장음표시 사용
291쪽
vardaeii id est in eo oppido in lilγrii, de quo tu mandasti nihil, scilicet ut citrem comprehendendum ego tamen praemandaui,id est antequam eo perfugeret,ut conquireretur terra mariq;,di profecto ego reperiam tibi id est ad utilitatem tuam,illum nisi aufugerit in Dalmatiam,seu Dei in aliam ouae est pars lilyriae& tamen id est licet eo fugeri ego erua id est auellam eum aliquando,id est tandem, indeci.ab eo loco. Tu ne suppleut ames nos. Vale. Ex castris Naronaa in eo loco,ad tertium idus quintiles,.i.Iulias. I uales. Primu seribit Vatiniti, ad Ci. se nihil ad HVBER.
valeo. De Dionysio tuo adhuc nihil extrico:&eo minus, v me frigus Dalmaticum, quod illinc eiecit, etia hic refrigerauit. Sed tamen non desistam, quin illum alia quando erua. Sed tame omnia mihi dura
imperas . De Catilio nescio quid ad me scripsisti deprecationis diligentissime.
Apagete cum nostro Sex. Seruilio . nam
mehercule ego quos illum amo, sed huiuscemodi vos clietes, huiusnodi causas
recipitis hominem unum omnium crudelissimum, qui tot ingenuas matre Eamilias stuprauit, tot ciues Roma Os occidit,
arripuit, disperdidit, regiones vastauit t
Simius, non semissis homo cotra me arma tulit,& eum bello cepi. Sed tamen mi Cicero quid facere possum Oia me hercule cupio quae tu mihi imperas. Mea animaduersione,& suppliciti,quovsurus erain cuque cepisse, remitto tibi& co dono.
qd illis rudere possu,q ob sua boa direpta
naues expugnatas,fratres, liber Os,paretes Occisos, acti 5es expostulat si mehercules, i uales. Primu seribit Vatinius ad Ci. se nihil adia l hue certi habere de eius seruosi liuo nomine Dionyso. Sperare tamen se aliquando erutum illum ex Dalmatia. Deinde quia CiAser lius depretati fuerant ipsum pro quodam Catilio pyrata, que ille bello acceperat, adducit multas ea ulas quare nodebeat ei parcere,rogatque Ci. ut eum defendat Romae, quia potuissent supplicationes sibi decerni pro rebus Dalmaticis bene gestis: sed Caesar qui debetat proponere in senatu de ea re nondum proposierat, ob qua tem ostendit sibi fieri iniuria, di eo memorat quaedam a se in Dalmatia gesta, deinde se totum Cl.
tradit, ut ab eo defendatur. Dionγsio.ita enim uocabatur tertius fugitiuus Ciee. erat autem nomen accomodatum 1eruis,sietat Srrus, Davus &e. Hora. Tu ne Extrico Syri Daue,aut Dio. filius audes deiicere ex saxo. Extrico, explico,expedio, libero. Extrico enim penultima producta libero, tuo,& expedio significat. H ra. an car. Seu pugnet densi ex trieata eertia plagis Vir.3c inextricabilis error.Dicit i itur se nihil extri- ea re, id est ortu habere. Eo mi. subaudi extrico. Dalmaticum. est enim regio salis frigida. Eiecit .expulit. Illine.ex Dalmatia, nam vatinius eoactus fuerat discedere propter frigus. Restiae . secit se iis . Non des. non cessabo. Dura dissi ei lia,non propter Dio.seruuhoe dixit sed propter Catilium. Nescio. quasi dicat non satis honeste S iusse,ita enim solemus di re in contemptum, dixisti nescio quid uerborum, nescio Apagere quid deprecationii Se. Apage te familiariter, corripientis est,quasi dicit abi in bonam rem. Cum nostro ser.qui etiam idem a me petit quod tu, ut hunc dimittam. Vos .habet emphasim, quasi dieat qui habemini uiri boni,& non debereti, defendere nisi bonos. Huiusmodi.tales ita seelerato, sciat suit hie Catilius. Causas huiusmodi. ita iniustas & inhonestas. Hominem subaudi recipitis. Ingenuas . liberas, unde maior est iniuria ingenuas aute dixit,quia & matre in miliae labertinae esse possunt, ut paulo infra ex uerbis iuriseonsulti declarabis. Natressa milias .h - Matrisu nestisi imas mulieres nam materfulseribit Aul. Cel. milias dicitur ea sola quae in mariti manu mancipioque sit, Ioniam non in matrimoniu tantiam,sed in familiam quoq: mariti,& in sui haredis locum uenisset,&restus icit, matrem simi.non ante dici.q uit eius patern .appellaretur,nee multa in una domo esse possunt,nee uidua hoe nomine appellari potest,q sine filiis est. item iuriscon .iEde uerb.sgni. melius ostendit,quq materia L .his uerbis Matremnaeeipere debemus eam quae non inhoneste uixit. Natrem enim familias a exteris sceminis mores disternunt, atq: separant, proinde nihil intererit nupta an uidita sit ingenua, an libertina, nam neque nuptiae,neq: natales faeiunt matre Sami sed boni mores,uidetur ergo male distiniuisse restu, eum dixit uidi, a in eo nomine appellari non posse, familias autem genitivus est ad imitationem graecorum, qui scemininorum in a purum desinentium genitivos in as mittunt dicimus tamen & materfami.& materfamiliatu.
Rrripuit. captiuos secit. semissis, quidam distingunt se, uastauit semistis, ut si aeeuntiui rasus, id est fecit monetam adulterinam, quia semitas genus est & menturae & monetae, sed non probandus est ille intellectui, ruta uiolentus est,melius ergo intelligitur se. simul.deinde. Vero .expletiva est eonitinctio, neque legen- Familiasum est non. semissis homo id est homo uilis,& quas se mi homo,seut semissem,semiassem dicimus. Bel- semissis Io.euius iure licit iplum punire, sed tamen sguigeat se eausa Ct. cupere ei indulgere uitam, sed non lieere. eum ille fuerit steteratisiimus S multos laeserit, nunc ab eo poenas exigunt. Quid .p.s quas dicit nihil. nisi eum eondemnare,s modo iustitiam ipsam sequi uelim. Omma e. subaudi sacere. Quae t im sat eum dimit- Animad- tamineolumen. su p. poenam. Animaduer.punitionem, propter os resonem. Remit. dimitto tibi. Quid uersio. illis. dixit se condonare quae ad se pertine quae uero ad alios spectini, qui iniuria aeceperunt. dicit se eodonareno posse,inquit ergo. Qiiid respondere possum. quasi dicat nihil quod habeat honestate aut aequitatem. Direpta. in praedam conuersa. Expugnatas. vi S praelio uietas. Occisos. quod peius est,quas arrepti stilia sent. Author . mouentes causam & litem. Expostulant. querunt de damnis & iniuriis sbi a Catilio illatici uales.Idem Vatinius ex eadem prouincia hane ad Ci dedit epistolam in qua primum seribit se nihil eer Ascres.s adhue trabere de Dionyso seruo iugitiuo, sperare tamen posse eum aliquando eruere i Dalmatia. Deinde quia Ci.de Seruilius deprecati fuerant pro quodam rarata Catilio nomine,quem Vatinius bello ceperat,ad
292쪽
dueit multas causas quare ei non debeat parcere,rogatque Ciceronem ut causam suam defendat Romae, ilia potuissent supplicitiones sibi decimi pro rebus in Dalmatia bene gestis. Sed Caesar qui debebat referre de ea te nihil adhue retulerat, quod iniquum centet,commorans quaedam praeclare testa. Deinde se totum Ci.abeo defendendum tradit. ordo est. Si uales,bene est ego quidem ualeo. Ego nihil adhue ex trieo id est e,pe dio. eYtricis & inuolueris eruo,de Dionysio tuo, scilicit seruo sugitiuo, id est nihil adhue certi afferre pota
sum,& eo,id est tanto minus su p. extrico aliquid quod frigus Dalmaticum quod eiecit sui . me illine, id est e Dalmatia , restigerauit,id est iterum stigiis generauit etiam hi cilicet ubi nunc sum id est in hae parte illo mae quasi dieat propter frigus nihil hactenus potui agere,unde etia pigre a Vir. dicitur, quia pigro, facit, sed non desistam quin eruam,id est extraham,quasi feram e latebris,illum, scilicet seruum tuum, aliquando, id est tande. sed tamen tu imperas mihi omnia dura,id est ditiscilia factu. Scripsisti nescio quid depretatio hi diligentis,ime id est quam diligetissime precatus es,ne animaduerta in Catiliu ,de Catilio scilicet pyrata a me eapto. Apagete,Comicus & Plauto familiaris sermo,quo more supra dixit dicier pro diei.Videtur autem grae in uerbu ab apo & ago compositu. Nam & ago graece dicitur,ut sit apagete,id est amovete, proeul a te, ut
sup eum sexto seruilio nostro,nam mehercule ego amo quoq; illu,scilicet seruilliu quare dixerat nostro se eis ilio sed recipitis vos,scilicet tam lancti&prudeles uiri,caulas huiuimodi clientis .i .rei, scilicet pyratae. .d. id non deeete. suscipitis inquam defendendu homine unum .i. solum crudelissimu omnium, qui stuprauit tot ingenuasci.nulla seruitute sua, aut maiora suoru notatas matres milias,& su p.qui occidit tot elue, Romatio, qui atripui disperdiditgtot ciues Romanos,&sip.quastauit reo iones. simul uero homo semisit, i uocasid& dimidio eius aestimandus, unde prius homini semissi legendu dixi,tulit arma Otra me.& cipi eum belloaetusto. sed tamen mi Ci.quid possiim facere. sin hac re. quidem .i.certe, ego cupio sup iacere omnia,me hercle quae tu imperas. Ego remitto tibi.i .ad placitu tuum condono, meam animaduersone.i. iustam punitionem Catilii,&supplicium,quo eram usurus in eum que cepissem,'uid possum respondere illi, qui acto res .i. m snt actores & accusatores,expostulant,id est iuste & manifeste postulant. Bona sua direpta,taberia Catilio,naues expugnatas, pias & uictas ab eo,fratres,liberos,parentes occisos Icilieet ab eodem quasi dicit nihil possit in honeste respondere si eum absoluo. A C Tio N E s tapostulant. ita legendum est, quemadmodum etiam uetusti eodiees habent non ut Na-tititii in priore,& in posteriore sua editione seripserunt, Actione expostulant. ln Verrem .cxv. Actionem eius rei postulant. Α Ρ PIU M. qui ut supra uidimus, potens erat &superbus uir,qui non satis curaret, quid de se homine, loquerentur. Cuius. Appii. suilectus .substitutus uidetur enim fuisse prius Imperator in ea prouincia Appius. sustinere.tueri sui se recte factum si haberem Appium defensorem meum. Hoe. quod eum dimitterem impune Ipter quos ostendit. Quid ergo est .s quid uelim pro te facere de Catilio. Ea res. ea defenso tui Quin . Volusi, distipuli tui. Fugare.
