장음표시 사용
131쪽
resecti potest ob aliquam silicitatem nostram,ut s dieisus,Gratulor scriptis meis. Sempitetnae,nunqua periturae. sempiternia diis damus. Perpetuum hominibus. Moderere, cum modo regas ct ratione. Prudent a, sempite otiae est rerum boliarum,do malarum per omne tempus scientia. Ne te auserant, in eorum sentetitiam ducat, nun desentionem reipub.deserendo,& hoc propter C dixi qui eum in paries suas adducere conabatur,quod tan Perpetuudem fecit.Auseto ex ab & iero,&.b .u.mutatur. Laberis,in errorem cades,accentu in penultima oz, dixit. Temere stulte sine causa. si te audies, si tuum consilium sequeris. Cui se ibam uideo, quasi dicit se uidere ad prudentis simu m uirum seribere.Emphasis est. Era gratulario.Quo tempore Curio Romam redierat, & tribunus plebis erratus suerat.Ci.Civea pro Aβcr s uinciam regebat,e qua cum audisset tandem Curionis successium, gratulatur ei, purgans tarditate gra- tulationis, et simul adhortans ae quorumvis consiliis ab reipub.studio auseratur,in qua re tacite Caesarem notabat,demum rogat ut Curio faciat ne sibi prouincia prolongetur.Ordo est. Gratulatio de bono alterius, leta. idicet tarda, non solet reprehendi, praesertima.hocp afferto, si supple gratulatio nulla.i .non ulla, non est praetermissa ulla negligentia.i.per ullam negligentia subaudi qualis eii nolira. Enim.1.quia, ego ab-uam. l.ab urbe longe, utpote in Cilicia,audio. c quae illic gerantur sero.i. arile, aliquando sero est nimis tarde. Sed lice sero,o Curio ego & gratulor tibi,& exopto ut ille tribunatus sit tibi sempiternae laudi.i. ad perpetuam laudem. Et hortor te, ut gubernes omnia,& lup.ut moderere.r.temperes omm priidentia tua, ne consi ua aliorum, prael ertim Caes& Pom.auserant te Ca recto tramite iustitiae δἰ curae reip. Nemo est,qui pol it stradere tibi sapientius te ipso Lquam tu ipse. Tu nunquam labere.i. des in errorem aut turpe facinus,si audies te. iaequeris iudicium tuum. Ego non scribo hoc temerea inconsulte.uideo. animaduerto cui scribam.
. Fa ANIMUM, sortem,&studiosiim libertatis. Consi HVBER. oui animum,noui conlilium tuum:non lium prudentia. Timide,qilia dixit noui animsi iuuin, Timiditas
v reor ne quid tuni Icias,si ea defendes,
num,noui conruium tuurrunon uum pria dentia. Timide,quia ducit noui animia tuum,
quid timide, ne quid stulte fa di traria sertitudini. Etulte, propter
, . ri - - idquDd dixit noui consilium,qitia stultitia in eoiitne tendes, quae ipse recta es e sen hia prudeliae. Senties,iudicabis. Recta honesta,nam re-
ties.Quod in id reipu. tempus non inci lum diritui luod cum ossicio fit,idem di honestii di Incidere
deris ,sed veneris studicio enun tuo,non iudicio & eerta sententia ueneris,nam incidere est eam casia in ipsum discrimen rerum contuli- incurrere & uenire,ut incidi in latrones, incidi in ma
sti tribu Ludumn prolecto vides, quan- αα . ara:
ra vis in re b. temporum Ut, quanta va- tulitu tribunatu in ipsiim diserimen .i. uoluisti esse tri-rietas rem,quam incerti exitus, quam ste VRV d Pi0 periculo rei' Discrimen,nune pericu- Dis me
xibiles horninu voluntates, quid insidia
rum, quid vanitatis in viti sit no dubito. Asi*- cpnxulisti,ς0di citii, distulisti. Vis temporu im Tempora quin cogites. Sed amabo te cura & eooi P μ R R 'ςΠΠ- Π pom,tempora aut E pro . Muti,
ta ni nil noui, sita illud idem,quod initio rietas,diuersitas, alii enim gaudent isto statu, alii dolent. scripsi: tecum loquere, te adhibe in consi 'μ rt , g 30r-Π,du Insidiarii, iraudum proditio-
. . , nVM, ut λςςipe nunc Danaum insidias. Vanitatis, men vaniti,
litani,te audi,tibi Obtepera. Alteri qui me dacio ,&infidelitatis,nam ut inquit. A. G. Vani sunt, vacilius dare consilium possit, i tu .non faci RQR 'g0-S hebetes, aut inepti, sed uti in . . e ueterum doctissim dicunt,medaeo & inlidi de Noniux le 1nueniri potest : tibi vero ipsi certe ne- insidioso,&lii bdolos dici ostendit. Amabo, blandienino meli dabit.Dii immortales, cur ego ti est particula comicis ualde iamiliaris. Initio huius no adsum υel foemi r timim thoa-- Tisi' p ix aute candulententia diuersis uerbi,.Teno acilum vel 1 pectator tuarum laudum, elimio.idem est qliod supra.Nemo est qui suadere tibi vel particeps,uel Locius,vel minister co- prudentius Posiit a c. obtempera,obserua. Tibi, tuosiliorum tametsi hoc minime tibi deest. R in Q Tibi, Tum niua n .inori ad mar ' . 1 ri . y ius,ut qui ali sulere scia se multo melius eonlulat.1catame ciliceret magnitudo,& S amo Dabit,comiti. Dii immortales, exclamatio prς maenoris mei, consilio te ut possem iuuare. scii dςsdςri Curionu, Non adium,Romae. Spectator,in
hi ad te plura alias Pauci enim diebus se
cram misturii; doinc sticos tabellarios ut dationum, quas ex tribunatu tuo adipisceris. Particeps, i tia remp.gelsimus unas literis tot i' aesta- bere consilia. Minime deest,quia perte multum sapix tis res gestis ad senatum perscriberem. . Vu,nehementia,porestu. luitare,auxilio esse. Consi
T lio meo. Alias alio tempore. Paueis diebus a.intra pau, . . . cos dies. Dominicos,proprios meos, nam erat tabellarii publici. Tabellaesos nuncios, qui literas aeserant a tabellis ferendis. Vt quonia, ordo est ut unis litetis res gestas totius aestatis ad senatum perleriberena quonia sane filiciter&e. Feliciter,prospere,quia uictoriam habuerat aduersus Patitio,. Ex mea se tentiassieciindu uota dioptata mea.Celsimus,an hae prouincia. Vnis liteti una epistola. Totius aestati qua, una aestate gessi tune enim tempus est gerendi belli. 3 NOVI animii.s magnifies,laudem.& gloria appetente,& labertatis amantisimo. Noui .esse sinissimi ,& p Mi. Ap.prostatum,quod aio tuo nascitur. Timide,ad aim reseri.Timor enim est cotra magnanimitate.stulte, Timor ad eo maliti l peeiei est malitiae na stultitia inprudentiaeeotraria ex qua nascitur consiliu . senties,censebis.Noincide.sed ueneris. Vnu in casu & sortuna, teta in iudicio,& costio positu est. Iudicio, eostio.eo ulto &G i dedita
132쪽
stolidus Quin spectator spectare
lum Tabella Res gestae AsCEN.Amabo RUBER.
