장음표시 사용
21쪽
horest,dicedit,quatuor cubitorum,paulo Imnus in altitudine, crassitudine 'erobra chiali sex vel septem emittens e trunco ramulos,qui singulis annis amputantur, atquites rumpullulant,quorum cortex qui Cinnamomum est,ut tenuissimus, ita maxime habetur in precio,Colore exteriore est cinericius, odore simis,gustu acer ac mordax admodum.Nec Galenum aut caeteros qui de ea re seripsere,aliud prorsus intellexisse cre diderim ita frequens apud nostrates Cinnamomi usus habetur,ut nullum sit opus Caiasiae duplo,quod Dioscorides at Galenus faciendum praecipiunt, quum difficilius Uinnamomo reperiatur,quare deinceps Seplasiarios libenter admonerLVt pro Gallia postius Cinnamomo Vterentur.
GRaecamce /, Latine Amomum,msa Hiericontis, Gallicero sede Hierico juccedaneum Amomi, Accori radix Calamus aromaticus.
AMomon frutex exiguus est,ex ligno Vuae, modo inseipsum couolutum, Exiguum quendam habet florem,candidae vicis similem, folia vero L,hruscae viti,quam Brioniam dicunt.
Vis coelum terrae nori misceat,& mare coelos medici nostri temporis cum mulii . 3 in antiquorum medicametae nobis aut penitus sint ignota, aut maca prorsus,no his venerint,tamen ne illis videantur carere adulterinis medicametis V tantur,qus aliquando praesentissimam mortem potius sialutem adserant,quu tamen illa pro veris Ec Germanis venditem,quod in Amomo in praesenti facile est videre.Nam cum vero careant Amomo Botruois,ae velut vita, quidam eius Ioco quodam Geramni genere utuntur,nempe gruina nostra proferente M suaveolente, ob id Hostata acus dicta herba,alii autem,ut officinarum vulgus,quodam pro eo utuntur semine ex guosusco,non sine magno aegrorum periculo,cum fluteae potius st semen sit Amomu, cum illud ipsium ea ut sub icitur Amomis simili scilicet planta,sed fine odore dc semine adulterar1 soleatini Diosicorides his sequentibus verbis mostrat. Sunt qui Amomum quae keminino genere Amomis dicitur, planta Amomo simili adulterant, sed sine Odore dc sine semine, ergo non temerarium fore nostrum iudicium putarim,multo magis,cum dictis sequentia Dioscoridis verba suhscripserimus, quae omnino nobis patrocinantur dicentia in huiusmodi rerum probationibus vitanda esse stagmenta otis gendat illa,quae ab una radice integros ramos habeant. His iam luce clarius claret Amomum seuticem non vero semen esse,sed in hoc magna vis nonest, quum Andros machus descriptione sua dicta Galene Amomi uua uti praecipit hoc sequenti carmine. Heu totidem drachmas & Amomi postulat uua,quam utinam ad nos portassent, eum vero caremus Amomo, quare interim dum eo caremus, consulerem eius loco Ac. coro potius Q illo triuiali,exiguo,nigroq; semine ab officinis recepto ureremur, cum limitem facultatem Amomum Acoro obtineat,vi Gaiqnus ato Aegineta huius rei Rustiliores
22쪽
ctores sunt,in prssenti tamen scimus Plinium lib. .Cap.ximaliud a Dioscoride Amomu nouisse,ut ex eius pictura coniicere est,Reliqui vero ut Bolanologici author Amo, im rosiam Hiericontis esse dicunt, quihus etiam marcellus, Virgilius,& Hermolaus Barbarus assentire videntur,quibuS neq; nos omnino contradicimus.
Raece κοsost, Latine Costus,Costum,Hortaeana Romana, Menta Saraaracenica, Gallice du Cocq, Hispanice et Costo erua huma Romana,
T O stus primam habethonitatis aestimationem,qui ex Arabia affertur,candidus leuis,plurimo oc eximio odoresecundae bonitatis indicus est,speciosus,niger,& Ferulf do,leuis,scrtiae Siriacus,p0nderosus, lare Buxi,od re senium tentanS.