deterrere. Advertarios .ne eum pertequani amplius. an eo.ineare. Istie. R . Caesar. eonqueritur de Caes.
quod elui culpa quia uoluerit reserre in senatu)no fiant ei supplicitiones. Adhuc. huciisque. Non re.
non ponit in senatu. Quasi . tanquam. Vero .ironice dictum. Res iustis .iri.i. quae res mereantur iustii simutriumphum. Nam si .hoe dicit contra sententia Caes.
qui dieebat non ei dandas supplicationes donee tO- tam Dalmatia cepisset quod quide dieit esse dictiei limum, quia .xx.oppida Dalmatiae plusqua lexaginta
alia oppida sibi adiunxerunt, quae ola necesse eit uincere ut totum bellu conficeretur. Si expectandu est. ut milii deeernantur supplicationes. Dum . donee. Conficiam,finiam. Asciuerunt.adiunxerunt. Expugno .uin eo. Loge. ualde. salia. Loge mihi aliena me s. r.eo. Alia. aduersa. Qua exteri.quibus decretae stitit
supplicatione cum etiam multum belli superesset.
Ε heeele,s liaberem Appium, scilicet pulchra,
hominem ea uillo m&cautum supple adiutore aut defensorem in cuius locum ego sum senectus .i.substitutus tamen non possem sustinere hoc id est hane iniquissimam absolutione, aut expostulatione tam
iustam in Catilium agentium. Ergo supple inquies quid es reliquii. Ego faciam sedulo. i. seorsum a dolo diligenter omnia quae sciam te uelle. Sup. Catilius defenditur contra actores, a Quin . Volusio discipulo tuo, si sorte ea res iciam a patroni,poterit fugare aduersarios .iseius spes est maxime in eo. Tu defendes nos issicii. ubi tu es hoc est Romet si quid erit opus. Caesar sarit milii adhue iniuriam de supplicationibus meis, & non refert adhue, id est non aia
Appi uin haberem, in cuius locum suffectus sum, tame hoc sustinere non possem. Quid ergo est Facia omnia sedulo, quae te sciam velle. Defenditur a Quint. V lusio tuo discipulo . si sorte ea res poterit aduersarios sugare, i eo maxi me sipes est. Nos si quid erit istic opus, defendes. e-sar adhuc mihi iniuria facit. de meis supplicationibus & rebus gestis Dalmaticis
adhuc no refert: quasi vero no iustissimi
triumphi in Dalmatia res gesserim.Nam si hoc expectandum est, dum totum belluco sciam, viginti oppida sunt Dalmatiae antiqua: quae ipsi sibi asciuerunt,amplius
sexaginta. haec nisi omnia expugno, si mihi supplicationes no decernuntur, longe
alia conditione ego sum, ac caeteri Impexatores. V ale.
3. Exta. Epistola. si ualas,bene est,ego quidem ualeo de Dionyso. De Dionyso tuo adhue nihil extri eo. Hoc principiuhabent non ulli codices,in quibus relinquit, qd caetem habet si Vales bene est ego quide ualeo. sed lectorum si iudieiu. Simius no semissis ho eontra me a ma tulit oia 'vide me hercle cupio, quae tu mihi imperas.Quid illis respondere possum qui sua bona di
repta,naues expugnatas,fiat res,liberos,paretes Occi
sos a tones expostulant Si me hereule Appiu haberem,in cuius locu erectus sum, in hune sustinere no
siem. de mei, quide supplicationibus, & rebus gellis Dalmaticis adhue non refert. hoe existimas,neminem te tui amantiore me habere. Vale & me ama, ut
seri in eosultatione senatus, de rebus gestis, stilicet a soles,utque cupio.d.v. Deeenbris Narona.
293쪽
Og, im En , 4 vero Π0d a serim in Dalmatia res iustisiimi triumphi, id est trium
pho dignis, mas. Nam si hoc scilicet referre de res meis sit expectandu,dum,id est donee conficiam. id est finiam,totum bellum,uiginti oppida sunt Dalmatiae antiqua, quae asciuerunt, id est attraxerunt sibi amplius sexaginta Dp. oppida quae dicuntur Dalmatia noua,nisi ego expugno, id est capio,haec omniafapplicitiones non decernuntur mi quasi dicat id utiquum effe.Ego sum.si hoc fit longe alia,quia deteriori conditione, ae id est quam eateri imperatores. Vale.
Vatinius Ciceroni suo. S. D. V Go post supplicationes mihi decretas in Dalmatiam profectus sum: sex oppida
vi oppugnando cepi: unum hoc, quod erat maXImum,
quater a me iam captu:quatuor enim tur- reis,& quatuor muros cepi, ei arcem corum totam ex qua me niues,frigora, imbres det ruserunt: indigneque mi Cicero oppidum captum,& bellum consectum relinquere sum coactus.Quare te rogo,si opus erit, ad CP sare meam causam agas, meque tibi in omne is parteas defendendum putes: hoc existimans, neminem te tui amant iorem habere. Vale. Data Nonis Decembris Narona
GO post. Hoc uidetur esse contrarisi eius HUBER. quod supra dixit, nam quaestus est, quod non decernantur sibi stipplicationes mac misse decietas:ad quod alii respondent eum petiisse multas supplicationes, & aliquas obtinuisse, quod non placet,quia non multe supplicationes petebantur.alii dicunt interseribendu epistolam accepisse sippi eationes s hi fuisse deerelas, quod ideo non uidet verisimile, quia dieit post decretas supplicationes leprosectiimin Dalmatiam Amulta oppida expusnaue,quod non potuit fieri eo
tempore toto,quo seriost epistolam . Ego puto esse principium breuis epistolar, aut potius chirographialaeui subito seripti,quo breuiter memorat quid egerat in Dalmatia post deerelas supplicatiora. Oppugnando,contra bellando. V.petuim. Vnu hoc, quod nsic oppugno. Quater captum.quia quatuor . turres ad quatuor muro, cepit. ideo dixit se quatercepisse. Vir. ter uincendum est e dixit eum qui treiqanimas habebat.Cui treis alas Feronia mater Horadum dictu dederat,terna arma moueda)Ter leto stet
nendus erat. Arcem. I. εὐιK loeum eminentiorem
di munitiorem in urbe. Detruserunt, ut expuleriit, Nam Ouerunt. Captum.quod iam ceperam quia ex. pugnaueram loca munitiora. Confectum. finitum. quia uicto illo oppido,quod erat omnimn maximum, ut dixit, uidebatur sibi confecita bellum. Aoas causim meam,dieas ut tuearis partes meas. Ad caelarem. is enim aliquantulum obstabat honori Vatinii, neque erat Caesti ne in Gallia,ut quidam uolunt,dicentes eum oppugnasse Vatinium l)er alios, quod si esset non diceret nune apud Cae. In omnes parte . per omnia. Neminem amantiorem tui .neminem qui te mastis amet.