Eedita opera. Casu,sor ito. Discrimen re .periculum reip.ut eam de senderet,nam res pro statu rei p. fuit, ut. Res agamennonias,uictriciaque arma lectatus. Vir per tot discrimina rerum, alias differentiam signiticat. Virg. Tros, Tyriusque mihi nullo discrimine agetur, C Ontulisti,eonieeisti. Tribunatu tuum,s tribunus esse uoluisti, cum tanto periculo res pilaboret. Temporum,perturbationum. Quid inii quoniam Luiquam tuta fides,numero tantum multitudinis insidias dicimus,& fraudes atq: proditiones smi fieant. Quid ua.refertur enim uanitas ad fingenda mendacia,& perfidian dicteri a stoliditate, euius rei meminit Apollinaris, authore Nigidio,apud Gellia his uerbis.Vanos proprie dici no,ut uulgus dieit,desipientes,hebetes,aut ineptos,sed ut ueterum docti 1si mi dixissent, medaces,s intidos,& leuia inaniaq: pro grauibus S ueris amitissime componentes. Stolidos aut e uocari non tam stultos,& exeordes,quam tetros,& molestos S illepidos, quos graeci uiri:i 14,., dierant. Quin φ non,ut Quin autem insana alpicias. Alias quin pro immo etia, aut atq: etiam, ut quin aspera Iuno. Interdum pro cumon.Vir. Quin tu aliquid potuis, quom indiget usu Viminibus molliq paras detexere iunco, Sc indicativo Hibitur tam in prosa oratione q ue M. Fabi'. Quin tu potius amittis iuuenis eo filii rationem. Amabo,adverbiu blandientis est,& in ante penultima habet accentu. Teren. Die amabo. Curati cogita, imperatis uerba,nam cura S cogitatione, ut quida letunt. Nihil noui nolo,inquit,aliquid noui eo stes, aut eures. sed illud idem, quod initio scripsi.sne te auferant aliorum consilia, & huiusmodi superius icta.Tecu loquere, eunde senium cum superioribus per diuersa uerba. Consiliu Ruia nemo ita fauebat reap. ut ipse Curio. spebato qui Opicere in laudes tuas,quas ex tribu natu cosequaris.Spectare enim ad ola rei et tur,sed proprie ad uoluptatem pertinet,unde spectacula nuneupant. Tametti hoc tibi minime deest,quoniaper te sapis,& potes Oia,& oes laudu tuaru 1 pectatores esse pote t. Tabellarios,literaria latores. in ceratis emtabuli, scribebat antiquitas,unde Tabellae pro literis dicebantur,& tabellae pro tectamento .luuena. Signatae tabulae dictum feliciter. Ex mea sententia ut uolui,nam Parthos superauerat. Rempu.gelsimus,ctmodum reipub.seeimus,ad euitandam arrogantiam numero plurali est usus. Tribus enim modis plurali pro singulari numero uti possumus. Ad magnificentiam stili Luca. Bella per amathios plusquam eiu ilia eampos Iusque datum steteri eanimus. Ad exprimendam indignationem. Vir.Moriemur inulti, sed moriamur ait. Et ad humilitate ostendendam. Cie. Non spe moti uenimus ad scribendum. Vnis, nominibus adhaerescit plurali numero tantummodo declinatis,ut arma,literae. Res testis, in administratione magistratus, ct ad rempub. pertinentibus, inque rebus publicis,ae maioribus, di ad plurimos etiam spectantibus & maxime in re militari res gesta, dicimus. Totius aestatis,quas tota aestate gesteram. AGNOUI animum,& noui consiliu m tuum, dc uereor ne saeias quid. i.aliquid timide .sne peecis per timorem ut faciunt quid sciunt, qui iaciendum sit, sed iaciunt quod potetitioribus placit, & su p. ne facias quid i. aliquid stulte ut faciunt imprudentes, qui cum benefacere uelint nesciunt si de ieiriles ea,quae ipse.iau senties esse recta. Tu uides profecto φ non incideris. s.casu, fortuito, in id. s. tam turbulentu tempus reap.cum .stei p. est in perieulo ne opprimatur, sed ueneris.i .spote te immiseris. Enim pro quia tu eotulisti tribunatu tuum,mipsum diserimen.i.perieulu rerum,in quo. .dascernitur quis retii potiatur, iudicio tu oci.dedita operamo casu. Ego non dubito quin eogites quanta uis .i .uiolentia aut potestas temporiia periculosorii cum rei p.ad paucorum pulsernatione lapsura videatur,&quanta uarietas retia sit p. sit,quam .i.quantu incerti exitus, q. i.quatum flexibiles. i.mutabiles sup.sint ii Oliintates omni u,quid insidiam &quid uanitatis .i.mendacii&su stati, si p.st in vita.s.humana,aut eo tu,quos ipse nouit. sed Amabo te, blandiendi verbii quod eum talum resat licet blande ponatur uerbsi manet & accentu suu retinet cura & eogita nihil noui sed di illud idem quod seripsi initio. Loquere te .i .eu iudicio tuo,adhibe te in constiti,audi te. i. obedi tibi,obterra. i. aequi cice tibi, lup .aliquis qui positi melius u tu dare consiliu alteri no potest inueniri facile, uero.i .sed certe nemo dabit tibi melius. Aosilium repete q tu. Dia .i.o dii immortales citrego no adsum. Vel 1 nectator laudii tuarii, uel particeps, uel socius uel minister consilio tu,tanaetii. a.quanqua,hoe sua abere ministru eonsilio , minime deest tibi, sed iii .iau
cisceret ut potiem iuuare te iasilio. Ego feriba alia, . i. secerdotio tuo quantam curasia adni- alio tepore plura ad te enim .i.quia Dp.cu haec scriberε buerim, quanquam dissicili in re, at cali
sse cognostes ex iis literis , quas Thras
literas domesticas,no publieas,ut quoniagesimus rep. ni liberio tuo dedi . Te mi Curio pro sane. i. mult si seliciter,nex sentetia mea .i ex uoto mςο, tua incredilbili in ine beneuolentia, ineb
oleribere ad senatu res gestas totius aestatis unis lateras. . .
FODE sacerdotio sacerdotes oes a sacri, dicti ut uoluit que ite in in te lingulari, rogo atque oro, Varro. Erant aute sacerdotii uaria genera, alii enim po ne patiare mihi quicqua ad hanc pi initi
mum S restit litus saepe,erant aute & maximi pontisces sens tecti egi, cum te Tri. pie. isto anno IO& minores. pontificibus uero,teste Nacro .er-t pς di se re putarem. Ita liui ct pius perlisa potestas memoria rerum gellaru in tabulas conferen I T Ida,&hos annales appellant maximos, quasi a pontifici- teras, Icd tum qualia 1enatore nobili Isr-bus maximis factos, unde & Virg. alto persena Aenex ino tum adolescente etiam n ratis stino:
Potiticis maximi. Et vacet annales nostroru audare labo , . . . t o 3 V arum,ex aliis sacerdotibus alii appellatis flaminei, diale, nunc a Tm .plevia u. Tm. non ut Ceccet alii Nartiales,& deniq: ab eo deo, eui essent sacrati no- natur aliquid novi,quod solet esse difficisciti quia sortasse multo, aduerunt ei haberet.Ni Curi 1enatuscosultu oc leges defendas, ea iniindvit ei bladio incredibili maxim , Si VH lux g hi coditio maneat uia avfectus sum. Hoc
pia de incomparabili. Oro, plus est an sensu,o Rogo.Ne patiare, ne sina , ne Permittas. Molestiam prouinciale, te Venetracteretia at potia rogo. Vale. quam
133쪽
Ima iaci eqnam in hae prouincia ea pio Ostendit enim se inuitum illie esse. Prorogati,id est differri. Egi te. rogant te,
locutus sum tecum. Praesens,coram,cum essem Romae. sed tum,ostendit hane suam petitionem maiorem habere uim debere,quia ante petiuerat a Cu.tanqua senatore solum, nunc uero a Cia .etiam tribuno. Fore,quia nondum erat facta mentio aliqna de tribunatu tuo. Adolescente,iuuene. Gratiosissimo ualde grato & acee
pio. A trib pleb.q.d a magistratu, qui nnne per te i plum potes,quod ante per alios erat ticiendum, & primo generaliter gixit a tribuno propter iii pradictam caulam, quod plus haberet authoritatis quam ante, deinde iii bdit. Et a Curio q.d.qui totus es meus,quem nihil milii negare decet,& qui poteris quantum uoles. Magna enim uis est in nomine proprio .q.d. non a quouis tribuno hoc peto sed ad eos ii poteti. Non subaudi peto. Aliquid noui,id est praelio e meo procos uiatu,uel imperio. Quod deeernere aliquid noui. Diis cilius, quia dissi ei lius aliquid nouid liberal pro aliquo in magistratu quam lematur id, quod fuerat ei promissum. sed dei licet peto. Vt ne, pro ne, id est ut non . . Decernas quid noui,id est ut senatus nihil omnino decernat de hoe meo imperio, nisi ut qua conditione prosectius sum in prouinciam, eadem mihi seruetur quod declarat diacens. Sed, peto. Senatui consultum,quo mihi decreta fuerat prouincia tantum in annum Et leges,quibus ea uetur,ut finito anno magistratui det ut succetar. Conditio,conuentio ea enim conditione auerat in prouincia ni post annum inde diseederet. Naneat constet, seruetur, ut Virgilius Aeneidos secundo. Tu modo promisi is maneas,id est non dilcedas a promissis.1o D E sacerdotio tuo, hane sacerdotii dignitatem Curio assectabat,pro ea uero impetranda Cice.non medio p Hi. eriter laborauit. Ex patribus enim,ut de liuius dignitatis Origine aliquid dicamus. Numa secundus a Romulo Martium. N.Fa. Pontificem primum elegi eique sacra, ut inquit Liuius, omnia exseripta, exfgnatas: attri-boit .Quatuor exinde ex gente patricia,& totidem ex olebeia pontifices constituti sunt,quorum unus dicebatia r maximus, qui solus templo Vestae palladiique custodiae una mini sacerdote maxima praes degat,& eius au thoritate omnia saera regebantur. Huie autem sacromim rex suppositus erat, ne regis appellatione regiam diri initatem inuaderet, quibus sacra primum fuisse constituta mani testum est, quod tamen ne penitus ab hominiam memoria extingueretur,unus tantum sacerdos post reges exactos a repub.institutus est qui rex sacro , sacrificulti': diceretur. It quoniam erant uaria sacerdotii ni genera, Flamines, Diales, Martiales, Quirinales, salii Ponti hees minores, Pontifices maximi,reges lacrorum,saetificuli,& qui etiam Cybelles saera sacere qui, Galli di bantur,& quidam alii. Non ausim dicere quodnam lacerdotium exus omnibus Curio appetebat,sitis est exponere quo a sacerdotium cupiebat,pro quo Cic.adipiscendo diligenter operam dedit. Diiselli propter eompetitores. Te mi Curi. ad rem suam accedit, rogatq: Curionem,ut det opera it exacto tempore ina sistratus quem tune in Cilicia gerebat,ne sibi prorogetur imperium sed ad constitutam diem redire possit in urbem Romam. Libentius enim manebat in urbesne magistratu , quam cum magistratu extra urbem, quod
