inclinatam,pendentem de ruinae proxima,& utia uti diximus

153쪽

Deficio

diximus supra,tractu ab aedibus minantibus ruinam. Iacentem, quasi prostrata, & sine spe, & intelligit

tunam Pompeii , quae iam merat multis cladibus afficta . Aut tam ine stantem, subaudi existimares. In-eonstantem instabilem,mutabilem. Vt effunderem,abiicerem,transsatio a rebus liquidis,quae effundi solent, Gratiam, beneuolentiam,micitiam. Collectam,comparatam,acquisitam. Nominis florentissimi,non Pompe. intelligit, sed Caes. ius gratiam sibi collegerat,ut uisum est in primo libro in epistola longa,ergo hoc dicit Ci.Miror quod eum penitus non debeas qualis sim, potueris tibi persuadere me esse, uel improuidsi, uel i

constantem.Improuidum, ut desererem uictorem,&haererem quasi uictoan constantem, ut mitterem gratiam Cael charit,imi & florentissimi uictoris, quam ipte mihi collegi, dc comparaui ei fauendo. Deficerem me relinquerem mei ille dicitur deficere se,qui abiicit vel 1 pernit ea quae ad tuendum si int necessaria, ne,perstat in proposito. Initro,quo bellum est incoeptum. Minperque, in toto processu bellorum. Interesse,id enim uidetur ineonstanti ut nune interessem bello,quod temper esturi & damnatia. AGNO dolore &αquia rediens e prouincia intellexerat bella ciuilia inter Cae.& Pom.orta,noluit in umbem redire,led in Cumanum agrum se recepit,qussius perliteras ad Caelium missas de calamitatibus tempora suorum,quibus prohibebatur triumphare,immo locum se dignam in rep. recipere intellexerat autem Caelius eo con lilio in Cumano mansisse,ut facilius posset ad Pompeium transire contra Caelarem, quod ne faciat dehortatus erat idem Caelius per salutem filii εἰ genetis.Vnde nunc se purgat Cie.nihilominus adhaesi rus Pompeio. Ordo est. Literae tuae astecissent me magno dolore nisi iam eii m allatae sunt,&.i. simul ratio ipsa depuli

set omnes molestias,&.I simul animus .s meus obduruisset .i.obduratus fuisset, diuturna desperatione rerum, ad a.eontra,dolorem nouum. Sed tamen nescio quare acciderit, ut sus careris ex lii perioribus literis meis, id quod scribis a me in Cumano mansisse,ut a Pompe .contra Caesa. transirem. Quid enim fuit in illis .s superioribus literis meis,praeterqua querelam temporuma.de temporibus nostris, quae l.querela,non haberet animum magis sollicitum quam tuum. Nam ego no cognoui aciem .i .acumen inSenii tui eam. i.talem aut tale,ut no pute te uidere,id qct ipse .i.ego uidea. Ego miror illud uidelicet te potuisse adduci,qui deberes nosse penitus me,ut existimares,aut me tam improuidu,qui .i .ut desisterem .i. transirem, ab sortuna .s Caes. excitata.i.uigente dc exurgente,ad irtunam sup.ror. Pompeii,inclinarem .s .ad callim,& prope. . quasi iacentem aut tam inconstantem, ut est underem .i.penitus perderem,gratiam hominis florentissimi,uidelicet Caeceolle Lia. longa

manu,& deficerem a mea. a salute,& bono meo, de interessem bello ciuili,quod fugi in initio &semper. OQVOD est, tacit interrogationem quae sibi fieri posset,&ad eum respondet. Consiliu, deliberatio. Triste,qilia his temporibus nihil potest deliberari nisi triste. ut discederem subiectio interrogationis. Solitudines,in loea sola,& deserta. Nosti enim, reddit rationem huius subiectionis. Stomasii mei hoe est animi, &est translatio quia ut stomachus facile mouetur, cum sentit aliquid i quo abhorret, ita & animus delicatus. cuius stomachi. Simile qui ita facile indignaberis, eum uidebas aliquid, qd tibi displiceret sicut ego nune Quondam, nam nunc assuefecisti. Fastidiu, molestia, tessium, indignatio. Insolentium,arrogantium. Fastidium oculorum, indignatio uiliis . Indignitate hoe est, eum uideo homines insolentes esse indignitate. i. cum nullam habeat dignitatem. Accedit,ad lupradictas caui, sis. Haec Pompa lictorum, quos habeo propter digni- P0 P- - imperatoria. Pompa omne spectaculum dicitur ' m aduersi, i graeco voraxis i. mitto dicitur enim pompa nupti amm,pompa sacrorum, pompa funerum, Lictores ueto dicuntur ministri consulis, pro eonsulis,praesidis,praetoris ciue imperatoris, consuli autem dantur duodeni, aliis tantum seni dicti, ut uoluit A.G. ex authoritate Valgii, a ligando, τ cum magistratus populi Romani quempiam uerberari tuis isset,crura eius dc manus ligari itincirique a uiatore lolita sint, isqtie qui Ecollegio uiatorem officium litandi habere lictor sit appellatus. Sed idem dicit Tironem Tullium. N.Caiberii seripsisse lictores a lino uela licio dictos iam qui magistratibus sinquit praeminittrabant cincti erant, addit alia multa. A G.quae licet apud eum uidere. Nonius etiam a ligando lictorem dictum uoluit. Festus Pompeius, quod falces uirgarum ligatos serunt,& parentes magistratibus delinquentibus plagas inserunt. Molesta gratiis mihi alii codices,& quidem uetusti habent aecedit huic molestiae. o appellor, quia ab omnibus dicor

imperator. Eo honore,ut non nominarer imperator. Quibusvis q.d.etiam incommodis S miniis claris. Latebris recessu aliquo,&loeo ubi possem latere. Laurus nostra, soria triumphi, quem merui ob res praeclare pestas in Cilicia, Lauro autem coronabantur triumphantes diuictores. Incurrit,obi itur,lioe est non solii inclare uidetur a malevolis meis,led etiam de ea loquuntur ipsi malevoli ut uolunt. o V o C V L A S, detractiones, oblocutiones. Quod nostram laurum incurrere in oculos, & uoculas malevolorum. Cum ita esset, id est quamuis ita esse scirem. De profectione discessit meo ex Italia. Nisi nobis approbantibus,nisi uobis assentientibus Sc laudatibus me ita tacere. Praediola, meae possessiunculae. In iis, praediolis. Molestus amicis, si sim urbe. Maritimis, uici

nis mari. Mouet facit iniicit. E nauigare,nasti dii cedere. Quod e nauigare. Non nolle,uellem. Adotiti,

ad pacem,& ad tranquillitatem uitae. Qui,quo modo. Conuenit, consentaneum est.q.d. nesto modo praesertim eum fini cupidior otii quam belli. Praetenim, P-Quod est igitur meu in triste consiliuiu ut discedere infortasse in aliquas solitudinest Nosti enim non inodo stomachi mei,cuius tu senilem quondam habebas, sed etiam oculorum in holninu insolentium indignitate fastidium. Accidit etiamolesta s,c pompa lictorum meorum, nomens imperii,quo appellor, eo si one

re carere , quamuis partus Italiae latebris contentus essem. Sed incurrit haec nostra