IT 8'. cincIulii 'n Wς ς isto πι votum prosectus in Dalmatiam post supplicationes de et ac mi Ascrvdii hi,scilicet a lenatu,ego cepi lex oppida oppugnando sup ea,vi. Vnum lup.oppidum quod erat maxi- 'la mum captum bip. est a me iam quater,cepi enmi quatuor turres&quatuόt muros,& totam arcem, id in quod di eunt sortebitum eo mini ex qua,lcilicet arc niues,frigora,imbres,det serunt me,& o mi Cicero eoactus sum indisne,id est quod indigne serendum est,relinquere oppidum captumo iam confectu. Quare rogo te agas caulam meam,ad,id est apud Giarem,ii sit opus, ct putes me defendendum tibi in omnes partes. xistimaratio te neminem habere amannorem tui. Vale. &e
GR ATA. scripserat Vatini ut, se intellexisse HvBER
quae Cice. pro se fecisset Romae,& de eis egerat Datia:quare Cic.uehementer laudat eius gratulationem,& pollicetur te perseueraturum in eadem uoluntate erga eum,in qua ante fuit. Deinde quia Vatinius ei comendauerat uxorem tuam Pompeiam,scribit Cice. se dili sentet dedisse operam, ut illa intelligeret se omnia facturum, quae illi opus essent,& ita hortatur Vatinium, ut ad eam teribat, d inde de Dionysio seruo rogat ut quacunque ratione poterit eum adducat. Gratillimum omnium, super omnes ualde gratum&ideo no est initum quod grata habeas,quae pro te seci. Id te esse gratissimum omnium. Nunquam destiti praeditare.nunqua celiaraui publice & aperte dicere. Mo.tantii modo. Ha-
M. Cicero Vatinio Imper. S. D. Rata tibi mea esse officia
a te gratissimu omnium, idq; inunquam destiti praedicar . senec enim tu mihi habuisti modo gratiam, verum etiam cumulati iasine retulisti. Quamobrem reliquis tuis rebus omnibus pari me studio erga te, &eadem voluntate cognosces.
buisti gratiat. igratu habuisti ossicium meu,quia ut ante laenius diximus,agimus tratias verbis,habemus asoresecinuis re. Cumulatissime.plenissime. Retulisti.reddidisti inare .:. '
. reaalaisti,qa gratitudo animi apud me Gistimat oleua' latissimo. Reliqtus.in qbus erit opus officio S opera mea.Pari .simili, sicut an feci.Studio.diligetia & fauore. . . o - - 3 PRl MARlAM. principem, egregiam. sura. pro- Austra prium nomen unius ex domesticis Vatinii. Nostro. prim
communi amico. Neis uer.meo nomine,mea parte. D e Denunciaret.significaret,notiscaret. D.s uxor tua. Lic
Itaque. i.& ita facta duae partes sunt. ipse.egomet. Denuncia Conueniam .alloquar. Dissicilis.refert ad magnam, reqvia res magni dissiciles esse iolent. Aut paru me digna, dparua retulit, quia plerunq; no audemus ho . minibus alicuius authotitatis commere res parua ,
Quod mihi sceminam primariam Pom
peiam uxore tua comendas: m Sura no
stro statim tuis literis lectis locutus sum, ut ei meisverbis diceret,ut quicquid op
effet .mihi denuciaretune ola,quae ea Velulat, semino silio cura, factum: itas fa-
294쪽
ciaim,eamvsi opus esse videbitur, ipse couenia. Tu tamen ei velim scribas, ut nullam rem nes tam magna, nesῖ tam parua
putet,quae mihi aut difficilis, aut pam me digna videatur. Omnia quae in tuis rebus aga,& non laboriosa milii &honesta videtatur. De Dionysio, si me amas, coiae.
quia uideantur eis iudiPs.Cic. autem nunc no uult eum respectu de te habere. Sie supra ad Marcu Cra1-lum. Quamobre uelim ita ad me seribas de omnibus minimis,maximis,medioetibusq; reb',ut ad holem
amicissimu. No laboriola i facilia,quantu ad res magnas. Et honesta.i. me digna,& eu honore meo facta, quantu ad res paratas. si me amas. modus est adiu-
Conficere eandi. Confice .exequere, & ectici quod promissit. P Hl. RATA. Cum q uispiam est de aliquo benemeritus & accipiens quod facit gratum esse cognoscit, laetatur quin & magis atq: magis accenditur ad alia eo tenda Ci.Vatinium laudat a gratitudine Oim multa in eum beneficia contulisset,illi grata edititisse eognouit uel maxime quod ad Ci sera plerat S de beneficiis in se collatis suaves ei gratias egerat. Itaq: & laetatur plurimum officia stia bene collocasse,& illi atque uxori Pomeeiae, quam Ci.per literas c5 mendarat, ae omnibus suis nunquam defuturum esse pollicitur.Ell tota haec epistola amoris plena suauitatis A fratiae.P. uero Vatinius ei uis Romanus tune aduersus Dalmatas erat imperator exercitus, & ibi praeclara multa gesserat. de quo in epistola ad Cice.Vatinius se ait,CE.adhue mihi iniuria fecit de mei, supplicationibus & rebus gestis Dalmaticis adhuc non reser quas uero non iustissimi triti phi in Dalmatia re, gesserim. is est ille Vatinius que olim Ciee.a perieulo capitis defenderat quod & iple Vatinius meminit in epistolis suis. Vt s tuam eonsuetudinem in patrociniis tuendis seruas P. Vatinius Hiens aduenit,qui pro se causam dicier uult,non ptito repudiabis in honore, quem in periculo recepisti, & quem potius adoptem quam illum quo defendente uinci- Praedicare te didiei. Praeditare.publici dieere. Reddidisti nam reddere di reserre gratia idem eli, sed quomodo Vati- Reddere . nius gratiam tune retulit Cice. pro relatione gratiarum Ciee. gratitudinem animi eius accepit, quam etiam gratiam pluris se eit quam alteram satistactionem Officiorum. Quamobrem .ex quo mea officia tibi grata esse intelligo. Reliquis an quibus erit opus opera mea. Studio. diligentia & ra. Primariam quasi pri ncipem. Foeminam .a ta mine id est se more,foeminae sunt appellatae, era moribua enim sunt sceminibus mulieres quam uiri. Uxorem quasi unxores sunt uxores appellatae, ab ungendit maritorum postibus lanaque figenda, quod nubentes puellae faciebant. Sura utrique familiaris erat. Statim. quasi uno statu appellatum, unde Plautuscita statim quasi stant ignari,ut illi eo quasi in loco,euestigio eet primo motu ted n m. Itaque.& ita, divisim legendum. Neque tam paruam.ut in epistola ad M Crassum.Velim ita ad me scribas de omnibus minimis , maxi mit,mediocribusque rebus,ut ad hominem amicissimum. Conueniam abo,& alloquar. Dissicilis ad ma n Parum di .ad paruam rem,quae hominibus summae authoritati, eo mitti non solet, unde & in illa epistola legimus,hominem occidat oportet,qui uestra opera uti uelit. Laboriosa. ad magnam reseras. Honesta. ad paruam. Confice.quod per literas tuas promisisti. De Dionyso.is erat quida seruus Cicero. fugitiuus anagnosses,de quo Vatinius ad Cicisse ait. Dicitur mihi tuus seruus Anagnosset Vardaci esse de quo tu nihil mandasti. Ego tamen mari,terraque ut conquireretur mandaui, & prosecto illum tibi reperiam, nis in Dalmatiam aufugerit,& inde eum aliquando eruam.idem in alia ad eum epistola.de Dionysio tuo adhue nihil extri , Iceo minus quod me frigus Dalmatieum,quod illine eleeit etiam hie refrigerauit sed tamen non des nam quin illum aliquando eruam .de quo Cicero nune illi respodet. si me amas. quas adii erbialiter dictum ut amabo. ASCEN. RATAM. Non respondet luperiori epistolae, sed alteri,qua Vatinius egerat Ciceroni gratias pro impensi beneficiis,pollicetur igitur se in officio & uoluntate permansura monetque ut uxori seribat eam sibi commendatissimam esse, & demum monet ut flagitiuum persequatur Dionysum uidelicet. ordo est. Igo non miror ossicia mea esse grata id est accepta tibi, cognoui enim te gratissimum lupple esse omnium, scili-eet hominum, ego nunquam destiti praedicare id, aliter tamen Appio se ipsi. Etenim, id est o uia, tu nee modo,id est non solum,habuisti,scilicet in animo gratiam mihi uerum etiam retulisti, id est reddidisti te i si supple gratiam, mulatissim quamobrem tu cognoscit pari studio & eadem uoluntate erga te, supple in reliquis rebus tuis omnibus. Quod,id est quia in commendas mihi sceminam primariam, Pompeiam,stili cet nomine,uxorem tuam ego locutus sum statim lectis literis tui, id est postquam legeram literas tuat eum sura nostro,scilicet familiari,ut diceret ei,id est uxori tuae netbis meis id est nomine aut ex mandato meo ut supple ipsa denunciaret mihi qui equid onus esset lupple illi me facturum supple est omnia quae ea uellet, summo studio & eura supple summa,& tiuidebitur opus id est operae praetium esse,ego ipse .i. egomet, n-t nullam reputet neque tam mana digna me, id est opea quae asam in inis rebus.uidebuntur mihi, & non laboriola dea non difficilia,nee multi laboris,& honesta. Confici,id est consumma, & finem ne, de Dionysio, scilicit seruo sugitivo ut redea si amas me.
