M. T. Ciceronis, Epistolae familiares, cum commentariis clarissimorum uirorum, Hubertini Crescentinatis, Martini Philetici, Io. Baptistae Aegnatii, et Badii Ascensii. Item Georgii Merulae Alexand. & Angeli Politiani obseruationes scitu dignissimae. H

발행: 1545년

분량: 757페이지

출처: archive.org

분류: 로마

281쪽

EPISTOLARUM FAMILIARIUM

enim uerbis resetre quod ad eum non scriberet, nisi ut aliis ostenderet se non effe factum ab Antonio alienum,quem sibi iratum est e uidebat immerito. Valere, multi ponderas eme apud te. Satis datis finem ample-Multum. ctitur. Multum finem non liabet. Coniunctione.amicitia,&cdsuetudine. Conscius.qui inprimis sciret, attisatis cuius est. Aliquid. praeter comendaticias. Satistacere.nisi lcribendo ad te in signum beneuolentiae. Sede . expositio est animi ct mentis suae in Antonium,Sc ait,ne cui debet mirum uideri, si ego abs te non modo desiderem, sed repetam beneficia.Multa enim pro te gelsi quae honori tuo & utilitati conduxerunt. AsCEN. 3oET si statueram.Diximus supra epistolas cicatonesi e collectas pro ratione temporis,sed perlonatu,nam huius epistolae argumentum contigit longe ante luperiores a Metello,& ad Metellum epili Olas,quia quo tempore C ic.adhuc consulatum gessit.Unde C. Antonius Ciceronis in constitatu collega, cum Ciceroti u persu lione rem extra urbem in agro Pistoriensi galere eo consilio ut minus periculi ab eo cum soris esset,reiput . immineret,& ut melius coni uratos opprimeret, primum id aequo animo tulit Arbitrans& uberiorem di nodi minus honorificam eam esse conditionem,led ubi consilium Ciceronis rei ciuit,aegerrime tulit, scripsitq: Cieeronem in se multa iniqua dixisse atq; secisse,quae Cicero partim purgat partim negat.ordo est. Et si.i.quanquam 1 latueram nulla s. i.non ullas, non mittere ad te ullas luerλs,nisi comendatitias. i.qu ibus tribi alique eoia mendarem, non ip intelligerem eas ualere satis apud te, sed re ostenderem .crenuendo, iis qui rogare ne me. s. ut se comendarem tibi,aliquid esse imminutum de eoiunctione nostra .i. uinculo amicitiae nostrae, tamen eum

Titus Pompo.homo maxime conscius omnium studiorum dc ossiciora meorum in te,& cupidus tui, & amaritis, imus nostri proficit ceret ut ad te, putaui aliquid scribendum mihi, prEertim cum non potuissem tiliaeete aliter ipsi Pomponio. HVBER. 'DE SYDEREM. expetem, tanquam quae minime Delydero praestes,nam dest de ramus quae ablunt. Omnia enim, ratio quare desyderet ab eo summa Ofiicia. Proiecta sunt a me in te.collata sunt, peruenerunt. Ad dignitatem.ad amplitudinem,& exillimatione tuam. Pro his .quq a me in te prosecta stunt. N illum gratiam ted. Reddere nullam uicem ossicii redditam.quia reddere gratiam Πλtiam est facto beneficium acceptum referre, agere uerbis, Agere gra habere animo. Tu es optimus testis tu i ple seis.Mi

tiam

Habere gratiam quid contra .per contrarium aliter quam debuitas facere. Prosectum .processisse contra me. Comperil se cognouissi prola asse. Salu . Comeertum habeo comilitonem &c id est cognitum. I psum uerbum. ip siim uocabulum Gomperis. Quod uerbum. Conferri in mealcribi mihi. Falso .contra ueritate, quia aiunt te dicere comperita me fecisse qu.ddam contra te. Ego autem nolo dicere me comperisse,sed audiui me. Ex multis. quia unus facilius posset fingere

dc mentiti quam multi, nam in ore duoru uel trium

ςonstat omne uerbum testimonii. Sed quia no dixit quae sunt illa quae audiuit, dicit 1 e uelle eu ni potius

intelligere ex uerbis T. Pomponat, quia coram narra

desederem mirim nemini uideri debet. omnia enim aine in te prosecta sunt quae ad tuum commodum, quae ad honorem, quae ad dignitatem pertineret. Pro iis rebus nullam mihi abs te relatam esse grat latra tu es optimus testis. Contra etia esi

sse aliquid abs te profectu,ex multis audi

ui. nam coperisse me no audeo dicere: ne

forte idipium verbum ponam, quod abs te aiunt falso in me solere conserri. Sed

ea,quae ad me delata sunt, malo te ex Poponio, cui non minus molesta fuerunt, lex meis literis cognoscere . Meus in te

animus quam singulari officio suerit ,&senatus & Popu .ROin. testis est. Tu quam late sum adductus posteaque constantia. N ratus erga me fueris, ipse existi inare po

lecta quam mihi,qui non minus aegre tulit &doluit te s. quantum mihi debeas , caeteri exauiquam ego,quod ea de me salso diceres, cum ille se mem .e o quae tua caula antea feci, volunaliter esse. in te.erga te, pro te. singulara,egregio, pro multis aliis non secissem. lple. tumet, quasi dicat do tibi optimos &lissimos testes, quam singulate fuerit officium meum in te, de tua autem relatione gratia: de tanto beneficio te solum nolo testem tu enim potes existimare, qui seis in nulla re retulisse mihi gratiam. Caeteri existiment quantum debeas mihi, eateri qui sciunt quantum pro te egeram existiment quantum mihi sis Obligatus. Ergo ne uideatur Ciee. quae feeit temere secisse, dieit se uidieio ea fecisse,& pr.eseruaturum in uoluntate ii Antonius gratus fuerit. Addactui uoluntate,id est eerto iudicio,& mea sponte motus autem temeritate quadam, neque tuis tu me benefi- να , . ciis adductus,quae nulla fuerant. Antea. periori tempore. Posteaque constantia.& postea perseuerantia restabilitate iubaudi sum adductus,ne uiderer esse instabilis.s te deseruissem pro quo multa antea seeeram. P HI. FODEsYDEREM. apto uerbo est usus ad ea quae dieit,quasi non habiturus sit ea .apud Liuiu legimul desiderata sintdeee millia tio minu. Omnia,enim ratio eur ab eo de syderet summa beneficia. In te prosecta sunt ornati Limus loquendi modus nascitur eae hoe Derbo in diuersam signifieationem, ut profecta sunt, hoc est seci.sie alibi.omnia quae a me prosecta sunt,&in te tibiaecidisse gratissima. Quae ad tuum .repetitio. His rebus pro beneficiis maleficia retulisti. Id ipsum verbum. .eomperisse te a me aliquid contra te iactu esse. Malo .nolo potius a T. Pomponio intelligas quam o meis literis ipse tibi omnia poterit explieare,quae ad me delata sunt te egisse aedixisse,&tu non ignoras. Contra. honorem meum,ut per cottarium,& aliter quam sacere debuisses. Nam eomperisse me no audeo dicite.Noluit enim dicere eomperi,sed audiui a multis, is, est minus suspectum,in quo uocabulo. scomperisse,aeeunt Antonium,qui dicebat se coperisse Cieerone contra Antonium fecisse unde nune Cicero dicit,no nolo dicite seut tu, me eoperisse,sed audiuisse a multi, te co-tra me aliquid fecisse. Εου multis. ut uerisimilius uideatur non ex uno,qui non iacile probat quod uult apud iudiciem. Ego ne id quod egit in Antoniu temere exisse uideretur,ait se uoluntate & ex animo id egisse. t sin postreinu elle factura,si eum non ingratu esse senserit. Posteaq: eo statilia. stippletum motus, ne instabilia a causa esse iudiearer i te relinquere. Reliqua. tis a me proteipso faeie usunt. Tua causa.disserta tui eausa.Tunc

Tui causa enim tua causa dicimus qu ad tuam,ut ita loquar, petitione di respectu aliquid alteri contulero, uel boni, uel mali

282쪽

LIBER QUINTVS. CXXV.