laurus non solii in oculos, sed iam etia in

voculas malevolorhi, quod cum ita esset, nihil tamen nunquam de profectione, nisi vobis approbatibus,cogitaui. Sed mea praediola tibi nota sunt: in his mihi ne

cesse est esse ne amicis molestus sim. in

aute in maritimis sum, facile in eo no-

nullis suspitionem velle me nauigare, tamen fortasse non nollem , si possem ad

bat quare

154쪽

hat quare non sit uerisimile eum dii edere Contra eu. Caessatilineisse. simus easse me ei esse an eum in secipro eo quod uolebat. Abeo. Pomp. i. enauigare a Pona.. .partibus Pompeianis contra ipsum Caes. Nullo modo propter incredibilia eius ui me merita, ut diximiis in. matb. 1ii per epulcra longa. Sententiam meam. quam tibi exposui. Iam ab illo tempore.poli illud tetripus. In Cumanum. ubi habeo praedia mea. Venim obuiam mihi redeunti a Cilicia, Celaui te.1.quid animi haberem .i.aperte omnia tibi exposui: dicimus auteeelo te haerem. Ouid.in Hemi. Hoc te celauimus unu& de hae re Ci.ad Metellum lil, v. Scito te a fratre magnis de rebus sui sie celatum. Prouidisti. prospexisti, Scognouisti. Quam . quantum. Abhorrerem ab. alienus effem a diseedendo ab urbe , ex quo nune debui- si suspirari me elise nauigaturum aliquo. Quod eum audiui ire te prouulisse me esse alienum ab urbe relinquenda. RHitana ui . certo promisi. Quiduis quodcunq; malum. Quid ergo. insertex supradictas nulla habendam suisse luspitionem dediseessu suo. Quid ergo aecidit eum interrogatione legendia est. Costium .deliberationem no dii dedi ex Italia ad bellum civile. inaci TvR quod triste consilium meu uod mihi obiici, ibrtasse,ut discedere in aliquas solitudines. i.de- Asc ΕΝ

serias terras.Tu enim nosti non solum lascidiu.Lalpernationem superbam stomaelia mei. Cuius i. stomachi mei similem tu quondam habebas,sed etia fastidiu oculorum in indignitate.i indignis honoribus holm inscilentium .i. superborum & petulanter agentium. Etiam ha e Pompa molesta .i mihi, lictoria meoru quos pro sul ae imperator nondum remisera accedit.c ad fastidiu .& nomen imperii quo appellor, si ego carerem eo onere. s. seepti honoris S nominis,contentus essem latebris Italiae,quis.1.qtulauis paruis. sed hae nostra laneu, i .hie triumphus noster, inciarest. i.obiicis,non solum in oculos, ted etiam in VOCULAS. i.obtrectatiun ea Ias malevolorum. Quod eum vitet ita, tamen nihil cogitaui unqde prosectione.i.de da sessione ab Italia aut urbe, nisi uobis approbantibus. Sed praediola mea lut nota tibi. Oportet me esse in ius. spraeviolis,hoe est pa uis praedii; meis. ne sim molestus amicis,sip.meis. uia si Romae esset alterutri fauere cogeretur. utem: autem amitterat,&dum alteri faueret alterum sibi& suis inimieum haberet .Quod autem sum in mariti si lip. loei, .i vieinis mari mouet facile nonnullis .i.quibusdam sis pitionem,me uelle enauigare.i.excedere Ital a nauibita quod no nolle quod minus est q uelle,quia coactis quςda sunt,qus neq: uolui neq: nolui, quia nolle nopossimi S uelle non debent,s possem .senauigare ad otium. salibi obtinendum, nam quidem. i. eerte. sulci. quomodo eonuenitii. conia emens,& utile sit,iup.enauigare ab bellum: praesertim contra eumTCar. citi l percime satis edisse & ita nullam illi esse Oetasonem belli in me, S enauigare ad bellum ab eo. i. discedendo ab eo. Pompeio cui tamen nullo modo potest sitis ieri quia saltitem suam cicero illi debebat. Deinde l.seeundo loeo,tu potuisti perspicere facilime sententiam meam iam ab illo tempore,cum .i. quo uenisti obviam mihi

in Cumanum sagrum. Non enim celaui te sermonem .sde ea re. Sed nonne. q.d. maxime, tu providisti.i. prouidentia tua cognouisti,tum .i.tunc,qu.quantum ego abhorrere .i .alienus essem S repugnarem ab urbe relinquenda .Quod .ste prouidisse me abhori ere ab urbe relinquenda,cum audassem,icilicet ex te aut tuis, nonne asilini aut tibi me perpessii rum potius quiduis,id est quodlibet incommodum q exiturum sup. esse eae Italia, ad bellum civile. Quid ergo accidit eur mutatem consilium .s meum.q.d hil,lui de addit.

moVo D aute in maritimis facili me sum. sie in meo libro scribi uolui, quia in antiquis codicisti, ita seriptum inueni,& eum tensum quem ita collocata uerba praeseserrent, meliorem Hi dicam. in alias elictis imperi si Quod autem in maritimis 1 iam facile moueo.Quod in maritimis facillime sum, id est, Quod in maritim iii

praedii, libenter maneo,quod ualde delector i illis meis,quae mari propinquae sunt: id enim ligni fleat noli ic me sum lib.ii .de Orat. eet2.Quod & diei ornatissime possunt,& augiri facillime id est evin delectatione S sua

tittite.libro xiii. ad Atticu Iocium habeo nullum,ubi facilius esse possim, quam asturae. Qui Iutem me ui dent in maritimis esse non existimantes me id tacere inductione animi,nm: scientes me mirificam capere uoluptatem ex Hs meis villulis, suspicantur me id facere,quod nauigationem expectem,& hine avolare eupiam, nee tamen illi hoe stulte enitabant,& rationem habebat hae ipsorum suspicio: Quod autem Legime in maritimis esse consueuerat Cicero, in causa etiam ipse faciebat.nam iuxta mare uillae in mediterraneis loci, positis praeponebantur,&ut Graeci dicunt, , vel ψωνα magni aestimabantur.Id etiam eonfirmat Plutarchus grauis, inuissemptor in Symposlibro primo cap.quar. Qui, inquit usurparia multis in sermone hane sententiam ambii lationem iuxta mare & nauigationem iuxta terram luauissimam esset cuius rei apso musam quoq: reddit, vivido i- -si oraίππι ό -- civi a Vimi in Ad quam sitit Etiam arbitramur nos respexige doctissimum poetam Vergilium libro sectando. Ceorgicorum, cum inquit. sermone eu Μα nate habens ades,& prami lege littoris oram declarauit enim iis uerbis se illum ad re iocii ror dam inuitate. Astuta autem Ciceroni uilla maritima aerat ut Plutarciquoq: in Cicerone his uerbis, docet . . s veri aeriosa' , uir. Ais. Hi, παῖ a vis M. p rismNON enim te eelaui amorem.Cum hie locus antea manifesto eorruptus esset a me est,quemadmodum ti , PETRI nostris uides restitutus quod tame diligentia potius quam itidustria tilla mea factumestruetere enim seripis VICTO.ram reposui, quam ne parua quidem immutatioue facta in Medi o repetiuilam eur reiicerem nihil erat. si CAs D. qua in no eloco obscuritas est,ea ab historia nascitur,quam ignorari marum uideri non debet.