HVBER. 12 ANCVN E. sensus,quiequid ei promiseris id efficiam. Praestabo. re essetam,&seruabo. Quam- Improbus cunque fidem dederis ei, qua meu noue promissionem ei sectris data fide. Improbus. perfidus, ut cum promiserit sub fide sua redire postea nolit. In triumpho eum triumphabis, ducebantur enim captiui in triumpho post eurrum imperatoris. Dalmatis in gratiam Vatini Meeratur nunc Ci. Dalmatas,qui ei magnum negocium & laborem darent i laborabat enim multum in uineendo eos. Dii male faciant Dalmatis .dii perdantillustrare Dalmatas populos Illγrieos. Nolesti sunt. id est qui afferunt tibi magnam molestiam & laborem. illustrabunt.clariores facient, nam quanto est dissicilior uictoria, tanto est illustrior. Habiti. exictimati. Belli eos. apti bello,ideo erit tibi gloriosius eos uincere.
p ui. 1ωQNAMCvNQJΕ fidem ei dederis . hoc est . - quodcunque ei oro milem ego emesam. Variua est quamcunque ridem ei dederis, praestivo.
Darende dare ndem pro quidpiam spondere, aut iurare, aut
confirmare.Unde Terent. Thraso. Do fidem futuo. captiuum In triumpho. Dalmatis dii ma-Adhibere
295쪽
lefaciant, qui tibi molesti sunt. Sed, ut scribis, breui capientur ,& illustrabunt res tuas gestas. Se in per enim habiti sunt bellicosi. Vale.
1a Er.est.2pistola. Grata tibi esse mea. Neque enim tu milii modo tantum statiam liabinia se, uerum etiam mutitissime retulissi. Cum sura nostro somm tuis lectis literis locutus sum, ut ei, etiam meis uerbis dieeret. omnia quae in tuis rebus agas non labociosa mihi, sed perhonesta uidebunt.
Adhibere & habere fidem est credere alicui. Terent. Adhibete Nam propemodum habeo iam tibi fidem, in quo ii fidem
uerborum uita atque signi heatrone audio multos et rare,cum dicant dare fidem, idem esse quod habere Habere fidem . Do uero cum aliis dictionibus coniunctum fidem alias signifieationes amplectis, ut dare necta est deri Dare uer pere:dare ueniam est ignos cere,& interdum quasi es bacedere Dare potestatem est eo mittere alicuius arbi- Dare ustrio,& longe differt ab eo quod dicitur facere pote- niam salem: eum dieamus seei potestatem tibi meoia li- Dare poteberorum,seci copiam mearum pecuniarum tibi. No statem autem dedi potestatem aut copiam. Praestabo. quasi obseruabo,& ut ira dicam ratum habebo, uel eM- .. . . - . ς improbu .ut nolit redire. Dalmati, Dalma tare populis. Plinius quarto natura.histo.Quae pars ad mare Adriaticum spectato p pellatur Dalmatia.& Illuri- 1m ad septentrionem Panomauergat. linatur inde Danubio dem Libumiffinis,&initium Dalmatie Scir- dona, mediam uero Dalmatiam ut ait Strabo) mons diuidit Adrius,hinc ad mare, hine ad terram reliquam. Qui tibi molesti sunt.quoniam in eos superado maximam molestiam & laborem capiebat. Male taciant. ne dant. Semper enim habiti sunt bellicos, bellum gesserunt per multos annos cum Romanis, ex quo ait Stra--, Ea gens annos complures aduersus Romanos bella gessit. Vbi Vatinius lex oppida ui expugnando cepisse commemorat Et in eadem inquit epistola: Nam si hoc expectandum sit,dum totum bellum conficiam. Vioin ei oppida lunt Dalmatiae antiqua,quae ipsi sibi asciuersit amplius sexaginta. Bellicosi. bello dediti. x ideo elori ἡ tua erit maior atque praestantior. b1οQv A H C V N v E fidem dederi, id est quicquid es promiseris de me utpote quia cum no cedat. nee ASCEN.
minus amet, aut prorterea uituperet d similia. Ego praestabo, id est exin oti seruabo nup. eam. si uero luerit improbus, id in improbandus &incorrigibilis, ut est, duces eum captiuu in triumpho. Dii malefaeiat Dalmatis,qui sunt molesti tibi, lid ut seribis, ipsi capientur breui. Ridicula eis S assentatoria imprecatio in hostes,nropterea duod non sinunt se capi ad uoluntatem liostilis imperatoris cupientis de eis triumphare.&HIuli rabunt, id est illusiriores S clariores facient, res tuas gestas, quia quanto uictoria therit difficilior. &triumphus continget gloriosior, unde addit. Enim,id est quia ipsi d est Dalmat habita,id est existimati J: reputati, aut inuenti sunt temper bellicosi . Et eam ob rem dicunt Alexandru repem noluisi. eum Amazonibus constigere,cum uictoria Parum lion oris utpote de mulierculis haberet, & fuga atem iam dedecus.Blanditur emo Ci.Vatinio. imitanda tamen est at loqui epistola. o R AN. L. Lucerus uir dicendi peritissi- HvBER.