mali,nerum tui causa quando aliquid tibi praestitero cum quo loquo unde hic tui causa potius q tua eauia

legendum puto. posteaq: constantia. primo uoluntate ductus multa pro te feci,ande ut in tententia,&conlutia permanerem in te beneficia conferre non destiti. 3ω si ego dejderem absaci te lumma officia su p. id nemini debeat uideri mirum , ira enim quae pertinerent ad eommodum tuum,quae ad honorem tuli,quae ad dignitatem tua prosecta lutita me in te A sup . tu es optimui testis nullam gratiam esse relatam mihi abs te. Audiui etia ex multis,aliquid esse proiectum abs te , eon- Dacicin contrariu . Nam non audeo dicere me comperisse , ne torte ponam ipsum uerbum quod aiunt solere conferri falso abs te in me dicentes. s. v dicere soles te comperisse multa mala a me in te protecta ,quod uere dicere non potes.Sed malo. i. magis uolo,te cognoscere ex Pomponio,cui fuerunt non mitius molesta. l. q mihi,q ex literis meis,ea qua delata sunt ad me.Lt.i.simul, senatus ti Populus Romanus testis est,et id est quantum,singulari ossicio animus meus fuerit in te. Tu potes evastiniste a eii iudieare ipse,id est per teipsinu.q.i. quantum,gratus fueris erga me,caeteri existimentii audicent,quantum debeas nulli. Ego sum adductus, lup. ad ea faeienta,quae seci ante scilicet' te ingratum offenderem,cauacid est in causa tua,uoluntate. i. beneuolentia mea in te,& pollea.i.quae postea seci,tuplum adductus,constantia .smea,ne arsuar inconstantia. REliqua .caetera,quae .p te iacienda a me sunt. Maius studium maiorem diligentiam uallia, quae ante iaci. Desiderat.exposcunt. Quae.studiu, grauitatem, & laborEProfundereia bucere tractu in ab aqua quκ pro tu ut ex uass. Perdere.amittere. Sustinebo. tuebor, efficiam. Cibus meis uiribus ritum P mς fieri poterit. Setitii dumam,cognoscatu. lograta tablino 3tata neq; accepta

ea quae saeiam. Non committam no tactam,non patrari Insanire uidear. quia insaniis uidetur, qui in initi tum

fert beneficium. Salu . in prooemio Iugurthinae hi, storiae. Fruistra autem eniti e nihil aliud q odium qu Drere extremae dementiae est. Ea. quae de lyderat nisi γ meum studiu Se. Cui uim odi. quata a. lpiu ex quo poteris ea intelligere,ordo est, atq: commendo tibi aptu Pomponium,ut in abs te peta ut si aliquid Ne. Quanquam. quasi quaeda interposito. o fido sum certissimus.Caulaip.quia est ui ut dixi tui cupidus & bonus,qui oem fauorem meretur. Residet .remanet,fixum ell, si quid me amas. Id omne,id est amoris. Negocio.causa, in qua egebit auxilio tuo. Hoc hac.M. 3oΜihi crede.huiusmodi interpositiones sententiarii quae parenthesis appellantur, plurimum uenustati, afferimi,&leporis si raro in oratione suerint collocatae. De lyderat exposcunt. Prosundere.ab aqua quae protundiatur ex natis, me thaphora. Ae pet dere . si quali expositio praecedentis. Nam in profundo est ina . iactura,ci perditio. Insanire.s ingrato benefacere eonaretur, apud mimos legi tu benencium dando accipit qui digno dedit,& eeontrario balteium dado pdit qui indigno dedit & Salusticin tugurth .Frustra aute eniti ae nihil aliud q odiu qu stere,extrema demetia est. Ea .reliqua,'us pro te fieri oporieret,ae poscunt studium meum. Atq: commendatio admodum gratiosa. Si quid amori residet.hoe est si quid me amas. 3ω5ED erede mihi,reliquaciaea quae restant tibi perageda delyderant.i. tapetiit, studium meu multo mai' a. quod hactenus impendi, S grauitatem, & laborem,

hip multo maiorem 'ua. cstudium grauitatem, laborem, si non uidebor profundere ae perdere,exo sustinebo.i. faciam, ut persistant erga te omnibus uiribus meis. Sin aute. i.sed si,ego sentiam esse ingrata .l tibi. ego non committam .i .non essiciam Id,ut ipse .i.egomet.

Videar tibi insanire ut faciunt qui in invitos grata conserui beneficia,s quidem ipsorum gratiatino dei potius id praecipientit,aut consulentis faciunt. Tu poteris cognoscere ex Pomponio.c Tito,quae & cimismodi sint ea. s. quae restant. Atq: ego commendo tibi ipsum Pomponium ita ut qq ego confido te esse facturum omnia causa ipsus tame ego petam abs te hoc ut ii quid amoris erga me resideta.reliquum manet in te,ossedas id omne in negorio Pomponii.Tu nihil potes faeere mihi gratius hocii.q sit hoe. vale.

Sed reliqua mihi crede, multo maius

meum studiuin,maioremque grauitate,& laborem desederant. Quae ego si 115

prosundere,ac perdere Videbor, omniarii metivitibus sustinebo. si naute ingrata esse sentiam, n5 committam itibi ipse insanire videar.ea quae sint,&cuiusmodi, poteris ex Pomponio cognoscere. atq; ipsum tibi Pomponium ita commendo, ut quel ipsius causa confido te facturum esse omnia, tamen abs te hoc petam ut siquid residet in te amoris erga me . id omne in Pomponii negotio ostendas. Hoc mihi gratius sacere nihil potes . . Vale.

in Ex.v. Epistola. Et si statueram. Sed ne iis,qui me rogarent aliquid de tua,' de nostraeoniunctione imminutum ostenderem, tamecum Ti. Pomp. homo omnium meoru ossicio , S 'udiorum maYime conscius. Ego sate summa octieia desiderem,mitu nemini uideri debeat. Ali- euius alterius epistolae exordium est, arguitq; Antoniu alicuius ingratitudinis nomie.Omnia enam a me in te perse Aa sunt quae tu uni ad commodustiae ad honorem quae ad dignitatem pertineret, quod iii reb' nullam mihi abs te relictam esse gratiam,tu es optimus testis. Sed ea,quae ad me perlata sui, malo te ex Poponio, citi no minus molesta fuerui, o ea meta tris cognoscere. Tu uero quat' erga me fueris,ipe ex ictimare potes, qtu aut mihi desea csteri existimet. Sin aut ingrata esse sentia.

Μ. C. S. D. P. Sextio I .fi. Proconsuli. Vin ad me Decius i ibrarius venisset, egissetque

mecum, Vc Operam da

rem, ne tibi hoc tempo- re succederetur : quanq

CVM ad me. Haec epistola nestio quomodo tu

hune librum traducta est , cum scribatur ad eudem Publium Lentulum, ad quem lunt multae in primo libro,sed ut alibi diximus , constat non recte seruatum ordinem in multis aliis epilstolis sed ita dilia positas,& redactas inuolumen a Tirone liberto Cici ronis prout ei ad manus ueniebant. Erat igitur, ut in primo libro ostendimus, Publius Lentulus proconsulciliciae,& Cypri,dc qi ianuis elimo seripsisset ad cicoronem,ut datet operam in senatu ne et s.ccederetur,

tamen

283쪽

EPISTOLARUM FAMILIARIUM

illum hominem frugi,&tibi amicum

existimabam tamen quod memoria teneba cuiusmodi ad me literas antea mi

Librarius

regi

tamen Decius librarius eius amicus eum rogauerat nomine Lituli,ut daret operam,ut ei luccederetur,quod idem posteaqintellexit etia a cornelia eius uxore, que eum Terentia Ciceronis locuta erat,dieit Cicero se dili et riter id id operam dedisse. Deinde scribit qWς uiles,non IariS MCMI 1 MUL, 4141 UL M.ti,tam valde esse mutata Volutate tuam.

citiae pro satis .ctione eius domus. Librarius.proprie dicitur exscriptor librorum: interdum ponitur pro bibliopola, id est uenditore librorum,sed hic puto Ge eognomen semiliae. Egisset mecum.me rogasset nomine tuo. Ne succederetur tibi daretur tibi successor in prouincia.Frugi.Donatus dicit frusi utilem ta ne eessarium signifieare, sicut stupes necessariae sunt humano generi Cicero uero in Tusculanis dicit Dugalit temereti uirtutes coplecti sertitudinem,prudentiam, & militia ergo sevo hominem bonum &virtute p-ditum intelligemus. Amicum tibi.qui non dixisset, nisi ei ita mandasses. Tamen.lieet Decius me in e-eisset ut dixi, Quod. quia Tenebam memoria memineram. Cuiusmodi quales,cuius sententiae. Antea. superiori tempore, pratisquam Decius ad me uenisset. Non latis credidimon iacile habui fidem. Homini prudenti.Decio Dugi,& prudenti uiro. Mutatam.ut nune uelles succedi tibi.cum antea lcripsisses,ut darem operam,ne tibi sis ederetur. - . VH ad me Sce.Hxe epistola secundum Huberti nu, dc uetusta qilaedam exemplaria ad Lentulum proco siilem scripta est, liabens in superscriptione P. Lentulo,ubi Aldinum exemplar habet P.Sextio,quod cur potius sequamur in fine lauius particulae dicam. Doeet autem quid egerit pro Sextio in senatu dieitq; se emine domum Crassi, ob quam se aere alieno oppressiimioeo dicit. Orta est.Cum Decius librarii scilicet tuus.i.scriptor librorum tuorum,uenisset ad me, Sc egisset mecum a.rogast,aut monuisset me, ut darem operam a.diligenter curate:n,ne succederetur tibi.sin prouinciam ioc tempore, qq ex in unabam illum scilicie Decium hominem fragia.non uanum sed sedulii in ad amicum tibi, tamε s .i. quia tenebam memoria, cuiusmodi literis misi mes antea ad me quia petentes, at tibi succedatur Ego nota latis credidi, uoluntatem esse mutatam Jam ualde aomini prudeli, uidelico tibi,