LIBER

otium. Nam ad bellum quidem qui conuenit praesertim contra eum, cui spero

me fatisfecisse, ab eo, cui tamen fati sileri nullo modo potest.De inde sententia meam tu facili me perspicere potuisti

iam ab illo tempore,cuin in Cumanum

mihi obviam venisti No enim te celaui sermonem. Sed nonne tum prouidisti' abhorrerem ab urbe rclinquenda quod audisse in , no ne tibi asstri naui,

quiduis me poli' perpessum , si ex Italia me ad bellu ciuile exiturum i quid ergo

accidit, cur consilium mutarem nonne

155쪽

EPISTOLARUM

HV2IR. 35OMNIA.subaudi aeciderunt. Miseriis. malas. Aliquando.tandem. Ea desperata, id est pacis spe amissa. Puto, scilicet spero futurum. Nunquam poeniteat.ut semper laetet me nige in hoe proposito, & in eo perseuerasse. Et enim .exemplo extollit tactum suum,& eonsilium fugiendi bellum ei uile. Nams Hortensius gloriabatur non internisse bello, a quo propter inrauiam abstinuerat, quanto magis gloriari potest Cicero , qui uoluntate ipsa bello non interfuerit.

Hortensium.oratorem optimum, eum qui Cato

obol

FAMILIARIUM

potius ola, ut in sententia permaneret credas hoc mih elim,quoὰ puto te existimare,ex his miseriis nihil aliud quorere, nisi ut homines aliquando intelligant me nihil maluisse , u pacem: ea desperata,nihil tam fugisseri arma ciuilia.

Huius me constantiae puto fore, Vt nunquam poeniteat . Etenim memini

illustrior.clarior, maiori ignauiae,timiditati est ens uxorem ad pro ereandam sobolem concessit, familiare Cie ut ipse testatur Avara MN HOC genere.in hae causa in simili conditione.' ignauia eontraria sortitudini. Id quod simus ignaui,qui multu ostendi documenta sortitudinis, in eonsi-latu meo,&in administratione prouinciat. Nec me ista, respondet ad ea quae Caelius dixerat esse respicienda propter suos,quibus Cicidicit se non terereri. Proponii ratur,com memorantur, & quasi ante oculos mihi ponuntur. Fidelissime.quia scio te hoe de fideliter & amanter facere,quia nolles incommoda mea. Ad timorem .mihi faciendum, ut terreas me. Nulla est enim. hoe dicit si quid mali ex hoe bello accidet, omni- .. hus accidet & hoe malum si possem meis ineommodi, di damnis a repti. remouere,libenter sacerem. Aeerbi

tas calamitas. Perturbatione. tumultu ciuili. Impendere.imminere. Privatis propriis. Incommodis damnis

iacturas. Vel illis i etiam istis:& fgni heat omissionem sortunarum in silicitatem liber tu &peneri Dolobeua dicio Le. Redimissem.remouissem.quas dando mea prauata, ut respub.careret illis incommodis. illud enim proprie

est redimere,ut captiuitatem tuam meis sortunis redi-inia dedi fortunas meas pro raptiuitate tua. In memo

ria nominis mei.quia nullum pulchrius & praestantius relinqui patrimonium a parentibus potest luis filiis, qterum praeclare gestarum gloria & memoria .unde S ipse Ci tib pri. Ateiorum Licet enim mihi M.fili apud te gloriari, ad quem&haereditas huius gloridi&factora imitatio pertinet. Nulla erit .sresp.hoe est si perdita &oppressa fueriti separatim. seorsum .i.nihil ei a Gidet, quod non aecidat caeteris. Cum scias. hoe est cum dupli ei de ea usa seias eum mihi esse charis imum, & propter eum que semper amavi, S propter filiam meam. qui eum si mihi charissima,necesse est eius maritu mihi charam essemam generi maxime amantur propter filiai. Respicia.intutar,& ipsius respectu habeam. An dubitas. Ordo est luod rogas, ut respicia an dubitas, quin ea cura me uehementissime solicitet. Eo magis solicitet. Spe la.non pro loco edito & eminenti inhoeaecipituri unde aliquid uidere & spe lari possit specul inui:ut apud Virg. in Bue. Specula de montis in altum Recula Deseritaed blandimenti gratia usus est diminutilio aspe ut sit Hac specula hac una parua spe, in enim a res Meuia ita a spes specula. speculam autem intelligit filiam Tulliam in cuius sermoe&suauitate,ut ipse ad Seruium sulpitium libania it omnes eutas ct molestia, de

ponere consueuerat. nam ut ita ordinetur textust hae

eame oblectabat ecula Dolabellam meum ab his molestiis uacuum fore no plaeet neq: conueni eum de si lia sererit mentionem diem: an dubitas, m scias quati eum illum, tum uero Tulliam meam faciam, quin ea ra me soliciteti deinde subdidit,& eo magis φ in comunibu , molesta ishae tamen oblectabat speetiti,quam fine dubio intellerit de filia su sequentem autem textu ita ordinare. Dolabellam meum uelim esse uacuum ab his molestiis & ostendit inferiit, ubi dicit de Dolabella,s se ipsi suadeo uideas tanq si tua res agatum nam sMiseat uelle, ut opera Caelii liberetur.3 Nonne Oia supraeciderunt potius,ut permanerem in sententia q.d. maxie. Ego u elim sup.ut credas mihi hoe od puto te existimare Liudieare me,su p. me nihil querere aliud o his mi seriis .f.quas patiebat in agro,nis ut nolex itelligat aliqn me nihil maluisse .i. magis uolui sien pace.Et ea destiata .i. esset despata a me nihil fugisse tLi.tat opere, q. .qtopere,bella ciuilia. Ego puto me rurea sutiatu esse huius costantis, ut nun poeniteat si p. me huius sentetiae. Etenim ego memini Hortensum familliare nostra solitum esse floriari in hoe genereTuiuedi m nunq interfuisset bello ciuili. Haee laus nostra,s abstinebimiis a bello ciuiti erit illustriora. Harior & nobilior, E Hortensi, S non interiitisse bello ciuili tribuebatur illi.sHortεsio ignauiae a. ad ignauian imbecillitate S arbitror ida.ς, propter ignauia abstinuerim' nos,no posse existimati. i.iudieari de nobi quia prouinciam impacata petierat, unde uixdum reuersus erat O merito iuphi. Nec di non,& ista quε rroponu

in hoc genere gloriari solitum esse s

miliarem nostrum Hortensium, v num

ram bello ciuili inte riuisset. Haec nora laus erit illustrior, quod illi tribuebatur ignaviae:de nobis id existimari pos

se no arbitror. Nec me ista terrent, quae mihi a te ad timorem fidelissime,atque amantissime proponuntur. Nulla est enim acerbitas,quae non omnibus hac orbis terrarum perturbatione Impendere videatur.quam quidem ego a re publica meis pruiatis &doinesticis incomm

dis libetissime, vel istis ipsis,quae tu me

mones,Vt cavea, redi inissem. Filio meo quem tibi charum esse gaudeo, si erit ulla respublica fatis amplum patrimoniurelinquam in memoriam nominis mei Sin autem nulla erit, nihil accidet ei separatim a reliquis ciuibus. Nam quod rogas, Vt respiciam generum meum adolescentem optimum, mihique charissimum:an dubitas , quin scias quanticum illam , tum uero Tulliam meam faciam quin ea me cura vehementissi

me solicitet & eo magἰs quod coib' miseriis hac tantum oblectabar specula.

