장음표시 사용
261쪽
ΕΡIs TOLARUM FAMILIARIV MM.T.C. Figulo Nigidio
Veterenti mihi iamdiu quid adite potissimum scriberem, n5 modo certa res nulla, sed ue genus quidem literarum usi
ctrina singulari,iu m uero authoditate & dignitate maxime inter Romanos ciues secutus Popeianas,& rei pub. partes, uicto Pomp. dc oppressa patria sua,non sponte quidem,sed ita uolente Caen.exulabat, aberatque a patria,angebaturque uehementer notam de sottuna sua,quam de opprelsione reipub.Qua-obrem Citae epistola eum nititur eonsolari, adductis multi, & pulsierrimis rationibus, pollicetum: et omnem operam S gratiam & authoditate suam apud Caesti Callarianos,ut Figu. restituatur in patriam quod di in se sperare cito fore. Quaerenti principia a Darticipiis incipientia grauitati,&liberationi maxime conusniunt ide6que uel orationibus artificiosis uel longioribus epistolis ae modantur. lam diu ,iam multo tempore ante,&ita ex sit tarditatem & uarietatem luariam Iiterarum. Potis timum.praecipue. Certa res ut ta de rebus meis,uel de statu reipu.de de rateri, huiusmodi. sed ne genui lit.i.nulla materia stribendi cum multa snt epistolarum genera,ut epistola.iliseeundi libri ostendimus. F. V AE R E N Tl. Quo animo serret Tullius comunem reipub calamitatem his potissimum,quas scribit ad Figulum Nisidium literii facile eognosci potest. Deplorat enim miserrima tempora, di libertate omnino deperditam nullamque de ea spem amplius superesse, inde Figulum non tam suam quam reipubati elicitatε meetentem eonsolaturis gratiam esset a Cae initurus,& in bonis suis domi,& in urbe Roma uicturus,hortaturque hominem optimo sit animo ad omnia perfereda,& optimam in Caes.spem habenda qui ut clementinsmus aliis pepercerat,pareet & Figulo qui singulari uirtute ornatus,&maximae authoritatis pomprianas pietes secutus exilio uagabatur inuitus,& in patriam restitui cupiebat ad quod impetrando operam sua Ci. poltieetur. Quaerenti eandem prope moda sententia in hae epistola complexus u in illa ad Curionem epistolara genera. Quo animaduertendu est in omni oratione deficiendaru rerum uarietate afferre huiusmodi uero rationum initia a partieipiis habita.ut est illud, cogitanti mihi saepenumero, grauitate quandam maiore praeseserunt,& longiore omnino futuram Orationε ostendunt. Quaerere uero ad illud referre quod praesto no est. Diu. iamdiu longi temporis significatione ostendiit,& solet Ci. in huiusmodi sermone illa duo eoiungere. saepe & multum pro iamdiu ut saepe S multu hoe mei cogitaui, & recte quide hee duo eonuinguntur Quintiliam sententia.Nam si unum tantu modo ponitur,diutina cogitatione non satis ostendit. Certa quod haberem aliquid eerti de re meaaut de statu reipaut certe deliberati propositi,ut interea medium Aenea, iam classe tenebat Cettus iter. v statum.q.d.nulla leribendi materia,ne iantata quidem ueniebat in mentem. 1 AE R E N TI. p.Figulus Nigidius uir doctrina singulam, Pompeio ius partes secutus erat uicto, exulabat,angebaturque eum lua,tum reipub.calamitate,quocirca consolatur eum Cicero, polliceturque operam suam in ipso restituendo. ordo est. Non modo nulla res certa sed ne quidem,id est non etiam aut na saltem usitatum genus literarum ueniebat in mentem,id est oceu trebat mihi, qtinenti, id est disquirenti iamdiu quid potissimum seribetem ad te. ιυ NAM partem. io colam & familiarem. Tempus, .
hoe infeliκ & miserum,iit ibi. ciuem me hereuleno pu Vnam enim partem consuetudine earsi
δ ritu, sed omnino delachumii eo tandum sit. Ne lebamus, tempus eripuerat: perfecerat quid ta .ioisiim & familiare. Relinquebatur rest/b-x fortuna,ne quid tale scribere possem,aut
Trallege.id autem elegiacu pomimus appellare, quod . - . A .ri
in miseriis uersatur. Animo ni esti sumti,. uultu ti eo olmaino cogitare . Relinquebatur triste tristes & utroque miseri. Deficiebat me. deerat mihi. quoddam,& miserunt, & liis temporib
polliceri posset. Abiectus, prostratus. sustentabam. deliciebat irae,in quo debebat esse,aut Dinollieba. Pari Aram is & adueria uali tu*- Opi ininio auxilii alicuius, aut co latio do-
bus .auxiliis consolationum,sed proprie numero mul-
titudinis opes diuitias, opem auxilium, & posiibilita- loris tui. quid pollicerer,non erat. ipletem appellamus. Queri.querelas afferre. primὸ breui. enim pari fortuna abiectus , alio inopilla. sine honore perdita libertate,& est sensus quasi des , - r . r Perati hominis cum omnia animalia nitura appetant bu caius imcos luitentabam, saepiusque viuere, & ipse Ci dicat conquerendum fuisse potius il mihi veniebat in metem queri, quod itata. Insignis. magna dc nolcibilis. Privatim. in rebus enim nulla meipsum priuati pepulit in- inris sanuliaribus,tias enim mihi Catur.omnes trutas g tanti iniuria, nec mihi quicquain tali in
leuoluit. De communi agitur ealamitate non de priua i ,
ta conqueritur. optare enim non modo est desiderate, pore in mentem venit optare,quod non sed eligere. Vir.pars optare locum tecto. Penulit. per- vltro mihi Caesar detulerit: tamen ni-
m η men.Conficior.pasiua quide literati, a significii se nilolirius eis conficior curis , ut ipsum, Consi*ος quod pereo,e5sumo torqueor. Vnde senio & aera quod maneam in vita,peccare me oisti tem appellamus,'e etia eo ectu iam facta dicimus, ut tu, quos aut mors eripuit nobis , aut di-- straxit
262쪽
straxit fuga: tu in omnibus amicis, quo- os est in Senatu. Careo en:m,ratio e uare
i . sibi molestum sit uiuere, Nors e. in bello ciuila. Pe peccarerum beneuolentiam nobis cociliarat per eare.pectatum esse no mediocre φ uiuam extincta re- me quondam te socio defensa respubli- pub. Minoris culpae estpeccare ouam eo merere. Teiat. Comero
norum direptionibus : nec audio Ibium paniam. Quorum be. quos mihi benevolos fecera ex
defensa repub. Te so .adiutore ad detendendam rem pub. Quondam'. Catilinariam coniurationem intelligit, ua detecta dc punita saluam & incolumen rempu. conseruatierit. Versor.1ensus est careo non solum amicis sed eorum bona dissipari uideo, quod aeque mihi versor molestum est. Versor duas uerbum compositiones exposcit aut in aut circa,ut cie potest in pacata ciuitate uersari .Filethici uersatur circa bene uiuendi ration 3 hoe est constat in bene uiuendi ratione. Est & aliud uel bum uerio seequentativum a ueriO.Virg.Nune fluctus habent,uersantque in littore uenti. Naufragiis .itanslatio a nautis qui nauseagium faciunt,& pro damno,aut malo capimus. Direptionibus. rapinis. v NAH enim partem,scilicetioeotim& iamiliarem. Et eo. quia solebam seribere laeta& iucunda. Tem - PHLrus .eonditio temporum, ut supra, neque enim ciuem esse puto qui his temporibus ridere posit. Fortuna. infelieitas quae nobis & reipub.accidit. Quid ta. i.aliquid tale. si Oeosum & familiare. Aut omnino eo.quia his temporibus eogitandum est de fletu,non aute de ioco & risu. Relinquebatur.testabat mihi. Trisse moestiam. Niserum .in eliv. Consentaneum .conueniens. His te.ita malis & miseris. Idaegenus triste literarum.