eui non est mittendum, at dicat non Put b/m Sed quam & Cornelia tua TerersvEER. FOCORNELI Atua.Luxor. Terentiam.uxorem mea. r ra. - - Conuenit.allocuta est,de hac re,ut curarem tibi luccedi. uinto Corneli alii ne tuo, tu uxoris tua. Vt aaesem.quotiescunq: senatus fuit.i quotiescunq; senatus habitus & congregatus est, ut adessem in i so lenitu.Plurimum negsab.i.multum laboraui.Vt co

gerem credere.i.saeere votius eos eredere meis verbis,

et uelles tibi suecidi, it literis tuis duas ad eos sempseris,ut garent operam ne tibi suecederetur. Tota res.de eligendo suecellore. Reiecta.dilata remissa.in men Ianuariumaue enim ut alio loeo supra diximui febat notri magistratu si& deponebantur ueteres. Facile obtinabatur faeile impetrahatur,& omnes assentiebatur,ut daretur tibi sueee r.Ego.nune dicit de emptione domus i Mar Crasso.Tua gratulatione.priusqci. emisset illam domum iam spartus erat rumor eum emisse.ltaq; Publius Len ex Cilicia per literas suas ei gratulatus suerat de ea emptione,optaueratii: eam rem ei talieiter euenire,quate Cianductus huiuscemodi gratulatione, si miseras ad me de emptioe dcim' anteit ego emissem.

Commotus.adductus. Pridem.ante. Te uelle. te

tiam conuenit,& ego cum cornelio locutus sum, adhibui diligentiam,

quotie scunque senatus fuit,ut adessem:

plurimumque in eo negotii habui, ut inFusium Tri .pleb. & caeteros, ad quos tu scripseras, cogerem mihi potius credere,quim tuis literis. Omninores tota in mensem Ian.reiecta erat, sed facile obtinebatur. Ego tua gratulati

ne commos, quod ad me pridem scripseras uelle te bene euenire quod de Crasso domum emissem: emi eam ipsam domum XXX V. aliquanto post tuam gratulationem.

s a Mareo Crasso b eo.qui a Parthis est interemptus.Eam ipsam.de qua gratulatus meras mihi. Sesseritis. sestertius sestertius dieitu e & sestertium,& seribitur per S.eontinet autem duas libras & semis.Dicitur enim sestertius quasi semis a tertia.de hoe alio loco plura diximus. Hut1 R. 32l Taque loeatur nunc Cicero,ut quemadmodnm erat gloriosus, ita habeat occasionem commemorandirat gloriosus, ita habeat oceatione laudes suas, & maxime de oppressa coniuratione , qutatum gloriabatur,ut multis locis id dixerit & in libris de temporibus suis non dubitaverit exclamare.ose

iratam natam me conlate Romam. Ne habere tantum aeris alieni.i.me tantum pecuniae debere me oppressum esse tanto debito. Ut cupiam coniurate:ecce it optime fecit eommemorationem de coniuratione in laudem suamnam inter alias causas coniurationis Catilina di-rit salu.Hin, τ ingens aes alienum per omnes terras persolu endum erat:allust igitur Cicero ad iniurationem Catilins,quae maxime causa aeris alieni iacta est. Si quis me recipiatan coniurationem. odio inducti malevolentia incitati in me. Excludunt. expellunt me a coniuratione. Vindicem.ultorem. Non creduntinou habet fidem. Insidias.dolos: quia non e-

Itaque nunc me scio tantum habere a ris alieni,ut cupiam coniurare, si qui Lquam recipiat .sed parum odio inaucti

me excludunt,& aperte uindicem comiurationis oderunt: partim no credui,

& a me insidias metuunt: nec Putant ei mos deesse posse,qui ex oblidioe sceneratores exemerit. Omnino semissi-b' magna copia est. Ego autem meis rebus gestis hoc assecutus sum, ut bonum

omen existimer. Domum tuam, atque

aedificationem

284쪽

LIBER

aedificationem omnem perspexi & vehementer probaui. Antonium & si ei 'in me officia omnes de*derant, tamen in senatu grauissime ac diligentissime defenὸi, senatumque vehemen

ter oratione mea atque aut horitate co-

moui. Tu ad ine velim literas crebrius Vale.

mittas.

dunt me habere causam coniurandi. Ei. mihi Ciee.

Foeneratores. qui exercent foenus & nu mmos ad ulliram mutuant. Ex emerit. liberauerit. Ex obsidione. coniuratortu, qui decreuerant dirripere pecuniam sceneratoru m: d ieit ergo φ coniurati non eredunt Cieeronem egere pecunia,quia habet sceneratores amicos,qui non patereatur egere. Fornus autem,autore Nonio, dictum est, P pecuniam pariat crescente tempore, quasi s hv

-.ita parere. Sum a Tecutus hoc, id est,hoc seci.Meis rebus genis. propter ea quae in consulatu meo gessit. Bonum nomena. nomen uiri boni di fidelis & amator arei publicae,& ideo eoniuratores non credunt mihi , Nita Cicero hactenim iocatus est,tamen cum Iaude sua. Dormim .iufferat Lentulus fieri domum magnificam Romae, quo tempore erat in Cilicia quam Cicero diciti e uidi me,&sbi placuis. Antonium, ollegam meum ineonlulatu ad quem pricedentem epistolam scripsit. Omnes delyderant a. omnes uident deesse mihi, neque praestari ut debenti desiderantur erum quae non fiunt,& fieri debent. Grauissime. cum summa aut horitate. Commoui.induxi,ut ei fauerent. Oratione mea. meis uerbis,quibus eum defendi. εωsED posteaq,& Cornelia tua scilicet uxor conuenit Terentiam, scilicet uxorem meam, sc ego locutus sum

cum Quinto Cornelio adhibui diligentiam,ut ademem quotiescunque senatus fuit,& habui in eo plurimum A ce negotii, id est dimeultatis,& ut cogerem Quintum Fusium tribunum plebis & ceteros ad quos tu seripseras edere potius mihi quim literis tuis. R Qua reiecta est,id est dilata omnino nite in mentem lanuarium, sed obtinebatur iacile,scilieet ut tibi Eon lucrideretur. Quia uero Lentulo si iccessit Appius,& Appio Cicero, noputem Lentulo, sed Sextio scriptam. Hubertiniis tamen nescio quomodo exponit. obtinebatur,ut tibi daretur se effosiqiii tamen legit prius ne succederetur,id est ne daretur inquit tibi saecessior,cum legendum el- set ut sueeederetur secundum illius sententiam. Sed uide sequentia. Ego tua gratulatione &cae. Hoc manifeste arguit ad Lentulum non scriptam effa hane epistolam. Nam, emit enim domum Crassi, cum Lentulus eniet in prouincia,sed antequam in exiliuntiabiisset, Lentulo autem scripsit ab exilio reuoratus teribitur ergo ad sextium. ordo est. Ego commotus gratulatione tua, quod scripseras, pridem ad me te uelle bene uenire, id γest promere suecedere, quod emissem domum de Crasso diti si invo illo cive qui in parthis postea periit, emi

eam iptam domum aliquanto post tu m gratulationem,triginta quinque milibus nummum pro nummoru. Hubertinus letit sestertiis sunt qui nummorum seribantsed eum nomine numerali apta est luncope. ITA Qv E scito me habere nunc tantum aeris alieni id est tantum debiti eontraxisse,ut cupiam coniurare id est facere coniurationem, cum aliis debitoribus multi aeris in onmes diuites,ut fecerat Catilina eum Lentulo & Cethego aliisque praecipue, ut Salustius asserit ob aes alienun bleuandum . Loquitur autem Cicero ironicos,

immo sati, diraeiter & insolenter quibusdam uidetur quaesta occasionem taxandae colurationis a se opprel se,si quisquam scilicet perditorum hominum recapiat me, scilicet in societatem coniuratorum,sed supple tale, homines exeludunt me, scilicet a coniuratione facienda ,aut a societatesua. partim, id est pro parte, inducti odio, ciliret in me sumpto,eo quod coniuratos persecutus sum, & oderunt aperie, supple me uindicem, id est ultorem eoniurationi .partim, id est pro parte, non Gedunt scilicet me cupere coniurare, & metuunt insidias a me qlia si uelim eos indicare, nec putant nummos possie deesse ei qui exemerit, hoe est mihi qui exemerim, id est in obsidione scilicet coli iratorum qui iam animo diuitum domos obsidebant, flameratores, id est ad scenii, & usuram dare solitos,&qui dederant Catilinae ae sociis ei ire. Magna eo pia,id est potestas huius, 1 ei licet eoniurationis faciende aut huiusnodi, ilicet recipientium cupientem colutare, est homini semissi, id est qui nihil emit, ut molitur quod pluris sit semissi.i.dimidio assis. Ego autem a me tus sum meis rebus gestis, ut existimer adeptus bonum nomen scilicet hominis iusti & potentis. Ego perspexi domum tuam atque omnem aedificationem,quia locauerat eam aedificandam, & probaui. i. commendaui, eam uehementeri Ego defendi Antonium .s Caium collegam meum, in senatu grauissime&diligentissime,etsi .i. qq, omnes desyderandii.omnes dicunt, non extare o Scia ei us in me. De syderamus enim quae ablunt,& non extant. Vn- Desydera- dein bello legimus tot sui delyderata militum milia .i. da . . occisa esse,&perii sis.&commoui, stilicet ad faciend5. mentem lan .reiecta erat.ltaque nunc me scito tari quod orabam senatum uehementet oratione mea.Eto tu habere aeris alieni, ut cupiam coiurare,si quilu uelim lup.ut tu mittas ad meliteras crebrius, quod etieipiat. Nec putat ei numos deerelossie,qet obii am Len.non conuenit,qui satis erebro seripserat. Vale. Si tu . Quo tempore Cice. rempta coniuratione Ca ootiline liberaui Cn.Po. ut scribit Salu .in extremis terris bellum gerebat.quod alii interpretant ut ire