Costus ostum,sive ut Strabo Cinarissabem est rius Diostorides tria saeis gnanatali solo tin disserentia,nempe Arabico,Siriaco,& Indico. Plinius eius duo esse senera asserit,quae coloribus distinguit,alboLα nigroinh. πῆ.eiusdem numeri, te H odie aute in officinis dulcis M amarus dici , cum in amarum tantu exhibeant. cuius loco cuiusda herhs radicε capiunt,qua Hortulana Romana siue S arracenicam dicimus.Caeterum haec herba δύ si amarare odora si alijs tamen rebus haud satis resere deseriptione praesente ut cuiq; conserenti est iudicare,quare Ruestus eam potius Sitie strum Plinii,sive Hydropiper Dioscoridis opinatus est. Cui tamen viro quantumcunque docto in hac parte no accedimus,Cum Hydropiper siue SiIicastru longe alia he ha sitflai qua officinae immaculatam Persicaria dicunt,uti ij.lih.haec uberius tractabimus Iudicamus ergo ut multis alijs caremus medicamentis,sic M vero Costo. Naco munis iste a Seplasiarijs habitus, Costus verius Pseudocosti ch Costi appellatione meret .myropoli rursus quadoq; Costi loco quada Apiossiue radice siluestris Rafani via
Rscanice irχι O , Latine iuncus odoratus rotundus,Squinantum,p-
Ilea Cameloru, Hispanicepaia de meca, Lusitanice pallia damequa,pabri de Chamelos.
Q enon esigito recentem russo ignis colore aliquo copioso flore,densiim,re. purpurs colore aliquo aspiciatur,gracilem suauitate odoris qua liS in rosiiS sentitur cum manibus teritur,olentem ec ferulae in lingua mordare talis cuiusdam,Floris culmi et radicis usus est.
23쪽
multom sententia id quod in officinis instar straminis quidqua aromaticum redoletis reconditu habetur. Est sub alio in Squinanti nominesve Camelo palea quia velarunt Cameloν in Arahia cibus est.Hic ille iuncusest, quem Andromachus hoc cariamine intelligit Iuncus apud Arahes victimatacta deis,ut ex Galeno ibidem coniicere est.Huius vero tam radix flos at festucae usui medico conueniunt, ut eta Dioscorideinpraesenti ato Galeno scire est.
GRaece, h--αοi, Latine Calamus aromaticus,hodiernus cra
CAlmonaromaticon siue odoratus calamus nascitur in India, estque in eo probatissimus,qui colore russo oc crebris geniculis est, quil assulos frangitur,fistulis aranearu plenis,albescens oc in comanducando glutinosi lentoris adstricto sapore nec adeo acer.
CAIamusodoratus siue ut Hippocrates Hyremicosa. unguentarius & Duratus Rue Indicus calamus,quanqua Plutarchus libro illo cui titulus est, ψ bruta ratione utuntur Arahicum calamu interpretatur,quia ut Theophrastusait, ac Pliniusti cibCap.xxj licet in Indialaeliciter proueniat,in Arahia tame comperitur ab ossicinis no Calamo sub alio nomine radix habetur Φ sub dicto quansi ut in Accoro iam diximus. Ea p aromati tius radix verusaccorus est,non vero Calamus aromaticuS,cum eiusdem potius responeo vero deat si huius direptioni,na ut diaeimus sic δί in prssenti, os vero carere Calamo aros caremus malico non dubitamus,cum res exoctica dc preciosior c, illa habita radix est.
PHILOLOGIA. XVIII. Raece Balsamu, liquor Balsami,
Ilignum Balsami, vulgo Balsamo.
D Alsamum arbuscula est qus Viols aut litij, quod Pyxa Canthaa.Buxea
Ilo spina etia dicitur magnitudine crescit Ruis folia habet, multo tame canis didiora perpetua* fronde magis virentia in Iudaea eiusA convalle quada tam tum,ec in Aegypto nascitur.
s Astidio Balsamum alibi nasci natura u in S yria noluit sere inquit Plinius Natur.
HIstath.κυi.Ca.κππη.quare no mitu si note tin notu Sc omnino exoletu sit in insstructioribus in at magis ornatis ossicinis xilobali amu.Mignu Balami seruatur areneo pro Balamo utuntur,quod Plinius ut omnium scrutator non tacuit lih.κ5.ca.κκWdicens,Xilobalsamu vocas ct coquitur in ungueris,pro Liceo ipsum substinere ossicii ε
24쪽
GRaece stπαλα γυ Latine Aspalathus,dusisan succedaneum semen I iid est agni casti,vel semen Ericae.