Deficiebat. relinqnebat me,deerat mihi. in qLin eo in quo. Promisito au. quam solemus Leete temporab tristibui. Aut eo do.quae fit uel adductis rationibus quibusdam, uel authoestate&sententia doctorum uirorum. Quod . probatio primae partis. Non e.subaudi aliquid, 'nid pollicerer,promittere me factum pro te. Ipse enim ratio quare non esset quid polliceretur. Pari.& simili S aequali tuae. Abiectus prostratus. Sustentabam.tuebar,subleuaba. Calus me. in sortunia mea. operibus, auxiliis alioru non meis,qui nihil poteram. veniebat in me. que.i .saepius putaba esse querendu . Quod ita ui.i. ς essem uiuus in tantis malis, di miseriit. Quam ga.φ ui.& est sensus.qua uis quisq; naturaliter gaudeat se esse uiuu,tamen sepius putaba conquerendii quod tam misere uiuerent, i gaudendu, pessem uiuus sicut elaus in carcere magis qureuntur & dolet,&ita Diuunt ' gaudeant f uiuant. insignis. singularis,notabilis,niagna & ad laudem & uituperium resertur. Pri-υatim leparatim, pateticulatim .in rebus meis lolis,qilia somana perciis sit me in iactura publiea,non autem in Insignis priuata, quia nihil mihi soli accidit,sed idem &omnibus,ut repub.oppressa libertate careremus. pepulit pet- Privatim cussit. Optare.expetere.QuodToptandum a me. vltroa sponte sua, me non petente. Nihilominus . non minus. Conscior.torqueor,cosumor. Peccare,idipsum ς manea in uita .i. peccare ς uiuam. Careo enim. Nihilomitatio quare tedeat ipsum uitae,& p utet se peetates hoc tempore uiua quia earet his amicis, sine quibus pu- nuatat uitam nullo pacto esse appetendam. Mors emam multi in bellis ciuitibus interierant. Distraxit.di sipa- Conscior Dit S separauit me,seut te & Marcellum, alios multos. Fuga. exilium. Quorum bes quorum amorem mihi comparaueram ex defensione reipub.cum etiam tu esses socius Nadiutor eiusdem delensonis, &ita ostendit fideliores esse tales amicos, quibus amicis tristiorem A magis solicita esse uitam. Quondam. antea moppresii surorem Catilinae & eius coniurationem. veriorque.hie dieit non solum eis amicis careo, uerum
etiam quod est mihi grauius &molestius uideo quotidie eorum bona diuipari & diripi. Nauseagiis.calami- Naufragia
talibus,tra bim ab his qui in mari Periclitantur. Bonorum. Nunarum,ut diuitiarum eorum. Direptioni- Direptiobus.rapinis,nam diripere est diuerse ratere,unde urbes dieiantur diripi,cum in praedam uertuntur. Ci.inpra Diriperemo oni. De diripiendis autem euertenditque urbibus dici Nee au.ab altis. o VN AM enim,id est cuia tempus eripuerat unam partem,& eonsuetudinem earum literarem, quibus sole AsCEN. hamus uti rebus secundisicum essent lecundae,& fortuna.1.adii ersa perseeerat,ne possem scribere quid. i. aliquid tale.slaetum&ilicundum,aut Omnino eo tare. Quoddam genus literarum triste& miserum &eosentaneum his temporibus.relinquebatur.simhi,sed id quo a ne disiciebat.i.relinquebat me in quo debebat esse ut promissio auxilii ali citius,aut consolatio doloris tui nam non erat quoa pollicerer. Enim .i quia p-se. i. ego,obiectus pari sortiana qua tu, sustentabam casus meos i. me inter multos rasus opibus i. potentiis & auxiliis aliorum S ueniebat mihi in mentem saepius querit ut querar, v viii eremita i tam misere,qgaude te V uiuerem. Quanquam enim nulla lasgnis iniuria pepulit. .percussi me ipsim priuatim. i. oeculiariter, nec quicqua uenit mihi tali tempore in mente optare. i.ut optem quod Cae. non detulerit .i .praetentaverit mihi ultro.i .etiam prius q rogarem tamen ego nihilominus conficior. i.eonsumo etia eiusmodi curis,ut existini erra me peccare, ipsuma propter idipsum, aut in eo ipso, s maneam in vita. Etenim i quia, ea reo cum .sita sit quod multis iamiliaris imis quos aut mors eripuit nobis aut fuga distraxit ian diuersa loca traxit,tum sit p. multo euident uix est, quod careo omnibus amicis,qa orti rei p. defensa quonda per meae socio cociliarat nobis beneuolentia,s uersoriasiduus sum, in nauseariis eorti & direptionibus bonoru, nee solum audeo. o - . Ο o D ipsum, scilicet audire eorum bona disiim H ER.
quod ipsum esset milem 1ed etiam vi m. od sciscet uidere bona eorum disi pari. Titetaeo quo nihil est acerbius eorum sortu- audire calamitates nostrorum amicorum mi-i serum est perse,sed miserius uidere, nee posse eis subna et dissipari, quibus nos olim adiutori uenire aut opitulari quo.qua resuidere. Acerbius.dubus illud incendium extinxim S in qua rini. Eorum amicorum. Quibus ad Ruibus adiuuan-
vinc modo gratia, aut horizate gloria flo
ruimus , in ea nunc iis quidem omnibus mu3.perseuerat in transatione incidit .i.deleuimus, sucaremus. Obtinem' ipsius Caesaris semia stulim. si tu nevolutis apud omne quibus su, L. in . , rimum amabamur. Authoritate.quia multum poteramain erga nos humanitatem; sed ea plus mus. Gloria. splendore, qui sessi consulatum & alios P sit amplis imos
263쪽
non potest,quamuis & mutatio omnium
rerum,aup temporu.Itas orbus iis rebus omnibus,quibus & natura ine,& voluntas,& cosuetudo assuefecerat: cum ineris,m quide videor, tum ipsi mihi displiceo.Natus enim ad agendum semper aliquid dignu viro, nunc no modo agendi
ratione nulla habeo, sed ne cogita di qui Nigidio uni oim doctissimo,& sancti DKno,& maxima quonda gratia, & mihi certe amicissimo, ne benigne qui de polliceri possim. Ergo hoc ereptu est litera
rum genus. Reliquu est,ut co soler,& afferam rationes,quibus te a molestiis coner
amplissimos magistratus. Hu .scilicet gratia author itate & gloria. In ea,surbe. obtinemus.respondet tacite obiectioni,quia posset dicere Figulti, dictum esse a Ct. supra,nihil uenire sibi in mente Optare esse,quod Caesultro ad eum non detulerit, ergo eum non carere gratia AE authoritate &e. respondet Ci. s licet humanis1- me tractetur a Caes. tamen non plus ualet illa humanitas Cae. ut faciat quae ei placeant. Quamuis . uiolentia, orbui subaudi ualet,ut ea fiant quibus doleat. orbus. priuatus, tractum a parentibus qui liberas priuati orbi dicunt. Iuue. Tunc orba tigride peior.Natura .tria posuit, ratione nulla naneo, Iea ne cogitaCI qui
quae maximam habent uim ad omnia quae λgi d-& qui antea aut obscuris hoibus , aut
in cati. admiratus essem Catilina si ab ea a metia dilcri . , . . . - risisses,ad quam te natura erraui uoluntas exercuit,sor etiam fontibus opitulari potera, nunc U . tutis seruauit: sortuna enim pro consuetudine posuit,
quoniam secundum fortunam consuetudine facimus. Cotietuia est autem consuetudo usus ali ius rei. Cum te.&do aliis. Tum . multo maxime mihi. Natus . optima ratio, quare meniteat eum uitae suae,quia eu sit natus ad agendum semper aliquid dignum uiro,uidet non solum sibi ereptam saeuitatem agendi, uerum etiam facultate Ogitandi, quod plus est. Natus .i.a natura institutus, quae dedit mihi ingenium &doctrinam. Dignum uici. honestum di titile reipu. id enim uiro dignum dicitur, quod rectum est de eum Ostieio fit. Rationem modum,sacultatem. sed ne eo.quia cogitationes me uans Girritae iaturae sunt, in eo redacta si respub. ut ei amplius opitulari non possim. δἰ hse est ratio quare dixit eogitandi,nam aliter quisque habet liberam cogitandi potestatem. Et qui .alia ratio quia eum ante oppressam rempub. potuisset Cie opitulari omnibus ignobilibus,& qui aliquod facinus admisissent,dolebat s nune dici
posset non modo praestare sed ne pollieeri quidem aliquid opis di auxilii. obscuris,ignobilibu non claris.