Oram me tecum ea de lurci agere sepe conante deteri ruit pudorqda pene sub-
rusticus:quae nuc exproma absens audacius .epistola enim ii 5 erubescit. Ardeo cupiditate i credibili, ne, ut ego arbitror, reprehededa, nome ut nostru scriptis illustretur,&
imis Italici ciuilisque belli historiam eonsi ciebat, in qua se facturum mentionem det Cr.& eius rebus gellis nonniinquam significauerat,verum cum Cic.auidissinius effet gloris, 2 uideret Luceium hanc rem disserre, non ausus prae pudore ei coram dicere, hac epistola aperte ab eo petit,ut suarum rerum gestariam commentarios conn-ciat S breuiter ostendit qliae ab eo scribi uelit, precipue de coniuratione Catilinae oppressa ,&de patria ab eo liberata,& de exilio suo,qd per iniuriam &inuidiam passus est,&denique de glorioso eius reditu in patriam qui omnium bonorum consensu restitutus sit,& pene totius Italiae humeris reportatus. laudat autem uehementer & ingenium digenus teri bendi Lucili, quo te magna cupiditate incitatum scribit, ut res suae gestae monumentis literarum ab eo man-3 - - ρο , . - . - rς, lu* geliae monumentis literam identur, quod si ille facere noluerit,osendit Ci .semet de rebus suis scripturii , licet arrogantiae habeatur resuas commendare dc laudare,se tamen facturum exemplo aliorum uiro in clarorum. Postremo praeter excellentiam ingenti Luceu, quo se inflammatum dicit,subdit aliam causam quare tantopere festinet, ut donee ui&illustrata,&diuulgat δε se uiuus Duit ex glori sita uoluptatem eapere. raman praesentia,& ut dicimus ad iaciem,& hoe j eo adverbii uim habet,& ad personas tantum resertur
a a eius, prohibitus iam a pudore timiditatis pleno,& non satis rationabili. Agere tecum. te rotare, uerba tecum iacere. Conantem. tentantem. Virg. Ter conata loqui. Pene subrustior. pene alienus a uiro ciuili, di debet uereri in re lionem,qualem a te petiturus tu m. Rusticitas autem pro inepta & timida uerecun
Expromam, Proieram, enarrabo. Nunci cum scribo. Audacius. minus timide quam
loquitur. Non erubescition habet pudorem, quia non uidet eum Nilum,et ideo audacius loquitur. Ouid.in epistolis Phedrae. Dicere quae uis
Exprome d quem loquitur,neque habet serium,et Iaeo aucramus loquitur. Ouad.In epistolis Phedrae. Dicere uuaenii u t,icribere iussit amor. Aia ancinit expromere quid uelit a Luceto. Ardeo.inflammatus sum. Inere disti. maiora qream ciuispiam credere positi. Neque reprehenden .hoc dixit Ci. quia meminit in .i. ossiciorum; Te. Cavenda est etiam gloria cupiditas, eripuit enim libertatem pro qua magnanimis uiris omnis debet lianesiam eupiditatem gloriae non esse reprehendendam, quae ex recte iactis requi
296쪽
MCEN. ORAN S ci Lucius Luctitis uir direndi petitis,imus Italici ciuili': belli hictoriam seribebat, in quas se ficturum mentionem gestorum a Cicerone significauerat , uerum eum Cicero auidissimus esset ori uideretque Lucem m rem differre stimulat eum,monetque quae&qua iama de se scribi uelit, qua si Luceius re sauerit,ipse de seleripturus sit,magnorum uirorum exemplo. ordo eZPudor quidam, pene id est quas subrustieus id est aliquantum rusticus N agrestis.rustici autem uerentur sepe,ubi ueteri nodebean eo quod nesciti ni qua do bene iaciant,deterruit me conantem sepe haec eadem agere.i.traetare te , coram,id est in praesentia,quae ego absens exponam,id est declarabo nune audacius. Etenim id est quia epistola non erubescit,& ita longe audemus plura seripto,quam uerbo petere. Eici ardeo, id est uror eupidit te ineredibili. neque reprehendenda, ut ego arbitror, quia de re honesta, uideliera ut nomen nostrum illustretur.i.nobilitetur,4 clarius sati a M. Cieero s. D. L. Luceio Qu. F. Quod in Medi exo odire constanter seruatum animaduertimus, idis; quoque eustodiiiimus. L V C C ElU s, scilicet esse illius nomen, non Luccius. Quod quamuis parui m menti esse uideatur,non multi quoque laboris est retinere postquam antiquis monimentis fidem habere uolumus,praeterquam quod semper hic per duo C C serabitur, uidimus etiam Romae in antiquo lapide hoe nomen ita scriptum esse
Celebrare ut celebres nomen meu. Ostendis. promissionibus tuis. Festinationi. accelerationi meae, qui tibi inste, neque expectem ut tu sponte sponte facias. Genus. artificiose trafferi causam huius festinationi, in laudem Lucili. Expectare m. desygeratum. Vieit opinionem meam. .maius S praestantius est, quam opinatus sum. Cepit .allexit, alligauit me. Vel incedit. inflammavit,quod plus est. Rumores nostros.fama quae est de me,& meis rebus gestis. Nonumetis tuis. tuis historii, quae sunt sutii monum etarerti. Neque.adducit aliquot causas propter quas ostendit se Optare laudari a Luceto. Comemoratio posteritatis
id est laudatio quae est sutura de me apud posteros, ide meis rebus seripseris . Spem immortalitati, . ad spem aeternae memoriae, nam perscripta clarorum uirorum,no autem per picturas de statuas nominis immortalitas comparatur. Illa.quae sequitur, quas maxima. s. Ut uel autoritate. i. fide existimatione, plus enim eredimus hominibus doctis & elarii, quam imperitis. In dieio beneuolentiae.opiam enim uoluptas uanitas tem te sgnifieasse tuum erga me amore. suauitate. iacilitate & proptitudine eleganter exprimendi que telis. Perfruamur. piamus fructum & uoluptate. Neq; tamen. stendit Cimon arrotantia,sed opportunitate temporis se adductum esse ut hane rem hoe potissimum tempore a Lucero peteret. oneribus.
molestiis di laboribus. Institutam. in ereptatu. italim quod in Italia gestu est dictum sociale contra Latinos,Hethruscos, Marsos,& sanites in quo bello Cato Ethrustos domuit, Sabinus Marset, Carbo Latinos, Sylla Sanites. strabo uero . Pompeius omnia flamis &serro populatus non prius eediu finem fecit, quam Astuli euersone. Ciuilis belli .non Pompe.&pers ui
dis te esse facturum, tamen ignoscas velim huic sestinationi meae. Genus enim scriptorum tuorum etsi erat semper a me
vehementer expectatu in ,tamen vicit opimone in meam: meque ita vel cepit , vel incedit, ut cuperem quam celerrime res nostras monumentis commendari tuis. Neque enim me solum comemoratio posteritatis ad spem quanda in immortalitatis rapit: sed etia illa cupiditas,vel ut autoritate testimonii tui, vel indicio beneuolentiae, vel suauitate ingenii, Viui per
fruamur. Neque tamen haec cum scribebam ieram nescius quantis oneribus pro inerere susceptarum rerum, & iam insibi utarum. sed quia videbam Italici belli,& ciuilis historia lain a te pene esse persectam dixeras aute mihi te reliquas res ordird deesse mihi nolui, quin te admone
rem,ut cogitares, coniuncte ne malles cureliquis reb' nostra cotexere: an,ut multi
Graeci se cerui, ilisthenes Troicu bellu Timae' Pyrrhi, Polybi'Numat inuri s
. bellum quod Rit post oppressam eoniuratione. sed syllae & Marii. ordiri .ineboare. Reliquas. quae post bellum Itali & eivile nerunt. Nolui deesse mi-Quin hi nolui euioa mea omittere & esse negligens. Quin ut non. Malles. potius uelles. Contexere. coniungere, tramim a telis, sicut & ordiri. An ut multi. ostendit artificiose ex eo quod dieit alios historiographo, iecisse Luceium quoque facere debere,ut ei vilem eoniurationem a Ciee.oppressam a reliquis bellis separet. Ordo est,ut enitares an malles contexere nostra eum reliquis an tu quoque malles seiungere ciuilem coniurationem ab hostilibus & externis belli, ut multi vaeci fecimi Callisthenes Troii bellum Timaeus Ἀrrhi 1 e. Callisthe - Callisthene,.subaudi seiunxit bellum Troteum a reliquis bellis. Troicum. troianum, festum aduersus nes eos x.annos qui Helena a Paride raptam repetebat,nota est sabula. Callisthenes philosophus fuit & seriptor historiam Aristotelis discipulus non solum ingenio,sed etiam eloquetia praestanti,que ut seribit Iu sti tib xv. eum Alex. Macedo propter salutationis Perseae interpellatu morem insidiaria quae sibi paratae merat, nseius,isse ratus snkisset trianeatis erudeliter membris. Messii': auribus ae naso I labiis, deserme,ae miserandum spectaculum reddidit Cum uero cum cane clausum ciuea ad metum emerotu circunferret. Lysimachus
297쪽
e ius discipulus miseratus iati uiri no eulpae sed libertatis poenas pedentis, uenenu et in remedium ealamitat si dedit.Ante uero q Alexandro suspectus fuisset,eu in eo militans scripsit bella, quae Alexan pessisset, & ite alia aliorum.separauit aute bellum Troianum a reliquis: utpote quod magnum di memorabile pter aliqua fuisset. Timaeus. philo. Locrensis patria amicissimis Platonis. rrha a. bellum, Pyrrhum autem intelligit non V. - , . Rehillis filiu sed Epirotarii rege,qui multa bella aduersus Romanos gessit,iande a M.Curio Detato ex Italia . puli ui,& in Graecia reuersus,dum Argos oppugnare ictu tegula interfectus est. Polybius.ia licet graeus,stu- sbi . 'diosissimus nominis Scipionis Asrieani eius qui Numatiam Hispaniae urbe deleuit,cum his loriam seraberet multorum bello tuna, Numantinum bellum separato uolumine scripsit. ΕΤ celebretur.iaeelebre fiat, seriptis tuis .Quod .quare,&s.l.qq, ostendis mihi sepe te esse facturum, in Ascas.