ASpalathon lignosus est crebri spinis aculeatus frutex quo Spisandis un
A Spalathus Graecotu no vero Asphaltus hilumen illud Darsiam siue Darsian Ara
ochum est,non vero Coratus cuius no intelligetia Nicolaus ille propositus cui sumsma atq; praecipua aetate nostra in destribendis medicaminu copositionibus fides adlii Betur, quanda Pastiloisi copositionem Graeco' Hedichori licet ille vocabulo ut solet corrupto Diacorali Trocificos nomine icribens pro Aspalatho non Darsiam,sed sorsan vocabuli deprauatione deceptus Coratos rubros poni qui quantii in hac re halucina ac deceptus sit non multis coprohationibus opus est, cu legentibus Herdichori copotationem atq; ipsius Diacorali Nicolai manifestueri multo magis cu Aspalathu Dioscoridis Arabu Darsisam vere essc scian id quod Avicenae verba mostrat lib. ii .ca.xxi. dicentia,Darsitam actor est grossa hahens spina grande, qua Veditores medicinaν sua unguenta experiun .Haec Avicenae Verba non multua Dioscoridis in praesenti verbis differtit ut oes nisi quis talpa caecior sit viderepossi nec enim praeter Serapionε getilis ille Fulignas verus Avicenae sectator in eius comentariolo haud fatetur inquiens Darsisam Arahii qua Dioscorides Aspalathii vocat est atq; sit ignoro haec gentilis,caeterum ne omnino in tenebris versiemur,quae Darsisan Arabu arbor illa sit, aut quid eius loco sit utendit aperiamus, cu in prssienti multos non minore errore Nicolai hallucinatos video Seplasiarios medicos qui pro eo nixi quorunda authoritatibus inter quos 5
Serapione nominare est,radice mali Punic1 siluestris utuntur,non sine ingenti aegrotoivpericulo,quida vero v t Avicenna eo citato loco recitat eius Ioco radicem spics Indicae
ponit qui ibi de pro eo Aldbut seme.i.πilocharati permittit, alii Darsisen siue AlpaIatum Cinamu esse opinant,tanta enim in hac planta est aucthoru dissentio, ut nec quia illa sit,nec quid eius loco accipi oporteat,exillom verbis satis constet, quare consultius mihi fore videtur si in prssenti dimissis horu quos modo citauimus sententiis eκ Gai no Aeginetam quid eius loco succedaneu accipiendii sit demonstrauerimus,postquam res ut ipsis sic de nobis ignota est,nam Ut ex Galeni succedaneis siue ut aiunt antibalos s ueehdamenis accepimus Aspalathi loco teme ligi alio note agni siue viticis arboris scilicet qua hἡ- apud nos agnu castu dicimus,accipi debet vel Erics fructii ut in melioribus aliquot co . - dicibus dissumptione quada coperio. Erica enim frutex Thamaristo similis est licet sal Pso quida ea Thamariscii dicant,cu Myrica Thamariscus sit no vero Erica, ut hoc libro Videre est,quare deinceps vos memores esse velim,ne pro Aspalatho siue Darsis an radice illa mali Punici siluestris utamini,sed verius eius loco id O ex Galeno Aeginetaque diXimus,quibus plus fidei habendii a recentis Auicenis ac pandectis omnibusq; a huc Viρος de herbis conscripsere ad hos autem confugiendum est velut ad sacram ancho r m quoties in noscendis simplicibus stuborta fuerit dubitatio & controuersia . His ast
Onxiendum contra quantumuis diuturnum Zc receptum usum ac errantem aucthoritas em quod nullus ut opinor medicus a nodis quantumcunque insipiens contrarium
DPiHδb tur,nec est in praesenti praetermittenda Plinii sententia, qui lib. Naturi Vri . UR Viii. Aspalathu Carduuu illii Fulonu quε Dioscorides Dipsacu dicir. Comuniores Vς Q VirgR Pastoris appellant,innuere videtur at si haec Plinii vera sit sententia,& Vos
25쪽
losi iudieate,aut alter Colinutius. mainardus vero ut illum non praeterea Aspalaton Sandaloru aliquod genus esse dubitat,quod sane non credimus, cu Asbalatus calid , Sandali vero frigidi sunt.
Ryon multus inuenitur hic in arboribus Cedro Populo Alba 5c quercu.
o Rion sive Μulcus officinam v ea est,nemini non nota,eX Pperfluitatibus arboni o Iapidu ac fruticu Diostorides ea adstringendi vim possidere asserit, Galenus vero ac Aegineta ei potius dissentiendi at mediocriter emoliendi concedunt potestatem. Nos vero scientes Brium a qua arbore legitur secu quanda ipsius trahere qualitate,cum hoc tamen dum inter hos graues viros in medicamentorum potestatibus priscribe dis suborta fuerit dubitatio aut dissentio,volumus ut Dioscoridi prae caeteris tam Graecis Φ Latinis in herbasu ac fruticum deseriptionibus fides adhibenda est. sic Galeno in earunde assignandis naturis δc viribus,cu nihil in eisde coseripsit,Ῥ n5 antea experientia venatu haheret ut de facultatibus simpliciu medicamentora prohemio libri decimi fatetur,non praetermitta in reministetiae adiumentu dare,id quod reliqui dixerui iub- scribedo Moseu aliua musco esse,nam Hostus preciosissimu odoris genus est ianies seis Μoseu,. licet galese interingenes concreta,qua potius AIgalia dicimus ci Hostu . Μolcus vero copositio ex multis potius c, naturalis res est,cui basis animalis cuiusdaDapsico,id est. Cunilo similis,languis est qui ex India praecipue Pegu prouincia ad nCs tanqua priciosissimus odor adsertur,attasne haec priscis ignota fore arbitror. cum apud eos salte quos legimus minime de his quidquam seriptum comperiuimus.