qualis fuit c .Pompilius Lenas Picens regionis homo, luem Ci. non minore cura qeloquetia defendit. a quo postea interemptus est Ci.ut ostendit vale. Maxi .lib.v.cap.iii. Sontibus. nocentibus, qui aliquid mali perpetrassent si eut Miloni qui interfecerat Clodium. opitulam .serre ope subuenire. Nunc hoc tempore, quo Cae.Omnia tenet. P. Nigidio maxima uis est in proprio nomine. Doctissimo. praestantisiimo doctrina stiperfactissim' alios omnes. sanctissimo .integerrimo optimo,&est contra id quod dixerat lontibus. Maxima gratia apud populum .i.qui esset ualde gratus,& dilectus populo,& opponitur oblcuris hominibus. Et mi. cer mi.q.d. quod ipsum solum sitis esse deberet,quia amicitiae omnia debemus quae praestari possunt. Benigne. large liberaliter, nam benignitas,ut docet Cicii.ossi Eademque & liberalitas dicitur. Ne polliceri quidem. quod minus est quam opitulari. Hoe genus literarum. in quo debeat esse prouiso alleuius auxilii ut supra dixit. Reliquum est. restat relinquitur mihi. Vt te consoler, quia duo genera posuit superius, S dixit in quo debeat esse aut promisito auYilii alicuius,aut contolatio doloris. Coner.tentem. pM1 'QVOD ip.audire eorum bona dissipari Nihil est a .ut in epistola ad Torquatu .Equidem nos quod Romae stimus miserrimum esses dico , non solum quod in omnibus malis acerbius est uidere quam audire Sestsentus,nostrorum amicorum infortunia audire miserum est, ct acerbum, sed acerbius est atque miserius illa uidere & illis subuenire non posse. illud in .quod Catilina parauerat patriae,cum in exercitum in Hetruriam
exul confugisset Len.Cethego iussit ea des in urbe & incendia pararent,&se cum exercitu propediem a tutum significauit. pararunt igitur ut iusserat sutura nocte inriti .regionibus urbem incendere. Cratia .amore, A beneuolentia in nos Po. RO. Authoritate nam multum poteramus in urbe & conseruata repub. Gloria quam ex omnibus magistratibus reportauit maxime ex eonsulatu bello Catilanario,& est hae artiolus. FI Floreo ruimus.transatio,quae multum splendoris aliari in oratione,quando paree & aecommodate fit. floreo autem ablativo coniungitur uenustissime,utela reo filigeo, tendeo luceo. obtinemus, habemus inquat gratiam Caesa.qiui me amat,antipophora est,& coniuratio quaciam. Nam dieere Figulus potuisset a Cie dictu esse paulo superius nihil sibi optandum uenire in mentem,quod ultro sibi Caesar.no o nerat,ergo non carere vati ad quod Ci.respondet obtinemus &e. Quam diu. temporum, quonia plus apud nos potest mutatio α pe turbatio temporum ad dolorem eommouendum,quam beneuolentia S pratia caesa .ad laetitia dandam,quod quamuis habeam caesa .gratiam amen ea contentus di laetus esse non possum, eum uideam me labertate ρο- Datum. Naturam .maximam hae tria uim habent in omnibus,nam uoluntas & consuetudo,de quibus ut Catilinam Tut .se habet admiratus essem Catilina si ab ea amentia dileessisset,ad quam te natura creauit uoluntas exercuit,fortuna seruauit. Natui enim ad agen.sem.ali .di .ni. sne arrogantia pro meritas suis id dicere poterat homo uere natus ad agendum semper aliquid elato uiro dignis; imum tam domi quam foras, tam inte-pub.quam in doctrina.nam in repab .patriam seruaui on doctrina precipuum linguae latinae lumen fuit. Duo maxima munera adimpleuit ocium literarum,&negocium rerum gestarum. Tria praeclara in eo uiro fuere, magnitudo ingenii,uigilantia naturae N excellentia omnium bonarum artium disciplin quibus amDtissima negocia, ct odia literarum obire potuit. Natusta natura institutus , S est ratio quod sibi molestum sit esse invita. Dignum ui . utile & honestum reip. Rationem facultatem,S modum. Obscuris. ignobilibus, qualem suisse legimus. C. Pompilium Letiam pirantem a Cicidesensum,qui postea in referenda gratia C.occidit.&Sex. Roscium Ameri num ac satum de parricidio damnante L. Sylla defensum a Tullio non p ures quam tuis & ui uti annos nato, ut ait Cornelius Nepos ed ut elaeet Fenestellae annos natus sex de uigintima necausam dixit. aut etiam sontibus,uti T. nio Miloni, qui Clodium interiecit. P.Nigidio una Figulo.Emplia
sim habet nomen proprium. io QUOD Popilius
264쪽
inQVOD ipsum scilicet an dire est miletum sed etiam uideo,quod nihil est acerbiusiottunas eorum disii AsCEN.
pari quibus non ibium adiutoribus nos extinximus. Illud incendium.squod a coniuratis paratum erat. Et in qua urbe nos potuimus,modoci .paulo ante, gratia, authoritate gloria in ea nune quidem caremus omnibus his a gratia,aut horitate floria. Nos Obtinemus summam humanitate ipsius C laris, qui . s. eaput totius rei est,erga .i aduellum nos,sed ea .ishumanitas Caesaris,non potest plus quam uisci.uiolentia,& mutatio omnium rerum atque tempora. Quibus uerbas innuit perplexatatem,in qua .stUrannus est,qui tametsi elemens per natura sit tamen quia oceu pado rem p.omnes offendit, cogitur si uiuere uult suos in subie mone tenere,
quod sine austeritate non postit,eum nesciat quales sint suorum se animi.ldeo autem Caesare laudat ut Nisidio spem reditus iaciat. Itaque ego sup.orbus .i priuatus,oibus iis rebus,' tribus& natura,& u oluntas & -- suetudo a si uetecerat me, m.sita sit φ,ut quidem uideo displiceo cateris,tu ni multo magis est,m displici ciniat, ipsi. Etenimci'uia,ego natusci .per naturam aptus ad agendum semper aliquid dignu uiro,habeo nune non modo nullam rationem agendi,sed ne quidem i. non saltem,eogitandi,&qui poteram antea opitularia. opam ferre aut hominibus obleuris. .ignobilibus aut quore innocentia in Obleuro erat, aut etia sontibus .i. manifeste nocentibus ut Miloni & Vatinio nunc ne quidem .i .non saltem,possum polliceri .faliquid opis, Publio Nigidio uiro doctisiimo,& sanctis,imo omnium,& quodam maxima gratia.i. qui quondam maximam gratiam habuerat, & eerte.i.s indubitatum est micissimo mihi. Ergo hoc literare genus. quo opem potiti eramur,est ereptum. Reliquum est.i.id totum rectat, ut contoler.ste & asseram rationes,quibus coner. 1 ABDUCERE, remouere, eripere. Ad ea. Ostendit HVBER. maximam parte huius eonsolationis esse in i plo Nigi- Abdueetadio qui di stipsum & alios multo melius posset consolari quam C a. facultas potestas, modus. Si unquam Inullo filii si utiquam ali suis potuit alium eoniolari, tapotes maxime,ltaq: intertex luperiori es ausula no esse
sibi opy uti rationib' sumptas philosophi, & ab aliis uiris doetissimis, eu m ea melius teneat Nigidi. ιὶ ipse.
Partem. s.con Iolationis. Proficiscitur prouenit,sumi
tur. Exquisita .subtili, diligenter exeusa &disputata. Exquisita Ratione . qnalis est Stoicorum , ipsolus sapiens si diues s qui amisi pecuniam domos, pecora & tua similia non amiserit bona,& ideo non esset tali u rerum iactura dolendum, & reliqua 'uae disputantur a philosophii ualidi simis&emearis, imis argumentia & ra tionibus. Ratio autem cum multa alia i nifieat, tum Ratio ueto quae aliquid ita esse probat, ut dictu est. Non a tinga notoneon emorabo,nulla faciam de ea mentionem. Tibi. i est notitia ma. Quid sit declarat qua sit illa eonsolatio quae ex ratione di doctrina proscilcitur Forti dignu .est enim ut uolunt philolophi Atti & sapienti homine dignum,sicut non extolli nimium pros perasota trangi, ne ': deiici aduersis.neq; est aut ordo. tu uidebis quid sit dignum sorti,ti sapieti lio mi necte.