uelim,sup.ut ignoseas hiate selli nationi meae. Enim .i.quia, genus scriptoru tu Otu,S. . querat senap spectatu, αi optatum a me,uehementer in uicit. i. superauit,opinione meam . . elegantius & melius est q opinabar, Suel cepit i .asiecit quasi eaptiuu, uel incedi . inflamauit, me ita,ut cupere rumores tirosa .sermoti,incerto authcru q habentur de tcbus a me gestis,comendari. .laudari,aut comitti, monumeris tuis .i testimoniis scriptoria tuoru,quae legente moneat rem a me gestarum,' p P q celeriter. Raru gen' locutionis, psertim apud rici.in quo qu ualde ponatui cu positivo,na stam Valla dicedu esset q celerrime,nisi sottasii, diea, , qa.o tu celeriter.seut m Andria Tere. Reiecit se in ea flens, qfamiliariter.i. O qtu iam iliariter,ut ponit valla tae' μ' possit diei q P pqua positum,ut hoe loco. No. n.solum comemoratio potieritatis a. eo ii qui post nFam aetate suturi sunt rapit me ad quada spem immortalitatis .ciamς S nois, sed etia illa cupiditas, ut uiui pseuantur authoritate testimonii tui uel iudicio beneuolentiae fluae in me, uel suauitate iugenii.stui,in eo texendis historiis,uitu inqua .i talisper du uiuamus. Na no dubitat quin cessate inuidia,ut post obitu iuisorti fieri solet, uistis, defuncto in honore sit. Neq: in eum scribeba haec.i .has literas,era nestius.c no ignoraba,quatis onetibus rerum sustularum sate, ut eas paribas,& indebita forma halloriae digeras,&institutarum .ianeeptarum iam unde instituere est quas a primordiis rerum erudire que q, S inde institutum dicit quasi Oposituti inceptum,instituta uero mores a prineipio alicuius ciuitatis instituti. lnititutiones autem sunt sormae Srationes instituendiae praeeeptiones ut valla obleauauit,tu p merere a. uasi obruereris,hoe est quatae molialis sit re tale pseere. sed quia uideba historia belli ita laci.i. socialis,quod cu Italis a Romanis gestu est,& eluin et lis qd inter ciues Romanos gestu est,de quo Appianus scripsit,esse ia pene.i.quasi perfecta a te,dixera, aut d institur i
mihi te uelle ordiri Lex ordine aggredi aut inei pere,reliquas res,nolua deesse nulli. i.honori meo, quin admonere te ut eo tares,ne. .an malles i. magis uelles. eo texere.i.sub uno tilo & duelu oronis per modu rapso
a perpetuis suis historiis ea quae dixi,bella separauerunt tu quos item ciuile coniurationem ab hostili P, externisi bellis seiungeres . Equide ad nostra laude non multum uideo interesse: sed ad properationem mea quiddam interest, non te expectare dum ad locu uenias, ac statim cauiam illam totam,& tempus arripere. Et simul si uno in argumeto, unaq; m persona
mens tua tota ueri abitur: cerno iam aio, quanto omnia uberiora, atq; ornatiora su
tura sint.Neq; tamen ignoro q impudenter faciam qui primu tibi tantum oneris
imponam: potest enim mihi denegare oc alio tua. deinde etia ut orneS me, p z.quid si illa tibi no talopere uidetur orna da 8 Sed tame, qui semel uerecundiae fine is transierit,eu beneo nauiter oportet esse impudente. Ita p te plane etiam atctiam rogo,ut ornes ea uehemetuas e
tiam risortasse sentis A in eo leges historiae negligas: gratiamj illam de qua suauissime quodam in prooemio scripsisti, aqua te festi no magis potuisse demostras, qtam Herculem Xenophontium 1llua
voluptate .ea si me tibi vehementius comendabit, ne aspernere : amori di nostro pluscula etia, qcocedet veritas, largiare.
nes,lup. eat seorsu bellu Troicum. Timaeus supplebelltim larthi Epirotatu regis cu Tarentinis contra Romanos bellum gerentis. Polibius Numatinu supple bellu,qui oes separauerut ea quae dixi bella. PERpetuis.cotinuis. vi.pri.meta. Ad mea Ppe- HVBER. tuu deducite t pa tarme. Tu q.sicut supradicti.Ciuile. niuratione Catilinae S Cethegi,& alio tu quorudam eo iuratione dieit,qua Ci.ingenti animi magnitudine oppresΓt,qua uellet a reliqua serie historiae ita separaria Lueeio, quas memorabile & maximia facinus,seut a pdictis authoribus p dicta bella separata lunt a reliquis bellis. Hostilibus. qitie eotra hostes gessimus,cu lixe coluratio fuerit inter ciues, ne - : buia ueniat eu bellis hostilib'. Externis. pegrinis,sieulieotra Parthos,Carthaginentes,& alios qui extra Italia lunt. Seiungere. separe. Equide .dicit se ualde optare ut aeceleret seribere has suas res gestas, anim ueniat ad loeu illius historiae. No mulcintedino esse magni mometa & ponderis,quia lata erit latis mea si seri pletis eu ordo historiae pollulabit, setit si pueneras sed expectado loeu ordinis no satisfacies cupiditati meae quia ut ante dixi) uelle id qprtinum uidere.Quid da. aliqd. Ad expe ad des1 dediti ae eupiditate mea. Ad lo .ad Obseruationem ordinis,ut priusseribas quae gesta sunt ante coluratione & consulatu meit,deinde teribas de eo iuratione. illa causa. illum tractatum colu rationis. Arripere. celeriter rapere, & Aetio te poccupare. Et simul. alia ratio quare cupiat te, suas gestas ab alii, leparari a Luctio qui a s igeniti Luceu uersabii solum in una materia multo uberius & ele otius ea seriberet,qs in diuertis materii, & gibusnistoriam uersetur.Vnoam una I simplici materia
co iurationis. in . u.per mea comendanda .ce .pui
deo&eognosco. Vberiora. piosora. Qua impu. qaudacter& sine uereeundia. Tantum one. tantum labori, ut totam historiam de meis reb' ieriba, . Duo dicit se flecte impudente primum s tantum labo iis Luctio impona deinde φ petat ut ab eo laudes. De
298쪽
Bona pars Nauiter Etiam atq; etiam
Dene. ni suscipias tantu oneri, O me.Deinde.seeundo loco. Ornes.laudet,& illustres me tui scriptis. Quid .sdi eam .llla. quae ego vis,& te laudari & ornari postulo. sed tamen .responso ad hane obiectionem, est autem sententiae exornatio &est sensus, qui semel uereeundiae terminos transui nereise est eum valde impudentem esse,neq: postea facile erubescerese tu .in L. Exemplo quodcunq; malo inquit, Q nando reeepit eiectum semel attrita defronte ruborem.Bene.ualde,quantitatem enim nune qualitatem signis eat, nam bonus magnum & multum interdum significat .Horat.At bona pars hominum derepta cupidine salto. Bona pars
. . magna,se etiam Persi.At bona pars procerum tacita lababit acerra. Nauiter.diligenter,audacter, magno animo. itaq: igitur,quia semel terminos ueree indiae transui.Plane. aperte. Etiam atq; etiam . uehementita me. Quam sentis i. quam iudicas esse laudanda. In eo. in ea re, in laudandis meis gestis. Lepes. conditiones Uilt diae quae tantum res ueras seribit. Volo. .ut de me etiam plura seribas gesserim. ilud enim est ne gligere leges histori seribere etiam quae non l unt vera. Gratiamq;. 'uodam prooemio Luceius seripserat se nunq sexurum animum a ueritate propter gratiam aut amicitiam ali ius,sicuti nee Hercules propter uoluptatem deflexus est a uia uirtutis,ut scribit Xenophon au Graeciis.nune igitur petit Cie.a I iactio ne aspermetur hane gratiami sed eam potius sequatur,& propter eam uelit eum etiam uehementius comendare,q ueritas exigat. ordo pendet a superioribus propter copula q: se & rogo ne aspernere gratiam, de qua in quodam prooemio suauissime scripsisti,a qua demonstras te no magis potuisse agi ei q illum Here. Xenophontiua uoluptate subaudi assi ei potuisse scribis. Gratia.amicitiae& beneuolentis respectum. Aisci potuisse eapide delectari. Xenophon .de quo Xenophon scripsit qui Her. exisset in solitudine, ut inquit Ci. pri osti.&α ambas uias uidisset alteram uoluptatis alteram uirtutis,diti multum': secum dubitauit utram meliuies set ingredi. Tandem iii nci potuit allici a uoluptate,ut a uia uiri titis distederet. Illu. q.d.ab olbiis celebratu Ea.sgratia. si me ti. n.si uidebitur hortari te, ut pro me aliquantulum a ueritate,&a lege historii dia scidas. Ne aspernere. ne respuas. Largiare.condones,indulgeas. Plusculum. aliquanto plus. PErpetuis.i .estinuatis historiis suis,hoe est ea bella seorsu seripserunt,&in Rapsodia aliorum non posuerunt ut nostis teporib9 Ant.sa bellicus praeter Rapsodiam ab Ordine mundi scripsit seorsum res Veno