N in ea demonstrauit epistola,urbem mi Ruae cole,& in ista luce uiue. Mi Curio litauitatem quandam dicedi I uim amoris ostendimus quando huiusnodi appellationes itiserimus, Ni Curio, mi Marcille, mi Russe. Nolestiam,quani in hae prouincia patior,cum inuitus illie esset. Praesens, a minori ad maius. Prorogari, in
longum & ultra constituti in tempus deduci. Sed tum cilicet egi tecum,& locutus sum de haere mea, quando non era, Trib. ple.sed certe senator nobilisiimus,&adolescen, gratiosissimus. Nunetiero, eum lixe eadeini te peto es Tri ple.et multo masti hanc rem mihi conficere poteris. Nune a tri.ple.omnes codices, quos ego hactenus uidi hune locum mendosum habent,dieuntque nune a tyranno Pu. Lentulo est autem hoe modo legendum. Nune a Tri.ple.&a Curione tribuno,nec tyrannus pro tribuno ponitur. Et a Curione tribuno, nodi uersam personam dici ed eandem,& se dieit,a Curione tanquam ab eo qui totus esset ipsus Cice. S proprium nomen artificiose potuit in exaggeratione quadam,& ta quam ab eo tribuno diceret hoe se petere, qui plurimum posset in republi. Quod solet esse dissicilius, ut aliqui noui di prater patrum morem decernatur,
quod tunc fieret, si tempus Ci . prorogaretur. sed ut nequid noui decernatur, quod a contrario sensi io let esse facilius, ut finito anno e pro uilicia decedat. Vt senatu seonsultiim, quo decretum est per annum hoe mihi. Et leges defendas,quibus cauetur ne quis ultra constitutum tempus in magistratu manere positi. Quap osectu, sum hae enim eonditione & lege in prouinciam tu erat, ut finito anno e prouincia decederet. Legendum sane eotiditio sine. e. Distat enim conditio atque condictio a condicendo enim condictio nascitur, Conditio quae pronuntiationem quandam, & actionem significat, a condendo uero conditio derivatur, quae pro sor- Codictio
tuna&sorte,&quas electione,&conuentione quadam accipitur. Cave reseras ad naturam , nain non moris est,sed fortunae. itaque maledicunt quidam bonae aut malae conditionis quempiam, s ad naturam reserimi. Atii ad sortunam optime dicunt bonae,aut malae paruae, aut magnae conditionis hominem ut aut pauper iit, aut diue δε huiusnodi,quae fortunae sunt non naturae,ut apud Liuium, multis in locis legimus condationes pacis , . . ablatas. In quo etiam animaduertendum,qudd qui serunt conditionem nunquam aliis nerbis serme quam istis utuntur fero,pono, offero conditionem, qui uero conditionem aecipiunt, nunquam alio uerbo, quam accipio. Sie Terent. de Glycerio, accepit conditionem. Et Liuius conditionem acceperunt. Verum si mentis qualitatem fgnifieare uoluerimus,non conditionem dicemus,led naturam, aut ingenium, ut bonae, aut malae natur benigni,aut maligni ingenii adolescens. Maneat,seruetur,firma st.
IOT V eognosci, risistiteris itas dedi, stilicet ad te Thrasoni liberto tuo, id est a te manumisso & libertate , b, donato,quantam curam ego adhibuerim de laeerdotio tuo, id est quod me in Deos re eosequi sperasti Sin o
quam .i. quantum dit sicili re atq: caula. o mi Curio,ego rogo atq: oro te pro tua incredibili beneuoletia in me,&pro mea singulari beneuolentia in te, ne patiarequiequam temporis prorogari.i. prolongari & extendi mihi ad hane molestiam prouincialem id est regendae prouinciae. Ego praesens,id est eum essem te in Romae eum non putarem te fore id est sciturum tribunum plebis isto anno,epi tecti.&petiui saepius per literas ita, scilicet ut non patiaris mihi prouinciam prorogari. sed petiui sup tum,id est tue quasi a senatore id est patricio nobili simo,& adolescente etiam strati ossiimo id est pleno magianae grati nune sit p.peto a tribuno pleb.&a Curione.qM.potentisiim' & prudentisi imo & amicissimo tribuno,non sup.peto aliquid noui decernatu sta
lueet per senatus su hi Ducissis decernere aliquid noui solet esse dissicilius, sed ut nequid noui deeernatur, qualis esset progatio imperii,quae sine nouo decreto non fieret, ut defendas senatu niuitu &leges.suetates c ii ultra
134쪽
RogoOro ultra praescriptu in tempus prouinciam tenere, & ea conditio, qua prosectus sum, scilicet ut expleto tempore legitimo redeam domum,maneat mihi. Ego rogo te hoe uehementer,etiam atque etiam, id est trequenter. Vt commentam dicunt,sed non declarant, minus est in rogando quam in orando. Rogare enim est proprie disquirere an uelis Leere, Sita precari ut iacias si ita uideatur. Orare uero est quas oratorio more pretari de implorare .Qu .a ergo parum est per se rogate. ddit uehementer & etiam atque etiam. HvBER.
vi D tu Ci .in Ciliciam proficiscens mani dati erat caelio RPto ut ad eu de statu rei pu .l,pe scriberet, in quo ut ei satistaceret incestus seripierat quMunque etiam mi- es nutissima agebantur . Itaque seribit nuncci .se non expectare ab eo quae quotidie fiut quae a multi, aliis se ibi poterunt ed expectare quae putantur iu-
tura tanquam ab homine priidentis sanio & reipub. peritissimo.ld autem dicit Cie.quia iam multo ante olfaciebat disto iam ei vilem disiantione inter Cae.& Pom
M. T. C. Procons. M. Caelio. Ruso Aedili Curuli. S. P.D.
.quo eum dicit se multum locutum, S ab eo secreta intellemandata Copositio via or
Pilum intellexasse de repub. quae literis non sunt committenda assirmat tamen eum bene de te .sentire, hortatur itaque Caelaum ut ei adhereat &eum sequatur. Postremo rogat ipsum Caelium,ut det operam ne tempus prouinciae vi prorogetur, quia eupiebat finito anno magistratus Romam redire. Quid, modus est familiariter corripiendi,& est sensus, in ego mandaui ut ad me lepe ieriberes quidquid eximitas me mandasse tibi , ut etiam ealcmberes,quae priuata fiunt. Quid,deest uerbum,& iubauditur uel dicis uel rei nondes. Nandasse, inmit,ionem dedissemam mandata proprie uerbis fiunt. Compositiones, proprie dixit, hoe est comparationes & comi inctiones nam alter contra alterum gladiatorum elietebatur,ut pares pugnarent D illa talis coparatio appellabatur compositio,quia uidebatur ad eo paratione poni. Hor.in sermonibus Rupili & pers paep ignat, uti non eo postus melius eum nitho Baetatus. vadimonia. nae iusiones. Dalata a praetore. Iuue. Diisere tiadi nonia praetor . Vadari est fidei ubere, inde ii ades fide: us ores ut uoluit Festus, qui dantur in re eas itali imieni minar tamen & pro ei uisibet fidei tigoribus. Chresti raptoris euiusdam nomen propriu. Copilationes stiria rapina a pilis telis Romanorum, non autem a pilis uellendis quae dictio eorripit heimam syllabam,Compaso autem producit. Hora. in sermonibus. Nemeeompillasse putes Crispiniferinia Lippi. Di euntur autem coriare milites, qui occis, hostibus in bello tollut insignia. Niti res cilicet literis. Et ea quae, non placet milii ut ea at hic Pompe. Cae.& Cras quo
Vid 'tu ine hoc tibi mandasse existi inas, ut mihi gla
ut vadimonia dilata , &Chresti compilatione mitteres ,&ea quae nobis, cum Romae su
mus, narrare nemo audeat V ide quantum tibi meo iudicio tribuam, nec ine- hercule iniuria, enim te adhue -- neminem cognoui: ne illa quidem curo mihi scribas, quae magi mis in rebus rei
publ.geruntur quotidie, nisi quid ad me
ipsum pertinebit, scribent alii, multi nuciabui, perferret etia multa ipse rumor. Quare ego nec praeterita, nec prae se
tia abs te, sed ut ab homine longe in
posterum prospiciente, sutura expecto, ut ex tuis literis cum formam reipublici viderim , quale aedificium futurum sit, scire possim. Neque tamen adhuc habeo, quod te accusem: neque enim fuit,
quod tu plus Puidere posses, quam quiuis nostrum. In primisque ego, qui cum Pompeio coplureis dies nullis in aliis, nisi de repub. sermonibus versatus QA:
niam in hae epistola laudaturus est Pomp. Audeat, ef,rtasse offendat aliquem narrando ea quae sunt eontra ius & honestum. Vide pro audi, iuel intelligemam sensis saepe pro sensu ponitur,ut uideo quantum me ames,pro intelligo & cognosco, dictu est superius. Quantum tribuam tibi quanti te aestimem. iniuria,immerito, id est tibi tribuo multum. Hi rixdrii ...i .enutiorem: est autem coinparativum fecitndum iocina graecam, quoniam lci dictione praeea deducitur αιυνika d est ciuili, do eluitatis peritus. Nec ii .dicit quae nolit ad se seribi. Curo, pio. Nisi.q.id est nisi qm d uidebitur titere uel rem uel honorem meum. Nunciabunt uerbis. Ipse rumor fama tota quae nihil potest taeere. Praetenta nee prae quae quisque non stultus facile potest intelli Rete. Sed ut,id est sicut. In posteriim, in futurunt. Longe prospiciente, valde provido & tatura etiam intelligente, quod coiit ingit solii in prudJtissimis. Zip cto delydero. Formam,quasi designationem: transsatio ab architectis,ut Ct .in primo osti c. orum. Forma quidem ipsam.M. fili & tanqua faciem honesti uides. Viderim, gnouerim. Aedilicium perseuerat in trans sitione.&est sensus ut en in uiderim ex tuis literis qualem opinionem habes de repub.posiim cognoscere qua is sit suuriis ipse status reipub. Nec tamen, more amici excusat eum, quod nihil adhue de his rebus ad eum scripterit. Adhuc humique. Fuit,aliquid. Prouidere, prospicere,ante uidere.