Grauitas aut horitas, stimatio, quae de aliquo habe tur. Altitudo animi.quae debet superare omnia aduersa.& uincere ferendo. Acta tua vitaci.praeterita tua uita .est enim turpe eum qui cum laude uixerit, & sapienter se gesseri non seruare eonstantia nee eundem esse etiam ii aliqua uis fortunae ingruat. Studia . quia etiaeurpe est eum qui sequitur studia philosophiae non parera ei nec aliquam utilitatem aecipere ex studiis suis. Artes. bonae & liberales. Flagitent.exigant, leant,quia uidentur poscere a te, ut ita te geras ne uideari, stas ta ea se tus,nee fecisse contra dignata ten, tuam,& institutionἴ vitae anteactae. Ego. haee consolatio, quaei potest afferre ut intelligat Nigidiui se non posse dicitus esse in his molestiis eatendi patria Est autε ordo ego a Firmo tibi, quod possum intelligere&sentire, quia sum Romae,& quia curo S attento. s. te n5 posse diutis esse in isti, molestiis. sentire.iudieare. Quia sum Romae,ubi de his rebus tractatur ubi est Caecibi eius consilia tractantur. Cum ad animum resertur.i iam iniim adhibeo, & cogito. Attento. considero, perspicio, & ad Attendo corpus refertur. Dimius.longiori tempore. In hi, etiam .i. prater noe, quod affirmo tibi te diutius non effecam tum m patria, aismo etia in nos non fututos fortasse diutius in his molestiis, in quibus nune sumusci ut semper ea reamus dignitate di libertate. primum .ratio quare Nigidius nost futurus diutius in illis molestii . videor perspicere .cognoscere. Qui plurimu potest.i. . propensum .pronum inclinatu. Ad salutetitam.ad propesus es restituendu & seruandii incolumen. Non lembo ne uideatur hoc dicere magis ut eum consoletur si quod Temete ita sit. Temere, sine eausa frustra. 'im Non temere est uisu in conclamat ab aggere Volscens. Quo minus,sensus est,quanto minus sum familiaris Cae.s minus eum eo uersiam tanto lum curiosior,& diligentior ad inue stigandum eius animu ct uoluntate. Familiam sum .l. Cae.quia Ci. parti cum eo ue sabatur. Curioso solertio diligentior. inuectigandum.diligenter inquirendu,tractu a uenatoribus qui per uessi a quaerunt feras. ABDUCE R E. ducimur quo uolumus abducimur quo nolimus. Coneraeuius est conari quam saeue aut Ρ HI. ti. Raro enim conari habet essectu moliti uero & facere ut plurimum sortiuntur effectum. Flagitent flagi- Ducitam Us,ardentius postulamus remissius. Antea postulabantunquit Ci.nunc flagitant. Sanctissimo contra ilia Abduei Itis quod diYerit sontibus. M aYimag ad illud quoδ dixerat obscurius erat enim is P.R.gratissimus. Amicis conatisimo. in fine posuit orationis qd erat.amplissimo debemus enim ota amicis: ergo hoc ereptu est literatu gen', Nitiin quo ρ suo alicuius ossicia debebat esse, ut superius dixit. Molestiis. erat n. in magna molestia Figulus,ppitii Cala.
abducere. Ad ea qu idem facultas,vel tui, vel alterius consolandi, in te lumina et , si unquam in ullo suit. Itaque eam partem, quae ab exquisita quadam ratione &
doctrina proficiscitur,non attingam, tibi totam relinquam. Quid sit sorti,& Lapienti homine dignum , quid grauitas,
quid altitudo animi, quidam vita tua,
ruid studia, quid aries, quibus a pueritia
omisti,a te nagitent,tu videbis. Fgo qd intelligere,& sentire,quia sum Roinae,&qa curo, attedo,' possum id tibi ai firmo, te in istis molestiis, in quibus es hoc tempore, non diutius futurum. In his aut cm, in quibus etiam nos sumus, fortasse scin per fore. Videor mihi perspicere primum ipsius animum , qua plurimum potest , propensum ad salutem tuam . Non scribo hoc temere:quo minus familiaris sum,hoc sum ad inuestigandu curiolior
265쪽
si . timebat iratum,& ex hoe Roma uenire non audebat secutus enim fuerat Pomp. unde tali molestia eum maxime carituram ostendit, sed aliis molestiis quae sibi cum caeteris omnibus comunes erant nunqua omnino secariturum animat,hoc autem erat,si libertas resp.omnino perierat nunqua amplius reditura, nec dominatio Caeleritura. Hoc tempore quo RO.non es. At ea.plurima huius eoi lationis parte in Nigidio esse positam ostendit,qui seipsum melius consolari possit qCi. Si in ul. unan. si quispia unqua potuit aliquem ei, solari tu poterataque concludit non esse partis litae Nigidiu consolari, quum ipse Nigidius omnes consolandi rationes melius teneat si Ge. Exquisita.diligenter disputata. Partem .s.consolandi. Tu uidebis qui haec omma ex tuo & Stoicorum sensu disputare &in medium afferre potes sorti uiro dignum habere despicientiam rerumhurnanarum,non extolli rebus seeundis,& non opprimi aduersis. Grauitas. in existimatione. Altitudo.serendo res autumas. Acta ui .qui solitus es cum laude uiuere, nune uero stangi aduersis turpisiimii uidemur. Studia. plailosophiae. Flagitent.exposcant, uidentur enim exposcere, ut in inis aduersis,ita te habeas, ut ex illis ilia diu phuosophiae quae secutus fuisti, maximu m fructu te reportasse iudiceris. Ego,consolationis Mnus quod Ci potest afferre Nigidio, & ei denunciat non posse eum esse diutius in illis molestiis carendae patri quia curaba S attendebat,quae Ro apud Caesa.de restitutione Nigidii tractabantur. Non diu.quoniam cito te Cmamplectetur,&ista te molestia liberabit. In qui .etiam cpropter amissam libertatem has tibi moleltias non sempiternas sore denuncio. Qui plurimum p.circuitio. His molestiis,carendo patria. Primu ratio est qua demonstratur Nigidius non diutius esie patria cariturus, ct esse in his molestiis. Quo minus parum enim cum Cae.ue sabatur, ex quo dicit quanto minorem eum Cae.consuetudinem habeam,tanto sum ad Perlcrutandum eius animum diligentior,maxime an reductione tua. Inuestigandum.tractum i uestigiis serarum,quae canes & uenatores sectantur,&quinint. ASCIN. ID ABDUCERE te a molestiis. At. i. hhea quidem si lias co solandi, ueliquet alterius est summa, id est maxima, in te si suit unquam in ullo. . homine. Itaque ego non attingam eam partem, Icilicet cons blatoriam, quae proficilestiarii.oritur ab ratione quadam exquisita,exquisita .i.cogitata ac singulari,&a doctrina,quia ea
in te summa est, x ideo relinquam tibi su p.eam totam. Tu uidebis, id est considerabi, per te ipsum, quid si dignum homine sorti di sapiente, id est quid faciendum si decenter homini forti & sapienti in re aduerta xquid grauitas,quid altitudo animi,quid uita tua acta,quid studia. c. tua quid artes.stu quib' floruisti a pue. ritia. nagitent. i.acriter deposcit a te. Ego quod positam intelligere S sentire,id est percipere tensii,quia lum Romae,& quia eum S attendo,stilitat animum ad eam rem,astirmo tibi id, te non nitu tu dii itius in istis motistiis,scilicet exilii, in quibus es hoe tempore,& su p. re,id est futurum esse sortasse semper in ilia molestii,
in quibus etiam nos sumus, uidentes.s rempub. ad unum reuollitam. Ego uideor mihi perspicere.i .clare ui ἀere, primum animum ipsius .sCesarris, qui potest plurimum,propensumTinclinatum ad salutem tuam. Eoo non ieribo hoc temere.i.inconsiderate& sine ratione,quia quo.i. Quanto,ego sum minus familiarissimus, dilicet Caelari .ho id est tanto, sum euriosior ad inuestigandum, id est scrutandum animum eius. 'H ER. 3 Ο Ω.responsio ad obiectionem, quia posset di ...cere sigillus,s Caecpropensus est ad salute meam ut ais, MEP Iacilius, quibus est iratior, respon- quare tamdiu differt restitutionem meam Respondet dere tristius possit, hoc est, adhuc tar-
iee. quod hoc non iacit propter ipsum Fitulum , sed I o
ut acerbius & liberim postili res podere hi, qtii titi, st uim aia te molestia liberandum . Familia iratus, quod non posset taeere si iam restitui Tet Filii- res vero eius,& hi quidem,qui illi iucun
t,aee occasio a libertas reprehend/ndi inimi , suo, di tur, &sentiunt. Accedit eodem vulti
ta voluntas, vel potius co sensus omnium:
lestia, qno facilius possit respondere his 'ilibus est iratior,pro iratus, comparativum pro post tuo. Eo. propter id. Quo .ut. Facilius .liberius nulla tibi facta obiectione,quia uni iecerit,quod alii non faciat. Tria ius..cerbius, cum maiori stomaeho & indignatione, quod posset si te restituisset quia dicerent quod tibi eoncessisset Cael idem sibi concedendum. Tardior.longior, serior. Ad liberandum te mol.qua assiceris,quia cares A. Ea 'ςΠς um in patri m. Accedit. secunda caui, quia dixerat primum ipsi ui animum die. subdit. A edit. id est additur ac adiungitari'Eo. ad id quod est supradi uini, stili e praedictae rationi siue eausae quod putem te non posse esse diutius in his molestiis. vulgi.plebis . vel potius .correctio,quia parauidebatur esse uoluntas vulgi quod parumpotest:ideo eorrexit, ac dixit. Consensus omnium. comunctus.
quia omnes in eadem sunt uoluntate it restituaris.1 ETI A M. praetereonsensum uulpi&omniu. Nunc ...