156쪽

LIBER

SECUNDUS. LXII.

proponuntur mihi fidissime, atq; amantissime.i.ut ab amico fidissimo, utpote a te, ad terrorem.I. ut deterrear a iii ieeptione belli ciuilis, ne uidelicet filio & filiae ac genero graue animicum paret, non terream me.Nulla enim aeerbitas est, quae non uideatur imeendere . i. i nunere hac perturbatione terrarum omnibus.s uiuentibus liue bello intersint,sive non, quam .l. perturbationem.ego quidem redimissem libetissime a rep.meis incommodis priuatis & domesticis, vel .r.etiam id ipsis,qirae tu mones me, ut caueam. Hoc et Habenter passius et lem, ut liberi me paterentur, quae illis impendere mones incommoda, S respu.his malis sit libera. Qui enim aliquid redimit unu pro alio dat. dc ita Cicero uellet redinuste perturbatione reip.pertiirbatione domus tuae. Lenecisse per incomoda domus tu ut reipu.nulla acciperet, unde addi ego relinquam filio meo.l. M. Ciceroni satis amplum patrimonium,uidelicet memoriam nominis mei, ii ulla resp.erit. s.futura finito bello,s autem .i .lia, si nulla erit nihil accidet ei separatim a caeteris ciuibus .i. quod non idem acciderit caeteris ciuibus& ita dile mmate concludit frustra timeri pro filio. Nam quod rogas, ut respicia,scilicet miseranter, generum meum uidelicet Dolabellam adolescentem optimum,&mihi chari uimum. an dub: tas quin ea cura tolicitet me uehementer, cum scias quanti iaciam d ea aestimem,cum .sita sit v plur mi iaciam illu, scilicet generum meum Dolabellam,tum uero multo apertius est,cppluDolabellam meum , vel potius nostrivii ri m Tulli in meam. scilicet filiam, S eo magis

θ - . - L - Iupple lolIcitet me, v ego oblectabar in communibus

videbam fore ab iis inolestiis, quas in liberalitate sua contraxerat, liberum. V eli in quaeras, quos ille dies sustinuerit in urbe duinsuit, i acerbos sibi qinihi ipsi

socero non honestos. Itaque neque ego hunc H ispaniensem casum expecto, de quo inihi exploratu est, ita esse,ut tu scribis, nec quicquam astute cogito. Si quado erit ciuitas, erit profecto nobis locus sin autem non erit, in easde solitudines tu ipse ut arbitror venies, in quib' nos consedisse audies. - Sed ego fortasse vaticinor:& haec omnia meliores habebutexitus . Recordor eni in desperationes corum,qui senes erant adolescente me, nunc eos ego sortasse imitor, & utor artatis vitio velim ita sit. Sed tamen toga prae textaria texi Appio, puto te audiisse. Nam Curtius noster dibaphum cogitat, sed eum insector in oratur. Haec aspers, Ut scires me tamen in stomacho solere

ridere. De Dolabella,quod scrips,vide

as suadeo tanquam si res tua agatur. Ex

tremum illud erit mos nihil turbulente,

nihil temere faciemus. Te tamen oramus, quibuscunq; erimus i terris,ut nos, libero ' nostros ita tueare , Ut amicitia

nostra δε tua fides postulabit. Vale.

32pv. .epi. Magno dolore. texistimares aut meta improuidia. 'ab excitata sertuna ad inclinata,& .ppe iacente distingere,aut

tame stante, ut collecta gratia floretis imi hoi, effundere,& quod initio seri, pq: su .ciuili bello interesse a meqi ipse deficere. Quod e t f meu triste Ostiti ut deleedere fortaisse in aliqua, solitudie,

Non enim te eelam sermonem tam pium, uidisti qabhorrerem ab urbe relinquenda . cum audiuinsem, nonne tibi affirmauit Dolabellam meum uel potius nostrum sore ab his molestiis quai libertate sua contraxerat,liberum cupio. malis tantum .i.duntaxat hae speeula .i parua spe, de ii-lia mihi reliqua Notum est diminutiva in quinta declinatione fieri deponendo.1.& addendo cula, ut dies diecula,1 pes specula, res recula, uerum tame ego hoc loco non damnem eos,qui se exponunt .hac specula .i. 1 pe- latione aut loco ad spectandum apto,sup.qua. I DOLABELLAM ordo est uelim Dolabella fore ua HVBER. elatim M. Velam cupio,& quasi te rogo. Fore uacuum. cariturum perte S opera tua. Communibus.que non ad me solum sed alios quoq; ptinent. Liberalitate sua ad ex sationem Dolabellae dixit liberalitatem, cum melius prodigalitatem dixissedi potest lega laberi . te,ut sit audaeia quadam &quas temeritate. nam libri Lib rdieitur qui nullius habito res pectu quod sentit dicit Iiacit. Contraxerat sibi fecerati In urbe dum t,nam tune eum Ciee.seribebat erat in castris cum Criare. sustiti eo Sustinuerit. toleraverit, nain sustinemus quae sunt oneri Se molestiae. Acerbos graues. Non honestos mihi quia multa oportuit me facere pro eo quae non erant latis conuenientia dignitati meae. Hispaniensem rasum. hoe bellum quod in hispanianti negem tura Caesare eontra Petreium & Afranium, quot apud Il- lardam obsederat. Expecto. ut multi ex tibimant qui eredunt me expectare, ut pro euentu illius belli nouucapiam consilium, S delaberem quid sit agendum. 3 si anum, dicimus hominem ex Hispania, Hispaniensem uero qui licet sit in Hispania tamen noti 1 . spaniatiinded

r ea de Hi Hispaniendicimus Romanum exercitu m Hispanien M iem i. qui in Hispania militat. Exploratum. certum manifestum. Vt tu scribis.q, Caesar omnino sit futurus uictor.se.n .eoniicimus a Caelio seripti, si isseastute callide,ut meam im rerum rationem habeam & non dignitatis publieae. Loc .in i pl. ciuitate seu i caeteris. Non erit ciuitas. Tu ipse. quia perdita ei uitate&rep. non magis erit tibi locus q mihi. solicitudines .reeessis, io solitudo ea remota. Consed me.constituisse, commoratos esse. sed ego φ fortasse omnia erunt meliora q dicit,quiatiaticinatur & non ex orta ratione dicit. Vaticinor. diuino. Et haee Omnia q uae tantum timoris nobis osserunt. Exitiis fines. Neliores. quaticinamur&putamus. Recordor. argumentum ab aetate se enim senem nune desperare dicit, scut olim adolesten, uidit alio, senes desperasse quae tamen meliora euenerunt, ex defectu enim sanguinis senes sunt timidiores s ideo ut plurimum desperant eum adolescentes contra ex abu- dantia sanguinis multum audeant & sperent. me adolescente.eum essem adolescens. imitor eos & facio setit illi faciebant. Aetatis uitio na senes semper solent praedioere multa tutura & ut diximus promptiores sui

ad desperationem & timorem q ad spem. Velim ita

sit utinam ita si s uatie iner more senum, v lixe omnia meliores habeant exitus. sed tamg. hie loen, est difficillimus propter deprauationem textus, nam alii legunt,

157쪽

Apio Appio

Toga

Praetexta

Apio il

gunt,togam praetextam texi apio, alii Appio placet tamen melius apto,ut si sensus coniunctus cum superi ri hae omnia fortasse meliores habebunt exitus , sed tam n texi togam praetextam apio: hoe est imperatoria

uestem meam texi a maritudine. Toga enim uestis communis omnium Romanorum tam multierum q uiro .