versor AsCEN. Quiuis,qtilibet. Nostro, mei Sc exteroriim ciuium Romanoriam, in pri. praesertim. Ego,subaudi quam, ut sit quam ego. Complure id est multostabsolute enim sine comparatione ponitur. Veriatus sum, assidue sitimam uersari est i caliqua re esse.
QVI D J e. Scribit ad Caeliu Rufiim,cui Cie in Cilicia proiicisces madarat, ut sapin, ad se de republicat criberet. xlius aut ludicra retempserat.Unde Cieero. id modus est interroga di existimas tu me madasse tibi hoc,ut mitteres mihi.sin scriptis, compositiones .i. paria. nam pares fere conivonebant ni adtasse tibi hoc,ut mittetes mihi.sin scriptis, compositiones .i. paria, nam pares sere componebant ad certamen 'adiatorii .cin arena, de uadrinonia .i. fideiussiones sistendi se aut aliumci iudicio, dilata si praetore S compilationem .i. furta, Sc spoliationeminem .i. rem quam Chrestus furta trius secerit. Et ea quae eum lumus Romae nemo audeat narrare nobis,eo v nimis uilia sunt. Vide quantum ego tribua tibi meo iudicio
135쪽
dicio nee mehereule iniuria sup.tribui tibi tantum, enim ci. quia, ego neminem cognoui adline αὐ mr γ politicoteron i ciuili ore te,um ..irasce est ciuilis aut urbanu unde tit parativus που vili, o ci .ciuiliorct urbanior. Nec uide i non em,cuto,ut lup. scribas mihi illa quae geruntur quotidie in maximis rebus rei nisi quad. i aliquid Iup.eorum pertinebit ad me:alii scribent Tea,multi nunciabunt sup.eaδε ipse rumor,qui incertum habet authorem perferet etiam multa. Quare. i. quamobrem, ego nec expecto abs te nee praeterita nee praesentia, ed lutura, ut ab homine prospicientenonge in suturum,ut cum uiderim ex tuis literis tormam res p. pol, im scire,qitale aedi fietiam .a.quatas striactura status eius, it futuraim .ifutura,aut futurus, metaphora ab a difficio cuius conspecto fundamento facile summa perspicitur.Neque tamen habeo adhue quod, id est propter quod, ego acculem te. Neque enim suit sup. aliquid quod, aut causa quod tu posses prouidere plus quam quis nostrum: & in primis.1.praecipue ego,id est quam ego qui uersatus sum cum Popeio coplures dies in nullis alui sermovibus msi de republiea, in sermonibus inquam eorum quae die. se exponit Hubertinus: potest
etiam se accipi. 1OQV AE tubaudi eoru ,ut fit in sermonibus eoru a .earu reru. Quae nec possunt scribi,propter multitudine, quia pene infinita locuti sumus. Nee serabenda sunt, quia areana sunt, neque literis diuulganda. Habeto, talo. Egregium,optimum. Paratum,promptu, animo, audacia,&sortitudine. Constio prudelia. Prouidentia praeparanda. Da te homini,sequere homine,& ei obsequere. Homini. Pompeio. Complectetur, accipiet cum amore Scharitate. Illi. pompe.,Viden tu iudicantura. eosdem existimant, & bonos & malo,
ciues, quos ego bonos S malos iudico. Ipsos decem, id est toto, deeem dies. Nullum, pe per illo, decem diei. Ne ni,subaudi fuisset. Noster,amicus utra uiaque. Profieis ciba discedeba. inde. Athenis. Quintiles Iulias. Pridie nonast sexto die Iulii, qui est pridie
nonas. Cum quando,quo tempore. Hoc literarum,
ha, literas, hoe substantiue ponitur. Tum, maxime. Nihil magis, pio esse commendatu. Quam, subaudi hoe. Ne tempus , spatium temporis, administratio. In eo,ne tempus prorogetur mihi. Omnia sunt, omnia eonstitui: quia nillil aliud peto, si modo id assequi
Iotuero. Quod,quae res,ne prorogetur lepus. Quano,quo tempore,an statim acceptis literis meis nexpe
quae nec possitnt scribi, nec scribenda
sunt,tantum habeto, ciuem egregium esse Pompeium, & ad ora,quae provide da sunt in re p.& aio,& cosilio paratu. Quare dite homini,complecteturi Elicrede. Iam ii de illi de boni & mali ciues videntur,qui nobis videri solet. Ego cum Athenis .X. ipsos dies suissem, multum-
Me mecum. C. noster Caninius, profici
scebar inde pridie nonas inintiles, cu
hoc ad te literarum dedi. T ibi cum omnia mea coinendatissima esse cupio,tum nihil magis, q ne teippus nobis prouinciae prorogetur, in eo mihi sunt omnia.
agendu sit,tu optime constitues. Vale.
ctata oportunitate alius teporis & diei. Quomo, quauia,qua ratione. Per quos, quotum satiore 3 Sagio. Agendum,tractandum. Tu , qui ei sapientissimus, i S es Romae. Constitues, iudicabas,uel dispones. in V AE .i.quae res habitae eum Pomp. nee posunt scribi quia multa sunt,& disce piado sne diffinitione aliqua inter nos dicta, nee sunt seribenda .i.talia quae debent scribi, eo ς multa sepe cu amicis fabulando dicimu, quae nolumus scriptis mandare. Tantummodo habetoa .pro certo teneto.Pompeium esse eluem egregium a. non uulgare,sed e cellenter laudabilem,& paratu,& animo .i. uoluntate& consilio .i.prudentia,ad omnia quae sunt prouidenda in rep. Quare. i.quamobre,daaaccdmoda,aut dede te hominis. Pomo.eopte tetur sup.tea. te suscipiet,erede sup.id mihi. Illa iidem uidentur iam nobis & boni,& mali ciues,qui solet uideri, hoe est illi boni,qui solet uideri boni,& illi mali qui mali. Ego cum suissem Athenis dece dies ipsos.squibus cum Pompeio in sermonibus de rep.uersatus sum,& Caius Caninius nosterae amicus aut similiaris,quisset multu i. pro . inulta parte temporis,proficiscebar i discedeba inde pridie nonas quintiles .i.quae nunc sunt Iuliae, cum l. quo tempore,ego dedici. misi, ad te hoc laterarum.1.has literas .Attende non recte scriptum suisse Nona, lithai,quia quo tempore haec scripta sunt nondu Quintilis.i.Iulius,qui quintus a Nartio,& Sextilis.i. Augustiis qui seYtus est ab eodem,a Iulio & Augusto denominationem sumpserant. Cum.sita si quod cupio,omnia mea .s.negoria esse commendatissima tibi,tum nihil magis.i uehementius su p. pio quam ne tempus prouinciaeTgubernanda prorogetur.i. prolongetur & extendatur mihi,in eo .s.obtinendo sunt mihi omnia mea su p.uota aut comoda. i. curare ne prouincia prorogetur mihi,quando.i,quo tempore,de quomodo S p er quos sit agendum costitues .i .iudicabis & discernes, ptie.i .e5 modissime
M.T.C. M. Caelio Ruso Aedili Curuli designato. S. P.D. R imum tibi Ni debeo, gratulor, laetors cum praesenti, tum etiam sperata tua dignitate, scrius, non negli
gentia mea, sed ignoratione rem Oim. In iis .n .sum locis, quo &Ppter log inquitate, pter latrocinia tardissime ola perferuntur. Et cu grates ,