minimum potest cuia est oppressa, k omni, stitit id li raram inanimu nunc quidem pobidinem unius, ita paveoru Caelaria. sed enim est p. test Sed possit necesse est resp.quascun-
quia non Poterit diutius in tanta oppresilone, praedi- x L i i , . t
xit autem hoc loco Cidatentet eaedem Chaeribit Elis, quς Vi a nabcbit , abiu iplis quibus t quid costituissent qui fitilliant amatores libertati, Bra. netur, de te propediem. mihi crede, im
petrabit. Re eo igitur ad id, ut iam tibi
ut possit omnibus uitibus sui . impetrabit restitatio pollicear aliquid, quod primo omi- diem de te ab his ipsis quibus tenetur omnibu, uiribs limos, qui ine admodum diligunt, multu Pe. Obtinebit. De te pro- tumque mecum sunt:&in ipsius consue-
rariue Protulit,ut ostedat Cae. multa feeisse id imites. clausit, insinuabo:& certe oes vias perse-
266쪽
inus, peruenire posse. In hoc toto genenere plura faciam, e scribere audeo. Cae
tera, i tibi a multis propia ee certo scio, a me sui paratissima, nihil i re familiari mea e , t ego mali meu ee ct tuu . Hac de re,& de hoc genere toto hoc scribo
quar, quibus putabo ad id quod volu- eorum per quos uicerat, ut supra dixit. - Igitur quia
- - . eius animus est propensus adsalutem tuam, ωquia resp.de te impetrabit. Redeo.reuertor, confero me. Ad
id quod o si .eum est dictum et pollicerer non erat. cootimi plectar. eonciliabo mihi, astringam mihi. ipsus. cae. consu4
Conuietudinem familiaritatem & eonuersationema. faciam ut aliquo modo consequar cosuetudinem eitis,
qus mihi huculque non contigit propter pudoremno autem ipsius culpa. Ρudor mihi clau. erubesco n. cum eo uetiari, eui antea suerim aduerti ius. Clausit. impedivit. Insinuabo. latenter 2 eum arte me immittam .intinuaren.latenter & ex obliquo ingredi,a sinibus uestium alit velorum tractum, inde insinuatio pars ins nuare exordii dicta est,partificiose &dissimulanter ingrediatur ad ea ulam. Ces uias. oes rationes & modo, . Ad Insinuatio id quod uolumusiad restitutionem tuamquam ualde ramus. Toto genere.tota causa tuae saltatis &rcstitutionis eurandae. Audeo.ne uidear iactare animum&ossietum meum. Paratissima a me quia alios uolo l5ge superare quantum superlativum distat a positivo. Tibi, in auxilium & fauorem tuum. In te familiari mea.in meis rebus prii latis I domesticis. Malim potius uelim. Esse meu ε tuum quia ita uolo esse tuum sicut meum quia amicoriim Omnia communia. De hae re,& toto genere.de hae tota materia,q, nihil habeo quod malim esse meum q tuum. 3o, o facilius.confutatio obiectionis,quam pigulus necte potuisset,& ita dieere, si Caesar, ut dicis propen sus eli ad salutem mea quate me non sinat Ro. uenite. Ad quod Ciata rsidet Cesarem no id facere propter ipsum rig. na eius reditum eupit, sed Propter alios Pompeianos, quibus est ipse ualde iratus,s reprelaedere eos cupit,&s tam facilem uidissent cael in Figulum fuisse,ardentius restitutionem a C .petiui sient,quo dignitas Caesa.& repreheadendi potestas aliquantulum minui uideretur,& ex hoe tardiorem ad restituendum Figulum dicit esse G. Tristius .eum mviore indignatione: dieerent.n .s Figulo concessit Caesa cur non etiam nobis concidendum putati Ad li.te mo. tune enim molestia liberatu, tilis et Figulus, quando in patriam titist restitutus. Aecidit.adiuritu recidem φ se diutius esse in his molestiis non putem. Vel potius. eor rectio. sed ne est pol.Quia hoe diutius durare non poterit,quas uates Caesaris mortem fgnificauit, quam ei postea Brutus di Cassius asciuerunt Etiam ii resp.Vide quemadmodum crevit oratio,primo familiares,secundo uulgus,tertio totam rem p.hoeidem uelle demonstrat,ut ei pareat Caes&sua eum mansuetudine co- plectatur. Admodum Valde. Terent. Nuper notitia admodum est. Insinuabo. per obliquas uias incidam, Admodues immittam in eius eonsuetudinem.Vnde dicitur insinuatio. Vias .rationes. Virg. Fata uiam inuenient. Neta Insnuarephorieos tamen ita dicitur,eum uia sit per quam ambulabamus ter actio eundi. Toto genere. in ista causa latinuatio restitutionis tuae. Audeo.ne uidear plura dicere q facere. Paratissima.luperando in beneficiis erga te ora viane, alios. Tibi,in auxilium tuum. Malim meum ess tuum .expressit apud Greeos uerbum de amacis τα iterVI, οὐ- ,- ἀπάντα, thoe est amicorum omnia communia. a QVO .i. ut 3ossit respondere tristitit sup.iis qui bii, est iratior.i.dare responsum trictius .hoe .i.ideo,est ad ASCEN. hue tardior ad liberandum te molestia.q.d.contentus fuerit te petentem ueniam tristi responso afflixissi daturus mox uenia. Vero .i. sed familiares eius,& quidem .i certe ii, qui sunt tueundissimi illi, Mi.s mulloquuntur,&.i. simul sentiunt mirabiliter de te.Voluntas vulgi uel potius colensus Oim accedit. i.addit, eodem. i. adeofirmationem eiusdem rei.Etiam illa cresp.quae nune quidem potest minimi .led neeesse est,sup.ut possit. cplurimu,quas q: uires habebit,ab iis psis qbus tenet.s.Crsa manis impetrabit crede mihi .ppediem,i .statim,dinem ipsi' 1. Caesaris quL s.consuetudinem eius, pudor meus elausit mihi adhue,& certe persequar omnes uias .i.o inma media,quabus putabo posse peruenire ad id quod uolumus .Ego faciam plura in hoe toto genere.iambiendi pro te,q audeo seribere. Caetera. tauxi
parcius, ste id quod ipse confido, spe
rare malo te esse usurum tuis. Extremu
illud est, . ut te horter & obsecrem animo vi maximo λ: nec ea solum memineris,quae ab alias magnis viris accepi
siti sed illa etiam vae ipse ingenio studioque peperisti .Quae s colliges,& sperabis omnia optime,& quae accidet qualiacunque erunt,sapienter seres. Sed
haec tu melius vel optime omnium. Ego
quae pertinere ad te intelligam, studi ssii me omnia diligentissimeque cur
bo,tuorumque tristissimo meo tempore meritorum erga me memoriam con
lia, uae ego scio certo esse promota .i. parata tibia multis, Lint paratissima a me. Nihil est in re mea familiari quod ego malim esse meum c tuum. 32PArcius breuius,sne pluribus pollicitationibus. . V is .rebus,potriis q meis. Quod .qua rem .sste hsu' ia tuis,potius 'meis. Ofido te spe .certissimus tu sperare. Extremu ultim v,& elusio epistolaei est rς. Et
obseere. d plus est si hortari. Ab alii, , pli losephi, dieruditis uiris. Accepisti cognouisti. Ingenio t acria propto. Pepesisti.eiseeisti .pprie tua seripserat eni multa . - Ita Nigidius ει sonte phalosophiae sumpta. Quae. Omnia& ab aliis aerepta,& inpenio ae studio tuo parta & essem. Si colliges. si eonsiderabis.Et sperab.imoe est uerbum quod dirigit elausillam , nee impeditur a dictione di eum duplieat &e.Si mihi benefeeeris, & me cognoseo gratum,& laetaberis Oisicio. sperabis omnia optime .i. optima de rebus Oibus spem habebis Quaecuq eruntii qualiacuq: aeciderint. sapienter. ut decet sapientes. Sed hoc tu .subaudi intelligis, uel nosti. est enim Eesipsis. Melius me melius q ego .velaeorrectio. optime Oim multo melius q oes alii, quia es omnium do-
267쪽
E Lxui Episto. Quaerenti mihi. Vnam enim tartem & consuetudinem earum epistolatum quibus secundis rebui uti solebamus temp' iam eripuerat,perseueratq; fortuna nequissseribere possem,aut omnino cogitare. Relinquo batur mile quidem rc miseriam,&his tempotibus consentaneum genus literarum .nec mihi quiequatali tempore in mentem uenit optati,quod no ultro mihi Caesar obtulerit .nec audio solum, ς ipsum esset miserum sed uideo etiam, quo nihil estaeerbius fortunas ipsas dilui pari, quibus non iolum adiutoribus illud incendium extinximus, sed in qua urbe modo gratia, authoritate, gloria it ruimus,in ea nunc his quidem omnibus caremus Nune Publio Nigidio uni omnium doetissimo&salictissimo & maxima quadam gratia , &mihi peramieissimo ne benigne quidem polliem possum. Ego quod intelligere &sentire, quia sum Romae,&quia curo attendoque possum,id tibi is firmo. Accedit eodem vulgi uoluntas uel potiui contensus omnium di illa quae minimum quidem potest nune,sed possit,necesse est,reis. quas eunuuite, habebit ab iis quibus tenetur, de te redituq: tuo propediem crede mihi) impetrabit. Qissimus. Studio. libentissime,promptissimo animo.