Hispania,ego uero authoritate Plutar.&. Ci. puto eum

sint rebella aduersus Mythridatem, quo uicto deliberi, elui & Tigrane,& Tigranis filio, autore Liuio li .e.&Plutarcto in uita Pom.tertium & ultimum reportauit triumphum,quod&Ci. ostendit pri. Om .his uerbis. Mihi quidem cerae uir abundans bellicis laudibus C. . multis audientibus hoe tribuit, ut dieeret frustra a se 'triumphum tertium deportatum filis nisi meo in re- pu. beneficio ubi triumpharet esset habiturus. Praeterea Liui.libaterii.dicit Cn.Pom.eum Mithridatem sequeres Ex .vi. Epistola. Cum ad me Decius. v Cum ad me Decius ti braris, Nonnulli liberiui. Alii liberarius legul.Vt Ousium Tribunum Plebis, terosque ad quos tu scripseras, gerem mihi potius, qtuis litetis credete. Omnis res tota in

recipiat

dioe foeneratores exemerit,oi semigib' magna eo

pia ε .Quida si eui semissibus magna hol eopia ε.

M. T.C. M.filius. S.D. Cn. Pompeio

CN. filio Magno impera.

I tu exercitusq; valetis, bene

est. Ex literis tuis quas publi- cemissti, coepi una cuoibus 8 incredibilevoluptate: Tanta

enim spem ocii ostendisti, quanta egos per omnib' te uno fietus pollicebar.

285쪽

Pist. valere Bene esse

t ut in ultimas ignotasq: gentes penetrauit, Hiberos, Albanos, qui transitum non dabant, praelio uicit, uidetur igitur Pomp.gessis illud bellum,quo tempore Catilina coniurauit contra patriam,ad quod bellii in fuerat electus maxime hortante Cloegregia oration que hodie etiam extat .eum igitur lexiplis et Pompiad senatum populumque Ro.quae egisset,& lse iacturum putaret,dicit Ci. se ex eius literis maximam spem paris aecepisse, accusat tame eum latenter ingratitudinis,s cum maiori significatione beneuolentiae ad eum non seripserit,uoluisset. n. Ci.φ.POm .ei gratulatus ruisset de his quae egisset Romae in reprimenda ςoniuratione,excusat tamen eum,qua re putet id non fecisse,ne sortasse ostenderet animum reliquorum,qui doleret gloria Cia extollit autem ipse factum suum,ut ostendat, necesse es,le non minus ab eo amatum m , u Laelius olim a P. Scipione amatus est. Publice.ad omnes,ad senatum populumque R O. Vna.simul. Incredibilem. maximam. Ocii. pacis dc quietis, profugato Mithridate,& expulso ultra Colchos & Ethicos. Quantam spem. Pollicebar.quia in oratione pro lege manilia de eligendo imperatore Pom.ostendit Cice eum lotum esse, qui posset illud tantum bellum conficere. Fretus te uno.te loconfisus. in SI TU.Αnte bellum ciuile Pom. ex toto serme terrarum orbe uictorias reportaui in primis syllam ineutiis est.Tres duces Caruium,Caelium,& Brutum contra seipsum sentientes ita deuicit,ut de ciuitatesomnes Pope.eesserint.Carbonem in Sicilia persecutus cepit,& spectantele uisit. In Celtiberia, quam illi prouinciam Metellus tradidit praeclarissimas res gessit. Siliciam a Pom gestam, Perpennate occupatam recepit. lnde Mominio suae sororis uiro,in custodia Stelliae dimisib,in Atticam ad superandum Domitium mimus est, δἰ eum illue appulisset,septem milia hostium ad Pomp. detit cerunt,&ibi Domitius cum eius uallum a Pompeianis

oppugnaretur interiit, Arabas rex captus,qui cum Domitio sentiebat,& Hiempsali regnum datum et t. Numidiam paucis post diebus subegit.omne belli Atacam tempus,& uictoriae.xl dierum fuit.xxvi annos natus triaphum egit.In Hii pania Sertorium superauit. Mox intra .xl diem Piratas mare,& terram uastantes subegit. Ty- ranem in deditionem accepit. Mythridatem Ponti regem ita attriuit,ut ad necem ueneno asciscendam compulerit de quo Lu .Praelia barbarico uita consummata ueneno. In oriente, Parthos,ludaeos, Arabas: in septentrione Caspios,Colchos, Hiberos, Albanos magno terrore assecit inde cum Cae.bellium caua de conteruit, quo

superatus,& in Aegyptum fugiens a Photino iusso Ptolom ei occisus est,ex quadam igitur istarum rerum s starum uictoria literas ad Senatum miserat quibus Cie.nunc se dixit maxima uoluptate a fiectum,& illi plurimum congratulatur. Sed ipse comicio ex illa confratulati uictoria,qua deuicto Muthridate reportauit .Quo enim tempore Ci.nefariam coniurationem Catilinae detexit,&saluam rem p.reddidit: tunc Cn. Pomp. aduersiis Μythridatem bella gerebat,ad quod maxime hortate Tullio, & pro eo Orante in Senatu electus est,ic haesententiam in primis Plutari in uita Pomp.secutus esse uideturi id praeterea nobis quod sentimus facit esse probabile Cidib.deo S. pri. ait enim. Mihi quidem certe uir abundans bellicis laudibus C. Potn .multis audienti 'bus hoc tribuit,ut diceret seu stra se triumphum tertium deportaturum fuisse, nisi meo In rempu. bene licio tibi triumpharet esset habiturus.Quod autem Salu dicat Pom .eo tempore quo Cic. patriam a coniuratione Catilinaria liberauit,bellum in extremis terris gerere,ex multi Hispaniam intelligunt: ego uero Mythridatis regnum intelligo.quod&Plutarchus ostendit,&Liuius sic ait.Cn. Pomp. cum bothridatem persequeretur in ultimas, ignotasque getes penetrauit. In de tacite quodamodo coquem tu Sc afficit hominem ingratitudinis nota,quod non idem ipse Pompe egerit ex rebus quas Ci.pro repu.gesserat .rem enim gratissimam Cic. Pom. fecisset,si ita ei congratulatus suisset ex liberata ab eo repti. ut ipse nune Pom. de adepta uictoria contra My thridatem & liberos eius G.gratulatur in calce tamen literarum excusat hominem, dicita: se arbitrari id nosecisse, ne aliquorum animos offenderet,qui Ci. otiae inuidebant. Si ualetis, bene est. Valere dc bene esse ita differebat, in ualere est ianitate ni habere:at bene ere quasi placere est,& rem ipsam bene se habere . Ex .ab,de, a e praepositiones eiusdem Sc significationis δἰ constructionis lunt,sed differunt iunctura uerborum. Nam e& anuuquam uorali sequente ponuntur. Ex uero de ab vocalibus anteponi possunt, & conto nantibus,si nulla uetabit uocis asperitas.Ex uero & e sunt ut plurimum temporalia,ut ex quo Deucalion,& Virnex illo flueere. Sic dc apud Graecos Homerus. De autem idem est papud Graecos. Publice. quasi ad LP Q. R. omnes Romanos Una .idem est v simul,pleoq; in oratioe geminatur, idemque significat pium,dc tamen. Virg. Sic memorat,simul Aeneam in regia ducit Tem,simul diuum templis indicit honorem. ocii pacis,deuicto Mithridate,quem eum Pompeius persequeretiir,ut inquit Liuius, inultimas ignotasq; terras penetrauit,Hiberos, Albanos qui transitum non dabant praelio uicit. Po ilicebar omnibus de ea meminit oratione quam habuit de laudibus pompeii, quae inscribitur de lege Manilia, & eam nos interaN.