PRl Μ V M tibi,creatus erat Catius aditis eurulis, competitore,ut quidam uolunt, Attilio quodam homine & glorioso iactatore, qui ante repulsam aedilitatu iactauerat se habere quosdam iuuenes gratiolos, quo tu suffragiis omnia possit obtinere quae uellet, quos S tune etiam iactabat itaque primu Cie gratulatur Caelio,ς factus si aeditis: deinde agit ei gratias quod dedisset ei quem posset rideret nam seripserat Caelius, quae solitus esset laetate eopetitor tuus Attilius, 'uem in petitione Militatis superasse de quo tantum se risisse se ibit Ci.ut pene uideretur despere. Postremo smiscat suum erga Caelium amorem meritu debitu. praesenti aedilitate. Spetat futura: quia postremum te ad
maiora uenturum spero. Serius,tardius, baudi gratulor. Ignoratione,renim Omnium, qui ignoro Om-
136쪽
nia quae Romae tam nubliea quam priuata fiunt,propter longinquitatem loeorum ut subdit. Quo ad quae loca. Tardissim post multum tempus. Latrociniagrassationes & perieula latronum,qui obsident uias. P Rimum tibi. Cice. Caelium Rufum sngulari beneuolentia complectebatur, dc amieorum est te bu, Ω- eundis amicorum gaudere, aduersis dolere laetatur itaq; Ciee.plurimum, itaque illi gratulatur, q, aedilitatem Curulem conseitus sit,uel praesertim quod in ea petenda. C. Attilium competitorem euicerat iactabundum hominem, qui dicere solitus erat omneis aduleleetes Romanos habere se, qui in eo niagistratu consequendo suffragarentur. Agitq: ex hoe illi gratias,q, hominem dederat,quem semper ridere posset,scripserat enim Caeli ut quae Attilius iactare solebat,quibus Ci.risu emori quodammodo uidebatur, singularem de- Dignita, itide seum amorem Cicin Caelium ostendit. Dignitate,nune aedilitatem intelligit,sed dignitas est,ut a Cie.diffinitur ali ius honesta,& cultu di honore digna auctoritas, euius uero potestatis esset aedilitas superius diximus. In iis enim sum locis in Cilicia. Quo, inquam Ciliciam Tardissime, post longum temporis spaetum. Prodier latrocinia,quae a uiolatoribus hebant, prius quam Ci. provinciam ingrederetur. Sed inquit Strabo quod multa in latrocinia exercebantur,unde S pytatae Cilios appellantur sed Citiees ut pyratae fierent eausa fuit Triphon,& regum ignauia,quia tune Ciliciae syriae exsuccessione imperabant. Latrones uero in bona partem aecipiebant antiquitus,& pro eis qui condum militabant, axin ti vi quod est colo&seruio appellati,ntino autem pro grassatoribus S qui in viis ex latere adoriuntur dc grassantur, aut latenter & ex oeeulto insidiantur. Perletiantur tam in simpliei quam in composito multas id uerbii significationes amplectitur. Est enim ferre,
portar ostentare,habere,pati,conserere,disturbare,dicere,dare,exhibere,dirigere, ducere . In compositione uero pro qualitate eompositi signifieantiam sumit,ut efferre,ad sepultarum portare. Terent. Effertur funus,& extra serra. Livius.Omnia ex oppido est emantur. Differre in longum trahere.C1αIn aliud tempus dicterenda puto. Utra. Distulit in seram commissa piacula mortem & disserentia esse, ut murus & parae, disserunt, & hoetaeo per terre sgnificat portare de denunciare alibi uero tolerare & pati. Ter.Omnes perferre ae pati, & huius Cu detum modi multa eum hoe uerbo composta uariam significationem accipiunt. Et cum gratulor. Cum & tum interdum significant quamuis & tamen ut hoc loeo intelligendum puto &alibi Ci. cum in omnibus eatis, grauioribus. C.Caesar initio dicendi commoueri soleam uehementer quam uel usus uel aetas mea uidetur postulare tum in hae ita me multa perturbant.
PRI M V M. Gratulatur Caelio quod aedilitatem eum explosone aduersam asseeutus sit, quod quas aia
lentiat ut faeit,sed perplexe, unde obleurior est epistola. Ordo autem est. Ego gratulor primum tibi, ut debeo,&laetor,id eligaudeo, m praesenti dignitate tua,quia aedilitatem asse tus es,tum etiam sepirata quia sperat reliquos magistratiis cum tempore assecuturum,aut sperata a nobis priusquam obuenisset:gratulor inquam terius id est tardius quam deceat,aut aliquantulum tarde,non negligentia mea,sed igno ratione rerum ommum. quae geruntur Romae. Ego enim sum in his locis,quo id est ad quae omnia perseruntur tardilias me,&id est pariter propter longinquitatem,& id est pariter, propter latrocinia, id est impedimenta & peticula, propter latrones & obsessores uiarum. Et eum.1 ita sit quod guratae
V M uero, maxime praetergratulationem. Quibus uerbis, qua oratione. Gratias agam,quia hanc rem sibi adeo gratam ostendit, ut se ei obligatum eristimet. Ita factus,ita conseeutus quod uolebas. Semper, quia habebimus filum , de quo se ibis, perpetuam risiis & iocieaulam S materiam. Audiui inanem iactantiam hominis. ille ipse iactus sum representati, illum & factus si ia
cui ille. scis. q.d.non uult a parte nominare. Egi, re
presentaui, finxit uerbum eo micii m. lactitat,ostentat, inaniter laudat. Adolescetes, iuuenes. Difficile est loqui ne intelligatur ab omnibus. Contemplans, nsactans. Absent a me, quia es Romae. Quasi, tanqua. Coram,in praesentia. Egeris perfeceris consilio. Facinus, fictum in bonam partem. Feceris , quia agimus animo & eonsilior facimus rebus. Praeter Opinionem,
praeter expectationem , quia sortasse aliquid scripserat
Caelius esie factum,quod Cice. niinqua esset opinatus,& est sensus. Ego eontemplans te absentem,non cotemplans quatum egeris facinus,reserebam me ad illud &e. quia tontemplabar non autem id quod sedisses, ideoq: indebatur milii in eredibile. Reserebam me, reuota
me redibam. Ad illud, ostendit quid si illud,scilicit. Incredibile grauius est enim ineredibile, quam inopinatum di praeter spem, &subaudi ineredabile esse , uix
enim poterat Ci. oedere. Factum obii, id est oecurrit mihi esse iactum a te quod seripseras. Obiicitur.i.quas ante oculos offertur. Repente,statim,ut eredidi esse iactum. Incest,ingrui,inuasi. Omnibus laetitiis,id est Omnia saudia.Incessere enim dativo iungitur,ut Virg. quarto Geor. Nam tam duobus Regibus inresiit magno discordia motu, quidam tamen uolunt haeeoninia uerba ineredibiliusq; ad hune loeum, omnibus laetitiis esse ex ueteri Gemedia, quia laetitiis in plurali,non uideatur Ciceronianum uerbum. In quodn qua re,quod redundarem omnabus laetitiis. obiurgarer,reprehenderem Quia uidebar facere praeter grauitatem meam,nam nimia istitia indicium est tum imprucientiae,tum leuitatis, adeo dixit. Pen sere. Desperem tinnitem. Defendebam duersus obiurgantes. Ego,subaudi existimo. Voluptatem utitiam. Nimiam, immoderatam, hoe est non puto homines posse satis seruare modum in uoluptate sua.