A 'adochon lignu est quod ex india Θc Arabia affertur,Thyis ligno simi
te punctis distinetu& maculosiim, odoratu, cu amastudine aliqua stigialtringens, cortex corij si litudinem habet colore vario.
LIgnu A GaIIachon Aecio at 3 omnium medicorum stola praesente officinaru Nilo Aloes Aloe, X est lignum scilicet quod eta regione Cini apud Indos ad nos portatur.Quanquam tamen Auicena nonnunquam sub Malochi ditione,nonniiqua vero sub likno Aloes de illo siua verha committat, hodie tamen Vero caremus.
26쪽
Raece ἀγα ρ' Latine Narcaephthum, lignum aquilae, Hispaniae selagustalent in Lusitanice Mulla pino
HISTORIA DIOS CORIDIS. Arcassiton corticis speciem, re figurali et Aeginiae fici libro simile. IVDITIUM NOSTRUM.
NArcaphium lignum corricosum ligni Aloes coiore est, quod ex India non om nes nostrae Lus1taniae sed praecipui nobises ob magnum pretium tanquam rem nobilissimam ac iucundi odoris pro suisitu portant,quare non in omnibus ossi cinis,sed Lusitaniae praecipue,& harum instructioribus inuenitur,quod sub Aquiis lig taginni note qusrecibus monstrant, quod vero apud Pliniusti nondu Ff scimus inuenimus. Aquile.
GRaecanice κε ωιν, Latine Canchamum , lacta gummi, Hispanice
CAnchamon lachrima est in Arabia nascentis arboris Myrins aliquam ω
militudinem habet,& viroso in gustu odore sentitur.
CAnchamum Arabici atq; Indici ligni lachrima est,Μyrrhs quodam modo similis
quae ex India ad nos aduehitur,non sub Canchanai tamen sed Laecae verius nomi Lac ne tincturis proprie utilis,qua re nonulli ad issimetavserpat. Ex qua Neotherici noparuas construunt copoliriones Aulaena.' sui Canonis libro nonnunc, thlaea quam doq; vero sub heykem corrupta dictione de eo verha comittimueadmota Plinius naturae libro.πη.Cap.ππ.Caeterii ne nominis vicinitate decipiaris,scias Canchamuloruge a Canchamo differre.Nam Canchamu hecta apud Diosicori de Cachalia dicta est.
27쪽
CIphi thimiamatis compositio est soli δύ lunae dicata, qua ut Platonis verbis viis preclari egreghoe quondam in sapientia Aegypto illi rudi de inculto adhuc seeutori bantur,v t Plutarchus lib.illo,cui titulum de Iside& Osiride elle voluit mon-PQii i*' atm Politianus libro de nutritia,cuius causam Statius.iiij.Thebaidos libro his carminibus tetigit. Statius . Hi lucis stupuisse vices noctiis seruntur Nubila Sc occiduum longe Titana secuti Desperare diem. Haec tamen compositio ab officinis nostris in via non his hetur,nec a doctoribus scribitur,
Crocus noster est quo condimenta coquinaria passim ornatur, ius scriptionem Dioscorides tanqua de re passim o ia Sc in delitris gulae habita omi IULuS. si nOS vero eam nomo marte aperiamus. Est igitur Crocus herba folio gracili, '' angusto,paruo,penem Capilamenti modu,cui radix bulbosa nucleis interiecta allus hirci simillima inest floris vergiliarum occasu flore coelestino,qnibus capiti illi nunc CrostibuAcus dictus hebetes licet postea odorati crescunt, qui licet Cilicius nobilior existat,bonus tamen apud H1spanos coperitur,alter vero siluestris dicitur Crocus, de quo Cnitit c Pu id est,Carthami legendum est.Caeterum Crocum adolescentem in florem sui no minis mutatum poetarum narrant fabulae.
Κνωπιμ Crocomagma olei crocinifex est,quam instructiores officinae reconditam habent,Nec Neotherici improbant.