Pretexta ii ero erat inspne magistratiium,ab Ithratas a Tullo Hostilio rege Romanorum tertio ad Ro.transatum quem habitum eo tempore pueri non usirpabant ed postea a Tarquinio Prisco eum de sabini, triuphasset,data est pretexta cum bulla aurea filio annorum quatuordecim,q, hostem manu percussisset Sinde usurpatum iit pueri quoq: ea uterentumquoniam igitur erat insigne magistratuum,& Cicero procos ut &imperator in Cilicia fuerat Ideo dixit. Texi. ornaui. Togam pretextam .imperatoriam dignitatem. Apici aritudine,quasi dicat, quam magis decebat tegi & ornari lauro,nam ut supra diximus, licet meritisset trius,hum Cieero non tamen erissima uit triumphandum lugente patria. Apium enim pro amaritudine 2 do ore posuit est enim herba amara. Virgilius .Florihus atque apro crines ornatus amaro, licet se ius in eo loco exponat amaro, id est uiridi. Puto te audiitisse me texis e togam praetextam apio. Curtius nosteris erat

utriusque amicus. Dibaphum.purpuram bis tinctam spuiseat.nam a i bis, tingosgnis eat.ponitur etiam pro ueste duplicis coloris,ut puto hic intelligi,ut dicit Cire. Curtius cogitat uestem duplicis eoiorix, sed eum tinctor expectat qui faciet eam unius, metaphorice enim loquitur, urtium utriusq; partibus di crifaria nix & Pompeianii studere, sed necesse fore ut unitis tantum sit. insector. a o tinctor. Moratur expecta L. Aspersi, leuiter tetigi. & iocatus sunt in stomacho in molestia,in indisnatione: Quod seripsi .ut stlibera molestiis tuis. Extremum .episto ita id est haee erit concluso. Turbulenter. iracunde. impetuose, temerean considerate. Liberos. filios. Literas ad te. Caninius salustius quaestor erat Bibuli,qui praeerat Antiochiae, is ad Cieeronem duas epistolas temps erat unam plenam uariis petitionibus & interrogationibus quibus omnibus respondet Ciee.ut ev prima parte epistolae colligitur nam superfluum est numerare partes. ln- alia epistola petiuerat Caninius a Cice.ut eum Bibulum praetori diligenter per literas luas commendaret: qa ui, se sacere dicat Ciee adducit tamen quasdam rationes , quibus ostendit commendationem suam parum pontatis apud Bib habituram.

VIDERAM Dolabellam meum.sgenerum uel potius nostru . micum comunem. reii acuum .i immiane:

alii legunt liberum ab iis molestiis quat contraxerat iberalitate. . largitate sua .alii tamen prodigum dicunt,&sunt qui hie libertate legendum censerant, ut sit , quas eontraxerat liberius in loquendo in Pompeium, eis autem tune uacuus fore uidebatur in eastris Caesaris militans ab eo tutandus esset, s liberalitate legendum est ensis est eum suspectu insitisse Casari Iropter liberalitatem fore in Pompeium aut ala quem amicorum eius,qui disse lis est in re huiusmodi qua satis erat & scribentem,ct eum ad quem scribebat intelligeret praesertim cum ex industria saepe mentem suam alios si sorte in eorum manus inciderint literae celet. Velim quaeras.i .di ii iras,quos.i.quales dies ille. 1 Dolabella sustinuerit .i. passus sit dii fuit in urbe,q. . tu acerbiq.L tu non honestos mihi socero .s illius. q.d. acerbissimos & minime honestos, sorte indigna eo tumelia Ipter Cesarem a Pompeianis assectum dicit, non tamen palam Iropter Cie. & liberalitatem suam latum, unde tacite laudat φ ad Caesare in in castra profectus est,id tamen facit qui ita Caelio placere uidet,cum tamen Dolabellam retrahere a Caesare aliquando eo natus sit. ltaq: neq: ego expecto hune ea sum Hispanie n. 1.qui continget in Hispania quo eontra Petreium & Afraniu Pompeianos duces,Cssar exercitu situm duxerat. hoe es nons mulo me alterius ami eum donee de casu Hispanienti certior fiami casiam autem dicit aut dubium euentu 'belli aut poli' cladis rei p.uteruter Dieerit,de quo. casu exploratum id est perspectum & clarum est mihi ita

esse seu t tu seribis,hoe est φ maletes pro Caesare militem,nee cogito quicquam astute .i. eallide & dissimulateris ciuitas .iaeommunitatio & libertas ciuium erit quando,id est aliquanIo su p. Rome, profecto loeus erit

nobis su .in ea snautem .i sedis ciuitas non erit.sed lup.dominium alicuius in urbe: non enim uidetur ei uitas nisi ubi ciuilia mea .i ex sententia ciuium dominantum tu ipse ut arbitro uenies. taandem, in easdem solitudines .i. desolationes, & uacuitates ciuium, in quibus audies nos.sseniores consedisse.q.d.licet pro tempore forsan spe rei tibi aliquam rem p.& ita aliquam ciuitatem fore tam e nos uidebis solitudinem civium in urbe. tiam si plena st hominum,ut propheticum illud Quomodo sedet sola cinitas plena populo .l intelligetiam lutius loci faciat. sed ego uatiet nor.i diuino sortassis. . ut diuitiantes uana coniectitra situra haec dieo,& haee omnia habebunt meliores exitus. Recordor enim desperationes eorum qui erant senes me adulesce-tea. messem adulescens tempore sorte syllano & Mariano ego imitor fortasse nune eos, ct utor uitio Ha tisae sensis, quae φ parum habet sanguinis meticulosa est. Vesim ita sit,ut.sititio aetatis haec licet non euentura, metuunt. Sed tamen &e loeus hie sane obseurus est, de per metaphoram intelligendus intelligitur autem dupliciter,nam alii texi a tergo dedueunt alii a trio, & priores apio legunt posteriores Appio priorum sensus est. Sed ego texi.i.operui togam prstrata, i.uestem triumphalem apioci.herba illa qua triumphantes elim utebantur, unde ille. Est apium di etiam ς apex hoe se re solebat Victoris ueterit m fieret dum more triu'ans.q.d.Cicero,ego paro iam mihi apparatum triumphalem prius enim dixerat se sperare triumphum Nubertinus quidem legit apio,& texi a tego praeterirem,sed in alio sensu ut si apio.i.amaritudine, est enim herba amara,sed id non plaeet quia se ridere hscdiceret fatetur puto te audisse .cφ texerim prstexta api . Poseriorum senius est. Sedruto te audisse togam prit tam .i. uestem triumphalem, tera. i.operi textorio seri, Appio. s. pulctro, hoc est sperandum est, mille triumphum obtinebit in ea calamitate temporum, quod retierisionem dicit. eum sciat illum id frustra sperare. Nam eurtius noster cogitat i. praetendit obtinere gibaphum, id est uestem purpurae bi, tinctamini aci dicitur bis,&βα - tingo. Hubertinus tamen intelligit φ Curtius utriusq: partis esse uelit, & ita ab utraq: purpuram expectet,ego mallem de utrius': uana spe in oblitis do triumpho intelligere sed insector i tinctor eraece M 41,moratura. tenet in mora eum icilicet Curtiti quominus haberet dibaphum. Ego asperii h. Glieet de Appio & Curtio, ut scires me tamen .i tametsi in stomacho.i eum lMli,& indignatione summa, solere ridere. Quod se ipsi de Dolabella suadeo uidea, i prospicias, tanquam s tua res agatur. Illud erit extremum .s tu ius epistolae, uidelicet v nos nihil faciemus turbulenter nihil temere,tamen nos oramus te nouibuscunq; tertis erimus,ut tueare nos &liberos nostros ta ut amicitia nostra ac fides tua postulabit. Vale.