torum,tu qu q;.i .etra,tu Item .i .similiter,ier ungeres .i. legregares eo iuratione ciuile.l. Catilinae& sociorum,
ab hostilibus & a bellis externis, equide Lego quidem uideo interesi ea. reserre non multum ad laudent a.quantum sit ad laudem nostram,sed quiddam .i.quaedam certa res, interest ad properationem meam, non expecti re done .scribendo extera uenias ad locum ubi ciuilia bella essent seribenda 3: arripere statim Quia iam illa tota. s. suscepta ae oppressi belli ciuilis,&temptis a.quibus eonsulibus oppressum sit. Et simul.1. preter properationem meam, i se facilius satisfiat,ego cerno iam animo. Cernere enim proprie ad exteriorarinet, unde adiecit animo,quanto Oia futura sint uberiora atq; ornatiora ,s mes tua uersabitur tota in uno argumento,.in una materia & in una persona,significat persona sua, quas uero collega nihil egerit. Neq: in ignoro gi quantum,impudenter iaciam, 'ui primu imponam tibi tantii oneris, Oe patio enim tua potest mihi denegate.squod peto,deinde qui postulem etia ut ornes me.i.honorifici de me scribas .Quid sit .diadum sit,si illa .sque peto non uideantur tibi ornanda. i. laudibus decoranda,tantopere .s ut ego postulem. q. d. Obmutestendum sit. sed in oportet eum qui transierit lemel fines uerecundiae.i. ni semel in uerecu inde gerit,aut petierit,esse impudentem bene.i.multu,& nauiter.i strennue, alioqui rubore lusi underetur. Ita :q.d.quia semel uerecundiae fines transiui,ego rogo te plane. . manifeste:etiam atq; etiam uixi. simul ornes
ea Lquae a me gesta sunt,uehementius q1entis serta sie .l ornanda esse,& negligas in eo leges historiae, quatit prima est omnia uere S nihil ad gratiam alicuius dicere,& ne aspernereci me contemnas gratiam illa, de qua seripsisti suauissime in quodam prooemio.ss multos subuertat,& a uero desectat, a qua demonstras te no
potuisse assici 1 moueri a uero magis q Herculem illum .snobilis, imum,Xenophontium. i. de quo se ibit Xenophon Quomodo .stit narrat in primo officiorum, Hercules an desertum adductu s,uidit duas ui 1, altera uoluptatis,quae a moenissima erat sed mortem habebat in exitu alteram uirtutis,quae aspera & ardua in principio immortalitatem promittebat in exitu,grauibus uerbis uoluptatem increpitans uiri utem est eopletus, potuisse.safiici ci uoluptate, qui nullo modo a inici potuit.si ea. gratia comendabit me uehementius, scilicet si deerat,& largiate i.indulgeas,amori nostro plulculum. aliquanto plus,etiam queritas concedit. Husga. lo QUOD . quam rem . Adducemus persa adebimus Cerno
tibi.laudat materiam rerum suarum, quas dicit esse digna, saeuitate &eloquetia Luceri. Facultate. ingenio & doctrina. Copia.eloquetia,quae copia uerbo-m maxime constat. A principio. artihciole proponit
Lue io modum quendam S ordinem seribendi historiae suae. A principio coniurationis 'uo tempore ne satate designatus sum consul, propter maximuperieulum reipub. Ad reditum ab exilio. Corpus.
uolumen translative dixit eorpus. Nodi ni non parum, sed medioere. paulo enim post oppressam eo iurationem eiectus est Ciciin exitium, a quo postmeses.xvi.restitutus est in patriam . Illa scientia, sellicit
mea. i. mea cognitione oc in uestigatione, qua usui suis cognostendis liliis coniuratorum. Vel inexplicadis. .aperiendis,&declarat quibus apparuerit ei' scientia in remediis ineo modo .icin .puadendo periculis post cognoui ea ulas. Duees .existimabis. Coprobabis .coli iudabis. Agendu liberius loquendum libetiui & apertius. Vt eo suetiisti ut es solitus de hoe dicit Ci. ut magi sincitet Luctium ad loqtiendum liber discribendu quod ipse uult. Perfidiani imp
Quod si te adducemus,ut hoc suspicias,
erit rut mihi persuadeo materies digna facultate, & copia tua. A principio enim coniurationis usque ad reditum nostrii, uidetur mihi modicum quoddam cor
confici posse. in quo & illa poteris uti ciuilium commutationum scientia, vel in
explicandis causis rem nouaru,vel in re
mediis inc5modorum, cum & reprehendes ea, quae vituperada duces:& quae is cebunt: exponendis ronibus co probabis,& si liberius,ut consueuisti, agendum putabis, multorum in nos perfidiam, insidia
as, proditionem notabis. Multam etiam
casus nostri tibi varietatem is scribedo
299쪽
bitatem. Insidias quae paratae sunt mihi a coniuratis,eu statuissent me interseere: haeeoia optime notauitas u. Casus nostri. nrae fortunae,quia cum patria liberassem funct' amplissimo magistratu:& pater patria appellatus essem. Postea in exalaum actus sum,& inde reuocatus totius senatus ti omnium honorum magno consensu.
suppeditabunt, plenam cuiusdam volu
ptatis, quae vehementer animos hos ninuin legendo scripto retinere possit. Nihil
est enim aptius ad delectationem lecto
ris, quain temporum uarietates fortunae
que uicissitudines.quae etsi nos is optabiles in experiendo non suerunt, in legen
do tamen erunt iucundae . HABET
d loris secura recordatio delectatio nem. teris uero nulla perfunctis propria molestia, casus autem alienos sne ut io dolore intuentibus tiam ipsa misericordia est iucunda. Quem enim nostruille mortes apud Matineam Epaminundas non cum quadam miseratione dele
mi qui tum denique sibi avelli ubet spiculum, posteaq ei percontanti dictum
est, clypeu esse saluum: ut etia in uulneris
dolore aequo aio cum laude moreretur.
sbi setitum ademia et hostis,quod ut seruatum audiuit, allatum uelut laborum gloriaeque socium os latus est.iteriam quaesuit timuici gentiliti audiuit Thebatiot bene habere se rem dixit,atque uelut gratulabundus patris expirauit.De hoe Epamin unda, uide pleianius apud iustinum in fine libra sexti. Fos VPPEDITABUNT.suggerent, subministrabui, HV R.
R dabunt. Varietatem quia modo scelix,modo mi suppedi seruisus sum. Cuiuulam,certe. Voluptatis,quia late
lectores uoluptatem capiunt ex uarietate rerum.
vicissitudines. permurationes, quae sunt uicissiudines fortunae. Optabiles in experiendo. quia nemo uellet qui utitur tortuna secunda es petiti eius vicis studinem. secura.sne metu,sue periculo,unde illud Virgil. Forsan.& haec olim meminisse iuuabit.&Seneca .Quod fuit durum pati, dulci est meminisse. C Et eris. 1elus est S iunct' est superiori fortuna uicis studines etiam sin operiendo no fuerunt optabi- les,tamen in legendo sunt tu dae. teris uero quae
nullam propriam molestiam habuerunt, sed alienos eas iis sne ullo dolore intuentur, etiam ipse miseri- . eordia est tueunda. Periunctis nulla propria molestia id est qui nullam molestiam aut periculum .p-l,rium habuerunt. Intuentibus. Onsyderantibus egendo. Alienos easus qui aliis aeciderunt. Iucunda. quia non meminimus exilii Ciceronis, &ali Ortim incommodorum eius,quia ad nos ea nihil ptinent ideo ipsa misericordia nobis est iu eunda. id est delectat nos misereri. Q nem nostrum.quas dicat quemlibet: probat quod dixit misericordiam in alienis eas bus iueundam esse. ille.uir celeberrim', qui mestor fuerit imperator an philosophus incertuest Thebanu patria aduersus Lacedaemonios pugnas
acerrime in prstio uulneratus postquam est in castra relatus,semianimus uocem spiratumque collegit,&id unum acie nstantibus requisuit: num eadenti
in ovo D si addueemus te id est persuadebimus tibi,ut suscipias hoe,scillicet bellum Catilinarium perseri- Ascs N.