alias exposuimus. 4

&αQuo tempore coniurationem represiit Romae Cicero, Cnatus Pompeius Nγthridatem Ponti retem deuicit: unde literas ad senatum dederat, e quibus nunc Ci.dicit se sperare ocium a bellis externi 1.Deinde quia in literis ad se datis rem .pam in honorifice meminit de re bene gesta ab ipso Cice. significat se in ea re desederare gratulationem eius, iucundas tamen suisse literas, praesertim cum putet gratulationem onus iam ne offendat malevolos ordo est. Si tu & excercitus tuus ualetis,bene est. Ego coepi una cum omnibus, inlicit alii, incredibilem uoluptatem ex literis tuis quas misisti publice.i. ad senatum publice legendas. enim ostendi sti tantam spem ocii. sab externis bellis iuturi,quantum ego pollicebar temper omnibus retus axonfisus di adiutus te unoa solo. IOSED stilo. sed scias.Hostes ueteres. Lueullum & Crassum notat,quos ex inimicis Pompeius sibi reconciliauerat amicos qui nune audita fama uictor; ae Pompeii

perculsi sunt, dolueriintque eum esse victorem. erant enim eo tempore sinultates inter eos. Iacere prostratos esse. Detu ibatos .deiectos,ut Virg. Puppi detur-

bat ab alta. Magna spe quam habebant,s fortuna tibi aduersa fuisset. Ad me quia Pompeius scripserat ad Ciceronem priuatim&seorsu a senatu:nune Cicero

stetigit eas literas sibi tueunda, fuisse, quantas non si

Sed hoc scito, veteres hoste is, nouos amicos vehementer literis perculsos,

atque ex magna spe deturbatos iacere. Ad me autem literas quas misisti,qua quam exiguam significationem tuae erga me voluntatis habebant, tamen mi

hi scito iucundas fuisse. nulla enim r

286쪽

tam laxari soleo, tuain meorum officio gnisi rent illum amorem erga se, quem significate de

ruin conscientia: quibus si quando non sic tionem mon

cii residere facili me patior. Illud non

dubito, quin, si te mea suma erga te studia parum mihi adiunxerint, Respub.

nos inter nos conciliatura, coniuncturaque sit. Ac ne ignores quid ego in tuis literis de syderarim : scribam aperte sicut & mea natura,& amicitia pouulat. Res eas gessi, quarum aliquam in tuis literis & nostrae necessitudinis, &Reipub.causa gratulationem expectaui.

tuum erga me animum, cum non gratulabati, mihi de his quae egissem Romae,&maxima & utilissima reipublieae. Nulla enim. reddit rationem quare fuerint tibi iucunds, etiam sine signifieatione eius uoliuntatis: ta est sensti ,.nulla res 1blet mihi aiserre maiorem laetitiam , qeum sum mihi eo cius me bene fecisse , et si fortasse non reddatur gratia beneficiis meis,tame libenter sum contentus potius uindere alios ollicii, quinei ab aliis. Conscientia meorum ossicio tum l. na scio me contulisse ossicia. Quibus officiis meis. si non respondetur mutuo. i. s non redditur par uoluntas & gratia. Patior facilanie. contentus sum, non aegrento. Plus ossicii res dere in me i esse in me plus ossicii erga alios tiam reddatur mihi ab aliis.' ita arsuit latenter Pompe. ingrati animi, qui non mutue responderit Officiis eius erga se. illud.commendat cidero fictum suum,&

t i . . dicit P si Potn Perus non amat eum propter ea ostiei, qtiae in eum contulit,non dubitet,quin sit eum amaturus propter beneficia iuper in rempublicam collata quin eum sit bonus ciuis,& amet rempubli. ainabit etiam eum qui pro re publici maxima cerit. Studia. t uores, ne uolentiam&ofiicia. Conciliatura factura amicos. Ac ne.dicit Cicero quid ex eius literili dei derauerat,scilicet gratulationem de oppressa coniuratione. Ne ignores.ut scias.quidde syderauerim in tuis literis.quid dei uerit literis tuis, uel quid in literis esse optauerim. Aperte.sine circuitione uerborum. lea natura quae non tolet esse simulata. Nostra amicitia. in qua omnia debent esse aperta. Res eas. res tales exponit quid dest derauerit in eius literis. Aliquam gratulationem. aliquam significationem, v eis rebus gauderes. Caula nostrae necessitudinis ad est amicitiae, quae pollulabat, ut mihi gratulareris. Re pii.quasi amas debucras eius causa mihi gratulari, i tantum ab ea periculum repulissem. Expectaui. desudet aui. ut Expectate uenis. - .

'VETE REs hostes nouos amicos. qui nuper facti erant amici eum antea sui sient inimiH,β intelligit Crata 'ηφ'& Luculum,qui tametsi ostenderent te reconciliatos esse Pom p e. maximum tamen erat inter eos odium Porciis .

R malevolentia. tunc audita Pompe. uictoria grauiter dolebant, Sperculsi erant. Per isos.quia intelle- T 'inxerunt istam te conlecutum esse ilictoriam. Peroilsum animo, pereuidim eorpore dicimui. iaeere. ita iiii 'U' 'mum a miliue,ut quali mortui uideantur.est id uerbum promi, significationis .interdum enim mortuum esse significit. Ouidius acet ecce Tibullia Maliquando in longum porrigere.Vt Virgil. Terrasq; iacentes .Pieriin sordere uisne Cicerone lingua latina iaceret.in sita propria fgnificatione notum est Omnibus. ireil. Syllenum pueri tu mno uidere iacenteni. Magna spe. quia sperabant te uincia Mythridate,& te nunquam reditum Deturbatos .deiectos. Exiguam. quia parunt significabas uoli tatem bonam erga me tuam, non tratulando 'mihi de rebus gestis in republica liberata, sicut gratii lari debebas. Nulla enim. ratio est quare iueundae Herant eius liter tametsi paruam eius uoluntatis significationem tulissent. Conscientia .coenoleere me bene fecisse & malle esse, ut Socrates aiebat,quam uideri & beneficia contulisse. Quibus .fossiciis meis. Facit. patior quia uideor superare amicos meos in benefaciendo. Respondetur.sati diecit. illud non dubito. com mendat rem suam Cicero.& est sensus .Quod si non amat eum Pompeius ex beneficiis in eum collati, amaste ex meritu in rempubli. conteruatam. studia. beneficiaquς in te contulli. Conciliatura nos amicos factura Respubli. quam ego liberaui. Quid desiderarim. uolebat enim Cicero φ Pompeius congratulatus ei suisset rebus gestis ipsis,qus protecto non minores esse uidebantur,ss illae quas ipse Pompeius gesserat & hoe defuit ut lueris Pompeii. Natura d amicitia.tribuit id quod dicturus est naturae 3 necessi tardini ne uideretur aesu: si is congrat undum putaret. Natura. qux est simplex dcapta. Ainicitia.in qua nihil fictumhil simulati esse debet. Eas.tales,tam masnificas:&est expositio des yderii sui. Reipubli. debueras enim ob amorem in tempublicam mihi congratulari,quum eam tanto periculo liberassent. . SED scitolio hostes tuos ueteres, amicos nouos, id est qui sortunam sequentes se iamdudum amicos si- As EMmulant,percillsos .i. attonitos&stupefactos uehementer literis,scilicet tuis. Atque iacere deturbatos .i. conturbatione deiectos,ex magna spe qua conceperat de interitu tuo .Aut eci. sed ,scito has iras , quas misisti ad me. quanquam habebant exiguam a. exilem ac modi eam significationem. i.notificationem uoluntatis tuae scilicet Donae erga me tamen fuisse mihi iucundas .Enim.i. quia,ego nulla. i.non ulla,non soleo talari ulla re, tam i t itura,& coniunctura internos. Ac ne Mores, quid ego delyderarim.i. non inuenerim, inuenisse iii uoluerim, in literis tuis, scribam aperte, sicut natura mea quae nihil simulare nouit,&amicitia nostra quae omnia mani sesta esse uult, postulat. Ego es a. tam insignes res,scilicet in oppressione coniuratorum,quarum ego expectaui in tuis literis aliquam Umnationem .causa,&a .simul necessitudinis nostr xi. simul. reipub. quam Egratulationε,ego arbitror esset V ermissam a te, τ uerebare.i.timebas,ne ostenderes .idaederes,cuius .i alicui' animum,sed tuto ea quae nos

Mimus Pro salute patri comprobari iudicio dc testimonio orbis terrarum.