Tuorum hoc est recordabor eo si beneficiorum quae contulisti in me meo tristissimo tempore,cum ea urbe eiectus irem in exilium. Merito tum ossicio tum tractitorum.Tempore tans lacissimo miserrimo ab his etiam deret actus sum a quibus minime putassem. 32pArcius remissius non multa pollicendo ,& quare, quia spero &Opto te usurum rebus tuis,& quod alienis rebus non egebis. Qu od .ste lassitum tuis potiusq meis. Animo maximo. Exhortatio ad Omnia tortiter perferenda,& sit dicimus bono, magno, maximo animo sis se etiam praeseti animo suer pro sorti animo. Ter. Fae hoe animo ut pretenti gi eas. Recepisti. ab alii, philosophis audiuisti. Fuit enim is Nigidius apprime doctus & eruditus. Peperisti transatio est: v autem parturire & parere distent, Liui.his uerbii ossedit,
ς diu parturit animus,uidetur aliquando parias. Hora. Parturiunt montes, nascetur ridiculus mus.quae omnia tam ab aliis aecepta, q per teipsim inuenta. Sperabis optime.spem Optimam hibetus. Sed haee su p. nosti. Vela etiam Ic esteorrectio. optime omnium.' melius q omnes alit,cum omnes doctrina superas. studiosissime, qlibenti de prompto animo. Tristissimo. quando in exalium eiectus. Memoriam conterua. noimmemor ero di tibi pio beneficiis in me to is gratiamae mulatissime reseram. Io EGO set ibo pare iis .i.magis sobrie,& de hae re & de toto genere subueni edi per rem tuam amico, et malo .i.magis uolo te sperare te rasurum esse tui,.l rebus id quoda.quam rem,ipse.i .ego confido . illud.1.quoia nune dicam est extremum ut horter & obsecrem te,ut ss aio maximo: nee memineris solum ea, quae accepi
si .i didicisti ab aliis magnis uiris,sed etiam illa quae ipsea.tu peperisti. i.exeogitasti,& inuenisti ingenio & itudiosproprio,quae stilicet a te palla,si coll)ge..i .ad animum reduces tuum &.i .simul sperabis omnia optime, B sites i. patieris aut portabis sapienter quae aecident qualiacunque erunt. Sed tu lup. diceres haec melius.1. quam ego uel optime omnium. Ego curabo studiosili me di diligenti ii me omnia quae intelligam pertinere ad te,& eonsetuabo scilicet apud me,memoriam tuorum meritorum erga me,tempore meo tristia moa. quo exulabam. Vale. te horter & obuerem. Ea est in Medi o libro seriptura ut inde utraque lectio ducimit meutram Gnim ille integram habet, de utrimque non parua uestigia retinet ita eni habet. olim ueriorem esse censuerimus, quibusq; argumentis us,omnibus notum:nillil tamen decerno. rinas.Cn. Plancus,ad quem nunc serabit Ci. idem est ad quem multae Ciee.epistolae lib. i2.1eriptae sunt: sed illas post mortem Cae. laa, duas feruentibus belli, eis ilibus seri- via, eonstat ideo diuers, uoluminibus polliriunt nunc autem Cici respondet Planeo qui ei gratulatus fuerat,s intellexerat eum retinere dignitatem suam apud Cae.quod quidem ostendit non ita esse multis rationibus. Deinde quia optauerat Planc. Cice. scelieiter euenire, quod egisset. Respondet Ciee. se confidere ita esse ut dieit,osenditque causam quare id e perit,quod quid.& quare suerit diram loeo suo in epistola. postremo pollicetur ipsi Planco,quicquid opera, eonssio,& studio, per eum fieri possit. Binas literas .eleganter dixit & proprie nam duas L tera, non dicimus,nee binas epistolas,seut Cice ad filium seribens ostedit authore Ser. nam binas iungitur cum his quae tantum plurali numero deelinantur. Quint tamen dixit ae binos pedes & quinas sillabas libro nono. Alteri .non autem altera,nam si totum pluralis est numeri tantum, partes quoque pluralis numeri esse debent, ut hie. si uero totum,licet pluralis numeri sit, sinsularem habea tune partes omnes, stigulares esse debent,ut delector duobus poetis,altero graeo,altero latino.Coeey .quae insula est uicina Adriatico mari nonnunqua in Pliaeeta appellata, Alcinoi regis patria , de qua libro tertio, plura di, imus . Pristinam .priorem , solitam. Alteris. scilicet literis. Velle optare. Eu enarrisbe cedere. Bene.sceliciter erant uerba quibiis utebantur antiqui.consectis. matrimoniis. Iuue.dictum se liciter. Quae egissem secerim scilicet de matrimonio novo, ita enim puto intelligi. Nam ut ait Plutarun uita Cicero.cum praeesset Ciliciae illa mala fortuna quae in rempublia ierat,non minori impetu domum Cianuaserat,siquidem, 2 Quin irater &Qu.Cieero iratri, filius inimico animo in ipsum Cice. facti sunt, nee Terentia uxor in fide permansi quae praeter extera gantia patrimonium Cice. parum diligenter parum uelia deliter administratum sumptibus iacturisque exinanivit, maera denique omnia facere moliriq: uidebatur, quibus tandem rebus reuersus Cice. Romam coactus est summorum uirorum exemplo eam dimittere . Super haec omnia grande aes alienum sub ulu rix sumptum indies omnia deuorabat, & aceedebat restitutio dotis Terentiae iacienda quibus eum aliter fatia ieri non possit eisdem ex ataeorum sententia Publiam, i ampla hauditas erat, orem accepit,de qua nunc intelligit.
civ T ie horter & obseerem. Ea est in Medi o libro seriptura ut inde utraque lectio duci sit tmeutram
Corcyrae datas,quarum alteris mihi gratulabare, audisses me meam prist nam dignitatem obtin re, alteris dicebas te velle, quae egissem, bene & seeliciter euen Ire.
268쪽
BIM, M. Seribitur ad Cn. Plancu ad que lib.x .eo plures seribentur post Odε Ca arisi haee aut seripta est AsCEN.1etuentibus bellis ciuilibus. det aute maneo, qui gratulatus suetat Ciee. φ dignitatem sua retineret apud Caes.qci Cic.ondit aliter ese. Et quia optauerat sceliciter euenire, qa Cie egerat,dicit se id quoq; fidere,pollices demu Planco se N Opeta sua omne. Ordo est. Ego accepi.si te binas literas. i.duas epistolas datas Corer .i.in ea insula,quae est uicina Adriatico mari, quia in in genitivo posuit, put Aese nomen urbis in ea insula,quarum. laterarum alteris,lu fratulabare mihi ς audistes me obtinere pristinam dignitatem meam. 1.apud Caesarem,altem dicebas te uelle ea quae egissem euenire bene & sollieiter. DECO autem .rndet prim g epistola de gratulatione H ER.