tum vero quibus verbis tibi gratias aga, non reperio, ψ ita factu in sit, ut dederis nobis , quemadmodum scripseras ad me, que se in per ridere posse inus. Ita poem
primum audivi, ego ille ipse famas sum. Scis quem dico,egique omnes illos adolescenteis, quos ille iactitat. dissicile est
loqui, te autem contemplans absentem,& quasi tecum coram loquerer, non aede
pol quantam egeris rem, neque quatum facin' feceris, quod quia praeter opini nem inihi acciderat, referebam me ad illud, incredibile hoc fama obiicitur, repente vero incessi omnibus laetitiis. In quo cum obiurgarer . quod nimio gaudio pene desperem, ita me defendebam , ego voluptatem habui nimiam. in lavs
137쪽
In V s nectis tibi gratias agam adeo mihi rem gratam fecisti ut tibi perpet do me debit rem agnosca, P HI.& qnomodo satis tibi dignas agere gratias possim non reperio. imui uerbas gratiaI, habemus animo, reseri- Ago grasmus tactis. Plancus ad Ciceronem. Immortales ago tibi gratias,agamque dum uiuam, nam relaturum me amr- Habeo mare non possum. Ci .ad Vatinium. Nee enim tu mihi gratiam habuisti, uerum etiam cunila latissime retuli- gratiamst. Sed reterre gratiam tam in bonam quam in malam partem dicere possumus. In bonam Cice. quam pietas Refero erit in referenda gratia iucundaan malam. Teren.Quicquid uenire in mentem nunc mihi possit, qui resera illi gratia, caerilego statiam qui hunc supposuit nobis. Reddere uero δἰ persuluere grates dicunt Poetae. Virg. Grates per- Reddo soluere dignas. Aliud praeterea notandum puto, ut semper dicas. Ago gratias pluratiue,& habeo gratias uel grates gratiam utroque numero,& resero gratiam numero si triari, raro autem uel nunquam refero pratias nume- Persoluom multitudinis dicimus .illud uero quod in hac significatione multi regratior dicunt, non e illatii tu sed bar- gratex barum. Nec reterre deo gratiam dicimus, sed agere, aut habere, eodem modo quo salutamus deos. Quod ita factus. lia quod optabas adeptus sis. Dederis,constitueris. Quae semper ridere possemus, ea uidelicet, quae C. Attilius competitor tuus iactabat, aut quem legendum, it de eo sic intelligat:dedisti nobis unu ni, qui no- Iactarebis perpetuam praebebit ridendi atque iocandi materiam,contemplando eius ineptio. Cum primum audi- Facinus vi, quae ad me de Attilio scripseras,sive ipsum Attalium quem milii tuae lite attulerunt,tanquam loquentem me coram. Ego ille factus lum, praesentando illum tanquam minus,quasi lum factu' ille Attilius. Scis quem dico nolebat ab aliis intelligi,sed Attalium dicebat. Epo ta quam minus repraetentaui gestu & uerbis. Quos ille iactitat in laudem tuam, S dicit omnes se habere adolescentes Romanos in suffragiis gratiosos. Iactare ethioauiter gloriari. Uirg. illa se iactet in aula. Facinus, nunc factum bonum, interdum es malum, ut mos, & uenenum. Egeris S seceris, agimus animo dcconsilio, facimus reapsa,& manu . Sed illa confunduntur. Opinionem , expectationem. Scripserat enim aliquid fortasse Caelius, quod Cicero minime coxitabat, contemplans contemplatur enim non quid egerit sed illud absentem. Referebam,reducebam. Ordo est,contemplas te absente referebam me ad illud. Incredibile hoc factu obiicitur. Verba, ut sint, quae Attilius dicere solebat,& quo magistratum impetrare non potuit, quem Caelius consecutus & admiratis, & dolens Attilius dicebat obiicitur hoc in factum incredibile,quod Caelius potius magistratum consecutus sit,quam ego,alii aliam a fierunt sententiam,quae nulli non placet. Omnibus lae. bene laetitiis δἰ non gaudiis. Est enim saudium lapientis, laetitia insipientis,ut in Thu seu lanis Cicero dixit. Et sunt ista non Cice. uerba, non enim ipῖe laetitiis plurative dirasset. sed ex Caecilio ueteri comico in hunc cum CHo sermonem ad maiorem animi uoluptatem accepta. Ego uoluptatem habui nimiam,deest uerbum puto, quod ex nimia laetitia, aut indignatione plerianque dimittitur, tam apud oratores quam apud poetas. Et est tensus. Puto ego immoderatam hominum uoluptatem
seruate non polle rationem & modum .
1 TV M uero, id est multo uerius,non reperio auibus uerbis agam tibi gratias, quod ita factus cs scilicet aedi ASCE Ias,ut dederis nobis quemadmodum scripteras aά me, sup. C. Attalium hominem uinum & futilem,que poclemus ridere semper. Itaque, id est & ita,cum ego audiui primum,eso factus istam ille, stilicet per imaginationem,id est linxi quem dico,quasi dicit iactus sum C. Attilius,& egi id est repraesentaui etiam me ess- ilhim, tu scis per imaginationem,omnes illos adulescentes,scilicet gratiotos. Quos ille iactitat,scilicet sibi luct ragaturos fuisse. Diti icile est loqui, setheet ne intelligar ab omnibus, aut potius, quia risu impedior cum ista quae; scripsisti reeolo. Autem,id est sed reo cotemplans te absentem & quasi loquerer tecum coram, aedepol,id est
per aedem Pollucis,non sup contemplans,quantam rem egeris teque quantum iacinus seceris,scilicet uincendo Attilium quod.sper imaginationem assiimpsisse pMnam Attilii ime contemplatione uictoridi meaeod est adhue talis qualis erat antequam uictus esset,acciderit mihi praeter opinionem,nihil tale optanti, nec putantuquod personam eius assiimpserim in animo meo, reserebam me ad illud.i. totus uersabar in ea cogitatione aesi essem Attilius,& su p.hoeineredibile.c quod tu eum sic uicisti,obiicitur.l cogitationi me uero i. sed inces- solii ab incesso, o ab ineedo deductu putoa. pompose ingressus lum,sup .eum omnibus istitiis .cquod,cum illius personam egissem repente ad me reuersus per imaginationem, tamen intellexi te uictorem, in quo fQ- perbo incessu propter laetitias,cum obiugarer.sPharastice,quod desipere pene .i.insanire quasi nimio,gaudio defendebam. l.per imaginationε quasi in sumno,me ita. shis uerbis. Ego habui nimiam uoluptatem,&ita nimium risi .Facile adducar in eorum sententiam qui centent hunc locum esse totum In aliqua ueteri comoedia, sicut in primo libro locum ex Eunucho Terentii non multo minorem assumpsit. Nam laetitiis Cicero non di
xisset. sunt ista uerba alicuius floriantis de se quae cum quadrent homini Caelio uicto,adducuntur a Cic. v F Ο S ille iactitat. In ambabus suis editionibus Manutii IA C TIT A B Α T: in iis tamen,qui antea ex M vpETMerant, & in manu scriptis,quos uidimus I A C TI T Α T, legitu Quid illi secuti sint, non uideo, nec ipsa expo vi Crosuerunt: nio a doctioribus cogitari, an melius legi yolsit, I AC TI TAT: ut in eode pene uerbo ludat. Mi- CAs Ti. hi sane haec lectio uehementer placet, quamuis in nullo manu scripto codice eam inuenerim. Nam quod in nostro legitur. Quod ita factus ias,e ueteribus libris erutum est,& sane ita legi debet: quemadmodum enim supra ei gratulatus erat, ' aedilitatem adeptus esset, ita nunc ipsi fratias agit Cicero, in ita aedilis factus sit. i.cum inimici tui ignominia:deiecerat enim Hirrum Caelius aedilitate,k induistia sua,ut ille repulsam pateretur,esse cerat,ita frequenter loquitur Cicero,ut in Pisonem:Sed omitto, ut sit factus uterque nostrum.
v V ID quaeris, quid plura,quid opus est uerbis, est Hunta id quaeris i dum illum rideo , pene enim dic ndi modus cum paucis uolumus ostendere
ta 3 alia cc de te , & ad te, quamprimum sum timi, ille, id est sere sictu, alii, deridendii, quia
η - . -- nimio gaudio pene desipiebam. Ille, id est ridietilii, sicut ille. Pluribus. subaudias uerbis,scribam de hae . Nulla lia, seribam. De te,de rebus tuis. Celi,quietis, uacationis a negociis meis. Ruse, appellabatur enim M. Caelius Rufus. Amplificatorem, quia semperfluetat Cic. in obtinedis dignitatibus. Vltorem,tiin- Chii dieatorern
ero aliquid nactus otii. Te vero mi Rufe diligo, quem mihi fortuna dedit amplificatorem dingitatis meae, ultorem non modo inimicorum, etiam inuid
138쪽
rum meorum, ut eos partim scelerum suorum, partim et Iam ineptiarum poe
dieatorem. Inimicorum,qui mihi nocuerunt. Inuidorum qui sortunae & dignitati meae inuiderunt, quidam uolunt hae Pompeium a Cice.latenter pullari,qui impulerat competitorem Caelii, ut eandidatus peteret dilitatem,quo succumbete dicit Pompeium, qui eum impulerat uindieatum esse a Caelio pro Ci .eui Pompeius uidebatur inuidisse, quoniam pagus est eum mitisti in exilium,sed non placet ut de Pompeio intelligatur ed potius generaliter de omnibus inuidis ius. Seelerum quia me inique eiecerunt ex urbe,& ad inima eos tetulit. Ineptiarum,ad invidos, qui multa inepte in me dixerunt di fecerunt.1o D v M illum rideo C. Attilium. Pene ille saetiis sum, hoe est ut ego ita essem omnibus ridi lo habenduio nimio risu & laetitia, ut Attilius nobis erat ineptiis suis ridendus. Cum primum, duae dictiones. Ero nactus,imi enero. Sunt enim quaedam participia quae significatione sui uerbi non habent,ut nactus. Diligo,mianus est diligere vim amare.Cie. au Brutu. L. Clo. ualde nos diligit,aut ut uerius dicam,valde nos amat. Et alibi. Sie facies,ut me aut amabis,aut quod contentus sam diliges. Inimicorum Clodianos intelligit honestum, publicum,inimicum priuatum accipimus. Invidorum,non audet aperte loqui ed Pompe. intelligit, qui Cice defensionem contra Clodium recusauit,&eum passus est in exiliu mitti,&in petitione sdilitatis fauit Atti-ho,de quo nune agitu immo eum ad petendam aedilitatem in competentia Caelii compulit,in qua est superatus a Caelio contra uoluntatem & uim Pomp. seelerum suorum,eum omnia Ciee. na disiipassent, quando in exilium inie basest,& ad inimicos reserendum est. Ineptiarum,quod Pompeius Cie. opem petenti aduersi, Clodium praestare noluisset hoemuidos. Potest & id esse generaliter dictum,sne aperta nota Pompeii, in m D quaeris.is finein phantasiae aut imaginationis meae. Dum uo rideo TumT. a te ut hium Attilium, faehu, tum pene.i.quasi ille .i ridiculus ut ille. Sed his su p. tibentur a me,pluribus su p.uerbis,multaq; aliar& de teraim,& ad te dicta, sup.scribetur a me pluribus eum primum nactus ero aliquid ocii. Vero pro sedo mi Ruse ego diligo te,utpote quem sortuna dedit mihi amplificatorem dignitatis meae, & lup. ultorem non modo inimi eorum,sed etiam invidorum meorum,ut poeniteret eos, partim scelerum tuorum, partim etiam ineptiarum,ut eum quem nunc taxa in quo te ultum dicit ci .eo v sibi quoque aduersatius esset. V uide,Primum Cie.dicit se nullas a Caelio lite-ter exponit quid in Cilicia gesserit eum magna tui no- aedili Curuli delignato. S P. D.