158쪽

LIBER SECUN DV s.

LXII.

1.SED ego fortasse uaticinor. Recte hoe uerbum declarat Paulus,eodemq; δciple intellectu accipiendum puν PETRI totquam autem uim hic habet uaticinor eandem in Phormione par hule asimileq: uerbum habet Ariolor. vlCTO. potuisset hoc aliquos fallere,quod de rarior est hie signifieatus huius uerbi,d senes etiam ora lis diuinatio- CASU.nibusq; gaudent,εἰ ip si res suturas diuinare libenter solent,quod lepidisiimus poeta Aristophanes in sua comoedia docuit, cu inquit c. D .sed ut diximus uerus ille sensus est,nam inquit statim: Recordor enim desperationes eorum,qui senes erant adulescente me S quae sequuntur. Aristot.autem lib. I. de arte dicendi,quo loco mores δἰ istudia omnium aetatum refert, appellat iplos rara, quod nihil unquam boni sperent. aut uix omnino aegreque sperent quod duabus de causis neri affirmat,quas ipse aeutissime,quemad

modum alia omnia,excogitauIt.

prael. S. P.D.

Iteras a te mihi stator tu' red-

sidit Tharsi ad sextum decI

H num calen. sextileis. Hi se

ogo ordine, ut videris velle, respondebo. De succetare meo nihil audiui, nec quemquam fore arbitror.

Llteras.epissolam. A te,noIE tuo. uel literas ad te.i. HVpga. literat suas,ut sdieam lis es Etentia est ab Aristo stator tele,pto est sententia Aristotelis. Stator. ia dicitur qui apud magistratum assidue est a crebra statione ponitur pro satellite & apparitore, qui reos in ius uel in eareerem ducit quispi .ipitur stator Caninii reddiderat eius literas Cieero. Thars . Ciliciae Metro- nolis,quam Perseus Danaes proles nobilissima loeauit hane Cydnus fluuiui interfluit. Ritq: Pauli Aposto- Patria Pauli patria. His literis tuis. Ordine. Particulatim, ut liomnia soluam quae a me petiuisti. De sucee re. prima responsio cupiebat enim scire Caninius utrum ecset uenturus suecetar Ciceroni. .QVIN disicedam.ut non discedam. Ad diem .statutam.s hi ad liane prouincialem administrationem ad Hunnutinem anni Metu.Parthorum.quem de parabis habebamus Sublato. amoto, quia transerunt in prouiciamsua, 'post a nobis multas acceperunt clades.Commoraturilm,cessaturum,facturum moram. Nusqua. nullo loco, signineat autem in loco,3 adlocu,ut nusqua tui δύ nusu vado. Hora in sermo.Quae nusquam p repit. Rho- Rhodo, dum. ibi enim erat filius Cicero. dc nepos ideo di

uin ad diem decedam,nulla causa est, xit,cauia Cice.puerorum.Est autem Rhodos insula in

- .. -- mari Pamphylio una ex cycladibus,dicta ut quida iio-liint,si augurio capuli rotae illic inuentae sit condita,nar ais graece rosa die tu Diodoro tamen placet dictam, a rhodo filia Neptunia love dilecta,ut Homerus cecinit. dicitur autem dc urbs & insula eodem nomine, sicut d Chios.Certum est mihi.i .constitutum εἰ debl -- ratum, it accedam Rhodum. Urbem. Romam, per an-

sed tamen iter ineum 'reipub & rerum i' Gu nubit hoc in licit

L GIxeram me nusquam commoraturum, dc uenturum

praesertim sublato metu Parthico. Co-

Inoraturuin ine nusquam sane arbitror. Rhoduin Ciceronum causa puerorum, accessiarum puto, neque Id tameI cervi.

ad urbem volo quamprimum venire urbanarum ratio gubernabit. Succe riuus non potest ita maturare ullo modo ut tu me in Asia possis co Opite. rationibus reserendis,non e t in inmodum te nullam referre,quam tibi scribis

a Bibulo fieri potestate: sed id mihi vix

videris per legem Iuliam facere posse,

quam Bibulus certa quadam ratione noseruat: tibi magnopere seruanda cen

seo. Quod scribis Apamea praesidium

deduci non oportuisse, videbam idem exteros existimare, molestes serebam

de ea re mi es commodos sermones malevolorum suisse. Parthi transierunt necne, praeter te video dubitare neminem.

Itaque omnia praesidia, quae magna, &srma paraueram, commonitus hominu non dubio sermone dimisi. Rationes mei quaestoris nec veru fuit me tibi mi

tere, nec tum erant cosecta.eas nos Apameae deponere cogitabamus. De praeda

mea praeter quaestores urbanos id est po

quamprimum ad urbem, tamen regam iter meum, ut uidebitur interessoreipu. Naturare,accelerare aduentum suum. Vt potas conuenire me quia ante discessero ex Asia,q tuus successor uenerit. piebat enim Caninius loqui cum Ciee.led non licebat ei discedere nisi si e r eius prius uenisset , quem in dies expectabat. De rationibus. ad alia partem respondet, quia consula erat Caninius Ciceronem hirum eonsuleret reddenda ratione pecunis quia erat qu sto cum Bibulus prρtor Leeret ei potestatem,uellet ne referre an non itaq; consulit Cice.ne redderet rationem ulla si positi, licet dicit eu eoo ad reseredum perlegem tuliam,quam εἰ si Bibulus non uult seruare, dicit tamen seruandam esse Caninio. Reserendis.reddendis rationibus pecuniae, dc adminiit rationis prouincimincommodum.tibi, li-ptote i. tibi erat ualde utile.Quam potestatem.arbitriu. non reddendi. A Bibulo.praetore tuo. ld.sut nullam reserat rationem.Legem Iuliam.quam tulerat luti' cssa 'uae quaestores dc exteros magistratus rationem administratae prouinciae reddere iubet.Quam legem Iuliam. Bibulus.quasi per contemptum eum saepius nominat. Certa ratione.propter ueteres inimicitias, quae sibi fuerant olim eum Caesare in consulatu, ut declarauimus lib. pri.in epistola loga.Tibi qui es quaestor, S qui

fortasse non habebis eam executionem, quam habebit Bibulus. Apamea, urbs est Asiae ii quam Antiochus. soler homines transtulit ex Celinis,de urbem appellauit de nomin e matris Apameae, auctor est Straboli.xii. dc Solinus,ex ea urbe remouerat cie psidia, sublato ia,

ut sipra dixit, metu Parthico quod Caninius non probauit,& multi alii ea de te ciceronem imprudentiae t runt,