GRece λ νιο i, Latine inula Enula campana, Terminalium, Nectastu, ideum, Hispanice ratet de Alla, Germanice manifrant.
R Lemon solia habet angusta,folio Verbasco similia, asperiora tantum rex Iongillima, caulem aliquibus locis non profert,radicem habet intus albes, centem,laris rubentem,odoratam,grandem, rem, facili lentore mollem.
Enula π λεηοι nostra est Campanica Enuta ,a Columella Inula appellatur hema hortis lac ana. a miliarissima,cuius folium latissimum est ad Simphiti folisi accedens albicans unaeta parte. EX reliqua vero lanuginosia est,norem fert luteum, radicem crassam, amaram, optimi tamen odoris quae succaro aut melle condita temporibus pestilentibus multum valere creditur,unde in omniu ore Enula capana reddit praecordia siana.Hec vero vel quiaeta lachrimis Helenae nata aut aa in Heleno Troiano inueta nomen sibi accepit.
28쪽
OHφ ixopto Moli,oleum Onfancinum quod ex imaturis oliuis exprimitur Non hac nostra aetate in sanitatis usu permittitur sed potius maturum iblud vero acerbum quam maXime medico usui deseruit atq3 cirurgicorum nc nulli uti guido est inter repercutientia medicamenta eum ponunt quare in Oiscinis optimum seruatur.
Ἀτλ γsias acoleum quod ex oleastri oliuis funditur.
ELeomel in palmyris Syrte ex arboris trunco quodam mela crassius oleum sponte manus Medulci.
palmiris ut vetus habet lectio licet mendose in vulgatis eodicibus maritimis ducatur quod Eleomeli vocant manat ex arhoribus pingue crassius melle resinat nutus sapore dulci. Hismanifestecompreheoditur quam valde decipiantur qui Eleo- mel mannam qua ad ducendam aluum utimur esse opinantur quum illud arboris etru 3 uixox co illa vero ex aere cadat nec enim nostris in miropolis Eleomel eomperitur. Wrx x
Κλιν vi,tacinum siue uicinum cleum Catapucre maioris oleum esse credomus vi ex.iiij lib.C .cavi'.comprehendimus quanqua VergiliusMarcellus diligens sane scriptor pro phaselo interpretatur, hoc vero apud Arabes Qieum de cherua oleum dicitur,cuius in receptulis tam frequens mentio fit quanquam νς ηn'n ubiq; veru conficiatu cum herba ipsa ca eant quam valentini suo idiomaimui era appellam.
PHILOLOGIA. XXXIII. . unc L. L.
A 'γHoiνομωmoleum Am Marum siuemtopium oleum est, cuius duQ genera hodie seruantur,oc de dulcibus 5c deamaris AmigdRli .
29쪽
BA ηορ ελεορ, oleum Balamnon siueemirabolam unguentaria dicta ande,oleum ex aliquo Mirabolanorum genere est,reclamate tamen padectario qui ex granis ben vel hinen oleum essse assirmat hodie ex usu deperiit.
Υα ωκMy oleum Hiostiami apollinaris herbae dicte in priuato usu habe
Maρελαιο i,oleum degrano mido id est decoco genido siue mimclea no chamelothimeleam Lusitani Hispam turbiscum dicunt chamelea vero mezereon ut aiunt est hodie in usu non habetur.
ad vi H hoe est ei enim herba vel cartamo Croto hortulano.
R -- uti moleum Raphaninu plebeis septetrionalibus admodum pro
30쪽
xaei. ymporeum Lentisicinum quod ex Lentici semine sit
AS νυε-υ. oleum Masticinum e Mastichedi apud seplasiarios Ιω
Ροδενορ richioli,oleum Rosarum quod extra ossicinas vulgus etiam coiast rosis oleo in sole maceratis oc in vitro repositis nec nobis in praesenti animus est haec maioribus explicare verbis cum quolibet suo loco demonstribitur.
ΕλonopriωmElatinum oleum e palma elata quam hodierni abietem pil mam vocant,nec enim prstermittendum est elatena columella lib.xiij . palms corticem appellari quod & Dioscorideshoc lib.nonnegat.
PHILOLOGIA. XLVII. Ps liquot malis antiquitaάVtebitui. 4 p
Ἀωop, oleum oenanthinum sit ex Bore vitis Labruscae.
id est,e senugraeco semine notissimo oleum est.
PHILOLOGIA LSAM νυ, Sampsuchinum oleum ex sam cho siuemaiorana herba dia
μιν indistini oleum ociminum ex soliis hasiliconis ocimi dicti hodie praepM