minis laude &gloria. Tu uide,id est audi. Quam timide,quanto timore perferentium,&subaudi perieratur. AQuam non,eorrectio φ dicitur, imo quam non per- serantur,quia non modo timide Perseruiitur, sed nullae omnino , puto tamen textum fuisse deprauatum, ut reo uide additum sit timide eum ita debeat legi, tu ui-e ad me literae tuae non perserantur. Non enim probat qudd no perferantur: quia nullas ab eo aecepit,nec
sibi persuadere potest eum nullas seripsis. Adduci,
repella,ad credendum persuaderi. Vt putem, ut existimem. Datas tabellariis ad me. Tanta, tam magna, tanti poderis, ilicet aedilitas tua. Gratulationes,ami
corum tuoru: quia superaueraueris competitore tuu,
siit autem serapta haec epistola ante superiore, ut aseria te patet. Quia de nihilo,eclypsis, deest enim uerbum di subauditur consequutus est de nihilo .i. de minima impensa tua. Quod sperabam aedilitatem & uietoriam aduersus competitorem tuum. Balbus enim quia n5e,pressit uerbum:ideo subaud i balbus sum, no audeo efferre quod sentio. Nam balbi dicuntur qui uitio linguae non benelossunt eurimere laetba. Persus. Rancidulum quiddam balba de nare locutus. Quod, quam rem, me esse balbum. Non putaram, quia putaram me posse libere loqui,sed ideo difficile esse loqui. Comitia tua,postquam ereatus es aedilis, nam in creationea disum fiebant eomitia in campo Martio,ubi congregabatur populus,aedilis autem magistratus erat qui non tantum saetarum,sed etiam priuatarum aedium curam gerebat. Erat autem aedilis curulis qui ex patribus ereatu, sella euruli uehebatur,aedilis autem plebs hae munera habebat,ludos instituere,&eurare,ut eloa publiaeae & aquae ductus exteraq: aedificia aula, munda,integraq; seruarentur.ltem v uitiosum pro sincero, malum pro bono stactum pro integro uenisset aedilitio edicto redhiberetur, & mens tiras N pondera iusta eurabat deerieta similia. Praedar quia cum magno honore tuo declaratus est aedili, illis comitiis. Extulerunt, arrexerunt,& sublimauerunt me gauiuo,nam ut diei mus premi dolor ita arrigi laetitia.Virg. His animum arrem dicti, di sortis Achates, Et pater Aeneas. Ex quo,ola quam rem, quia nullae tua literae perlata sunt ad me. In
ad meliterae non pei serantur, non enim adduci possum ut abs te, postea quam Aedilis factus es, nullas pu
tem datas:praesertim cum esset tanta res,
tantae gratulationes de te, quia quod sperabam, de nihilo.balbus. n. se in . quod noputaram. Atqui sic habeto, nulla me epistola accepisse tua post comitia ista pra
clara, quae me hetitia extulerunt, ex quo vereor, ne ideiraeueniat in meas literas.
AscEN, TV vide. Queritur se nihil ab Rufo literarum actuisse reiiciens eulpam in tabellario, unde ueretur suas quoq; interceptas: scribit tamen quid in Cilicia gererit, non sine laudi, suae amplifieatione. Ordo est Tu uide q timide sup.perserantur literae, aut atant tabellarii,qui propter latrocinia non audent in Cilimeas de meis literis ne ad te perserantur,seut nee tuae ad me.' nillil eribite qtimide sup.perserantur literae, aut agant tabellarii,qimam pro hosti,q. . quantum nona. v omnino non perserantur literae ad me. Non enim possum adsuci .sm
i quia noti audet liteq.d. de nihilo dii,sum enim balbusa. factus sermone imperfecto &semi pleno, quod non putara seuenturum. Atquitae si dubitas cur dubitem ad te seribere, habeto se. Me nullam
139쪽
epistolam tuam Meepisse post comitia ista preclara .i .post tempora quibus coeunte populo ad errandos magistratus deelaratus es aedilla curulis, que. s.comitia extulerunt. i. quali extra me ipliam tulerunt & exultare fecerat ni e lintra,ex q no. i.eo quare hoc est ob quam rem,quiad.nullam a te accepisPuereor ne idem set noperserantur,eueniat in literas mead in perniciem l iterarum mearum.
3ωEQ ut DE M. affirmativa particula,&dicit se sepe μυλ- ti
epiliolam, Finesset ad te altera, nec nai aperte loquitur. Ad rem . non ad mentionem ipsus
hi est te iucundius quicquam , nec chaia caelii inten it, de quo supra dixit, sed ad rem si iam,
I ...' ' - - - ου----quia anc perat loqui de lateris,quas ad Calaum imple
nus,led balbi non sumus. Ad rem redea tit. vi optasti de me sole. Ita estata euenit. Velinus,ut optasti, ita est. Velles ai .ut ais tan le .dicit quod id optasset, nam Caelius dicebat.ueta
a lci Ciceronem habere tantum nexocii in cilicia,quan
tuinino ut haberem negocii, quod cuct itim satis esset ad obtinendam laureola m. p sbi euentia
si dicit. Αis uelles. dicit u uellesti cuperes.Tantummodo solummodo. Negorii.subaudi id negocii. Quod esset latis .euod sum retiis AD laureolam .non triti mphum intelligit,qui dabatur eontecto bello quod nondum Cicifecerat, quia in Laurea fra dicit dubitabat adhue de anno suturo,sed Ouationem diei quae ob aliquam insgnem uictoriam dabatur ovatio
otide & Domitianus deuictis Sarmatis triumphum repudiavit. Lauream tantum uoluit, hoe est ouationem, Parthi quae erat minor triumphus:dicebatur autem ovatio a uoce militum sebat, geminata o littera per impostio Cophinem uti Parthos. Populos Asiae. Times.propter me. Quia diuidis . non credis, non es securus. Copiis. exercitia.quia non putas copias nostras potie eis resistere: Copiae in plurali pro exercitu maxime ponitur. Ita accidit.ut dieam tibi: nam declarat quomodo ae-eiderat, Bello Pariliteo.i.eum primu nuciatum est mihi bellum a l)artius moueri. Fletus. tutus, munitus. Angustias .faueibusci.angustiis N strictis locis, quibus locis parua manu possem multos repellere. Natura montium qua sunt diis elles hostibus ad aseendendum.& apti ad repellendum. Amanum . montem. A- Amanus manus mons, qui teste Strabone Lb. xi .scinditur eum antitauro a quodam monte,qui agredia lyciaq: incipiens ibi nee latitudinem mentionem dignam ostendit, nee altitudinem porrigittar autem Amanus ad Euphratrem usq; ad Melit inani ad qtiam commagema Capa dociae adiacet deinde montes sequuntur, qui trans Euphratrem sunt eum prsdictis continui, nisi quantum fumen per medium 8uens interrumpit. ornatum.instructii in munitum. Probe. commode, sisti cienter. Auxiliis.i. auxiliaribus malatibus collectis ad auxilium meum. Auctoritate. tama & aestimatione. Nei nominis quod olim praeclarit rebus gessis illustre rediadidi in eonsulatu meo,oppreta furore eoniuratorv. Non norant. praesentia qui me nunquam niderant, nee sciebant me imperatorem prouinciae esse eum Ciceronem,de quo tanta audissent. Nullum magnum, subaudi nomen meum. In liis oris .in his regionibus totius Asae. Hiecine. probat magnum & celebre esse nomen suum, quia de eo ita dicitur. Hicetne.hiene, admirative. urbem. Romam ieruauit a furore coniuratorum est autem cesvpsis, quia deest uerbum. Senatu,.subaudi pleno consensu ab consensu ab evilio re uocauit. Nosti extera.quas dicit non est opus dici
re extera quae nosti de me dici posse,iat pater patri es
uis amantissimus reipti. Qui mons. Amanus. Com
muni, eum Bibulo.quia Bibul' prserat Antiochiae,qu σ& finitima erat Amano. Diuortiis aquarum .diuisionibus aquarum,quoniam a parie Australi,quae est Taurus qui Armeniam disterminat a racsopotomia suunt Tigris& Euphrates,qui Me potamiam circundant, inde exeunt & alii sentes. Cassius.qui praefuerat Anthiochiae ante Bibulum. Reseeerat expulerat. Hosse .i hostes Parthos:&est intellectio,cum singularis pro plurali ponatur,ut poenus pro poeta. Eslieiter. m uictoria. Quod .eum reiecisse hoste, . Amanienses ineolas Amani montis. Hostes .PO. Ro. Veraui exagi- x taui: perturba uir dicitur autem a ueho ted maiorem habet uim n primitiuu,Virg. Dulichiasaariasse rates. Dissipati dispers,sugati. Nunita .rebus bellicis & muris ae fossis roborata. improui aepentino,insperato,quia superato quia superueni anteq aduerterent,&praeuiderent aduentum meum. OEQ DE M.t,ego certe nuquam misi domum unam epistolam quin altera ,scilicet epistola esset ad te, Nee AscrN. . qui equam est mihi iucundius,nee charitis,q.sad te .leribere, ted supple modo non sumus balbi .i. impediti lingua. Redeamus igitur ad rem ita eiiciata seres habet ut optasti. Tu enim ais uelles uelles, ut habet scilieet in prouincia,modo.t.1 olum tantum negocii quod esset sitis ad laureolam .i.minorem speciem trium fit,hoe est ouationem,qus contingebat in non satu ampla uictoria, aut quae esset in hosset non satis iussos, , ut inum μ' in eos decemiatur.Quia ueto a impliaturi, laurea mitti solebat,dicit per diminutione laureola. Tuta laureolam satis: Parthos times, quia dissidis copiis nostris. Ergo ita accidit. Nam Parthico bello nunciato, locorum ibusdam angustiis, & natura montium fretus, ad Amanum exercitum ad-
duo satis probe ornatum auxiliis , &quadam authoritate apud eos qui me non norant, nominis nostri. Multum est enim in his locis. Hiccine est ille, qui urbem t quem senatus ' nosti cane ra. Cum venissem ad Amanum , qui mons mihi cum Bibulo communis
est, diuisus aquarum diuortiis: Cassius noster, quod mihi magnae voluptati fuit seliciter ab Anthiochia hostem reiecerat , Bibulus prouinciam acceperat. Interea cum meis copiis omnibus vexavi Amanienses hostes sempiternos.