287쪽

HV32 R. 32 AM. gratulationem. Praetermissam. omissam in literis tuis. verebare.timebas. Cuius alicuius eo hi, qui mihi inuiderent offenderes.di liceres, faceres quod nollet. sed stilo. q.d. hoe non tuit timendum, quia totus orbis terrae ea comprobat di laudat quae pro salute sei p. sessi. Cum ueneris.redieris in patriam. Coslib.prii dentia, letegendo coniurationem,&occurrendo insidii, de periculis,quae mihi & patriae parabantur, si e ipse in primo Oiseiorisen.Neque enim in re p.perieulum fuit grauius unquam,nec maius odium. ltaque consilio diligentiaque nostra de manibus audacissimorum ciuium delapsa arma ipsa deciderunt. Et magnitudine animi .in contemnendis inimicis pro re . & puniendis sceleratis. Tibi muLma. Astiaeuit a. tibi 'ui gloria rerum gestarum &bellicarum Scipionem Atm-

canum antecellis me in administratioe reipu. non multo inferiorem LaeliO,libenter an eum accipies. Anteponit autem Pomp. Scipioni in rebus:se autem comparat 1ilio quia negocium suum in opprimenda coluratione magi, urbanum & domessicum suit bellieum &militare, ut ipse ostedit in pri. Officiorum. L lirautem foria magis domi qmilitig claruit. Fuit autem paramicorum sngulare Scipionis Africini & Latii. 3 Aps te praetermissam. hoe addit in eveusationem pHI.

FAMILIARIUM

quam ego abs te praetermissam esse a bitror , quod uerere ne cuius animum offenderes. Sed scito ea, quae nos pro salute patriae gessimus, orbis terrae iudicio, ac testimonio coprobari. Quae cuueneris, tanto consilio,tanta que animi magnitudiea me gesta esse cognosces, ut tibi multo maiori quam Africanus suit, tamen non multo minorem qua

Laelium, facile & in Repub.& in amicitia adiunctum esse patiare.

ΕκNii.rpist Si tu .eeterestusq:is Si tu ,exercitusque ualetis,hene quidem est.Nontilli se incipiunt,si tibi est, quomodo tibi,exercitus': uis, bene est. Sed hoc scito tuos ueteret hostes,notios amicos uehementer literi, perculsos atque magna ex parte spe perturbatos iacere. illud enim no dubito quin si te mea summa erga te sitidia parum milii adiunxerint. Pomp.Verebaris arbi ne tali congratulatione aninium . alicuius offenderes,qui res meas gestas non libentet audiret. sed scito. eonfirmatio argumenti ait hoc nosuisse timendum,cum ea quae pro repu gessit ab omnibus laudarentur.Testimonio orbis .hoe genus tessimonii caeciam diceretur,ut ante diximus. Tanto consilio.sapientia qua tune plurimum usus est in defendenda &liberanda patria a tot insidiis a tam magno incendio a perpetua seruitute, a tam maximis periculis,de quib

etiam meminit in lib.de ossi .primo his uerbis,Nm: enim in rep.perieulum fuit grauius nec maius odium.Ita rue consilii, diligentiaque nostra de manibui audacissimorum ciuium delapsi arma ipsa deciderunt. Vt tii.comparat Pompe. scipioni Asrieano,& seipsum Laelio quod ut olim illi di amici & socii in republiciuerint se Pompeius & Ciee.& audet scipioni anteferre Pompeium in rebus ge1tis,& teipsum dicere in administi ' a tione rei pii. dc iure amicitii non multo minorem esse qLxliii m. scimus utriusq; res gestas,&duos Scipiones Africano duos item Laelio istisse. Et in tepu.& in amicitia ut Lilii Scipionibus libere. um quatuor apud ueteres amicorum paria memorantur,de quo meminit in lib.de amicitia Tul.ut uia tria aut quatuor paria cintellexit ut arbitror Theseum &Pytithoum, Achillem& Patiosum, Nisum & Eurialum, Damona,& 'thiam: sed possem his addere Piladem & Orestem, Hereulem & philoctetem. Quintum par esse uoluerunt scipiones Stalios e quibus in eo libro non pauci di,imui. sed Laelius magis domi clatuit q militiae. MCEN. I. QVAE scilicet gesta mea cum ueneri, scilicet Romam tu coenosces esse gesta a me. Tanto consilio S tata magnitudie animi, ut patiare facile,me no multo minoreaanserioris uirtutis q Laelius nobilissimus amicus Scipionis,supple fuit.auiunctum esse tibi multo maiori s Africanus,l.scipio ab Astica deuicta se dictu, itti intep.&i amicitia. Modeste se Laelio no multo minore dicit sed insatis iaciater gesta sua comemorat. vale. M ER.

Vantum .inter Ciee.& Nar. Crassum ex magna

gratia incidit simultas, immo di dissensio & o-

sus suleeperat contra Ciee. cum eum ante oppugnasset,

ut latiti, est declaratum in primo libro in epistola longa tandem instantibus Pompeio & Cae re,reeonciliata in inter eos gratia , ita ut pene a laribus Cice. Crassiis in prouinciam aduersus Parthos prosectus st:ad quegetentem bella in prouincia Cie.nune seribit,se ita proelii, honore & dignitate contendisse in senatu, ut omnes intellexerint tuum erga eum studium.Ostenditque ea quae de se ad eum delita fuerat,ex inuidia & malevolentia quorundam fuisse delata, eum semper omnibus devirauerit se esse erga eum optimo animo. Pollice turque ita operam & studium suum Crasso, ut ne stitis quidem elui se eessurum dieat,& libenter se omnia facturaim,quae admonitus fuerit pertinere ad eius amplitudinem Itaque rogat ipsum ut non solum de rebus magni, sed etiam de minimis ad se feribat tanquaad amieissimum. studium .uoluntas & diligentia. Extiterit,apparuerit fuerit. Aut mediore, sed maximu .

Aut obseurum.Oecultum. Aut eiusmodi,tale ut puta uile aut tenue. Silentio praeteriri iam res maximi Deeritate di praeclarissimae flentio praeteririno possunt. Deeertani. ntendi uerbis. Contentione.ui uerborum & uehementi oratione. Antea.superiori tempore. N Icstudium

M. T.C. S. D. M. Licinio. P. s. Crasso. Vantum meum studium textiterit dignitatis tuae uel tuendae, uel etiam au

gendae, non dubito quina ad te oes tui scripserint. No enim fuit aut mediocre, aut obscurum, aut eiusmodi, quod silentio posset praeteriri.Nam& cum C O S SA cum

multis Consularibus tanta contenti ne decertaui, quanta nunquam antea ul

la in causa: suscepique mihi perpetuam

propugnatione pro omnibus ornametis tuis: veterique nostrae necessitudini iamdiu debitu, sed multa uarietate teporu interruptu ossiciu cumulate reddidi:

288쪽

LIBER QUINTVS.CXXVIII.

deerita ui . suscepi.aggressus sum. Propugnationem defensonem. Perpetuam.qua semper se abo. Ueteri. antiqua,qui aut dixi in argumento, fuerat inter eos anteo gratia. Debitum. quia amicis semper debemus Ostietum. intermaptum .intermisitim. Varietate rem potiam .i .imitatione temporum,quibus etiam si uoluissem,non potui siem reddere o Meium debitum. Cun. Diate ample.ita ut nihil. Cumulate ID QUANTUM. Inter Ciee.& Crassiim post amieitiam masnam inciderat simultas magna,praesertim ob de- AacEN.sens Onem Gabinii: tandem per inteleessionem O aris αἱ mre i sie facti sunt amici,ut crassiis in Parthi bellum fere eου hortis Crassa pedis generi Cie.st progrestusod quem nune Ci .seribit e ita pro eo in senatu contendisse ut omnes intellexerint tuum erga Cragum stud: um , es et oitque quae Crastis audierat non esse uera pollicens se illi constantem seruaturum uoluntate iii, topatri': ut talem erga se seruet, icribatq; da rebus tuis omnibus. orgo est. Ego non dubito Attin omnes tui seripserint ad te, quantum studium meum extiterit .i .eminuerit aut tuerit dignitatis tuae, uel tuendaea. protegendae, uel etiam augendae. Enam .i.quia,sup.studium meum non fuit aut mediocre sed ingens aut obseuru d eii occultum aut eis lino di.i.tale quod possit praeteriri.i.aboleri flentio. Nam ego decertauissiliro te.&.i. simul eum consulibusti cum inultis consu-aribus .i.qui prius consulatum gesserant, tanta conten e votione quanta nunquam .sdecertaui antea in ulla ea ua& suste pi milia .i .ad placitum meum, perpetuam propugnationem .i.deeertationem pro omnibus ornamentistius,& reddidi cumulate .i abundanter ostietum debitum ueteri ne imtudini nostrae. i. eoniunctioni quali necessariae animorum .di interruptum multa uarietate temporum: suasi dieat non eulpa nostra sed tempore. EQVE defuit uolunta .i. licet no potuerim antea