bendum erit ut persuadeo mihi materies digna saeuitat facili.potestate,& eopia,id est abundantia tua, sci- Leet inseribendo. Enim, id est qui quodaam eorpus modi m,id est quoddam uolum ἔ, aut quidam tractatu, per se uidetur mihi posse confici,id est compleri a principio eoniurationis,usq; ad reditum nostrum se pieri ab Hilio in quo scilicet corpore poteris uti id est etiam olla sententia ciuilium coniurationum id est quae lata est in coniurationes ciuiles.sunt qui legant seientia, id est eognitione, uel in explieandis eatis, rerum nouarum,id est cur res innovatae sint a eo iuratis,scilicet ob aes alienum uel in remediis ineommodorum quae sed ieet se ta fuissent,repete explicandis, m id est smul,reprehendat ea quae duees,id est Gistimabis uituperanda,&sup.dum comprobabis explicandis rationibus, d est explicando rationes supple eo eum, quae plaeebunt. Et s putabis agendum libemus,ut consueuisti supple,apere in deseriptione rerum, tu notabis perfidiam insidias,proditionem multorum in nos. Casus etiam nostri,id est uaria euenta aut erunt suppeditabunt id est subministrabunt tibi in seribendo narietatem plenam euiusdam uoluptati, quae scilicit uoluptas possit retinere uehementer animos hominum in legendo seripto,id est in eo quod seriptum est. Nihil enim est aptius ad delectationem lectoris, sua uarietates temporiam & uicissitudines fortunae que scilicit uici assitudines, ct s id est ouanquam non fuerunt optabiles nobis experiendo, id est dum eas eYperiremurrerunt tamen iucundae in legendo id est dum a nobis legentur. Enim id est quia, reeordatiose ra id est sne timore S cura doloris praeteriti habet delectationem. Vero pro sed, etiam ipsa miseriordia est iu eunda ea teris, nulla id est non ulla, non perstinctis ulla propria molestia intuentibus i. dum uideteasus alienos sine ullo dolore. Quem enim &αProbat iucundam esse lectionem alienae cladis qui miserimedia prosequamur exemplo Epaminiandae Thebani imperatoris sertissimi &philosophi acutissimi qui eonia rham hutra Lacedaemonios uiriliter pugnas letale uulnus aecepit relatusque in castra quaesui num seu tum ademis diiset hosti,t quod ut saluum audiuit osculatus est iosum tanquam socium laboris, deinde sciscitando audiri suo, uitasse lubens e, pirauit. Ordo est.Enim id est quia Epamin undas ille,scilicet nobilissimus imperator Thebanorum moriens apud Mantiniam,ut Strabo seribit Mantineam.Est autem loeus ubi praelium eum Laeedaemonii, commisit.quem nostrum non delectat eum quadam miseratione,quas dicit nullum non,&ita unumquemque delectat. Qui iubet cilicet ut narratur in historiis,quae rem quas praesentem oeuli, leg tium exhibent unde praesenti utitur tempore tum denique id est tune primum,spiculum d est telum a
tum auelli scilicet a corpore suo postea q dictum est ei percontanti, id est disquirenti, num Hypeti, ablatu, si clypeu esse saluum i ita supple avelli spieulu ut etiam moreretur in dolore uulneris aequo aio,cum latita.
300쪽
HVBER. in CulVI.q.d.cia iustibetiri Thenita itidum Allieniensium,cilius adolescentugrima gloria &si inrei Themisto peratoriae uirtutis prima indoles apparuit eo praelio, quo duce Μiltiade Persi sub Dario rege vim
deinde dux belli aduertus Xeriem no lsolum patriam ted uniuersam Graeciam a Barbarorum periculo es seruitute liberauit,ut apud Iust .li feci criptum est.ls postea per inuidia a luis ciuibus in exiliu actus,ta deinde O maana omnium laetitia reuocatus est. Ordo eries,oblematio. Annaliu,librorum, qui tatum modo Ad quoquo anno gestum sit demonstrant. de differetia annalium,hictoriarumμ diaria Au.G. crabens dicit Annales tantummodo ege cum res plurium annorum Hes
obseruato euiusq: auni ordine componunturi m
riero non per annos , sed per die, singulos res gestae stribuntur diarium est. Hissoriam uero aiunt rerum gestarum esse uel expositionem,uel demonstratione uel quoquo alio modo dieendum est. Deum: historia tanq genus est,annales tanq species. nam ovi annales historiae sunt,sed non ita.Taeeo quod dieit ser .in Pri. Aenei.quia a nullo uiro docto probatur,risti die, quod de ea differentia sentit. Fastidies dicebantur, quibus sine perieulo praetoribus heebat certa uerba pasti libri fati. cdo,die abdie dicti ut uoluit pristia .a fando. Factus rasti uero libri,teste Festo in qbus totius anni sit deleriptio. Nam falli diei festi sunt de est seeunda deelinationis,licet Lia.diet erit, Nec meus eudoxi vincet ut fastibus annus. pro saperbia uero& elatione quaris
est desinationis semper. Ancipites.dubii, pleni periculis. Varii. modo prosperi modo aduersi. Admirationem .audientium & legentium Expectatione. spem ut eum legimus Cian exilium actum speremus
propter eius excellentiam eum reuocatum iri. Latitiam .laetamur enim eum videmus uirtuti dari praemia. Molestiamde infortuniis excellentium Miroru .
Exitu siue ut uiri boni i uita exitum habeat uel scelicem,uel plenum miserationis,ut de Pom .de Cie. ipso, ius caput & manus amputata est. Quod . ut expleatur animus iucundissima uoluptate. Secernas. 1eiungas, separes. Quas tabulam.tanq fabulam quadam S co incediam. Euentorum. suum, succemisi. Euenta autem secundae,& euentus quartae desinationis dicitur . Habet enim.dicit historiam suam posse in partes diuidi,si t & eomoediam: partes autem principales fibulae dicuntur actus quae neq: plures
neq: pauciores quinq: esse debent. Hora in arte poetaNeve mi.quin . nee iit productior actu Fabula,quae posci uult & spectata reponi. Actus autem unus interdum multas scenas habet actio uero est pars secudaria,qui qualibet scena continetum ut puta partus Glycerii. Consiliorum . meorum quae fuerunt uaria pro necessitate rerum. Ae non .ostendit Ciee.se uero iudicio non agentatione aliena cupere se laudari po
tu, sudium in legendo non erectum Themistocli fuga, redituque retinetur
Etenim ordo ipse Annalium mediocriter nos retinet quasi enumeratione fastorum. At uiri saepe excellentis ancipites, uariique casus habent admirationem, ex
pectationem, laetitiam, molestiam, spem,
timorem. Si uero exitu notabili concluduntur, expletur animus iucundissi inale
ctionis uoluptate. Quo mihi acciderit optatius, si in hac sententia sueris, ut a c5tinentibus tuis scriptis, in quibus perpetuam rerum gestarum historiam complecteris, secernas hanc quasi fabulam rerum , euentorumque nostrorum. Habet enim uarios actus, multasque actiones &consiliorum & temporum. Ac non uere
or ne assentatiuncula quadam aucupari tuam gratiam uidear, cum hoc demonstrem, mea te potissimu in ornari, celebrarique uelle. Neque enim tu is es,qui,quid sis, nescias: & q ut non eos magis qui te non admirentur, invidos, qui in eos qui
laudent, assentatores arbitrere. Neque autem ego sum ita demens, ut me sempiternae gloriae per cum commendari uelim, qui non ipse quoq; in me comendando propriam ingenii gloriam consequatur.
liminum a Lu .neq: se uereri,ut Lu .eu habeat suspectum assentationis,cuin ille seipsum optime cognoscit,& potius eos invidos existimet, qui enm non admiarentur& laudent, q eos assentatores a quibus laudetur. Aucii pari .atte quaerere. tractum ab his qui auibus insidiantur,& qui alte utuntur.Qui sis ne.qui sis ignarus,& noti eo noleas trisum. Admirenturiplus est Mutatot E laudent. Inuidos. inuidere tibi, m cognos eas doctrinam tuam mereri admirationem. Affentatores, buditores adulatores. Neq:. alia ratio ex persona sua.& est sensus.non sum ita demens, it nisi eosnoscerem te eum per quem possem uere laudari laudes tuas appeterem , non potest autem alium ueris & sempiternis laudibus celebrare,qui ipse propriam gloriam ingenii non assequaturiquia cito pereunt eius scripta , cuius ingenium & doctrina non putatur excellens. AscEN. IOCVius studium no tenetur erectum .i.uisti lani &atietum in legendo a.dum legit historiam Themistoclis dueis Atheniensium sortissimi ,euius adoletientiae prima gloria & tutae imperatoriae uirtutis prima indo Ies apparuit eo praelio quo duce Miltiade peria sub Dario rege uicti sq: sint. Deinde dux belli aduersu, Xerxem factus non solum patriam,sed uniuersam Graeciam a Barbarorum seruitute liberauit,ut scribit lustinuiti fecit n.Is postea per inuidiami suis ciuibus in exili uactus, deinde eum magna Omnium laetitia reuocatus est.Cuius inquam istudium non tenetur erectum in legendo fuga .i. per fugam,& reditu a. per reditum honorifieum Themistosis.q.d.nullius non retinetur, & ita uniuscuiusq; retinetur. &est aptu m exemplum P fuga redituq: Ci. Etiam ordo ipse. s.series,annalium .i.librorum,quibus singulorum annos magistratus &gesta pet seriem seribuntur. Hoe enim exigit ordo historiae, ut primum gesta prima stabantur, poes eos saepe cotra. unde Flaceus,ordinis itae uirtus est & uenus,aut ego salior. Vt iam nune divit iam nune debentia dies. Pleraque digerat &praesens in tempus omittata. ut alioua quo ordine hesta sunt dicit poeta aliqua longe postea ianvento loco breuiter narrandi retinet nos in legendo medioeriter quas enumeratione fastorum
utorum in quibus totius anni per ordinein sella eum vi usis eorum scribuntur. Talia enim pro cuiusque - affectione