t . e. ta multi occisi, capti Presqui diu; pati. eastella munita improuiso aduentu capta,&incensa.
140쪽
Tu times Parthos .i. non vi, me obire pericula iusti triumphi,qualia darent bella en Parthis quia dissidii pii, nostri id est multitudini eκercitu, nostri. Emo accidat, ita ut laureolam metuerim. Nam bello Parthieo nuntiato, ego fietusa adiutus & eo sus quibusdam angustiis locorum,adduxi exercitum ad Amanusetheet montem, qui eum antitatim a Tauro monte scinditur: &ad Euphratem & Melitinam usq; progreditur.Ctescit autem multum in latum& altum & multifidus est,para australior est Tauriis, quia Caria I rixq: incipiens porrectus uero ad orientem convalles apud Ciliciam complectitur,ut auctor est Strabo libriri. Duxi inquam exercitum ornatum.1 institactum,probe. . decenter. Auxiliis & quadam ouctoritate nominis nostri apud eos qui me non norant ciliret prius. enim .i.qui omen,supinostrum. i. mi, est multum, id est ampla in his loeu scilico in quibu1 sum. Dicunt enim qui me primum uident, hic e ea ille, sciliere Cieero qui urbem,scilicet prete auit a maioratis,quem senatus scilicet Dieno consensu quasi in humeri, tot tu, Italiae ab exilio reductum uoluit nosti extera quasi dicat non opus est tibi explanem quid de me diciti non tamen nune balbus est. Sed ut Tacitus diei Quinetiam lapientibus cupido gloriae nouisiima exuitur.Cuvenissem ad Amanum qui mons est eommunis mihi eum Bibulo,quia Bibulus Anthiochiae praeerat,quae Amano adiaeet diuisus es inter nos diuortiis .i interstitiis & in diuersa uersis fluctibus aquarum, tu heltip. Cassi nostergami s aut eo ei uis, reieci rat selieiter hostem ab Antiosaia,quod milii suit magnae uoluptati, & su Bibulus acceperat prouineiam,stitieet pacatam. Ego uexaui,id est excogitaui interea cum omnibus Opiis meis id est simul omnes eo piae meruexauerunt, litet non dixisset cumAmanienses. ut ab Athenae Atheniensis .alii Amnenses,ut a Verona Ueronens, legunt.certum autem est in accusativo dici Amanietile, & se ibi posse Amanienseis, hostes sempiternos. s. pu. Roma. multi upple hostium iun supple occis multi sunt e capti reliqui disii pati castella munita sellicit moenibus aut situ locali,capta diis lassunt ad uetu improuiso. iovi CTORl A iusta legitima,quia talis suit, ut meri to possim appellari imperator. Apud Issii m. nomen est loci in Syria,quae Antiochia cognominatur de quo Pomponius Mela lib. primo in descriptione ipsus Syriae se inquit. At in teressia intimo loeus est ma ni ali- qtiando asserim init lusorum ab Alexandro Persarum, viqientisque Darii spectator aetestis, nune ne minima quidem tunc ingenti urbe eelebris lilos fuit & hae re siti' igietis dicitia dilige ille.nune Cie.liane historiam tangit que supradictis uerbis declaratur. Clitarchus.puto esse alium q eum qui Alexandrum se tus illius gesta seripsit. Infestis imam. inimicissimam. Ibi .in ea parte quae esset insem sima Citieiae. Pindenissum.
Oppidum syris, non Ciliciae. Quinque & uiginti id
dies.sed eleganter minor numerus p:nabam .premebam bello. Operibus labore. Aggeribus. Alter dicitur
terrae coaceruatio improprie ta-tiquin dies
men qua nuta raro de caeteris etiam rebus dicitum: ergo aggeridus quos erexi circa muro . V meis. inea in-
s tumetum bellicii m , quod testud nem appellant obs militu4inem,quod ea milites tanquam urtibus tegantur. Turribus. aut lateritiit ex tempore factis, aut qd magis placet ligneis & mobilibus, quas piratas uocant. Nomen oppidi. nisi ut oppidum sit captum t nam ea oppugnationis arte & labore summam quidem gloriam sum adeptus. Cepero Expugnauero. Publice. ad senatum populumq: Romanum. Optasses. ut laureolam obtinere. Haee.emquae eatessa quae scrips. Exitum. finem.'sequitur uentura est. Est in timore .smihi, hoe est ualde timetue a me. Vigila. diligenter Ora. sin id scilicit ut mili veredatur. Erit spissius.ὐLficilius aut tardius:quia spissiis tardu signis eat autho te Nonio Marcilio .illud, subaudi uigilia uel eura. Quid temporis aliquid spatium temporis. Antea. aut illa epistola, quae ii pii, quid tu, aut alia sortasse epistola, quae non si in Ioh uolumine. Nagis potius. Tanqiramati homine longe di posterum prospiciente ut supra dixit. perscribas. plehel ibas, nam per auget fgnificatum actus.
Ita victoria iusta ν imperator appellatus apud Issu iniquo in loco saepe,ut ex t e audivi, Clytarchus tibi narrauit Darium ab Alexandro esse superatum:adduxi exercitum adi estissis nam Ciliciae partem. I bix.&. XX. tarn diem aggeribus, vineis,turri M oppugnabam oppidum munitis imu Pin)enissum talis operibus, tantoque negocio, ut mihi ad suininam
gloriam nihil desit, nisi nomen oppidi. Quod serui spero) coepero , tum Vero literas publice mittam . Haec ad te in praesenti scripsi, ut speres te assequi id quod optasses. Sed ut redeam ad Pa tnos, haec aestas habuit hunc exitum satis felicem: ea quae sequitur, magno est in timore. Quare mi Ruse vigila, primum ut mihi succedatur, sin id erit, ut
scribis, & ut ego arbitror, serius; illud quod facile est, ne quid mihi temporis
prorogetur. De republi .ex tuis literis,ut antea tibi scripsi,cum praesentia, tum etiam sutura magis expecto. Quare,ut ad me omnia haec diligentissiane perstriabas,te vehementer rogo. Vale.
sic ego su p.ltim appellatus ab exercitu Imperator uictoria iusta.i.satis magna, ut imperator appelIet apud Issum parte in illam Syriae in quo loco ut audiui ex te Cirtarchus author precus narrauit stare tibi,
sse superatum ab Alexandro rege Naeea num. De Isso autem Pomponius Nelaeseriptione syriae sie hq iiit.in recessit intimo loeus est magni aliquando distri minis sis rum ab Alexandro Persarum.sugientisq: Darii spectator ac testis,nune ne minima quidem, tune ingenti urbe celebris Issos fuit.& haere sinu, treus dicitiir. Hre ille, reserente Hubertino qui alium putat esse Clytarctum, qui Alexandrum se tu, illi ut gesta se ipsi,quod nullo modo est dubit adum si accipimui Clitarctum narrasse Cretio ore proprio.Nam multo post tempora Alexadri haec eontigerunt. verum ego intelligo Ciceronem id uelle dicere.Coelium diligentem esse historiarum lectorem,atq: ita eum reti sere solitum, quae legerit in libris
thorum ea se ab illii audiuisse narrantibus sed ad iudicium cuiusq; refero. Abduxi, scilicet ab Isso exercitii ad partem