Ego autem,si dignitas est bene de repusentire, & bonis viris probare quod se
tias, obtineo dignitatem meam .sin autein eo dignitas est, qd sentias, aut re essicere si possis, aut de nil libera oratione defendere me vestigium quidem ullum est reliquum nobis dignitatis. Agituris praeclare sinosinet ipsos regere pos
sumus,Vt ea quae partim Ia adsunt, partim impendet, moderate fera inus.quod
est dissicile in huiusinodi bello, cuius
exitus exaltera parte caedem ostetat, ex altera seruitutem . Quo in periculo nonihil me cosolatur, cum recordor haec me tum vidisse,cum secundas etiam res nostras, non modo aduersas pertimescebam,videbamj quanto periculo de iure publico disceptaretur armis. Quibus,si vicissent hi,ad quos ego pacis spe, non belli cupiditate adductus accesseram: intelligebam tamen & iratorum hominum & cupidorum & insolentium quam crudelis esset tuturavi ctoria. sin autem victi essent,quatus interitus esset suturus ciuium, partim ain-plissimorum, partim etiam optimorti, qui me haec praedicentem atque Optime
consulentem saluti suae, malebant nimium timidum quam satis prudentem existi inari. Quod autem mihi de eo quod egeriin gratularis , te ita velle, certo
scio. Sed ego tam misero tempore ni
hil noui consilii cepissem, nisi in reditu meo nihilo meliores res domesticasu rep.ostendissem. Quibus .n. pro meis immortalib'beneficiis charissima mea
salus Δ meae fortunae esse debeb/x,cum Mil ba M.poitu, ἀolebat. Timidum 'pria dentem. i
stimabant enim me magis hoe dicere, quia timerem ' quia praeuiderem & cognoscerem ita futurumi nee uoluerunt mihi credere Quod autem, seeundae epistolaerndet de gratulatione ais nitatis & nouae necessitudinis. Quod egerim. ut supra diximus intelligit matrimonium Publiae. Te ita uelle.te ita eupere, ut se tibi ut mihi bene Κelieitem: eueniat. sed ego .ondit se necessitate no uolutate hoe secisse.Nihil noui cosilii. nullunotiti eos liv. osten .inuenissem.ln reditu meo .ex Cilicia. ut supra diximus: nadcre p.& rem familiate suam perturbatam & imminutam inuenit.Quibus.notat Quratrem & eius filium & uxorem Terentia. quos oes pside se gessisse erga CimstMimus authoritate Plutar.Immortalibus bn fietis .i .maximis & dignis aeterna memoria. 3orso aut e s dignita, est bene sentire de repub.& .pbare. Quod lentias bonis uiris. i. sentetia bonoru ui - Α .r εα torii,obtinebo dignitatem mea. siti autema sed si,dignitas est in eo,uidelicet aut posse eseere te quod sendignitatis,arguens illam non appellanda dagnitate: dat enim quanda definitione dignitatis, quae si essct uera, secundu ea dieit se obtinere dignitate sua, sed eum nost uera innuit se no obtinere. Bene sen.bene luspicari,aim bene dispos tu habere apre p. Etrbare. proba bile sacere & ondere bonis uiris Quod se tras .iuententia tua .Est autem stetida psona eleganterposita P pria& pro tertia secundu lo eos,& est tesus. Si in bs set, edo de re p.& ero bado bonis uiris bona sententia de repti. eonsilit dignita, possiam dicere me obtinere dignata tem meam. Sin. ponit altera Suera definitionem dignitatis 1 celm qua dicit se nulla obtinere dignitate: naeum dignitas si no sentire bene de re p. simpliciter, sed eMeere & desedere libere & id qd sentias,id facere Ci. non positi sequitur φ nulla Oino retineat dignitatem. Re .essectu. Libera. sne respectu & timore alicuius. Ne uestigium quidem reliquum est. .non modo di vhili u pnita, nulla relicta est nobis, sed ne uestigium quidem Reliquum aliquod, uod minus est. Vestigium .sgnum,apparό-tia nauestigia pprie dicuntur signa pedum. Reliquuest.i .ressat, relinqintur:Omnem enim dignitatem penitus a simus,quia n5 licet efficere & defendere libere quod senti mus, in quo eos stit ipla diῆnitas. Agitur p imo tid.ea.nobiscit i. bene nobis succedit. Nosmetipso, . di non alios, neq; rem p. Assiint . pratia sunt. s. mala. impendent.imminent, sutura sint,sed impendent,& imminet tantia mala. putura autem dicimus & bona & mala. Moderate sine peteturbatione animi. Quod. ferre moderate haee mala eiusmodi.ciuili ta nefario & misero. Cui'. belli. Exitus. finis. Ex alte.es ex Popeiana oceasone multorum ondit. Ex alte.Caesariana quia si uicerit Cae .actuerit de libertate Romana. Periculo. discrimine caedis, Sseruitutis. Nonnilial. multum. Pertimesce.res feci. eum timebam etiam uictoriam Pomp.Non modo. notantum. De iv.pub.i.uter imperaret, uter meliorem
haberet eausam,ut supra ad ser. sui. su de iure piab. disceptam coeptum est &QQuanto periculo. u magno: quia tio agebatur solu Cae. Je Po de eotii q eos sequebaξ,
sed pop. RO.& totius orbas terraru . St. vi. hi. i. Pop.quos secutus era cupiditate pacis, no belli.yt a choru. Pompeianore qui erant irati Caesarianis. Cupidorum Ruieu perent res nouas. Insolentium .superborii,&qui uellet 1e esse primos,& antecellere omnes. victi. Pompeiania Caesarianis. Quantus interitus. quanta caedes,subaudi intelligebatna supra dixit, euius exitus,ex altera parte caedem ostetat,ex altera seruitutem. Amplisii mora.quiessent ornati dignitate,qui essent principes in urbe nostra,quos uideba oes crudeliter interituros . Qiii,uiri amplissimi SP optimi. Praedicentem .uaticinantem. Hoc. eos esse erudeliter interituros Consulentem saluti sui. quia hortabat,ut pax componeretur inter Cae.& pom.
269쪽
as,aut deniq; demere qd sentia, uoee libera nequidεί .non siit ε,ullum uestigium dignitatis est reliquu no,is aeti Cnobisesi pesare si possumus regere nolinet intos,ut seramus moderate ea qus Partim adlunt,& partim im pendent. i.imminent, qd est diffieile in eiul modi bello,cuius exitus ostentat ex altera partea. Pom-ana. de .i.occasionem ommu eoru n contrarem incum C ssate steterant,&lup.ostetat seruitute,ex altera su p. parte, uidelicet Giaris,quisii uictor eret in seruitute redacturus uidebat. Ergo dices,Ca.lentit Popetu crudeuorem sere iplo Caesare: eemi est φ supet bior Herit quia noluit pare pati in rep.& Caesar parem qde ed non superiorem serre poterat,& serie benignior etia erat Caesir per natura,sed caule diuersitas hae opinionem de rei tu belli. Si enim Popeius vicisset senatusdecteto oεs cssariani hostes iudicati tuissent, si Caelar cum solus regnaret iacila quibus imperaret pepercisset. In quo periculo no nihila an aliquo cosolatur me, cu recordor me uidisse & cognouisse Me. mala tum titu ne,cum . .qn,ego Ptimelceba etiam res nostras lecundas . . prosperas,no modo i .nedum aduersas,& itidebam quanto periculo disceptaretur armis de iure publico.-d rep. pertinente,qitibus .Larmis,si ii .i. popeiani uicissient,ad quos ego accesseram, adductus lpe pacis i. ut traherem Popetu ad concordia,non cupiditate belli. Tn. i.nihilominus, intelligeba 2.1.quantum crudelis esset tutura uictoria,hominum iratorum sobillata iniuria,&cupido tu Tretum,honore, aut uindictae,& inlotentium. superbe agentium. sin autem. i.sed si , uicti essent. s. Pompeiam, intelligebam quantus Interitus esset talu rus, partim ciuium amplissimorum partim etiam optimorum,qui malebant me praedicentem haec atq: consulantem optime saluti suae,ut uidelicet potentiae CHaris cedant,existimari. iudicari,aut existimarea. iudicare,nimiu m timidum,si satis prudentem .Quod autem gratularis mihi de eo, uod egeriinsside nuptiis cit --ua uxore,scio certo i .pro certo.te uelle ita. Sed ego nihil noui consilii coeptilem.tam milero tempore. bellorum ciuilium, nisi offendissem in reditu meo se Cilicia prouincia,tes domesticas quas uxor dissipauerat, hilo. i.nullo meliores et rem. Enim .i.quia,su'muidelicet Quintus irater qui in Ciceronem Mationem ieripserat, quam Caesari recitaret,&Quinti fratris filius qui de nece Ciceronis Patrui sui cogitarat,dc Teretia 'ut pudice uixerat,& patrimonium dissiparat unde eam repudiauit,quam Salustius Ciceronis inimiciis iacius ut ex ea eius secreta sciret quae eriminaretur dilacit,quibus mea salus ta mea fortunae debebant esse charissianis pro immortalibus beneficiis nieis,eum uiderem nihil malu tutum intrὸ Parietes meos. an propria domo, dc
Iop ptet eorum scelusina QIrater eum deseruit, de propter eorum icesus nillil mihi 1ntra
min ratris filius de neee Ci .eogitauit. Terent .atiate marito impudice uixit eiusque patrimoniu dissipa-Dit intra parte. intra domu meae nam para etes tantia pridiati sunt muri uero & publici &priuati. Nouarum ueces nouarum propinquitatum D amieitia mi quia mram derelictus a ueteribus necessariis. Huni edu corro, borandii. Persidis .improbitate. Satis. subaladi disim'. vel etiam .eorrectio. Nimium multa. qui dolet te ha huisse eausam escendi hie de suis. De tori.reb is. id est. desarat quo animo esse debeat. Praecipite eortu in ab aliis quod ab aliis etiam timendum non sit .Quicunq; ,quallicunq: uel bonus,uel malus,uel sub Cae uel sub Pomp. Expertem. immunem, siae parte. Nam . ratio quare uideat plan. re expertem omnium p riculorum. Alteros plaeatos Cae factos tibi a mire, qui erat tibi irati,quia eos non sequebaris. Alteros nil quam ivatos .P5peianos nunquam tibi fuisse inimiis .eum nee tu quidem ei inimicus fueris. De mea. pollicitur nune operam sua Planco. est aute ordo. uelim se iudices de mea uolutate in te me futurum praesto rei famae, saluti tuae, opera,eonsito,studio, quibuse unque rebus intellio esse opus quamquam ii ideam quis sim hoe tempore,&quid possim .Quam qua uidea quis sim .i quintelligamine no esse magnae authoritatis. Et quid possim.quia ualde parum possum. opera .labore,agendo pro te. Consilio .eonsulendo tibi & tuis. Certe studioautem uoluntate prompta. Futurum praesto. futurum promptum rc paratum.1 PROPTER scelus eorum.quia Cato nulla meensuit adulteram quae no eadem si posset, uenefici esset. Putaui me muni edum fidelitate nouarum necessitudin tias nitatum eum noua uxore, evira perfidiam uetera.s necessitudinum. sed satis su p. seripsimus de rebus nostili uel etiam nimium multa ut de tuis ego ne lim ,sseo animo,quo debes essea.ut nequid .i aliquid,non pote, aliquid timendum tibi praecipue.i .sngulariter, aut praeerierisis enim aliquis status eiu itatis.f. Romanae erit siue sub Pomp. siue sub Cae.ego uideo te rea.fiatum expertemiimmunem omnium periculorum.Naistelligo alteros LCae .esse iam placatos tibia .remissile iram in te suam, alteros .f. Pompeianos, nunquam suisse iratos, letheet tibi. Aut.i.sed ,ego uelim iudices sic de mea uoluntate in te,sq uidea qui .i.qualis tim alii legunt quis sim,sed honestius ad evitandum s bilum deponitur s,ut in Buci Attamen isse deus, qui sit da Titr
ineos parietes tutum, nihil insidiis v cua viderem: nouaru in me necessitudinuum fidelitate , contraveterum perfidiam, muniendum putaui. Sed de nostris rebus satis Nel etiam nimium multa. tuis velim ut eo sis aio, quo debes esse,
id est,ut ne quid tibi praecipue timenda
putes. Si enim status erit aliquis ciuit iis,quicunque erit,te omnium periculorum video expertem fore . Nam alteros tibi iam placatos esse intelligo, alteros nunquam aratos fuisse. De mea autem in teuoluutate sicvelim iudices, me
quibuscunque re opus esse intelliga, quamquam Videam, quis sm hoc tempore δε quid possim: operatainen & co
iilio studio quidem certe rei, famae, saluti tuae praesto sutum. Tu velim & quid agas,&quid acturum te putes,facias meu diligentissime certiorem. Vale.