Neque me hercule unqua mihi tui aut colendi aut ornandi voluntas defuit:

sed quaedam pestes hominum laude aliena dolentium, & te nonnunquam a me alienarunt, & ine aliquando immutarunt tibi. Sed extitit tempus optatum

mihi magis, quam speratum, ut florentis nis tuis rebus, mea perspici posset

& memoria nostrae voluntatis,&amicitiae fides. Sum enim consecutus no inodo,ut domus tua tota, sed ut cuncta ciuitas ine tibi amicissimum esse cognosceret. Itaque& praestantissima omniumiae in inarum uxor tua,& eximia pietate, virtute gratia tui Crassi,meis consiliis, monitis, studiis actionibusque nitun

tur. Et S. P. Q J. intelligit tibi absenti

nihil esse tam promptum,aut tam paratum, quam in omnisus rebus,quae ad te pertineant, Operam,curam, di l igentia, aut horitatem in ea .Quae lint acta, quaesagantur, domesticorum tibi literis declarari puto. De me sic existunes,ac tibi persuadeas vehementer velim, non me

defendendam. O REPENTINA uoluntate aut sertuito.duo posuit quae minia ut merita benefieiorum cum pro sinus fortui HVPER. to, non putantes prodesse, uel etim repentino quodam motu sine eonsidera tione I iudieio 1 tunc enim non habenda est magna gratia beneficii. cie di ossicio rum lib.i. Multi enim faciunt multa temeritate quadam sine iudicio uel modo repentino quodam quasi uenti impetu animi incitati' quae bene eia aeque magna no stit habenda. His igitur duabui de ea usis dieit se . non incidisse in defensionem amplitudinis ipsus Crass sed cons deratione diligenti,quam declarat eum dicit. Sed ut primum t. m primum. Attigerim M. pro attigi sorum .i. cum primum forenses causas agere coepi. spectasse habiliue animum. Quo extempore.post quod tempus, quo solum attigi. Cbseruantiam .reuerentiam & honorem erga te. Si qua . horta tur Ciee. Cras ut ea qliae postea euenerunt inter ipsos, magii suspitione quam re aliqua mandentur Oblivio ni. intercidetvht. interuenerimi. Re esectu. Quam

suspieione quae etiam ferianque res optimas&sanctissmai in malam partem accipit. Falsa. non vera. loa- in a NEQUE defuit uolunta .i. lieet no potuerim antea HVBΞR. reddere ostietum debitum tamen nunquam defitit uoluntas & amandi& honorandi si eontigisset. Pest)ι. Pςuis pestem appellat detractores Ninuidos: quia sunt pe-

uis.i.destructio&ealamitas amicitiarum. Dolentii .

nam proprie inuidia est dolor alienae scelieitatis. Ali

enarunt te a me.te ab amicitia mea remouerunt. Immutauerunt: modestius dixit se non alienatum sed aliquantulum immutatum. Extitit. suit. Optatum.

quia assidue optabam dari mihi opportunitatem , ut posses &nostrae uoluntatis pristinae memoriam &amicitiae fidem perspicite, quae quidem opportunitas tandem data est. Nagis quam,scilicet quia licet ita oporem,tamen te tantum ab inuidii & detractoribus mei, alienatum a me uidebam ut non sperarent posse euenire illud tempus. sum n. re ipsa esseci. Tua do. tua familia. Clancta ei. omnes ciues nostri. Crassὰ tui subaugi filii s. Mat.&P. Crassi. Eximia. precipua egrega . pietateraniore in te. virtute scilicet elimia. Et gratia apud populum a ualde grati omnibus. Nituntur. Diuntur & fidunt. Moniti 1.quibus dico quid uitent de non agant. Consiliis. quid agant. studiis. si uoribus. Actionibus negoctis&defensionibus meis. Domesticorum similiarium tuorum. Existimesciudicis & opinionen habeas. Persuadeas .eertissime credas .lncidasse.deuenisse. Amplectendam .suscipiendam,

repentina aliqua voluntate aut sortuito ad tuam amplitudinem meis officiis

ampleclandam incidisse: sed ut primusorum attigerim , spectasse semper, ut tibi possemqmaxit ne esse coniunctus.

quo quidem ex tempore, memoria teneo, neque meam tibi obseruanti ain,ne

que mihi tuam summain beneuolentia ac liberalitatem defuisse. S i quae interciderunt, non tam re,q suspicione uiolata, ea cum fuerint &falsa R inania ,sint

evulsa ex omni memoria, Vitaque nostra. Is enim tu vir es,& eum me esse cu

289쪽

Bia .nana Gine Andamentis rationis. sint evulla.peuellentur,& omnino amoueantur. Memoria utraqnostra i. ex memoria uitae, ut nunqamplius recorde: α - , mur ut de eis uerba faciamus. Is .ialis . lneidim'.

m. deuenimus. sperem fore laudi utriq: nostrum. sperem utruq: noli rum comparaturum esse laudem exeoniunctione & amicitia nostra. singulare .praecipuum. In omni genere ossici illa omni quod pro

te eliseere potero. Spectet. pertineat. Omnes. qui tibi Osseium pristabunt. Contenderint. certauerint mecum,ut plus faciant pro te q ego. Superabo omnes uincam. Cum omnibus iudicibus .i.&iudieio omnium. Tum maxime Crassis tuis iudici. etiam iudieio filiorum tuorum.

AscEN. FON EQVE me heretile uoluntas tui aut migdi, aut ornandi, id est honorandi defuit mihi unquam, sed

quidam pestes hominum,id est quidam homines pesti seri, qui non merentur homines diei, dolentium laude aliena,&.i.smul alienarunt id est alienum se

cerunt, non unq, id est nterdui ea me,& immutaret

me aliquando tabl.i.ut alius tibi uiderer. Sed tempus optatum mihi magis qsperatum : non enim sperare poterat,eum non haberet praesentia ad hoc merita,nee euidentes uidelicet caulas, optabat tamen quia bonum quodlabet optabile est.extitit id est emersita: exortum est.ut rebus tuis sorentissimis id est in summa celicitate tua,&,id est simul, memoria mea nostrae uoluntatis,id est beneuolentiae pristina & fides amicitiae, id est in amieitia conseruanda, posset percipi,id est clare uideri& agnosci. Sum enim consecutus, id est obtinui,ut non modo,id est non solum domus tua tota, sed supple etiam, ut cuncta,id est uniuersa ciuitas, scilicet Romana,cognosceret me esse amiel ρὰ inum tibi. Itaque Mid est simul, uxor tua praestantissima a. quae est praestantissima omnium foeminarum,& Crassi ei lieet filii tui eximia pietate,uirtute,pratia, id est qui habent eximiam pietatem. s. in te eximiam uirtutem S gratiam in oeulis omnium,nituntur.i su Eulciuntur consiliis, monitis, iudais &actionibus meis,& id est smul, senatus & populus Romanus intellisi nil ut esse tam promptum aut tam paratum tibi ab lenti ' operam,curam,diligentiam utoritatem meam,in omnibus reb' quae pertineant ad te. Ego puto deelarari tibi literis domesticis, qitis sntacta de quae agam, scilicet pro te. Ego uelim uehementer supple ut existimes. i.iudices de m ac perii adeas tibi, me non incidisse aliqua uoluntate repentina,id est subitanea aut fortuito,scilicit casu ad ample tendam,id est prosequendam amolitudinem tua Ossietis meis, sed ut primum attigerim sortim,selliere iudietate. spectasse id est tetendisse ad hoe semper ut possem esse u maxime coniunctus tibi. Quo quidem tempore teneo memoria,neque obteruantiam meam,id est meam uenerationem & cautionem ne te laedam de iise tibi, neque summam beneuolentiam ac liberalitatem tuam defitisse mihi. si qua id est aliqua, scilicet distordiae semina interciderunt non tam re si sui picione uiolenta,ea eum suerint & falsa & inania snt evulsa ex omni id est tota memoria & H-ta nostra. Tu enim es is.i talis,uir & ego eupio eum esse .i. talem,ut quoniam incidimus in eadem tempora reipu.ut simul remp.tractemus,ego sperem coniuctionem & amicitiam nos ram, sorea. tuturam esse,uttique noctium laudi,id est ad laudem,quia honestum est bonos inter se amare & iuuare. Quamobrem tui pie statues i.constitues in animo tu quantum putes .i. putare debeas,tribuendum nobis,iudicio in o. i.secun

dum iudicium tuum,& ut spero tu statues supple illud, eae dignitate nostra .i. secundum dignitatem nostra. Ego uero prosteor tibi atq; polliceor eximium di singulare studium meum n omni genere octieli,quod spectet ad honestatem & gloriam tuam. In quo etiam si multi contendent meeum tamen superabo facilecmneis Leontendentes me eum,mm.ss vluperabo reliquis omnibus iudicibus.icita iudieantibus, tumimulto euidentius. C rassas tuis scilieet filiis iudicibus quosam bos lettieet liberos tuos.

unice diligo, sed in Marco beneuoletia

Impari. hoc magis sum Publio deditus, quod inedia pueritia sua semper tamen hoc tepore mari sicut alterii parente &. obseruat& diligit. Has literas velim exbstimes scederis habituras esse vim, non. epiliolae: ineque ca quae tibi promitto, ac recipio, sanctissime esse obseruaturii di

ligetissimeqi eo facturis. Quae a irae susce

pia defensio est te absente dignitatu tuae, in ea iam ego, non solu amicitiae nostrae, sed etia constantiae meae causa, permane

bo Quamobrem satis esse hoc temtare.