159쪽

EPISTOLARUMI A MILIARs V M.

pulum Roma. Triuncium nec attigit. nec tacturus est quisquam. Laodiceae me

praedes accepturum arbitror omnis pe

cuniae publicar,ut & mihi β populo cautum sit sine vecturae periculo.Quod scribis ad me de drachmis ccciiii. nihil est quod in isto genere cuiquam possim co

modare. Omnis enim pecunia ita tractatur,ut praeda a praefectis, quae autem mihi attributa est a quaestore curatur

Praes

do MCEN.Arruebat quod urbem immunita reliquisset quos se mones tibi molesto; esse dicit. Praesidui m. mi lites quos ad tutelam loci in ea urbe posueram . Nam subsutum dieitur quod datur laborantibus de post periculum .Deduci temoueri. Non oportuisse.non decuisse,neq; utile imisi eadem quod tu .l non oportuisse. Ninus com-m Ogos. i. non honestos. nee mites. Ea de re. deductione Iraesidii. Transierint.in prouincia luam.Praeter te. quia

caeteris omnibus est certiuinuim. Omnia praesidia duae non solum Apameae,sed ubiq; erant.Commotus .adductus. No dubio. certi si imo Firma ualida,& robusta. Di Dirilitere misi. deduxi ex locis ubi erant, a me dimisi. Dimittere enim ad multitudinem & maxime ad milites pertinet.

Terent.in Eunucho. lam iube exercitum dimitti Ratio essent consechae. Easaassones. Deponere.relinquere apud aliquem. De praeda. quam de Parthis uictis sum adeptus,uolebat autem Caninius tare quid de ea actum effetataq; dicit Cic. nil ut a quoq esse de ea quaestoribus populi Roma. Vrbanos.quia erant &alii quaestores prouinciales icii Sistor Cice &Carum iri quaestor Bibuli' auteni urbani quaestores remissi a populo acceperant partem p ae,ideo

- ter quaestores .i .populum Romanum,nam listi acceperant,nomine Populi Romani acceperant. .

- 'ςiv Teluti eius dicitur a tribus unciis ut uoluit Varro,eunde Festus appellat tri uncium, adem ratione,s sit muunciarum,ellenim genus nummi. Laodiceae.urbs est Anthiochiae. Praedes, fideiussiores , dicuntur tamen proprie,secutidum Asconium Pedianum praedes satisdatores locupletes pro re,de qua apud iudices lis est ne interea qui tenet dissidens causae poliassionem deteriorem laciat,tecta dissipet,ex dat arbores, x cidia deserati Festus autem dieit in praes est is qui populo se obligat, & interroratiis a magistratu si praes sit, ille responite praes. Cautum sit mih ut tuus sim per ipsos fideiussores de pecunia publica. Sine periculo vemim ut ut o aduehi in Italiam sine periculo meo & P. R. quia prςdes tenentur ad omnia pericula. Quodaeconiacimus. Caninium petiuisse mutuo a Ciee.quingentas drachmas,cui respondet se non posse mutuare, quia illa praeda non si in testate sua .le deorum,oui a Pop. Rom.erent preiecti illi peculum Drachma, δροκμ, propondere ponitur &constat ex dece & octo siliquis,uel tribus scrupulis. Idem etia lentit Priscianus,& dicit octo dracli unciam confici,significat etiam genus monetae,eadem ratione quam dinim' de pondere quia omnes moCom0do netae ponderabantur, a pleri': lati ius scribitur re I dragma. In isto

Mutuo dare notandum uerbii in improprie positum, nam eo amodantur,quae redduntur eadem numero G specie tu estis,equus,liber. Mutuantur ea quae non redduntur eadem numero, specie,ut iuratim si merum nummi Interdum tamen commodare ponitur simpliciter pro eo quod est modum, utile iacere S gratificaeri, sicut contra incommodare permolestum eise R nocere.Terean Andri. Mans adeo ut mihi

quam ut obsequatur Gnato. itaq: sorian non absurde hoc in loco acorietur commodare em cere gratificari A inseruire. Ut praeda.tanquam praeda,quq non mea est,sed publiea. A praefectis. ab tris qxupi sunt ipsi pecuniae. Attributa est mihi. pro portione mea mihi assignata dccina.Curatur.administratur. A qu:

hq ' situ, id ' flabilia citantum silustium e Cilicia, unde in epistolam collectioin

habitus est respectus temporum,sed personarum,ad quos missae sint,cum loco unde missae. Quia ergo

i . e cilicii fere misi, sunt huius seeunti libri epistolae, prius collegit Tyro quae ad Curionem datae sunt,

deinde quae ad Caelium tum treis ad alios datas,quae tamen prius scriptae erant quam superior. Nam luperiorem a Cumano mi sit. Erat autem Caninius iste quaestor Bibuli qui praeerat Anthiosuae, qui ad duas miserat epistolas, uiam plenam uariarum petitionum ad quas Cicero re pondet ateram qua tuta Cicerone,Bibulo praetori suo commendari,quod Cicero te tacturum dicit ed uererim literae tuae pam sint habiturae poderis apud Bibula. ordo est. Stator. minister, stare solitus,paratus ire quo eumilms,reddi dat mihi Tharsi i .esi esse Tharsi ad xvi K al. Sextilis .i. Augusti, literas, p.datas uelleriptas a te. Egomidebo his ordiei ad singulas particillas, quo ordie scriptae sunt, ut i queadmodu,tu uideris uelle.De luccessore meo.i. quod vetisti de successis re meo an habere, c quis esset, egon ut audiui, neq; arbitror quemqtore. i. tum me Ic tamen nulla caiisa est quin decedam ad diem s.constitutam a lenatu praesertim metu Parthicoa.de bello cuParthis terendo,si blato .i.de medio lato,&amoto. Ego arbitror sane. .mulium me comoraturum.I.tractu moram musq.i .in nullo loco. Puto su p. me accessuriim Rhodum ad urbem aut insulam illam in mari Pamplio unam ex Cycladibus, causa Ciceronum puerorum l .filii& nepotas,qui illic erat neq: tamen certum. 'est id,uolo uenire qprimum .i. ital de cito, ad urbem .i. Romam. tum ratio a. qualitas &status reipu.&orum urbanarum gubernabit iter meum. Successor tuusa. qui tibi luccedet,n' Potest ullo modo maturarea. accelerare,sup .iter suum, ita ut tu possis conuenire me in Asia. De rationibus .i .compulis, ut di nant, latendis .i .reddendis de quaestura,coram deputatis δἰ praetore pion erat incommodum. . tibi,qui nullam l.zatione,

referre,quam potestatem scilicet non referendi rationem ut scribis fieri tibi a Bibulo.c praetore tuo. sed Nuix uideris posse id lacere, per legem Iuliam, ux iubet unu quἴq:, legem,rationem, magistratus a se gestim pcipue quaesturae referre debere.quam scilicet legem, Bibulus non seniat quadam ratione certa.l.sibi, ego censeo seruandam tibi magnopere.Quod scribis non Oportuisse praesidium. l.illud militu, quod eratim urbem desendat ab ho libus & ini de teneat, deduci Adam ea,ab ea urbe Asiae. Ego uidebam caeteros existima

re. i. cense recidem,& terebam moleste sermones malevolorum suisse minus commodos de ea re i .de abducti ne praesdu. Ne.i .an, Parthi transierint. sin prouinciam nostram, nec ne . an non,uideo neminem dubitare riter te,quia Omnes sciunt et non. Itaq: ego commonitus non dubio sermone hominum dimisi Omnia Prs

diad urbium,quae paraueram magna dc firma,neciuit uerum me imite reis mitterem tibi rationes αcompu