Ex.xiiii. Epistola Bhias a te accepi. Fosin autem in eo dianitas est,si quod ietias, aut re eisiecte posse aut denique libera ratione defendere,ne uestigium quidem ullum nobis relictum est dignitatis. qui me haec praeuidetem, atque optime consissentem saluti suae, malebant nimium timidum et satis prudentem existimati.
270쪽
re nobis nespectus tibi sum iee qui sim quaeris Alexi hoc temporessitam periculoso,& mihi aduerto, di quid possim.q.a uideo φ minimum tamen quibuscunque rebus intelligam opus esse,lup.tibi,opera,& n-lilio:cette,quidem,studio. .indubitanter studio,si parum opera,aut conlilio posset, futurum prael loci paratu N auxiliarem res,iam lis'& saluti tuae. Tu uelim i up.ut facias me eertiorem diligentissime,& quid agas L modo,& quid putes te actum deinceps. Admonui supra ex Laurentio vallen in oratione soluta, raro aut nunquam dici tacto te cetium,sed certiorem . Ceepi.scripserat dia ad Ciceronem. quato am on te eo implecteretur. Quod Cie dicit sibi eo-2 1 gnitum esse maluisset autem eu letipsi se,q Geti & eoni anti animo serret ealamitates publicas:quoniam si de eo setipsisset,ae mmodasset Octaueras suas ad eam materiam' breuiter tamen eum monet id mi in superiori epistola monuit nihil esse quod sibi praecipue timendum putet, nee existimet se esse in aliquo perieulo in quo alii non sint. Perbreves. ualde breues. Quod non suit nulla dubium. de quo no dubitaba.
T. C. Cn. Plan. S. P. D. Ccepi perbreues tuas lueras
' equibus id quod scire cupie-
Fcognoui autem id quod mihi dubium non fuit. nam q sortiter ser
xes communes miserias non intellexi,
si me amares facile pspexi: sed hoc scieram. Illud si scisse, ad id meas literas ac
commodassem. Sed tame etsi antea scripsi, quae existimaui scribi oportere, t men hoc tempore breuiter commonendum putaui,ne quo periculo te proprio existunares esse. in magno omnes, sed tamen in communi sumus. Quare non debes aut propriam fortunam,aut pra cipuam postulare, aut communem re- fare. Quapropter eo animo simus inter nos, quo semper suimus. Quod de te sperare,de me praestare possu. Vale. H Et
Na q sortiter hoe est,quod maxime cupiebat intelligere. Comunes miserias.calamitates reiputilicae. Quam me amares.quantum me diligeres,quanto amore me coplectereris. Facit aperte:quia id ad me se ipsisti. Sed si ρὰ hoe scieram.quia me amares. Illud.q sortitet senes e munes miserias. Ad i ea materiam. Acconisu modat Aeeommosem.adaptassem.i rescripsssem tibi ad id. Oportere dare seribi debere seribi a me. Antea siperiori epistola, &
rtasse aliis,quae non sunt in uolumine. Breuiter.paucis uerbis.Proprio.tuo solo,ui quo alii non sint. In eo muni.quod ad omnes pertinet, ius nult' erit expers. Propriam . tua,quae nemini alii contingat. Praecipua. specialem, quae non multis eueniat. Postulare.exposce tre.aut recusare comunem, aut eam nolle accipere, quae omnibus euenerit. Eo animo amaeo I constanti. Sperare de te.bene & proprie dixit.Nam de aliis possumus sperare sperare, de nobis polliceri,ideo dixit. De me praedaeti essectu ostendere.& efficere.
Accepi Se Argumentum peripicuum est. ordo Ascεα
autem est. Ego accepi literas tuas perbreuesa. ualde breues, quibus non potui cognoscere id quod eupiebam scire: eognoui autem id quod non fitit mihi dubium. Nam non intellexi qiquantum rti ter series milerias communes.perspexi iacile q.i.quatum amares me sed seieram hoeaeposteritia dictum, si icissem illud.i. prius dictu uidelicet ' sortiter terres communes miserias, accommodassem literas meas ad id. Sed tametsi.i.nihilominus,& s. i.quan seripsi antea,quae existimaui Oportere scribi,tamen putaui te eommonendum breuiter hoc tempore,ne exiitimates te ι esse,in quo.i.aliquo periculo proprio,non sumus omnes in magno spericulo sed tamen communi. Quare non debet postulate,aut sertunam propriam,aut praeci
puam. praee minentem, ut ieeusare.i. renuere eommunem. fortunam . Quapropter simus iniet nos eo ani
mo, hoc est beneuolo, uo suimus semper, quodcta fore ego possum de te α praelurea .exhibere & eiscete de me. Vale. t uales.Metellorum similia uirorum uirtute&ti HVBER. Ex.xv Epistola. Aecepi perbreves. sed tamen,& si antea serips,quae scire te existinaui oportere.
RONIS EPISTOLARUM FAMILIARIUM LIB. V.
Quintus Metellus Celer Quin.filius
Proconsul S.D. Μ.T.Ciceroni. I vales bene estExistimaram
pro mutuo inter nos animo, pro rec5ciliata grat Ia, nec
S tulis illvitiis fuit,inter quos praeeipue memoran Metellus
tur, Metellus a deuicta Macedonia Macidotii scognominatus, & Numidi s , qui detur tha Numidiae rege triumphauit.Huius filius quia patrem lach mii 5 assiduis precibus ab exilio reuocaui pius egnominatus est.Fuit & Q Metei Cretien si ac Delius Metelia lui:& hie QI 1etelliis Celer Lucii frater Babeati s -- gnominatus. Hic Celer, eum ulteriorem Hispaniam stor obtineret,iintellexit fratrε stitu Latium Meteia Cie. opite & sortunis oppugnari. Itaq: hae epistola mina Ci.ut eum deterreat ab oppugnatione Gis, quis revora Ci.non tam eum oppugnat et,qei repugnaret q Cic. sequebatur,&eapite mulgandum dicebat, quia Gai Rom.1neoniuratione deprehensos indicta causa necasia se ni in sequenti epistola plenius uidebimus. si ualea. ex antiqua eosuetudine e principi u epistolis pronebaturitisuevit aut multu Ciciaporibus, a tamen es .Hutuo animo meo in i . tuo in m. d. hae Actio
nec Metellum Datrem ob dictum, capite, ac sortunis per te oppugnam iri.
que si parum pudor ipsi' detendebat,debebat, uel familiae nostrae dignitas, vel meu studium erga vos rem pub.seus