arthitratu siun, hoc ad te scribere: mst, si

N UNICE. singulariter. In M.Crasso lilio tuo. Be- . . a. neuolentia ina para.noaequali amore, subaudi sum a. non aeque amo atque Publium. Hoe magis. affert

rationem quare magis Piam et, quia S hoc tempore& alio tempore semper ab eo maxime est amatus &obseruatus. Alterum feeundu m post te. Has literas.CLita agirmat se facturum ea quae promisit Crasso,tatu elat P has suas litet habere eum & pondus Dederi, Ni olemus obligationis no epistolae solum. Foederis.quod quidem ita solemniter seriebatur apud antiquo, ut liueret illud inuiolare. Vim. podus de essectum. Recipio. plus est q promitto, quasi sucipio facienda,& cum obligatione promitto. sanctissime inuiolate,integerrime Neonstantissime. Quae a me.dicatcie.ie perieueraturaim in defensione dignitatis esus noti solum propter amicitiam, sed etiam propter constantiam,ne uideatur leuis. Permanebo. perseuerabo. Intelligerem pertinerrime ipsum eo olorem. Nea sponte mea uolutat a nullo rogatum. Admonitus edoctus, iactus

Quippia Mettior Quippiamaeiquid. dicitia te crapsis stra

pio,ut quoniam in eadein reipubli.tei pora incidimus, coniunctionem, amicitiamque nostram utrique nostrum laudi sperem sere . Quamobrem tu quantum tuo iudicio tribuendum nobis esse putes,

statues ipse,& ut spero, statues ex nostra dignitate. Ego vero tibi profiteor,ac polliceor eximium,& sngulare studium me uin i omni genere officii,quod ad hon state,& gloriam tua spectet, in quo etiams multi mecum contendent,iam e cum re

liquis cibus, tum Crassis tuis iudicibus, oes facile superabo, quos quide ego a s

290쪽

quid ipse intelligerem aut ad voluntate,

aut ad commodum,aut ad amplitudinem tuam pertinere, mea sponte id esse facturum mnautem quippiam aut a te essem ad

monitus, aut a tuis, effecturum ut intelli

geres nihil neque te scripsisse,neinquenquam tuom frustra ad me detulisse. Qua obrem velim ita&ipse ad me scribas de

omnibus minimis, maximis, mediocribus rebus,ri ad hominem amicisse imum:& tuis praecipias, ut opera, c5silio, auth ritate, gratia mea sic utantur in cibus publicis, priuatis, rensib',doinesticis,tuis,

amicorti hospitu ,claetiti tuoru negotiis,

ut quoad eimeri possit, praesentiae tuae de si derium meo labore minuatur. Vale.

Io Ex .viii. Epistola .Quantum ad meum studium. Tanta eontentio'e deeertaui quanta nulla antea causa Alii se,quanta nunquam antea ulla in caula. itaq;& praestantissima omnium taminarii ii or tua, & mimia pietate uitriue, gratia tui Crassi in eius consiliis, monitis, studuis, aetionibusque nituntur.Quo quideo tempore memoria teneo, neque meam tabi obseruantiam, neque mihi tam summam beneuolentia aeliberalitatem defuisse. si quae intereiderint, non tam re quam suspiti oe,uiolenta ea cum fuerint & salsa,&inania. In cuo s multi ieeum eontenderent, tamen eam tum reliquis omnibus,tnm Crassis tui, iudieiii

oes Deile sumbo.Qua tibia, mitto, ae recipio sanctissme esse obseruaturii, diligentissimeq: etia factu tu

Vt ad ho amicissici tanqua ad eum a quo scias te plurimum amari, cui possis omnia mandare . Nam nisi quispiam sit nobis amicissimi s,si sit uir ali ius authoritatis, non audemus ei mandare, iit aliquid paruum pro nobis iaciat, ne uideamur illum paruit ac re,neq; de rebus maximis, ne uideami irim pudentes, aut temerarit, imponentes ei tantum oneris. Petit igitur Cl. a Crasso,ut se talem amicu existimet, cui putet omnia posse mandari,& minima, maxima S m diocria. Et praecipias mandes,iubeas. Tuis. propinq; & amicis qui Rome agunt res tuas,ut in Oibus negociis utamur opera de consilio meo. Publi eis. disia currit per genera negociorii, quibus uult exigi oporam tuam. Pub.quae pertinebat ad rem p. Priuatis. ad rem iamiliare tuam, uel aliquoria tuorum. FO-rensibus ciuilibus,quae agentur in toro. Domesticis quae ad domum tuam spectabunt. Tuis. quae tua intererunt. Amicorsi tuorum. Clientum. quos in patrocinio tuo habere consueuisti. nam cliens & patro Cliens nus nomina si in t ad aliquid dicta. Opera .labore a- Patronus gendo in supradictis negociis. Autlioritate . existimatione,quae est mihi apud senatu &populum, quae plurimum prodest negociis amicorum. Cosilio. monendo & eo sulendo quid agere debeant. Vt quoad

eius. lensus est,ita utantur consilio & opera, ut quantum per me fieri poterit, minus pigeat eos absentiae tuae, cum me uideant uicem tuam gerere,& ita facere ut si tu adesses. Quoad eius.i quantii. Fieri possit.quia scio quod penitus fieri non posset, ut ab eis Quoad non desyderareris. Desyderium praesentiae tuae idollicitudo quam capiunt pro deiyderio praestantae iiis

id est de lydenates ut adiis in urbe. Minuaturi fiat leuior. Meo labore quem eis pro te e stabo. in EGO diligo unice.Lutnnicos filios diligere, sed ASCEN. beneuolentia impari. i. minore in Mareo. s. filio tuo, ego sum deditus a.addictus magis Publio. s.filio tuo, quam Narco, hoc i. propter hoc φ quanquam, sit p.

- .c - . . . . . , - ψbst -Vix dilexit me tempera pueritia A. sua; ia men obs rarat S diligit me maxime hoc tempore, sicut alterum parentem .i .patrem, Has δἰ c. Velim lup. ut existimes has ut eras habituras esse vim. i. potestatem foederis. stecum icti,non epistolae.1 dutaxat,&me obteruaturum esse sancti sit me& diligentissim ea quae promitto e pro.i. recipio tibi. Recipere enim interdii est pro Reciperemittere interdu reseruare,interdum seruare, unde canere receptui onterdii accipere dedita. Ego permanebo non solu causa amicitiae nostrae sed etia caul, constantiae meminit costans sim dc uidear, in ea su p. defensione clamitatis tu sit scepta iap.est a me,absente. Quamobre ego arbitratus sum,satis esse hoc tepore scribere ad te,hoc.f.sequentia, si ipsea ego,intelligere quid .i .aliquid pertinere,aut ad uoluutat Esii p.ti iam aut ad esimodum sup.tuu aut ad amplitudine tua, me iactum esse id spote mea.i.quod dicut proprio instinctu. Sinante.i. sed si ,essem admonitus,aut a tuis, sit p.rue esciuru ut intelligeres, nihil neq; te scripsisse, neq; quenqua tu tum detulisse, id denuncia sie ad me frustra. Quamobre uelim lup.ut, d a.simul, ipi e. i.tute, incribas ad me de omnibus rebus minimis,maxios,&mediocribus, ut i tanqua ad holcm amicissim ii,&.i.simul peipias tuis.c necessariu& amicis,ut utantur se opera, silio, authoritate, gratia mea in Oibus negociis tuis publicis, quaer ostratum concernunt & re .priuatis,'itae ad rem priuata spectat. so sibus,quae in foro iudiciali astu n-.' .i si mihi, bu bis .a' coru hospitum, clientu tuorum,ut desideris praesentiae tuae minitatur otio id quoad eius.1.quatenus ad pollit fieri abore meo.i. per laborem meum, in faciam fero quae tu si adsis. ΣιCI uales Cum gereret bellum Vatinius in lilyriis, HVAER.

V atinius Imperator. V. eroni

suo. S. D.

I vales bene est, ego valeo. Si

tua in consuetudinem in patro ciniis tuendis seruas, Publius Vatinius clies ad te venit, qui pro se causam dicier vult. Non puto repudiabis in honore, quem in periculo recepisti. Ego autem quem poli' ad Optem

inuocem,quim illum, quo defendete

dc ob rei bene gestis optaret sibi decerni iup- plicationes, quidam malevoli&inuidi impugnabant eum, & honori eius detrahebant . Quare in hae epistola rogat Cicer. ut quemadmodum ante in periculo capitis eum defendit, ita nune defendat in

honore. Deinde pollicetur se datum operam, ut Diony.Ci. seruus fugitiuus aliquo modo inuenias, pro gerat enim in eas regiones. Coni uetudinem.Ci. libenter in desensionibus amicorii uersari consuetiit. Patrociniis .desensionibus, aduocationibus, nam patronus defensor causam diciturata di iocatus,pat w- Patrocinia cinium,defenso ia Publius Vatinius.ego Vatinius,lo Patronus quatur enim de se tanqua de tertia persona. Cliens. Dieier

defensione egens est enim qui patronum colit,&sequitur,ut ib eo defendatur. Caulam dicieri causam

SEARCH

MENU NAVIGATION