160쪽

LIBER SECUNDUS. LXIIII.

quaestoris mei,nee erunt consectae tum.i.tunc, m eas deceret mittere. Cogitabamus,deponere.i. relinquere quasi deposito apud aliquem Apameae. Quisquam praeter quaestores urbano s. i. urbis Romae. . populum Roma. nee attigit nee tractaturus est de prsta mea,triundiu. I. ualorem trium unciarum aris. Ego arbitror me aucepturum Laodicte, quae urbs Antiochig est,praedes i. fideiussis res Omnis pecuniae publie hoe est quae ad aetatium Ro. pertine ut cautu.i.caute prospecta si,& mihi,& populo,s Romano, sine peraeulo uecturae. i. quod eli in vehendo per regiones,unde inuenti sint quos banearios uocant. Quod tu leobis ad me de. D.i quin gen Me,allia rariti m .eectui drachmit x pringerititis aram, eonstantibus octoaeeim siliquis uel tribus ictu piisses tibi mutuo dandis nihil est quod Oossum eommodate id est eommodum necte aut praestare euiquam in isto genere, scitieet officii. Omnis enim pinima tractatur

Quod quaeris, quid existimem de legio

nibus,quae decretae sunt in Syriam , antea dubitabam venturae ne essent: nunc

mihi non est dubium quin, si ante auditum erit otium esse in Syria, venturae non fuit. Marium quidem succetarem tarde video esse venturum, propterea lsenatus ita decreuit , ut cum legionibus iret. V ni epictolae respondi:venio ad alteram. Petis a me,Vt Bibulo te quam diligentisi i me commendem,in quo mihi voluntas non deest, sed locus videtur esse tecum expostulandi. solus enim tu exoibus, qui cu Bibulo sunt, certiorem me

num iecisti, qualde Bibuli voluntas a

rta a praelectis. Ut praeda, aut ema. sed, ea pecunia quae est attributa mihi, euratur a questore, id est in manu st quaestoris.1sQVOD quaeris. ad aliam partem. Decretae. in syria, HvBER. quae in Syriam mitti debebant.Antea. luperioribus diebus priusquam parthi trans rent. Nunc.sensua est,nunc certus sum φ omnino non uenient,s modo antequam distedant ex Italia auditum fuerit Srriam esse pacatam S sine periculo propter discessum Parthorum. Quin non scilicet ut quin omnino non ueniant.Si ante,stilicet qdisredant ex Italia odium .pacem. Successorem .imum. iret. ueniret. Cum legionibus.quas si duxerit non ita properare poterit, scut ii solus ueniret. soluitis eura exercitus regendi. Petis .incipit respondere seeunda epistolae. Bibulo. praetori Syriae sue Anthioehiae, nam utroque nomine eadem prouincia appellatur. in quo. iit commendem te. Voluntas,quia libenter facio. ει- postulandi. querendi de te,& te aemcndi. Locus. ccasio, tempus. Ex omnibus. qui erant apud Bibulum, aapuquibus iactiis sum certior de eius erga me ammo, a te 1 olo nihil unquam mihi scriptum est. ει ABHORRERET a me.alienata &disiuncti esset. sine eausa. ilia nulla re eum offenderam. Permulti,pro- HVBER. bat apertissimo & eertissimo multorum testimonio, , Bibulus a te abhorreret.nam imminente magno periculo Anti octiae,cum multi dicerent uirtute & exercitu Ciceronis posse ei prouinciae Deile subueniri, solebat

direre Bibulus se poli' passurum quodvis malu & perime sine causa abhorreret. Permulti eniad me detulerunt,cum magnus Anti chiae metus esset,& magna spes In me, atque in exercitu meo, solitu dicere,quid

uis se perpeti malle, quam videri eguisse auxilio meo. Quod ego officio quae

storio te adductum reticere,de praetore tuo non moleste serebam: quamquam quemadmodum tractarere,audiebam. Ille autem cum ad Thermum de Parthico bello scriberet, ad me literam nunq

misit, ad quem intelligebat eius belli pe

r iculum pertinere. Tantuin de auguratu

filii sui scripsit ad me:inquo ego misericordia commotus, & quod semper omieissimus Bibulo sui, dedi operam, Ut et quain humanissime scriberem. Ille si omnibus est malevolus, quod nunqua existimavi, minus offendor in me .sina me est alienior, nihil tibi literae meae p-derunt. Nain ad senatu quas Bibulus literas misi, in iis,quod mihi in illo erat me,sibi soli attribuit, se ait curasse, ut cuquaestu populi pecunia permutaretur.

culum,quam uideri eguisse auxilio Ciee quod est argumentum niagnae alienationi, animi di petiimae uoluntatis . nam in magnis periculis, nis sim iis omnino animo peruer fissimo, ibi emus ab omni uel inimicissimi, autillia libenter accipere, I neminem protius aspernari. Solitum. s. Bibulum solitum autem quia non semel ed saepius id daxisset. Quiduis quodcunq: malum incommodum Quod . s. dictum Bibuli. Non moleste non trauite indulgebam .n. tibi. Adductum motum. CFicio quaestorio,quod sub eopretore gerebas tropter quod non ausus ei id ad me seribere ne sortisse tibi illud o Meium eriperet. Tractarere. ab ipso Rabu . a quo te male tractari audiebam licet tu non auderes dieere ille de me dixisset. Ad Thermum .is etiam Asa propraetore-ra ut ex sequenti epistola cognoscetur. Praeerat autem

ei parti Asiae quae dicitur Bithynia. Literam , non epistolani dicit sed literama pro elemento ponit,ut est a.b c. q.d. Cu ad Thermum qui erat remotior seriberet de bello quod Parthi inferrent Ciliciat, ne unam quidem latera ad me misi, ad que sciebat pertinere illud bellu quia eram uicinior Parthis. Tantum . hoe dicit, solum seripsi ad me de auguratu filii sui quia res sua erat filitis. n.Bibuli uoluerat fieri augur,in quo quaerebat titiorem Ciceronis,qui auguratum eum iumma gloria gesserat S in ea magnam nabebat auctoritatem. In quo. inquare. Misericordia propter filium eius qui sertasse Grat vir bonu, & oppugnabatur iitisse a quibusciam ne auguratum assequeretur. Ei non ad eum,ut pleriq: omnes male arbitrantur,sed pro eo, dieimiis enim se ipsi tibi literas pro pretura tua hie enim tibi sgnis eat pro te.seraberem .commendatitias literas. Offendor, ledor .i. non moleste sero.In me effe malevolum, quia puto esse serendum in me quod Lest in alios omnes. A me. Glu,& non ab aliis. Proderunt. quas aecipiet ab eo a quo

SEARCH

MENU NAVIGATION